T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/597
KARAR NO: 2024/609
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 20/08/2024
KARAR TARİHİ: 10/10/2024
Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi
DAVA: Davacı vekili 20/08/2024 harç tarihli dava dilekçesinde özetle; "Müvekkil sigorta şirketi nezdinde ----- numaralı Kasko poliçesi (Ek-1, Poliçe) ile sigortalanmış dava dışı ----maliki bulunduğu ---- plaka sayılı araca, dava dışı sürücü ---- sevk ve idaresindeki davalı şirketin maliki bulunduğu -----plakalı aracın %100 kusurlu şekilde 14.01.2022 tarihinde çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Kasko poliçesi kapsamında, müvekkil sigorta şirketi tarafından işbu kaza sonucunda zarar gören sigortalı ----- plakalı araçta oluşan hasar için alınan ekspertiz raporu da (Ek-3, Ekspertiz Raporu) dikkate alınarak toplam 69.804,13 -TL hasar tazminatı ödenmiştir. Davalı şirketin maliki bulunduğu---- plaka sayılı aracın sürücüsünün davaya konu trafik kazasında %100 kusurlu olduğu sürücü ---- aleyhimize açtığı menfi tespit davasında alınan bilirkişi raporunda ayrıca ispatlanmıştır. (EK-5, Bilirkişi Raporu) Dolayısıyla müvekkil şirketin işbu ödemiş olduğu hasar bedelini kazaya %100 kusuru ile sebebiyet veren ---- plakalı aracın malikinden TTK 1472 m. uyarınca halefiyet ilkesi gereği talep etme hakkı doğmuştur. Halefiyet ilkesi gereği davalı şirketin maliki bulunduğu kusurlu aracın trafik poliçesinin (ZMMS) bulunduğu ---- tarafından müvekkil sigorta şirketine 23.952,99 TL ödeme yapılmıştır. Meydana gelen işbu hasar sebebi ile müvekkil sigorta şirketi tarafından ödenen hasar tazminatından doğan halefi olduğu kalan bakiye alacağının sağlanması amacıyla davalılar/borçlular aleyhine ---. İcra Dairesi ----. sayılı dosyası üzerinden 45.851,14 TL asıl alacak talepli ilamsız icra takibi başlatılmıştır. Davalılar(borçlu) süresi içerisinde borçlu olmadıkları iddiası ile borca, takibe ve tüm işlemlere itiraz ederek takibi durdurmuştur. Davalıların itirazı açıklanan sebeplerle haksız ve mesnetsiz olup itirazın iptali gerekmektedir.Nitekim, ---- Asliye Hukuk Mahkemesi --- Esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda ---- plakalı aracın asli kusuru ile işbu zararın meydana geldiği tespit edilmiş olup haklılığımız ispatlanmıştır. Sayın Mahkemenizden -----. Asliye Hukuk Mahkemesi ---- Esas sayılı dosyasının celbini talep ederiz. Bunun üzerine borçlunun haksız itirazı nedeni ile duran takibi canlandırmak için huzurdaki itirazın iptali davasını ikame ederek takibin devamına ve alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etme zorunluluğumuz hasıl olmuştur. Bu nedenle; tarafımızca 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.17 ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na eklenen 5/A maddesi gereğince dava şartı olan arabulucuğa başvurulmuşsa da yapılan görüşmelerden netice alınamaması üzerine taraflar arasında anlaşmama tutanağı düzenlenerek görüşmeler sonlandırılmıştır. İlgili tutanağın ıslak imzalı aslını bilahare Sayın Mahkemeye sunulacaktır. Ayrıca Sayın Mahkemeden; ikame etmiş olduğumuz işbu huzurdaki haklı davada, davalı malike ait---- plakalı araçla birlikte adına kayıtlı başkaca alacağımızı karşılar nitelikteki menkullerin/gayrimenkullerin üçüncü kişilere devrinin önlenmesi amacıyla kayıtlarına ihtiyat-i tedbir konulması talebinde bulunması zarureti hasıl olmuştur. Zira, dava sonucunda haklılığımıza karar verildiği taktirde, alacağımızın teminat alınmamış olması davacı müvekkil şirket yönünden telafisi mümkün olmayan zararlar doğuracaktır. Bununla birlikte, Davacı müvekkil sigorta şirketinin 5684 Sayılı Kanunun 17. maddesi gereğince Hazine Müsteşarlığı nezdinde teminatlar tesis etmiş olduğu ve sigorta şirket borçları ayrıca kamu teminatı altında bulunduğunda nazara alındığında tedbir talebimizin teminatsız olarak kabulüne karar verilmesi gerekmektedir. Bu nedenlerle, Sayın Mahkemeden HMK madde 389 ve devamı maddeleri uyarınca davalıya ait ----- plakalı araçla birlikte adlarına kayıtlı alacağımızı karşılar nitelikteki menkullerin/gayrimenkullerin üçüncü kişilere devrinin önlenmesi amacıyla kayıtlarına UYAP sistemi üzerinden ihtiyat-i tedbir konulmasını talep ederiz. Sayın mahkemeniz Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesine göre görevlidir. Zira ilgili madde de hangi davaların ticari dava olduğu sayılmış olup her iki tarafın da tacir olduğu ve uyuşmazlık konusunun tarafların ticari işletmesiyle ilgili olduğu huzurdaki somut olayda mahkemenizin görevli olduğunun kabulü gerekir. Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davalı tarafından haksız bir şekilde borca ve ferilerine itiraz ederek durdurulan ----İcra Dairesi ---- Esas sayılı takibinde itirazın iptaline ve takibin devamına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ederim. " denmiştir.Usulüne uygun tebliğe rağmen davalı tarafın dosyamıza herhangi bir cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacının üçüncü kişiye ödediği paranın halefiyet esasınca rücuen tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.Başkasına ait bir borç nedeniyle alacaklıyı tatmin eden kişinin, onun haklarını kanunda belirtilen durumda ve tatmin ettiği oranda kendiliğinden elde etmesine ardıllık (halefiyet) denir. Dönme (rücu) hakkı ise, başkasına ait borcu yerine getiren kişinin malvarlığında vücut bulan kaybı gidermeyi amaçlayan tazminat niteliğinde bir istem hakkıdır.
Bir borcu yerine getiren kimsenin alacaklının haklarına halef olabilmesi için halefiyetin kanunda açıkça öngörülmüş bulunması gerekir. Kanunda açıkça öngörülmediği sürece bir halefiyetin doğması mümkün değildir. Halefiyet kanunda belirtilmiş belirli durumlarda doğar. Kanunda açıkça öngörülmediği sürece bir halefiyetin doğması mümkün değildir. Halefiyette, rücu hakkını kullanan kişi alacaklının yerine geçer, aynen alacaklının konumuna sahip olur.TBK 61. maddesinde; "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır.Somut olayda; Davacı Sigorta şirketi, sigorta şirketine sigorta poliçesi ile sigortalı olan ----- ait araçta meydana gelen hasarın davacı Sigorta şirketi tarafından karşılanması sonucunda bu hasar bedelinin davalıdan tazminini talep etmektedir. Bu haliyle davacı tarafın davalıya rücu hakkının doğduğu ve zarar görenin haklarına halef olduğu, halefiyet ilkesi gereği halef olanın, halefiyet yolu ile nasıl bir hak iktisap etmiş ise o hakka sahip olacağı, velhasıl dava dışı tüketicinin ne hakkı varsa bunların davacı şirkete geçmesiyle davacı şirketin de hukuken dava dışı kişi yerine geçtiği, halefiyete bağlı açılan davalarda görev hususunun davacının haklarına halef olduğu kişi ile davalı arasındaki ilişki baz alınarak değerlendirileceği, bununla birlikte davanın mutlak ticari dava olmadığı gibi davacının haklarına halef olduğu dava dışı ---- tacir olmadığı ve kazaya konu aracın da ticari olmadığı anlaşılmakla(Somut olayda, uyuşmazlık, 6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigorta şirketi tarafından "Kasko Poliçesi" kapsamında sigortalısına ödenen tazminatın, trafik kazasının meydana gelmesinde kusurlu bulunan kişilerden rücuan tahsili isteminden kaynaklanmaktadır. Davacı sigorta şirketi ise de, halefi olduğu dava dışı sigortalının tacir olduğuna dair dosyaya yansıyan bir bilginin bulunmadığı, aracın hususi araç olduğu anlaşılmakla davanın genel hükümler uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. ---- BAM ---- H.D. ---- Esas ----- Karar ) mahkememizin görevsiz olduğu, davaya bakmaya Asliye Mahkemesinin görevli olması nedeniyle mahkememizin görevsizliğine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Hüküm; Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4 ve 5 maddeleri gereğince görevli mahkeme ----- Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olması sebebi ile MAHKEMEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE,
2-HMK 20. Maddesi uyarınca kararın kesinleşme tarihinden, İstinaf yoluna başvurulması halinde bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren taraflardan birinin 2 hafta içerisinde mahkememize başvurması halinde dosyanın görevli ----- Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, aksi takdirde mahkememizce Resen davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına( ihtarat yapıldı)
3-HMK 331/2. Maddesi uyarınca yargılama giderleri hakkında görevli mahkemece karar verilmesine,
4-Görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren iki (2) hafta içerisinde dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi için taraflardan biri tarafından başvuruda bulunulmadığı takdirde, mahkememizce dosyanın re'sen ele alınarak, 6100 Sayılı HMK'nın 20/1. maddesi gereğince davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verilmesine, harç, yargılama gideri, vekalet ücreti, gider avansı vd hususların talep halinde, 6100 Sayılı HMK'nın 331/2. ve 331/2. maddesi gereğince mahkememizce hüküm altına alınmasına,Dair karar, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, ----- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda açıkça okunup usulen anlatıldı.