T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/98
KARAR NO: 2024/100
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 10/02/2023
KARAR TARİHİ: 22/02/2024
Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi
DAVA: Davacı vekili 10/02/2023 harç tarihli dava dilekçesinde özetle; "Müvekkil Dava konusu uyuşmazlık TTK 4/1 uyarınca her iki tarafın ticari işletmesinden kaynaklandığı için görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi'dir. Söz konusu uyuşmazlığın çözümünde yetkili mahkeme HMK 16/1 uyarınca haksız fiilden zarar görenin yerleşim yeri mahkemesidir. Bu doğrultuda zarar gören davacının yerleşim yeri adresi ---- olduğu için yetkili mahkeme ----- Mahkemeleri'dir.
İşbu davaya konu uyuşmazlığın sebebini müvekkil şirkete ait ----- marka ---- model -----plakalı araç ile davalı araç sürücüsünün idaresindek---- plakalı araç arasında ----- 26.08.2020 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası oluşturmaktadır.Müvekkil şirketin işleteni olduğu, dava dışı araç sürücüsü olan ---- idaresindeki ---- plakalı araç ile---- Caddesinde kırmızı ışık yandığı için durduğu esnada, davalı araç sürücüsü olan ----- idaresindeki -----plakalı aracın, müvekkil şirkete ait araca çarpması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Çarpmanın sonucunda müvekkil şirkete ait araçta ciddi hasar meydana gelmiştir.Taraflar arasında anlaşmalı olarak maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı düzenlenmiştir. Tramer sorgu sonucuna göre de "davalı araç sürücüsü %100 kusurludur ve müvekkilin zararını kusuru oranında gidermekle yükümlüdür."Müvekkil şirketin işletini olduğu aracın onarımı müvekkil şirket tarafından yapılmıştır. Onarıma ilişkin müvekkil şirkete -----No'lu 15.049,29 TL tutarında fatura tanzim edilmiştir. Ekspertiz raporundan da anlaşılacağı üzere davalı araç sürücüsü müvekkil şirkete ait araçta meydana gelen hasardan asli ve %100 oranında sorumludur. . Hasarın tespiti için ekspertiz yapılmış olup ekspertiz ücreti 289,10 TL tutarında olup müvekkil şirket tarafından ödenmiştir. Ekspertiz ücretini yargılama gideri olarak talep etmekteyiz.
Davalı sigorta şirketi, müvekkil şirkete 12.754,19 TL tutarında ödeme de bulunmuş olup kalan bakiye hasar bedeli olan 2.295,10 TL nin tahsili için davalılar aleyhine için ----. İcra Müdürlüğü ----. sayılı icra dosyası üzerinden icra takibi başlatılmıştır. Davalılar/Borçlular tarafından takibe, borca, faize ve ferilerine itiraz edilmesi üzerine takibin durmasına karar verilmiştir. Bunun üzerine arabuluculuk yoluna başvurulmuş olup büro dosya numarası ----- arabuluculuk numarası -----olan arabuluculuk dosyasında anlaşmaya varılmaması neticesinde 23.02.2022 tarihinde arabuluculuk son tutanağı düzenlenmiştir. Hasarın oluşumunda davalı araç sürücüsü Karayolları Trafik Kanunu 84/1-d bendi uyarınca kusurludur.Araç malikinin sorumluluğu bir kusursuz sorumluluk türü olmakla birlikte Karayolları Trafik Kanunu madde 85'te düzenlenmektedir. Hüküm uyarınca "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." denilmektedir. Dolayısıyla bir motorlu aracın bir şeye zarar vermesi halinde motorlu araç işleteninin doğan zarardan sorumlu olacağı belirtilmektedir. Haksız fiil sorumluluğu şartlarının gerçekleşmesi halinde araç işleten, sıfatı dolayısı ile sorumlu olmaktadır. Bu doğrultuda araç maliki olan ------ kusursuz sorumluluğu bulunmaktadır. Davalı araç sürücüsü ve davalı araç maliki müştereken ve müteselsilen sorumludurlar.Karayolları Trafik Kanunu 97. maddesi gereğince zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Bunun üzerine kazada davalı araç sürücüsü kusurlu olduğundan karşı aracın trafik sigortacısına başvuruda bulunulmuştur. Davalı sigorta şirketin yansıtma fatura ile birlikte talebe ilişkin başvuru yapılmıştır. Başvuru yapıldığına dair mailler ektedir.
Davalı taraf yasal evraklar ile likit bir alacağa karşı kötüniyetli olarak borcu olmadığı yönünde itiraz etmiş olup müvekkilimizin alacağını almasında gecikmeye sebebiyet vermiştir. Yukarıda belirtilen sebepelerle sabit olan hasar tazminat meblağı doğrultusunda yapılan takibe ödemeyi geciktirme amacıyla haksız itirazda bulunan kötüniyetli davalı aleyhine alacak rakamının %20sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini Sayın Mahkemeden önemle talep ederiz." denmiştir.
CEVAP: Davalı ----- cevap dilekçesinde özetle; "Dava görevli ve yetkili Mahkemede açılmamış olup, görevli ve yetkili mahkeme ----Asliye Hukuk Mahkemesidir. Davanın görev ve yetki yönünden reddi gerekmektedir. İtirazın iptali bir yıllık süre içerisinde açılmamıştır. Öncelikle davanın bu sebeple reddi gerekmektedir. Yine, kaza tarihi dikkate alındığında davacı tarafın talepleri zamanaşımına uğramış olup davanın bu nedenle reddi gerekmektedir. Müvekkilime ait araç sürücüsünün kusurlu olduğu doğru değildir. Davacı tarafa ait aracın kusuru nedeniyle kaza meydana gelmiş olup oluşan hasardan müvekkilimin sorumluluğu söz konusu değildir. Davacı tarafa ait araçta oluşan hasar belirtilen miktarda değildir. Kazayla ilgili olan ya da olmayan birçok parça gereksiz yere değiştirilmiştir. Kazada hasar görmeyen parçaların dahi değiştirilerek müvekkilimden talep edildiği anlaşılmaktadır ki bu husus kabul edilemez. Örneğin kaza arkadan çarpma olmasına rağmen ön tampona ilişkin harcamalar talep edilmektedir. Değiştirilen parçalar ve işçilik fahiş miktarda hesap edilmiştir. Bundan başka, değişen parçaların vs. İkinci el değerleri indirim konusu yapılmamıştır. İskonto bedelleri dikkate alınmamıştır. Ekspertiz masrafından da müvekkilimin sorumluluğu söz konusu olamaz. Müvekkilim haksız olarak icra takibine itiraz etmiş değildir. Yargılama sırasında toplanacak deliller ile müvekkilimin itirazının yerinde olduğu anlaşılacaktır. Kaldı ki alacak miktarı likit değildir. Bu nedenle davacı tarafın icra inkar tazminatı talebi de yerinde değildir." denmiştir.
Davalı ----- vekili cevap dilekçesinde özet; "Öncelikle belirtmek isteriz ki HMK madde 6/1 uyarınca, “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.” . Müvekkil davalının muamele merkezi-----” adresinde bulunduğundan, müvekkil şirket aleyhinde ikame edilecek davalarda yetkili mahkeme ----Mahkemeleri’dir. Huzurdaki davanın----- Mahkemeleri’nde açılması gerekirken yetkisi olan mahkemenizde açıldığından, öncelikle Mahkemenizin yetkisine itiraz ederiz. Davacı taraf HMK m. 121 gereğince, delilleri tarafımıza tebliğ etmemiştir. Delillerin tarafımıza tebliğinden sonra esas hakkında beyanda bulunma ve karşı delil sunma hakkımızı mahfuz tutuyoruz. Davacının HMK madde 194 gereğince; dayandığı deliller ile hangi delilin hangi vakıanın ispatı için gösterildiğini açıkça belirtmesi zorunludur. Bu sebeple davacının dava dilekçesinde göstermiş olduğu delilleri somutlaştırmasını talep ederiz.
Uyuşmazlığa konu kazaya karışan ---- plakalı araç müvekkil şirket tarafından----- numaralı ve 01/12/2019-2020 vadeli Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi Sigorta Poliçesi ile sigorta örtüsü altına alınmıştır.
3. Huzurdaki dava konusu kaza 26.08.2020 tarihinde meydana gelmiştir. Hiçbir surette kabul anlamına gelmemekle beraber, kaza tarihi itibariyle ZMM poliçe limitleri maddi hasar araç başına 41.000,00 TL'dir. Müvekkil şirketin sorumluluğu her şekilde sigortalısının kusuru ve poliçe limitleri ile sınırlı olacaktır.
4. Davaya ilişkin yapılan inceleme ve kontrollerde, başvuranın aracında toplamda 6.470,02 TL değer kaybı hesaplanmış olup 19.08.2021 tarihinde 5.740,00 TL -----ve 06.01.2022 tarihinde 730,02 TL------ işbu tahkim başvurusundan önce ödenmiştir.Müvekkil şirket poliçeden kaynaklanan sorumluluğunu eksiksiz olarak yerine getirdiğinden değer kaybına dair taleplerin reddini talep ederiz.
5. Yukarıda açıkladığımız itiraz saklı kalmak kaydı ile huzurdaki uyuşmazlığa konu hasarın ihbarına istinaden müvekkil şirket nezdinde hasar dosyası açılmış olup hasarın maddi boyutunun tespiti için ekspertiz atanmıştır. Ekspertiz raporuna istinaden müvekkil şirket tarafından yine başvuru konusu kazaya ilişkin başvuranın aracının onarımı için toplam 12.754,19 TL maddi hasar ödemesi yapılmıştır. İşbu ödemenin Sayın Komisyonca nazara alınmasını talep ederiz. Ayrıca davacı lehine sebepsiz zenginleşmeye mahal verilmemesi adına, öncelikle başvuru sahibinin huzurdaki kaza sebebi ile kasko sigorta şirketinden ödeme alıp almadığı hususunun netleştirilmesi gerekmektedir. Müvekkil şirket tarafından mükerrer ödeme yapılmasının ve başvuru sahibi lehine sebepsiz zenginleşmenin önüne geçmek adına başvuranın kasko sigortacısına müzekkere yazılarak kaza tarihi ve başvurucu araç bilgisi ile hangi konuda ödeme yapıldığının sorulmasını; şayet bu husus mümkün değil ise başvuru sahibine kesin süre verilerek ilgili bilgi ve belgelerin kendisi tarafından kasko sigorta şirketinden istenerek dosyaya sunulmasını talep ederiz. Davacı huzurdaki davayı ikame etmeden önce müvekkil şirkete usulüne uygun başvuruda bulunmamıştır. bu sebeple huzurdaki başvurunun dava şartı yokluğu nedeniyle reddini talep ederiz.
Müvekkil şirketin sorumluluğunun söz konusu olabilmesi için kaza tarihinden itibaren 2 yıl içinde yasal haklarını kullanmalıdır. Bu sebeple zamanaşımı bakımından da itirazlarımızı sunmaktayız.
Kabul anlamına gelmemek üzere davacı tarafça fatura ibraz edilmediğinden kdv talebi haksız olmakla, reddi gerekmektedir.
hiçbir surette kabul anlamına gelmemek kaydı ile, müvekkil aleyhine tazminata hükmedilecek olması durumunda iskonto dahil hesaplamanın dikkate alınması gerekecektir.Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.2.2.2 maddesi düzenlemesi gereği başvuru konusu araç onarımının kaza tarihi itibariyle anlaşmalı onarım merkezinde yaptırılması halinde tedarik iskontosu uygulanacaktır.
Buradan hareketle, müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğu genel şartlara göre belirlenen hasar miktarından iskonto uygulanmak suretiyle sınırlıdır.
Zira sigorta şirketleri, hasarlı aracın değiştirilmesi gereken yedek parçalarının, tedarik parçalarının tedarik sürecinde, toplu ve büyük tutarlı yedek parça alımı yapabilme kapasitelerinden kaynaklanan rekabet gücünü kullanarak indirim hakkı elde edebilmekte, farklı servislerden fiyat teklifi alarak rekabet ortamı içerisinde alternatif onarım metotları kullanılabilmektedir.Hiçbir surette başvuruyu kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkil şirketin sorumluluğu sigortalısının kusuru ile ve poliçe limitleri ile sınırlı olacaktır.Ayrıca davacı tarafından talep edilen ekspertiz ücretinin kabulü mümkün değildir. Zira TTK kapsamında “makul gider” den söz edilebilmesi için, kişinin bu hesabı yaptırmasında hukuki menfaatinin bulunması gerekmektedir. Ancak huzurdaki dava belirsiz alacak şeklinde açılabilir ve bilirkişi incelemesi yargılama kapsamında yapılabilirken ikinci defa ekspertiz raporu alınması usul ekonomisine aykırılık teşkil etmektedir.Sayın Mahkemeniz aksi kanaatte ise, davacı tarafından ödenen ekspertiz ücretinin tümüne değil, rapor tarihinde yürürlükte olan ---- Ekspertiz Ücreti tarifesine göre hesaplama yapılmasını talep ederiz. " denmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklı olarak hasar tazminatı talebine yönelik başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.İtirazın iptali davası İcra İflas Kanunun 67. Maddesinde düzenlenmiştir. İcra dosyası celp edilmiş, davalıların ödeme emrine süresi içerisinde itiraz ederek takibi durdurduğu ve huzurdaki davanın süresi içerisinde ikame edildiği tespit edilmiştir.Kural olarak haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Zarar gören ancak haksız fiil sebebiyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilir.
Zarar bir eksilmeyi ifade eder. Haksız fiilin borç doğurmasının sebebi doğan zararı giderme yükümlülüğünden kaynaklanır. Haksız fiil faili bu fiili ile yaratmış olduğu eksilmeyi gidermek, zarar gören kişiyi fiilden önceki durumuna getirme borcu altına girmiştir. Haksız fiil failinin borcu doğan bu zararı tazmin etmeye dayanır. Buna göre haksız fiilden doğan tazminat borcunun üst sınırını doğan zarar oluşturur. (-----) Zarar belirlenirken, uğranılan gerçek zararın dışına taşılamaz. Zarar görenin zararla ilgisi saptanamayan giderleri zarar kapsamının dışında tutulmalıdır.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder. Araçta meydana gelen hasar bedeli gibi bu hasardan kaynaklanan değer kaybı zararı da ZMSS teminatı kapsamındadır.Türk Borçlar Kanunu'nun 49.maddesi vd, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1, 85/1ile ilgili madde düzenlemeleri gözetildiğinde; davalı ----- araç sürücüsü olarak, davalı sigorta şirketinin davalıya ait aracın trafik sigortacısı olup ZMSS poliçesi gereği, davacının aracında meydana gelen hasara ilişkin gerçek zarar miktarı ile sınırlı sorumludur.
Somut olayda; davacı adına kayıtlı ----- plaka sayılı aracın dava dışı şahıs sevk ve idaresinde iken davalının kullanmış olduğu ----- plakalı sayılı aracın sol ön kısmıyla çarpması neticesinde araçlar arasında meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında, davalı sürücünün kusurunun kazanın meydana gelmesinde %100 olduğu, dava dışı sürücünün meydana gelen kazanın oluşumunda kusurunun bulunmadığı, meydana gelen trafik kazası sonucu davacının meydana hasarın kazanın oluş şekli ile uyumlu olduğu, bilirkişi raporunda hasarın KDV dahil 13.686,36 TL olduğunun tespit edildiği davalı sigorta tarafından daha önceden 12.754,19 TL ödeme yapılmış olduğu bu haliyle itirazın iptali dava konusu değerlendirildiğinde takibe konu işlemiş faizin usul ekonomisi de dikkate alınarak mahkememizce yapılan hesaplama sonrası (932,17 TL hasar onarım bedeli ve 289,10 TL ekspertiz bedeli) olmak üzere 1.221,27 TL asıl alacak, davalılar ----- yönünden 113,53 TL işlemiş faiz (26/08/2020-07/09/2021) olmak üzere toplam 1.334,80 üzerinden(davalı sigorta yönünden 49,99 TL işlemiş faiz (24.03.2021-07.09.2021) olmak üzere toplam 1.271,26 TL ile sınırlı olmak üzere) şeklinde tespit edildiği dikkate alınarak davanın kısmen kabulüne dair aşağıda ki şekilde hüküm tesis edilmiştir.İİK'nun 67/2. maddesi hükmünce, icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için, alacağın gerçek miktarının belli/ belirlenebilir olması gerekir. Davalının sorumluluğu kusur sorumluluğu hükümlerine göre belirlendiğinden alacağın likit olduğu kabul edilemez. Bu nedenlerle icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
Hüküm; Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Kısmen Kabulü ile; ----.İcra Müdürlüğünün -----Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın (932,17 TL hasar onarım bedeli ve 289,10 TL ekspertiz bedeli) olmak üzere 1.221,27 TL asıl alacak, davalılar ---- yönünden 113,53 TL işlemiş faiz (26/08/2020-07/09/2021) olmak üzere toplam 1.334,80 üzerinden(davalı sigorta yönünden 49,99 TL işlemiş faiz (24.03.2021-07.09.2021) olmak üzere toplam 1.271,26 TL ile sınırlı olmak üzere) iptaline, takibin kabul edilen asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilerek devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Davacının icra inkar talebinin reddine,
3-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 247,70 TL karar harcının davalılardan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,
4- Harçlar yasası uyarınca davacı tarafından yatırılan 179,90 TL peşin harç ve 179,90 TL başvurma harcı davalılardan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 1.334,80 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6- Davalı -----Şirketi'nin kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 960,30 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar -----Şirketi'nin VERİLMESİNE,
7-Davacı tarafından yapılan 2.600,00 TL bilirkişi ücreti ve 575,75 TL posta gideri olmak üzere toplam 3.175,75 TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre belirlenen 1.846,97 TL yargılama giderinin davalılardan alınıp davacıya verilmesine, geri kalan bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına, kalan gider avansının karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine, davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
8- Kabul red oranına göre belirlenen 907,27 TL Arabulucu ücretinin davalılardan tahsiliyle hazineye irad kaydına, Yine Kabul red oranına göre belirlenen 652,72 TL Arabulucu ücretinin davacıdan tahsiliyle hazineye irad kaydına,Dair; 6100 Sayılı HMK'nın 341/2. Maddesi uyarınca kesin olarak verilen karar davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafların yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.