T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/228 Esas
KARAR NO: 2024/56
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/06/2020
KARAR TARİHİ: 01/02/2024
Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi
DAVA:Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan dava dilekçesi ile; müvekkili hakkında başlatılan icra takibinde --------- dosyasındaki senette zorunlu unsur olan miktar/bedel kısmında tahrifat yapıldığını, zira 400.000 TL olan kısım daha önce 40.000 TL iken 400.000 TL olarak tahrifat yapıldığını, bilirkişi incelemesi yapılarak tahrifat iddiasının tespiti ile takibin iptaline karar verilmesi gerektiğini, müvekkili hakkında başlatılan icra takibinde ------ Sayılı dosyasındaki senedin tanzim tarihine bakıldığında 13.06.2016 tarihinde tanzim edildiği, 13.06.2017 tarihi ise vade tarihi olarak düzenlendiğini, tanzim tarihi itibariyle müvekkilinin kısıtlı olduğu bir dönem olduğunu, borçlanma ehliyeti bulunmadığını, müvekkilinin------ Sayılı dosyasında kısıtlı olduğuna ilişkin ve kısıtlı olduğu döneme ilişkin karar bulunduğunu, müvekkilinin kambiyo taahhüdü altına bu nedenle giremeyeceğini bu nedenle de -----sayılı icra dosyasında takibe konu senedin iptaline ve davacı müvekkilin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili tarafından mahkememize sunulan cevap dilekçesi ile; borçlu -------- dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile ilamsız takip başlatıldığını, icra takibine ilişkin, davacı/borçlu ----- ile senet ile ilgili şikayette bulunduğunu, söz konusu dosyada kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğini,yine davacı/borçlu tarafından borca itiraz edildiğini ve itiraz ----- kararı ile reddedildiğini, bu kararın istinaf incelemesi neticesinde----ile temyiz yolu açık olmak üzere onandığını ve dosyadavacı/borçlunun temyiz kanun yoluna başvurmaması üzerine kesinleştiğini, savcılık aşamasında yapılan incelemeler ve akabinde verilen takipsizlik kararı da davacı/borçlunun bu yöndeki iddialarının mesnetsiz iddialar olduğunu ispatlar nitelikte olduğunu, davacının davalı müvekkilime karşı açtığı davalar, yaptığı şikayet başvurularının tamamı müvekkili lehine sonuçlandığını bu nedenle de davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, kambiyo senedinin konu edildiği icra takibi nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti davasıdır.Davacı tarafından varlığı inkâr edilen bir hukukî ilişkinin mevcut olmadığının tespiti için açılan davaya menfi (olumsuz) tespit davası denir ------------
Uyuşmazlık temelde, davaya konu bonoda tahrifat bulunup bulunmadığı davacının kambiyo senedi düzenleme ehliyetinin bulunup bulunmadığı bu hususlar nedeniyle davacının davalıya borçlu olup olmadığı noktasındadır.Davalı takip alacaklısı----davacı takip borçlusu hakkında, ----- sayılı takip dosyasında, bonoya dayalı olarak 400.000,00 TL asıl alacak, 29.383,56 TL işlemiş faiz, 1.200.00 TL komisyonun tahsili istemiyle 15/03/2018 tarihli takip talebi ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlatılmıştır.Davacı tarafça, davaya konu bonoda tahrifat yapıldığı ve düzenleme tarihinde müvekkilin kısıtlı olduğundan bahisle 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 72. maddesi uyarınca borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır. TTK m. 748 ‘Bir poliçe metni değiştirildiği takdirde, değiştirmeden sonra poliçe üzerine imza koymuş olan kişiler, değişmiş metne ve ondan önce imzasını koyanlar ise eski metne göre sorumlu olurlar.’ Şeklinde düzenlenmiştir. Tahrifatta ispat yükü tahrifat yapıldığı iddiasıyla sorumlu olmak istemeyen borçlu ispat etmelidir.Mahkememizce tahrifat iddiasına yönelik olarak yaptırılan 21.02.2022 tarihli bilirkişi incelemesi ve 11.05.2022 tarihli aldırılan --------- raporu ile; ‘İnceleme konusu senette miktarın rakamla belirtir bölümünde binler basamağında yazılı ----rakamının kendinden önce ve sonra gelen rakamlardan konum, ebat, satır hizası, baskı derecesi bakımından farklılıklar gösterdiği saptandığından söz konusu ---- rakamının bulunduğu konuma sonradan ilave edilmiş olduğu, inceleme konusu senette miktarın yazıyla belirtir bölümünde bulunan------ harflerinin üzerinden optik ve spektroskopik olarak ayırt edilemeyen bir kalemle gidilmiş olduğunun rapor edildiği bu haliyle davacının bedelde değişik sebebiyle değişiklik öncesi miktar olan 40.000 TL ile sorumlu olduğunun kabulü gerekmiştir.Öte yandan davacı yanca aynı zamanda müvekkilinin, senedin düzenleme tarihinde aldığı hürriyeti bağlayıcı ceza sebebiyle kısıtlı olduğundan borçlandırıcı işlem yapma ehliyetinin bulunmadığı iddia edilmiştir.Türk Ticaret Kanunu'nun 670. maddesinde "Sözleşme ile borçlanmaya ehil olan kişi, kambiyo senetleri ile borçlanmaya da ehildir." hükmüne yer verilmiş olup kambiyo senetleri açısından tam ehliyet aranmış ve kambiyo senedi tanzim etmek için reşit olmak, temyiz kudretine sahip bulunmak ve kısıtlı olmamak şartları aranmıştır. TMK m. 410 da ise ‘Kısıtlama kararı, kesinleşince hemen kısıtlının yerleşim yeri ile nüfusa kayıtlı olduğu yerde ilân olunur. Kısıtlama, iyiniyetli üçüncü kişileri ilândan önce etkilemez. Ayırt etme gücüne sahip olmamanın sonuçlarına ilişkin hükümler saklıdır.’ Şeklinde düzenleme bulunmaktadır.Somut olayda davacının -------- sayılı karar ile kısıtlanarak vasi atandığı davacının 14.4.2015 tarihinde açık cezaevine geçmiş 12.12.2017 tarihinde denetimli serbestliğe ayrılmış ve kısıtlılığı son bulduğu anlaşılmıştır.Bu haliyle her ne kadar davacının senedin düzenleme tarihinde kısıtlı olduğu ve kambiyo senedi düzenlemeye ehil bulunmadığı açık ise de iyiniyetli kişiler açısından kısıtlılık kararının hüküm ifade etmesi için kararın ilanı gerektiği ancak ------cevabi yazıda ilana yönelik ara karar olmadığından ilan yapılamadığının bildirildiği bu husus davalının kötü niyetli olduğuna yönelik bir tespit bulunmaması ile birlikte değerlendirildiğinde davacının dava konusu senette 40.000 TL yönünden sorumlu olduğu ve bu miktar açısından borçlu olmadığının söylenemeyeceği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Hüküm; Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Kısmen Kabulü ile, davacının ---- sayılı icra takibine konu ------olan senetten kaynaklı olarak 360.000,00 TL miktarı ile sınırlı olmak üzere davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2-Harçlar yasası uyarınca davanın kabul edilen 360.000,00 TL lik kısım yönünden alınması gereken 24.591,60 TL harçtan peşin alınan 54,40 TL harç ve 7.298,12 TL ıslah harcının toplamı olan 7.352,52 TL'den mahsubu ile bakiye 17.239,08 TL karar harcının davalıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,
3- Harçlar yasası uyarınca davacı tarafından yatırılan 54,40 TL peşin harç, 7.298,12 TL ıslah harcı ve 54,40 TL başvurma harcı davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 56.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5- Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
6-Davacı tarafından yapılan 750,00 TL bilirkişi ücreti ve 163,50 TL posta gideri ile 1.295,00 TL adli tıp raporu gideri olmak üzere toplam 2.208,50 TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre belirlenen 1.987,65 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, geri kalan bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına, kalan gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine, davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 01/02/2024