T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/401 Esas
KARAR NO:2023/475
DAVA:Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ:02/06/2022
KARAR TARİHİ:18/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin yurtdışından ------- karşılığında eldiven üretim makinesi sipariş etmiş ve ------ sigorta ettiren olarak bulunan ----- navlun bedelinin ödendiğini gösteren fatura karşılığı taşıma işlemlerini--------- ithal edilen konteyner içindeki plastik eldiven üretim makinesinin taşınması sırasında ve sonrasında menkulde ağır hasar meydana gelmiş ve taşıma esnasında aldığı hasar nedeniyle kullanılamaz hale geldiğini, ------ tarafından konteynerde taşınmakta olan eşya ----- eldiven üretim makinesinin muhafazası için taşıma sonrası davalı ------- antreposuna taşındığını, işbu antreponun diğer antrepolara göre maliyetli olması nedeni ile dava dışı ------- taşındığını ve işbu taşıma öncesinde ---- tarihinde--------- taşınan müvekkil adına gelen eşyanın tahta paletinin alt kısmında kırık olduğu ve paketinin dıştan görülen kısmının zarar gördüğünü. Makinenin davalı ------, dava dışı ------ antreposuna taşındıktan sonra makinenin teslimi sırasında makinenin tahliyesine geçilmeden makine sandığının ağır hasarlı olduğu ve makinenin gösterge ibrelerinin ekranlarının kırık olduğu ------- yardımcısı, Antrepo sorumlusu ve araç şoförü tarafından birlikte imzaları ile tutanak altına alındığını, Fiili taşıyan ve sigorta ettiren olan -------- tarafınca yapılan taşıma işlemleri esnasında hasar gören makineden faydalanılamamış, satın alma bedeli, gümrük masrafları, taşınmazın üretim sonrası ilk kullanıcısının müvekkilleri olduğunu gösterir ------- alınan belge masrafı ve taşıma tarihi de göz önünde bulundurularak makul süre için hesap edilecek mahrum kalınan kar, makinenin ilk kullanıcısı olarak yapılan masrafların tazminini fiili taşıyan -----talep edildiğini, ancak sigorta ettiren ------ işbu hususları ---- numaralı hasar dosyası ile ---- bildirdiğini,----- tarafından uzman incelemesi raporu hazırlanmış ve ------tarafından gönderilen hasar dosyası için yalnızca-------- ödeme kararı verildiğini, müvekkilinin hasara uğrayan eşyası ve sonrasındaki taşımaya ilişkin yaptığı harcamalar ve dahi eşyanın hasara uğraması neticesinde işyerinde sağlayacağı fayda ve üretim kolaylığından mahrum kalan müvekkilinin zararı hasar dosyası için belirlenen tutarın çok üzerinde olduğunu, Müvekkilinin ithal etmiş olduğu davaya konu makineden ötürü davalılarca verilen zararın giderilmemesi üzerine iş hacminin çok büyük oranda artmış olduğu pandemi döneminde işlerini yürütebilmek ve halihazırda yapmış olduğu sözleşmeleri ifa etmek adına yeni bir makine almak zorunda kalmış olduğunu işbu makine bedeli olarak --------- ----- ve ithalatı için gerekli gümrük ve sair masrafları ödemek zorunda kaldığını beyan ederek, halihazırda müvekkilinin muhafazası altında bulundurduğu ancak çalışmaz vaziyette olan ------------ numarası ile ithal edilen konteyner içindeki eldiven üretme makinesinin, taşıma esnasında ve antrepoda meydana gelen hasar neticesinde müvekkilinin ilk kullanıcısı olacağı ve hasarlı olduğunu tespit ettirdiği makinenin hasarı neticesinde müstakbel, menfi, müspet zararlar ile mahrum kalınan kar ve sair masraflarının fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydı ile bilirkişi marifetiyle tespit edildikten sonra dava değeri arttırılmak üzere; temerrüt tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalılardan tazmin edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı -------- vekili cevap dilekçesinde özetle;Dava konusu yük -------- yolu ile ----- içine girdiği için görevli mahkemenin ------- Deniz Ticaret Mahkemesi olduğunu belirterek görevsizlik kararı ile dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmiş, Hasar iddasında bulunulan yükle ilgili olarak müvekkilinin deposunda hasar oluştuğuna dair bir emare olmadığını. Yolda ne şekilde taşındığı, bahsedilen ---------- şekilde indirildiği, nasıl muhafaza edildiğinin müvekkilinin bilgisi dışında olduğunu, Müvekkilinin yükün geçici depolanıp, geldiği haliyle teslim edilmesinden sorumlu olduğunu. Yükün geçici olarak müvekkil tesisinde bulunduğu kısa süre içinde herhangi bir hasar gerçekleşmediğini. Cevap dilekçesi ekinde verdikleri tutanağa göre davalı temsilcisi -------- nezaretinde, bahse konu 1 kap kontrol edilmiş ve hasar olmadığı yazılı tutanak imzalanarak teslim alınmış olduğunu, ------ yükü hasarsız olarak teslim aldığına dair resmi belgede imzası bulunduğunu, yükte herhangi bir hasar olması halinde vekaletli temsilcinin durumu resmi görevli -------- bildirmesi ve hasara ilişkin tutanak düzenlenmesi gerektiğini, tam aksine yetkili temsilci tarafından yükün hasarsız teslim alındığına dair imza atıldığını, vekaletli temsilcinin imzası varken, şöförün beyanını içerir tutanak sunulmasının inandırıcı olmadığını, bu tutanağın üzerinde yazılı tarihte düzenlendiğinin doğru olduğunu varsaymak mümkün olmadığını, o tarihte neden bir yasal girişim olmadığı, 1 yıl sonra neden bu iddia ile para talep edildiğinin izah gerektirdiğini, yükün müvekkilinin deposunda hasar görmüş olsa idi temsilcinin tutanak düzenleyip memurların tutanağı imzalayıp, müvekkilinin sigortasının zararı karşılayacağını, örnek hasar tutanaklarını dosyaya sunacaklarını, bu örneklerde konteyner açıldıktan sonra görünen bir hasar var ise resmi ------- bir heyet oluşturarak durumu tutanak altına aldıklarının görüleceğini, Dava konusu yükün --------- gelmekte olduğunu, uzun bir gemi yolculuğu geçirdiğini, yükleme limanında özenli paketlenmesi ve yüklenmesi gerektiğini, maalesef alıcılar yükleme koşullarını takip etmemekte olduğunu, gemilerin fırtınalara maruz kaldığını, yüklemenin iyi yapılmaması durumunda yük hasarlarının oluşabildiğini, bu durumların ne müvekkilinin ne de taşıyıcının sorumluluğunda olmadığını, yükleyicinin sorumluluğunda olduğunu, somut davada muhtemel olarak yükü bahsedilen antrepoya götüren kamyonda hasar oluştuğunu beyan ederek öncelikle görev yönünden değerlendirilerek görevsizlik kararı verilmesi, haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
RAPOR: Bilirkişi raporunda özetle; "Dava konusu olayda, davacıya ait emtianın denizyolu ile taşınması esnasında hasarlandığı, Eşyanın Davalılardan ------- antrepoya ilk teslimi sırasında hasarlı olduğunun tutanak ile tespit edildiği göz önüne alındığında davalılardan------- meydana hasardan sorumlu tutulamayacağı, Davacının, emredici nitelikteki 6102 sayılı TTK 1185'nci maddesi 1.fıkrada belirlenen bildirim süresinde, hasardan tek başına sorumlu olan davalılardan taşıyan -------- hasar ihbarında bulunmadığı, Sayın Mahkemenin hasar bildiriminin süresinde yapıldığı yönünde bir kanaate varması durumunda, davalılardan ---------meydana gelen zarardan (TL karşılığı ödeme gününde tespit olunmak üzere) 1.600,00SDR sorumluluk sınırına kadar tek başına sorumlu olacağı, Davalının hasar gördüğünü iddia ettiği makinasının keşif sırasında çalışır vaziyette olduğu tespit edildiğinden, davalı taşıyıcı ------- söz konusu makinanın onarım bedeli kadar olan gerçek zarardan sorumlu olacağı, Onarım bedeli konusunda davacı tarafından bu bedeli ispat sadedinde bir fatura ve ödeme belgesinin dosyaya sunulu olmadığı, teknik bilirkişi tarafından da bu yönde bir tespit yapılmadığından, davalılardan ---------- sorumlu olacağı gerçek zarar tutarının tespitinin mümkün olamayacağı" şeklinde sonuç ve kanaatine varıldığı beyan edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklı tazminat davasıdır.
HMK da dava şartı olarak düzenlenmiş olan görev hususu genel mahkemeler ile -----mahkemeleri arasında veya ------- mahkemeleri arasında söz konusudur.
TTK'nın Değişik 5. Maddesinde "Bir yerde birden fazla Ticaret Mahkemesinin bulunması durumunda iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde ------- Mahkemelerinden biri veya bir kaçı münhasıran bu kanundan veya diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir." hükmünü içermektedir.
6103 Sayılı Türk Ticaret Kanununun Uygulanması ve Yürürlüğü Hakkındaki Kanunun 8. maddesi aynen "Deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davaları;
(1) 6762 sayılı Kanunun 4.maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca kurulmuş bulunan denizcilik ihtisas mahkemesinin görmekte olduğu davalar, Türk Ticaret Kanununun 5. maddesinin ikinci fıkrasının ikinci cümlesi gereğince, Türk Ticaret Kanununun yürürlüğe girmesinden itibaren bir ay içinde,--------tarafından, Türk Ticaret Kanunu ile diğer kanunlardan doğan ------- sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevli kılınacak asliye ticaret mahkemesine devredilir.
(2) Türk Ticaret Kanununun yürürlüğe girmesinden önce açılmış olan deniz ticaretine ve deniz sigortasına ilişkin hukuk davalarını görmekte olan mahkemeler, yargı çevreleri içinde ve görev alanlarına giren sonuçlanmamış davaları ve işleri devredemezler." düzenlemesini içermektedir.6103 Sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince ------- kaynaklanan uyuşmazlıkları görmek üzere görevli özel yetkil-------------belirlenmiştir. Bu durumda, -------- uyuşmazlıklar ticari dava sayılacak, ticari davalar ise 6102 sayılı TTK'nun 5. maddesi gereğince ihtisas mahkemesi olan --------- görülecektir.İhtilafın halli için dosyanın bilirkişi incelemesine sunulduğu, 22/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda söz konusu emtianın hangi yolla taşındığına ilişkin olarak; " Konişmento üzerinde emtianın taşıyıcıya teslimi esnasında içine konulduğu ahşap kasanın hasarlı olduğuna dair bir şerh bulunmamaktadır. Bu durumda eşyada meydana geldiği iddia edilen hasarın, davalılardan --------- kontrolündeki antrepoya teslimi öncesi, eşyanın deniz yolu ile taşınması esnasında meydana geldiği,------- ve görüşüne ulaşılmıştır." şeklinde tespit ve değerlendirmelerde bulunulduğu görülmüştür.
Sonuç olarak, dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve ekleri ile bilirkişi raporu incelendiğinde hukuki ihtilafın deniz yolu nakliyesinin gerçekleşmesi neticesinde oluşan zarardan kaynaklı alacağın tahsili ileri sürüldüğü, bu haliyle davanın görülüp sonuçlandırılmasının denizcilik ihtisas mahkemesinin görevine girdiğinin kabulü gerekmekte olup mahkemelerin görevi, kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re’sen gözetilmesi gerekmektedir. Yukarıda anılan yasal düzenlemeler ve ------- gereğince somut uyuşmazlığın çözümünde özel mahkeme olarak denizcilik ihtisas mahkemesi sıfatıyla ----- görevli olduğundan mahkememiz görevsiz olması sebebiyle görevsizlik kararı verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı ve toplanan delillerin değerlendirilmesine göre görevli mahkeme ------- olduğundan mahkememizin görevsizliğine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4 ve 5 maddeleri ile 6103 Sayılı Türk Ticaret Kanununun Uygulanması ve Yürürlüğü Hakkındaki Kanunun 8. maddesi gereğince görevli mahkeme---------olması sebebi ile MAHKEMEMİZİN GÖREVSİZLİĞİNE,
2-HMK 20. Maddesi uyarınca kararın kesinleşme tarihinden, İstinaf yoluna başvurulması halinde bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren taraflardan birinin 2 hafta içerisinde mahkememize başvurması halinde dosyanın görevli------- Mahkemesine gönderilmesine, aksi taktirde mahkememizce Resen davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına( ihtarat yapıldı)
3-HMK 331/2. Maddesi uyarınca yargılama giderleri hakkında görevli mahkemece karar verilmesine,
4-Görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren iki (2) hafta içerisinde dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi için taraflardan biri tarafından başvuruda bulunulmadığı takdirde, mahkememizce dosyanın re'sen ele alınarak, 6100 Sayılı HMK'nın 20/1. maddesi gereğince davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verilmesine, harç, yargılama gideri, vekalet ücreti, gider avansı vd hususların talep halinde, 6100 Sayılı HMK'nın 331/2. ve 331/2. maddesi gereğince mahkememizce hüküm altına alınmasına,
Dair karar, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle,------------- Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere, davacı vekili ile davalı ----Davalı --- yüzüne karşı açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/05/2023