T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/735 Esas
KARAR NO: 2023/792
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/12/2018
KARAR TARİHİ: 05/10/2023
Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dilekçesinde özetle; Aralarındaki ticari iişki münasebetiyle --------- şubesindeki hesaplarına ait -------- seri numaralı 19.12.2018 tarihli 19.150,-TL tutarlı çeki davalıya avans olarak verdiklerini, ancak tüm teleplerine rağmen taahütleri olan malları teslim etmeyerek edimlerini ifa etmedikleri gibi hükümsüz-sebepsiz kalan çeki de iade etmediklerini, iş bu çek karşılığı davalılara hiç bir borçlarının, edim ve ifa borcunun bulunmadığını çekin nahak yere davalının elinde bulunduğunu, bedelsiz ve hükümsüz olan çekin bila bedel iade edilmediğinden davalının ve/veya -------- hiçbir şekilde mezkur çekten dolayı alacaklı sıfatının bulunmadığı, iş bu çeke karşılık borçlu bulunmadıklarının menfi tespit yolu ile tespiti ve hükümsüzlüğünden tüm neticeleri ile iptaline, tehir-i icraya, çekin icraya konulmaması için ihtiyati tedbire, dava harç, masraflar ve ücret-i vekaletin haksız davalıya tahmilin karar verilmesini talep mettikleri görülmştür.
CEVAP:Davalı tarafından dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER:Ticaret Sicil Kayıtları, -------- esas sayılı dosya sureti, -------- şirketi yazı cevabı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı. 28/10/2021 tarihli ara karar ile dosyanın bir mali müşavir bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 11/04/2022 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.Bilirkişi raporunda özetle; "28.10.2021 tarihli, 15. celsesinin 4 numaralı kararında, taraflara ait 2018 yılına ait tüm defter ve kayıtlar ile tüm evrakların hazır edilmesi istenen bilirkişi inceleme günü olarak tayin edilen 26.112021 günü saat 10:00'da tarafların defterlerini ibraz etmediğine ilişkin tutanak tutulduğu, davacı vekilinin 04.02.2022 tarihli dilekçesinde 25.01.2022 tarihli ara karar gereği gider avansını yatırdıklarını belirterek bilirkişi incelemesi yapılmasını arz ettikleri; Davalı -------- Şti.’nin kanuni defterleri ve kayıtları incelenemediğinden bir görüş bildirilmemiştir. Kayıtlarını ibraz etmeyen tarafın defter ibrazından kaçınmış sayılacakları, karşı tarafın delllerini kabul etmiş sayılacakları ve haklarında 28.07.2020 tarihli -------- yayımlanan 7251 sayılı kanunun 23. maddesi ile değişik 6100 sayılı HMK’nın 222. maddesinin 3. fıkrası uyarınca ticari defterlerini sunan tarafın kayıtlarına delil olarak dayanılacağı takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu" şeklinde tespitte bulunduğu görülmüştür.
DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:Dava, avans mahiyetinde verilen çekten dolayı borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Menfi tespit davası, 2004 Sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun (İİK) 72. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu dava maddi hukuk ve usul hukuku bakımından genel hükümlere dayalıdır ve normal bir hukuk davası olarak açılır.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Menfî tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer; fakat davaya konu çek, kambiyo senedi vasfında olup -------- -------- olduğu, bu durumda çek nedeni ile borçlu olunmadığına dair ispat yükümlülüğünün davacıya ait bulunduğu, senede karşı senetle ispat kuralı gereğince, davacı borçlunun, takip ve dava konusu edilen çekin avans olarak verildiğini yazılı delille kanıtlaması gerekmekte olup, buna ilişkin bir delilin dosya içerisinde yer almadığı gibi davacı vekilince dava dilekçesinde yemin deliline de dayanılmadığı, davacının iddiasını yazılı delille ispatlayamadığı, senede karşı ileri sürülen hukuki işlemlerin HMK madde 200'deki düzenleme uyarınca senetle ispatı zorunlu olduğundan davacının üzerine düşen senedin bedelsiz olduğun ilişkin ispat yükümlülüğünü yerine getiremediği, dava konusu çekin davacı yanın ticari defter ve belgelerinde kayıtlı olmadığı, dava konusu çekin davalı ... tarafından ibraz edildiği, davacı yanca çekin avans mahiyetinde verildiği ve malın teslim edilmediğinin yazılı delille ispatlanmadığı anlaşıldığından açılan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememize açılan davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 269,85 TL harçtan peşin yatırılan 35,90 TL harcın düşümü ile geri kalan 233,95 TL harcın davacı taraftan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA ,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA ,
4-Davacı tarafça peşin yatırılmış olan gider avansından artan kısmın ve teminatın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/10/2023