T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/584
KARAR NO: 2024/474
DAVA: İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 12/08/2022
KARAR TARİHİ: 12/09/2024
Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; Müvekkil ile davalı arasında numaratör makinası olan ÖZEL ARGE YAPIM ESER SÖZLEŞMESİ içeriğinde ----- adlı özel üretim makina yapım sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşme imzalanmadan önce müvekkil tarafından davalıya değişik tarihlerde toplamda 14.403 Euro ödeme yapıldığı, bu yapılan ödemelerin taraflar arasında imza altına alınan sözleşmede de sözleşme öncesi yapılan ödemeler başlığı altında yer aldığı, müvekkil tarafından sözleşmede kararlaştırılan avans ücretinin çok büyük bir bölümü ödenmiş olmasına ve 2 yıldan fazla zaman geçmiş olmasına rağmen davalı tarafından sözleşmede kararlaştırılan işe hiçbir şekilde başlanmadığı, bu hususta davalıya müvekkil tarafından ---- Noterliği'nin 20.10.2021 tarih ve ----- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 7 günlük ek süre verilerek haklı nedenlerle sözleşmenin feshedildiği, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin bir eser sözleşmesi olduğu, iş bu sözleşmeye göre sözleşme bedelinin toplam KDV dahil 21.520 Euro olduğu, sözleşmenin imzalanması ile birlikte avans olarak yükleniciye 17.210 Euro ödeme yapılacağı, bakiye 4.310 Euro’ nun ise ilk çalışır prototip sunumu yüklenici ofisinde denenmesi şartı ile ödeneceği ve numune teslimi yapılacağı, sözleşmede işin teslim süresinin ise 35 iş günü olarak belirlendiği, ancak davalı tarafa avans olarak kararlaştırılan bedelin çok çok büyük bir kısmı ödenmiş olmasına rağmen davalı tarafın yapılması gereken işi yapmak için hiçbir girişimde bulunmadığı, davalının kararlaştırılan işe hiç başlamaması, müvekkile herhangi bir proje çizimi, model vs. sunmaması, gerekli malzemelerin alınmaması vs. düşünüldüğünde davalının esasen bu işi yapmaktan kaçındığını, bu işi hiç yapmayacağını açıkça gösterdiği, sözleşmenin ve avans ödemelerinin yapılmasının üzerinden 2 yıldan fazla bir zaman geçmiş olması nedeni ile müvekkilin artık bu makina üretiminden beklediği yararın da ortadan kalktığı, izah edilen ve resen belirlenecek nedenlerle; Davalı borçlunun ------İcra Müdürlüğü'nün ----- sayılı dosyasına yapmış olduğu haksız ve hukuka aykırı itirazının iptaline vetakibin devamına, Davalının itirazının açıkça haksız ve hukuka aykırı olması nedeniyle davalı aleyhine asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine,Yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini” dava ve talep etmişlerdir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ... ile davacı ... arasındaki ticari ilişkinin davacının iddia ettiği şekilde 19.09.2022 tarihinde başladığı, 17.02.2020 tarihinde verilen fiyat teklifine istinaden ... tarafından imzalanan sözleşme ile başladığı, ekte sunmuş oldukları taraflar arasında yapılan ilk sözleşme hükümlerine pandemi süreci bahane edilerek davacı tarafından uyulmadığı, ödemeler yapılmadığı ve 31.03.2020 tarihinde atılan ---- mesajı ile sözleşmenin askıya alındığı, müvekkilleri tarafından davacıya 10.04.2020 tarihinde gönderilmiş olan ---- DURUM BİLDİRİM TUTANAĞI' na kadar davacı tarafından herhangi bir dönüş yahut sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmek için hareket olmadığı, müvekkilinin göndermiş olduğu bildirim tutanağında "06 Mart 2020 tarihinde kararlaştırarak, sözleşme ile belgelendirdikleri, ----- makinesi danışmanlık ve numune oluşturma, işimizi sözleşme şartlarında, işe başlama şartı olarak öngördükleri şart veya talepler, içinde bulundukları COVID-19 Pandemisi de sebebi ile 31 Mart 2020 Tarihinde ----- Bey tarafından ( Selam arkadaşlar sıkıntılı günler yaşıyoruz sizde takdir edersiniz ve piyasada alacaklarımızın dönüşü olmadığından dolayı bizde ---- beye ve ------ beye olan ödemelerinizi bir hafta yada iki hafta ötelemek zorunda kaldık yaşanılan sıkıntıdan dolayı özür dilerim anlayışınız için şimdiden teşekkür ederi kolaygelsin ALLAH yardımcımız olsun) bu güne ertelenmesi ----- üzerindeki grup yazışmalarında talep edildiği, taraflarınca da( İşleyiş ve termin planımızı revize ederim )cevabı ile beyan edilerek cevaplandırılmış idi. Bu gün mesai bitiminde 31 Mart 2020 Tarihinde ----- beyin bahsettiği süre dolduğundan, proje imalatı ve tasarımının devamına ve bunla beraber resmi olarak imzalamış olduğumuz, sözleşme metninde bahsedilen iş termin süresininde, süre aşılmasından kaynaklı, tarafımızca oluşabilecek problemler ve uyuşmazlığında önüne geçmek için, işleyen süreyi durdurduğumuzu beyan ederek hakların korunması adına tarafınızı ve tarafımızı zor durumda bırakmayacak şekilde iş bu tutanağı hazırlamış bulunmaktayım. Devam süreci ayrıca konuşulacak ve alınacak kararlar çerçevesinde planlanacaktır." denilerek yaşanacak mevcut hak kayıplarının önüne geçilmek istendiği, daha sonra tarafların toplantı yaptığı ve toplantı sonucu fiyat teklifi verilerek revizyon sözleşmesi imzalandığı davacı tarafça ilk sözleşmeden hiçbir suretle bahsedilmeyerek sadece revizyon sözleşmesinden bahsedildiği, her iki sözleşmede de kendi üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmeyen davacı işbu hususlardan bahsetmeyerek adeta kendi kusurunu gizlemeye çalıştığı, somut uyuşmazlıkta müvekkili ve davacı taraf sonrasında yapılan ikinci sözleşme ile ----- adı ile anılan kendinden artmalı numaratör makinesini insansız çalıştırmak için yapılacak tasarım ve imalatın teslimi hususunda anlaşmış olduğu hususunun sözleşme altına alındığı, Davacı tarafından sunulan dava dosyasında mübrez sözleşme örneğinin "6-Sözleşme Bedeli Ve Ödeme" maddesinden açıkça görüleceği üzere sözleşme bedeli toplam KDV dahil 21.520,00-EURO olup sözleşmenin imzalanması ile birlikte avans olarak yükleniciye (yani müvekkillerine ) 17.210,00-EURO ödeme yapılacağı, aynı sözleşmenin "7-İşin Süresi ve İşin Teslim Tarihi" başlıklı maddesinde çok açık bir biçimde " İşin süresi, iş sahibi tarafından manuel ----- makineleri ve İŞ AVANSI ÖDEMESİNİN TAMAMLANMASI İLE BAŞLAR VE 35 İŞ GÜNÜDÜR " denilerek söz konusu işin iş sahibi davacı tarafından sözleşmede görülen 17.210,00-EURO avansın TAMAMININ ödenmesi ile başlayacağının taraflar arasında kararlaştırıldığı, ancak iş sahibi davacı tarafından avansın tamamı olan 17.210,0-EURO değil 14.403,00-EURO ödeme yapıldığı, gerek davacı tarafından müvekkiline gönderilen ihtarnamelerde gerekse davacı tarafından sunulan dava dilekçesinde avans olarak 14.403,00-EURO ödendiği konusunun ikrar edildiği, taraflar arasında düzenlenen sözleşmede görüleceği işin başlama tarihi iş sahibi tarafından sözleşmede kararlaştırılan avansın TAMAMININ ödenmesi tarihi olduğu, ancak iş sahibinin sözleşmede kararlaştırılan avansın tamamını ödemediği müvekkilinin taraflar arasındaki sözleşmeye bağlı kalarak avansın tamamının ödenmesini beklediği ve davacıyı bu husus birçok defa haricen ihtar etiği, müvekkilinin, davacı tarafından sözleşme konusu avans tam olarak ödenmemesine bu sebeple işe başlamama hakkı bulunmasına rağmen basiretli bir tacir gibi davrandığı ve söz konusu prototip üretimi için gerekli malzemeleri temin etmeye başladığı, müvekkilinin prototip için elektronik ekipmanlar, alüminyum ve --- parçalar temin etmiş olduğu hususun dilekçe ekine ekledikleri faturalarla da sabit olduğu, mevcut fatura miktarları fatura tarihlerindeki Dolar kuru esas alınarak çevrildiğinde müvekkilinin söz konusu parçalar için 9.280 Dolar harcama yapmış olduğunun görüleceği, arz ve izah edilen nedenler ile Sayın Mahkemeniz tarafından re'sen dikkate alınacak nedenler müvekkilinin davacıya karşı herhangi bir borcunun bulunmadığını aksine davacının sözleşme hükümlerine uymaması sebebiyle alacaklı olduğunu ispatlayacağı, İşbu nedenle hukuka aykırı davanın reddedilmesİni ve davacı aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak koşuluyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini Davacı tarafın açmış olduğu hukuka aykırı işbu davanın REDDİNE, Davacının işbu davayı açmaktaki kötü niyeti aşikar olan davacının alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere KÖTÜ NİYET TAZMİNATI ÖDEMESİNE, Yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davacı taraf üzerinde BIRAKILMASINA, karar verilmesini” cevap ve talep etmişlerdir.
DELİLLER:
---- İcra Müdürlüğü'nün ---- esas sayılı dava dosyası sureti, ----.Noterliğinin 31/05/2022 tarih ve ------ yevmiye numaralı ihtarnamenin ve tebliğ şerhlerinin fotokopisi-----Noterliğine0/10/2021 tarih ve ----- yevmiye numaralı ihtarnamenin ve tebliğ şerhlerinin fotokopisi, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.04.05.2023 tarihli ara karar ile dosyanın bir mali müşavir bilirkişisi, bir nitelikli hesaplama uzmanı ve bir makine mühendisi bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 12.07.2023 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.
Mali Müşavir ----, --- ve Nitelikli Hesap Uzmanı ----- heyet raporunda özetle; Taraflar arasındaki hukuki ihtilaf davacı yanın 24/01/2022 tarihinde borçlu ... aleyhine----. İcra Müdürlüğünün ----- sayılı dosyası ile; 14.403,00 EURO alacağı için icra takibi başlatması karşısında, davalı yanın takibe itiraz etmesi üzerine çıkmış bulunduğu, Davacı şirkete ait 2020-2021-2022 yıllarına ait tüm ticari defterlerinin 6102 sayılı yeni TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, . Davalı, ... tarafından incelemeye sunulan 2020-2021-2022 yıllarına ait ticari defterlerinin 6102 sayılı yeni TTK. Mad. 64 hükmü uyarınca açılış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, ancak 2020-2021 Yıllarına ait Yevmiye Defterlerinde 6102 sayılı yeni TTK. Mad. 64/5 hükmüne göre bulunması gereken kapanış (görüldü) tasdikinin mevcut olmadığından lehine delil olma yönünden takdirin Yüce Mahkemenize ait olduğu, Davacı yan ile davalı ... arasındaki ticari ilişkinin 2020 yılında başladığı, davacı tarafından 2020 yılında davalı ... 85.000,00 TL tutarında 9.482,00 Euro ödeme yapıldığı, davacı tarafından talep edilen 14.403,00 Euro ödemenin bir kısmının başka hesaplardan davalı hesaplarına gönderildiğinin beyan edildiği, davalı tarafından davacının talebi olan 14.403,00 Euro yönünden bir itirazın olmadığı, davacı ticari defterlerinde yer alan 85.000,00 TL tutarın 31/12/2020 tarih itibariyle 2021 ve 2022 yıllarına devrettiği, 24/01/2022 takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 85.000,00 TL alacaklı göründüğü, davacı ticari defterlerinde 31/12/2022 tarih itibariyle bu tutarın ----- Ticari Mallar hesabına aktarılarak kapatıldığı, Davalının 2020-2021-2022 yıllarına ait ticari defterlerinde davacı ... ile arasında bir ticari ilişkinin mevcut olmadığı, davacı yana ait herhangi bir kayıt bulunmadığı, Teknik yönden değerlendirmede, sözleşmeye konu olan ve davalı yüklenici tarafından yapması gereken, ----- adı ile anılan kendinden artmalı numaratör makinesini insansız çalıştırmak için yapılacak tasarım ve imalatın teslimi yapılmadığı, Sözleşme yönüyle değerlendirildiğinde, davacının davalı tarafa sözleşme kapsamında gerek Teknik gerekse de mali defter incelemeleri neticesinde yapılacak iş için ödediği 14.403,00 Euroyu, ----- adı ile anılan kendinden artmalı numaratör makinesini insansız çalıştırmak için yapılacak tasarım ve imalatın teslimini yapmaması nedeniyle iade etmesi gerektiği, Davacı tarafından talep edilen 14.403,00 Euro ödemenin bir kısmının başka hesaplardan davalı hesaplarına gönderildiğinin beyan edildiği, davalı tarafından davacının talebi olan 14.403,00 Euro yönünden bir itirazın olmadığı, davacı ticari defterlerinde yer alan 85.000,00 TL tutarın 31/12/2020 tarih itibariyle 2021 yılına devrettiği, tüm bu değerlendirmeler ışığında, Davacı tarafından yapılan 14.403,00 Euro karşılığı olan paranın davalıya ödendiği konusunda itilafın olmadığı, Sonuç ve kanaatine ulaşılmış olup, davacının davalıdan ----. İcra Müdürlüğünün ---- sayılı dosyası ile sözleşme kapsamında ödediği ön ödemenin iadesini, davalı tarafından işin tesliminin gerçekleşmediği de tespit edildiğinden, bu tutarın talep edilebileceği, tarafların, icra inkar tazminatı ve diğer benzeri taleplerinin Sayın Mahkemenizin takdirleri içerisinde kaldığı, sonuç ve kanaatine varılmıştır.14.122023 tarihli ara karar ile dosyanın bir mali müşavir bilirkişisi, bir nitelikli hesaplama uzmanı ve bir makine mühendisi bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi ek raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 29.02.2024 tarihli bilirkişi ek raporu mahkememize teslim edilmiştir.
Bilirkişi ek raporunda özetle; Davalı, ... tarafından incelemeye sunulan 2020-2021-2022 yıllarına ait ticari defterlerinin 6102 sayılı yeni TTK. Mad. 64 hükmü uyarınca açılış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, ancak 2020-2021 Yıllarına ait Yevmiye Defterlerinde 6102 sayılı yeni TTK. Mad. 64/5 hükmüne göre bulunması gereken kapanış (görüldü) tasdikinin mevcut olmadığından lehine delil olma yönünden takdirin Yüce Mahkemenize ait olduğu, Davalının 2020-2021-2022 yıllarına ait ticari defterlerinde cevap dilekçesi ekinde sunmuş olduğu kdv dahil 65.966,54 TL tutarında 7 adet faturayı 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabına kayıt ettiği, 3. Teknik yönden değerlendirmede, sözleşmeye konu olan ve davalı yüklenici tarafından yapması gereken, ----- adı ile anılan kendinden artmalı numaratör makinesini insansız çalıştırmak için yapılacak tasarım ve imalatın teslimi yapılmadığı, Taraflar arasındaki hukuki ihtilaf davacı yanın 24/01/2022 tarihinde borçlu ... aleyhine ---- İcra Müdürlüğünün -----. sayılı dosyası ile; 14.403,00 EURO alacağı için icra takibi başlatması karşısında, davalı yanın takibe itiraz etmesi üzerine çıkmış bulunduğu, Teknik yönden değerlendirmede, sözleşmeye konu olan ve davalı yüklenici tarafından yapması gereken, ----- adı ile anılan kendinden artmalı numaratör makinesini insansız çalıştırmak için yapılacak tasarım ve imalatın teslimi yapılmadığı, . Sözleşme yönüyle değerlendirildiğinde, davacının davalı tarafa sözleşme kapsamında gerek Teknik gerekse de mali defter incelemeleri neticesinde yapılacak iş için ödediği 14.403,00 Euroyu, ----- adı ile anılan kendinden artmalı numaratör makinesini insansız çalıştırmak için yapılacak tasarım ve imalatın teslimini yapmaması nedeniyle iade etmesi gerektiği, Davacı tarafından talep edilen 14.403,00 Euro ödemenin bir kısmının başka hesaplardan davalı hesaplarına gönderildiğinin beyan edildiği, davalı tarafından davacının talebi olan 14.403,00 Euro yönünden bir itirazın olmadığı, davacı ticari defterlerinde yer alan 85.000,00 TL tutarın 31/12/2020 tarih itibariyle 2021 yılına devrettiği, tüm bu değerlendirmeler ışığında, Davacı tarafından yapılan 14.403,00 Euro karşılığı olan paranın davalıya ödendiği konusunda itilafın olmadığı şeklinde tespitte bulundukları görülmüştür.
DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:
Dava, sözleşme nedeniyle ödenen paranın iadesine dayalı genel haciz yolu ile takipte ödeme emrine itirazın iptali ve takibin devamı istemine ilişkindir. İtirazın iptali davası İcra İflas Kanunun 67. Maddesinde düzenlenmiştir. İcra dosyası celp edilmiş, borçlunun ödeme emrine süresi içerisinde itiraz ederek takibi durdurduğu tespit edilmiştir.Taraflar arasında yapılan sözleşme nedeniyle 14.403,00 Euro 'nun ödendiği hususunda uyuşmazlık bulunmadığı, ödenen miktarın sözleşmenin feshi nedeniyle iade edilip edilmeyeceği noktasında uyuşmazlığın toplandığı görülmektedir.
Somut olay incelendiğinde; taraflar arasında ----- adlı özel üretim makine yapım sözleşmesi imzalanmış, bir kısım ödemeler yapılmış, devam eden süreçte ikinci bir sözleşme yapılmış, bu sözleşmede yapılan ödemeler 14.403,00 Euro'nun ödendiği belirtildiği görülmüş, en son ödeme tarihinin 18/09/2020 tarihi olduğu görülmekte olduğu, davacı yanca 31/06/2022 tarihinde davalı yanca ihtarname gönderilmiş akabinde---Noterliği'nin 20/10/2021 tarihli ve ----- yevmiye numaralı ihtarnamesi ile sözleşmenin feshedilmiş, davalı yanca sözleşme hükmüne göre işin süresi, iş sahibi tarafından manuel ----- makineleri ve iş avansı tamamlanması ile başlayacağı, iş avansının 17210 Euro olduğu, ödenmediğini ve iş nedeniyle harcamalar yaptığını savunmuş, taraf tanıkları dinlenilmiş, davalı yanın ticari defter belgelerinin usulüne uygun tutulmadığından delil niteliğinin bulunmadığı, kaldı ki iddia edilen harcamaların teknik incelemede dava konusu sözleşmeye konu makinanın yapımında kullanılmadığının tespit edildiği, yine heyet raporunda ----- adı ile anılan kendinden artmalı numaratör makinesini insansız çalıştırmak için yapılacak tasarım ve imalatın teslimi yapılmadığının bildirildiği görülmüştür.Dava dilekçesini ekinde davalının eşi tarafından 10/04/2020 tarihli durum bildirim tutanağının sunulduğu, nitekim cevap dilekçesinde davalı vekili tarafından gönderildiği kabul ve beyan edildiği, yine dava dilekçesinin ekinde davalı yanca gönderilen 18/10/2021 tarihli durum bildirim tutanağının sunulduğu, tutanak içeriğinden sözleşme iptali içeren yazının talep edildiği görülmüştür.Taraflar arasındaki sözleşmenin 8.maddesinde sözleşmenin feshi ve son bulmasını düzenlendiği, taraflar arasındaki ilk sözleşmeye göre ilk ödemenin 26/02/2020 tarihinde yapıldığı, devamında en son ödeme tarihinin 18/09/2020 tarihi olduğu, avans ödenmesine rağmen davalı tarafça verilen sürede işin tamamlanmadığı, devamında ikinci sözleşme yapıldığı, avans ödemesinin 17210 Euro olduğu görülmüş ise taraflar arasında eser sözleşmesi bulunduğu, eser sözleşmesinin TBK madde 170 ve devamında düzenlendiği, TBK'nın 484.maddesinde "İş sahibi, eserin tamamlanmasından önce yapılmış olan kısmın karşılığını ödemek ve yüklenicinin bütün zararlarını gidermek koşuluyla sözleşmeyi feshedebilir. " şeklinde düzenlendiği, davalı tarafça yapılan bir eser bulunmadığı ve eserin yapılmasına yönelik herhangi bir harcama bulunmadığı, davacı yanca sözleşmenin feshi nedeniyle ödemiş olduğu bedeli iade edeceği, alacağın likit olması nedeniyle icra inkar tazminatı talebi şartları oluştuğu kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE; davalı tarafından ---- İcra Dairesinin ----- esas sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin DEVAMINA,
2-Asıl alacak üzerinden hesaplanan %20 oranındaki 44.096,51 TL (14.403,00 USD *15.3081 TL=220.482,56x%20) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
3-Davalının kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
4-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 18.053,99 TL harçtan, peşin yatırılan 3.411,09 TL harcın düşümü ile geri kalan 14.642,90 TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAD KAYDINA,
5-Davacı tarafından yapılan 3.411,09 TL harç, 80,70 TL başvuru harcı, 6.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 257,50 TL posta gideri olmak üzere toplam 9.749,29 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 41.644,26 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
8-1.560,00 TL Arabulucu ücretinin davalıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.