T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/90
KARAR NO: 2024/228
DAVA: Alacak (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Sebepsiz İktisab Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 07/02/2022
KARAR TARİHİ: 18/04/2024
Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi
DAVA: Davacı vekili 07/02/2022 harç tarihli dava dilekçesinde özetle; "1.İkameettiğimiz alacak davamızda ------ tarafından keşide edilmiş 25.08.2018 vadeli 54.000 TL'lik çek ile 30.08.2018 vade tarihli 200.000 TL'lik çekler davalıların oyalaması sebebiyle karşılıksızdır işlemi yapılamadan ciro zinciri ile müvekkile gelmiştir.
2.Çekler lehtarı olan ----- tarafından ciro edilmiş oradan çeşitli firmalara geçmiştir. Şu anda yetkili hamil müvekkildir. Davalılarla samimi ilişkileri ve rica etmeleri sebebiyle bize ciro eden ciranta çeke karşılıksızdır kaşesi vurdurmamıştır.
3.Davalılar ile arabuluculuk görüşmeleri yapılmış olup bu görüşmelerden sonuç alınamamıştır. (EK-2: Arabuluculuk Tutanakları) Davalılar sebepsiz zenginleşmiştir.
4.Bu sebeple çeklerin bedeli 30.08.2018 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek müvekkile ödettirilmesi gerekmektedir." denmiştir.
CEVAP: Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; "Dava dilekçesinde müvekkil şirket'in ünvanı doğru şekilde belirtilmemiştir. davacı taraf arabuluculuk tutanaklarının asıllarını sayın mahkemenize sunmamıştır. Dava dilekçesi ekinde sunulduğu iddia edilen çek fotokopileri tarafımıza tebliğ edilmemiştir.davaya konu çeklerin dayanağı olan bir hukuki ilişki yoktur. 2017 yılında ----- isimli bir şahıs Müvekkil ile tanışmaya gelerek dostane ilişkiler kurmayı amaçlamıştır. Zamanla Müvekkil'in güvenini kazanmak için çeşitli yollara başvuran ------ nihayetinde amacına ulaşmıştır. Kendisini Türkiye'nin çeşitli yerlerinde gayrimenkulleri bulunan, mali durumu iyi bir iş adamı olarak tanıtan ----- neredeyse her gün müvekkilin iş yerine gelerek müvekkilin iş durumuna ve mali durumuna da vakıf olmuştur.2017 yılı itibariyle ortaya çıkan kriz sebebiyle Müvekkil'in ve Müvekkil Şirket'in nakit sıkıntısı çektiğini öğrenen ------, güven kazanmış olmasının da yardımı ile Müvekkil Şirket'e ait gayrimenkulleri satarak bedelini Müvekkil'e teslim edebileceğini bildirmiştir. Bunun üzerine Müvekkil ve Müvekkil Şirket, ----- teklifini kabul etmiş, noterde satış vekaleti çıkarmış ve acil nakit ihtiyacını karşılayabilmek adına -----geri teslim almak üzere- çek de keşide etmiştir.Ancak satılan dairelerin bedellerinin yahut herhangi bir nakitin Müvekkil'e ulaştırılmaması, çeklerin ise iade edilmemesi üzerine Müvekkil dolandırılmış olduğunu anlamış ve derhal suç duyurusunda bulunmuştur. Sonuç olarak; karşı taraf çeki geçerli bir hukuki ilişkiye dayanarak elinde bulundurmamaktadır. Kaldı ki çek fotokopileri dosyaya sunulmadığından davacının yetkili hamil olup olmadığı dahi belirsizdir. Davacının vadesi geçmiş bir çeki neden kendisine ciro eden cirantadan teslim aldığı da sorgulanır bir husustur. Kötü niyetle ikame edilen işbu davanın izah olunanlar tahtında derhal reddini talep ederiz.Süresinde muhatap bankaya ibraz edilmeyen çek kambiyo vasfını haiz olmayıp adi yazılı senet niteliğindedir. Kambiyo senedi niteliğinde olmayan belgelerdeki (adi senetlerdeki) hakkın ciro yolu ile devri mümkün olmayıp, böyle bir hak, ancak alacağın temliki suretiyle devredilebilir. 6098 sayılı TBK'nun 184. maddesi uyarınca usulüne uygun olarak yapılmış bir temlik bulunmaması halinde, kambiyo senedi niteliği taşımayan senedi ciro ile alan kişinin, yetkili hamil sıfatının bulunmadığının, dolayısıyla takip hakkının da olmadığının kabulü gerekir.Davacı tarafın mahkemeye sunduğu çeklerin yetkili hamili olmadığı çeklerin incelenmesi ile kolaylıkla anlaşılabilmektedir. Zira somut dava konusu çekte ciro silsilesi bozuktur.Mahkemenizin de onaylayacağı üzere kişinin senedi ciro yoluyla iktisap edebilmesi için ciro silsilesinde kesiklik olmaması gerekir.Birinci çekte ----- ve daha sonra ----- doğru ilerleyen ciro silsilesi ise bozuk ve kopuktur. Bu bağlamda davacı, dava konusu çeki geçerli bir hukuki ilişkiye dayanarak elinde bulundurmadığı gibi yetkili bir hamil de değildir.İkinci çekte ise yapılan karalamalar ciro silsilesini bozmuştur. Yine davacı, dava konusu çeki geçerli bir hukuki ilişkiye dayanarak elinde bulundurmadığı gibi yetkili bir hamil de değildir. Davacı bir kambiyo evrakının meşru hamili olmadığından lafzen çek fakat hukuken çek hususiyeti bulunmayan evraka dayanarak keşideciden alacak talebinde bulunamaz. Davacı iddia olunan ciro ile arasındaki hukuki bağı dahi izah edememiştir. Davacı yetkili ve meşru hamil değildir, davacı gerçekte olmayan bir alacağı talep eden kötü niyetli kişidir. Davanın reddini talep ederiz. " denmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, zamanaşımına uğramış çeklerden dolayı TTK'nın 732. maddesine dayalı sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre alacağın tahsili istemine ilişkindir.Sebepsiz zenginleşme dolayısıyla talep hakkı hamile aittir. Bu hamil zamanaşımı gerçekleştiği anda veya müracaat hakkının kaybedildiği sırada maddi hukuk açısından hak sahibi bulunan hamildir.
İşbu dava poliçenin zamanaşımına uğradığı veya müracaat hakkının yitirildiği anda yetkili hamil durumunda bulunan kişi ile müracaat hakkı nedeniyle poliçe bedelini ödemiş olan lehdar, ciranta veya avalist tarafından, keşideciye ve kabul etmiş muhataba karşı açılabilir (Prof. Dr.-----).
Somut olayda davalılardan ---- -- çeklerde keşideci, ---- ise çeklerde lehtardır. Davalılar vekilinin zamanaşımı savunması TTK 732/4 maddesi uyarınca davanın süresinde olduğundan yerinde görülmemiştir. Ayrıca ----- ASCM ------ Esas sayılı dosyanın bekletici mesele yapılması kararından taraf talepleri de dikkate alınarak dosyanın esasına katkı sağlamayacağından vazgeçilmesine karar verilmiştir.Davalı ------ çeklerde keşideci olup, her ne kadar kendisine zamanaşımına uğramış bonolar nedeniyle sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre müracaat edilebilir ise de davacı taraf çekleri vade tarihinden sonra ciro yolu ile temlik almıştır. Vadeden sonra çeklerin devri ancak alacağın temliki hükümlerine tabidir. Bu sebeple davacının çeklerin meşru hamili olmadığı dikkate alınarak davanın reddine dair aşağıda ki şekilde hüküm kurulmuştur.
Diğer davalı ----- çeklerde lehtar olup lehtara karşı sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre talepte bulunulamayacağından anılan davalı yönünden davanın pasif husumet yokluğu sebebiyle reddine karar verilmiştir.
Hüküm; Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın - -----yönünden REDDİNE,
2-Davanın ------ yönünden pasif husumet yokluğu sebebiyle REDDİNE,
2- Peşin alınan 512,33 TL harç ve 3.825,35 TL ıslah harcının toplamı olan 4.337,68 TL'den , alınması gerekli 427,60 TL peşin harcın düşümü ile geri kalan 3.910,08 TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ,
4-Davacı tarafça peşin yatırılmış olan gider avansından artan kısmın, karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
5-Davalı ------ kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ye göre 40.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davalı ----- vekille temsil edildiğinden ve bu davalı yönünden red sebebi farklı olduğundan yürürlükte olan avukatlık asgari ücret tarifesi gereği 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile bu davalı ----- ödenmesine,
7-1.360,00 TL Arabulucu ücretinin davacıdan tahsiliyle hazineye irad kaydına,Dair karar, ----- Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere, davacı vekilinin ve davalılar vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.