T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/381
KARAR NO: 2024/160
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/05/2023
KARAR TARİHİ: 14/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Müvekkil Şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan. Davalıya ait, dava dilekçemiz ve delil listemiz ekinde sunulan listede belirtilen------muhtelif plakalı araç ile gerçekleştirilen ihlali i geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla------ İcra Müdürlüğü 'nün -----Esas Sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emri, davalıya tebliğ edilmiştir. Borçlu, müvekkil şirkete borcu olmadığını öne sürmek suretiyle borcun tamamına itiraz etmiştir. İtiraz konusu alacak hakkında takibin devamı amacıyla işbu dava ikame edilmektedir. Davalı, müvekkil şirkete bahsedildiği şekilde bir borcu olmadığı gerekçesi ile asıl alacağa ve ferileri bakımından takibe itiraz ettiğini beyan etmiş ve takibi durdurmuştur. Öncelikle, konu borcun sebebini teşkil eden ihlalli geçiş fiilinin tanımlanması gerekmektedir. İhlalli geçiş. Müvekkil Şirket tarafından yapımı ve işletmesi üstlenilen otoyolun geçiş ücreti ödenmeksizin kullanılması anlamına gelmektedir. Yasa gereği ihlalli geçiş vakıası ödemesiz geçiş anında tamamlanır ve ihlalli geçiş cezası ödemesiz geçiş anında kesin leş ir. Ancak yasada öngörülen 15 günlük yasal süresi içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde ihlalli geçiş cezası yine yasa hükmü gereği kendiliğinden terkin olur. Müvekkil Şirket tarafından işletilen otoyolda yer alan gişeler ----- ve nakit/kredi kartı/banka kartı olarak tahsilat yöntemi bazlı özgülenmiştir. -----gişelerinden yapılan geçişlerde ücret toplama sisteminin süresi içerisinde ----- için ----- olumlu provizyon alınamaması ve bu nedenle------geçiş ücreti tahsilatı yapılamaması halinde geçiş esnasında gişede yer alan bariyerler açılmamaktadır. Bu halde araç sürücüsünün ilgili butona basıp oluşan ihlalli geçiş kaydına ilişkin, geçiş ücretinin hangi surette nereye ödeneceğini, yasal ödeme süresinin ne kadar olduğunu, yasal sürenin bitiminde geçiş ücreti ile birlikte 4 (dört) kan cezanın ödenmek zorunda kalınacağını, ödemenin geciktirilmesi halinde tutara eklenecek diğer masrafların neler olduğunu belirten ihlalli geçiş bildirimini (----) alması akabinde, bariyer kalkar ve geçiş sağlanır. ----, her ne kadar Müvekkil Şirket için yasal bir yükümlülük olmasa da sadece bilgilendirme amaçlı olarak düzenlenerek ihlalli geçiş anında, araç sürücüsüne teslim edilmektedir. Müvekkil Şirket kendisi için yasal bir yükümlülük bulunmamasına rağmen, adına kayıtlı telefon numarası bulunan araç sahibi gerçek kişilere SMS; ceza tahakkuk ettikten sonra ise araç sahibi tüzel kişilerin adreslerine "İhlalli Geçiş İhtarnamesi"göndererek geçiş ücretinin ve tahakkuk etmişse ceza tutarının ödenmesini talep etmektedir. Gerek geçiş anında gerekse geçiş tarihinden itibaren 15 (onbeş) günlük süre boyunca ----veya ----- etiketine bakiye yüklenmesi veya bakiye bulunması Müvekkil Şirket tarafından işletilen Otoyol'dan gerçekleştirilen ihlalli geçişlerin bedellerinin ödenmiş olduğu anlamına gelmemektedir. Bir geçiş ücretinin tahsil edilebilmesi için, geçiş tarihinden itibaren 15 günlük cezasız dönemde Müvekkil Şirket tarafından geçiş yapan aracın ----- etiketine yapılan sorgu sonucunda ---- bankalarından-----olumlu provizyon alınması ve geçiş ücretlerinin Müvekkil Şirket hesaplarına aktarılması gerekmektedir. Kaldı ki söz konusu sistemler Müvekkil Şirkete ait olmadığı için Müvekkil Şirketin hiçbir şekilde araç sahibinin ----hesap bilgilerine erişimi bulunmamaktadır. Müvekkil Şirketin geçiş ücretinin tahsiline yönelik sorumluluğu, ----- bankalarına/----- geçiş anında geçişi gerçekleştiren araç üzerinde tespit edebildiği etiket bilgileri vasıtasıyla sorgu göndermekle sınırlı olup söz konusu yükümlülüğünü yerine getirmiştir. Bu doğrultuda geçiş tarihini müteakip Davalı 'ya ait ----- hesabına gönderilen başarılı sorgulara ilişkin kayıtları Sayın Mahkeme dikkatine Ek-2'de sunmaktayız. Bu kapsamda 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu uyarınca, ihlalli geçişe ilişkin alacaklar götürülecek borç niteliğini haiz olup geçiş ücretlerinin başka bir ifade ile Müvekkil Şirket 'ten alınan hizmetin karşılığının süresinde ödenip ödenmediğinin takibinden tek başına araç sahibi sorumludur. Müvekkil Şirket geçiş tarihi itibari ile araç sahiplerine geçiş ücretini ödeyebilmeleri için bir çok ödeme kanalı sunmaktadır. Araç sahipleri geçiş tarihinden itibaren 15 gün içerisinde araç plakası üzerinden Müvekkil Şirkete ve----- ait internet sitesi ve gerçek kişiler açısından e-devlet (Otoyol, Köpıii ve Tünel Geçiş, İhlalli Geçiş ve Borç Sorgulama) üzerinden sorgu yaparak geçiş ücretini ceza tahakkuk etmeden ödeyebilmekte, geçiş ücreti herhangi bir nedenle tahsil edilemedi ise bunu tespit edebilmektedir. Araç sahipleri, temin edilen araç sahiplik bilgilerine istinaden plakaya ilave olarak aynı şekilde T.C. Kimlik numarası ve Vergi numarası üzerinden de sorgulama ve ödeme yapabilmektedir. Araç sahiplerinin bu kapsamda geçiş ücretinin Müvekkil Şirketten kaynaklanan nedenlerle ödenememesi iddiası tamamen haksız ve dayanaktan yoksundur. İhlalli geçişi, davamızı ve iddialarımızdaki haklılığımızı ispatlar mahiyetteki delillerimiz ve işbu dilekçe ekleri aşağıdaki gibi olup Sayın Mahkemenin dikkatine sunulmaktadır. "
RAPOR: Bilirkişi raporunda özetle; "Sunulan bilgi ve belgelere göre, davacı tarafından işletilen ------ otoyolunun ----- köprüsü ------yönünde geçiş yaptığı görülen -----plakalı aracın otoyolun ilgili kısmının kullanıldığı 18.04.2022 tarihinde mülkiyetinin ve sorumluluğunun davalı tarafta olduğu, bu sebeple de davalının aracın bu kullanımından ve tahakkuk edilen ücreti ödemekle yükümlü olduğu, Davacı iddialarına konu olan aracın ihlali olduğu belirtilen geçiş sırasında davalı adına tescilli olduğu, araçta geçiş sırasında ve sonraki 15 gün içerisinde tanımlı bir ----- ürünü olmadığı için geçiş ücretinin tahsil edilemediği, bu sebeple davalının geçiş ücreti ile birlikte ilgili Kanunda öngörülen 4 katı tutarındaki ceza bedelini de ödemekle yükümlü hale geldiği. yönünde görüş ve kanaate varılmıştır. Geçiş ücretinin 244,50.-TL, ilgili Kanun gereği hesaplanan ccza bedelinin 978.-TL ve toplam alacak tutarının 1.222,50.-TL olduğu hesaplanmıştır." şeklinde sonuç ve kanaatine varıldığı beyan edilmiştir.
DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:
Dava, genel haciz yolu ile takipte ödeme emrine itirazın iptali ve takibin devamı istemine ilişkindir.Davacı şirket, davalı şirkete ait olan ----- plaka sayılı aracın, işletmecisi olduğu köprü veye otoyoldan geçiş bedellerinin ödememesi nedeniyle geçiş ücreti ve 4 katı ceza bedelinin ödenmesi için davalı şirket aleyhinde-----.İcra Müdürlüğünün------Esas sayılı takip dosyasında genel haciz yolu ile icra takibi başlatmıştır. Davalı tarafından, borcun bulunmadığı ileri sürülerek borca, faize ve fer'ilere itiraz edilmiştir.
Davacı şirket, takipteki alacağını köprü geçiş ücreti ve geçiş ihlalinden kaynaklanan ceza bedeline dayandırmaktadır.
Türkiye’de bazı otoyollar özel yetkili olarak kurulan sermaye şirketleri veya yabancı şirketler tarafından 3996 sayılı “Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun” ve ----- sayılı “3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun Uygulama Usul ve Esaslarına İlişkin” Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde, Karayolları Genel Müdürlüğü ile imzalanan “Uygulama Sözleşmesi” kapsamında işletilmektedir.05/07/2022 tarihine kadar yürürlükte olan, 6001 sayılı Kanunun 30/5. maddesinde, “(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.” 30/7. maddesinde,”(7) Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz. Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirlenen on beş günlük süre beklenmez. Ancak, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde idari para cezası tahsil edilmez.”
05/07/2022 tarihinden itibaren yürürlükte olan, 6001 sayılı Kanunun ”MADDE 3- (1) 6001 sayılı Kanunun geçici 6 ncı maddesinde “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce Kanunun geçiş ücretlerini ödemeden yapılan geçişlere ilişkin olarak verilen veya verilmesi gereken veya bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla ödenmemiş olan para cezaları ve idari para cezaları hakkında Kanunun 30 uncu maddesinin birinci ve beşinci fıkralarının bu maddeyi ihdas eden Kanunla değişik hükümleri uygulanır. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce tahsil edilmiş olan tutarlar red ve iade edilmez.” hükmü yer almaktadır. Bu hükme göre, geçici 6 ncı maddenin yürürlüğe girdiği 05/07/2022 tarihinden 45 gün öncesine kadar (bu gün dâhil) Karayolları Genel Müdürlüğünün işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapmış olanların, bu geçişleri için 6001 sayılı Kanunun 7417 sayılı Kanunla değişik 30 uncu maddesinin birinci fıkrasıyla yapılan düzenlemeden yararlanmaları mümkün bulunmaktadır. 6001 sayılı Kanunun 30 uncu maddesinin değişik birinci fıkrası uyarınca, geçiş ücretini ödemeden geçiş yapanların bu geçişleri nedeniyle kesilmesi gereken 4 katı tutarındaki idari para cezasını bir kat tutarlı olarak ödeyebilmeleri için, bu ödemenin geçişin yapıldığı tarihi takip eden on altıncı gün ila kırk beşinci gün arasında (bu günler dâhil) yapılmış olması gerekmektedir. Bu nedenle, geçici 6 ncı maddenin yürürlüğe girdiği 05/07/2022 tarihinden (bu tarih hariç) geriye doğru 45 gün içinde ücret ödenmeden yapılan geçişler için bu madde hükmünden yararlanılabilecektir. Bu itibarla, 21/05/2022 ila 04/07/2022 tarihleri arasında ücret ödemeden yapılan geçişler için geçici 6 ncı madde hükmünden yararlanılması mümkün olacaktır.” denmektedir.
Somut olayda, davalı şirkete ait aracın, davacının işletmiş olduğu köprüden (veya otoyoldan) 18/02/2022 tarihiinde 1 defa geçiş yaptığı, aracın geçiş ücretinin kanunda belirtilen 16 ile 45 günlük süre içerisinde ödenmediği, davacının ayrıca geçiş ücretinin dört katı tutarındaki ceza bedeline de hak kazandığı, davalının geçiş ihlalini yapan aracın maliki olduğu ve ihlalli geçişin yapıldığı tarihte ------hesabının bulunmadığı tespit edildiğinden kaçak geçişe ilişkin ödeme yapılmadığı, 1 defa kaçak geçiş ücreti ve ceza ücreti olmak üzere toplam 1.222,50 TL olarak bilirkişi tarafından hesaplandığı anlaşıldığından davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
----- Bölge Adliye Mahkemesi -----. Hukuk Dairesi'nin------esas ve------ karar sayılı ilamında belirtildiği üzere; "... konusu alacağın yargılamayı gerektirmesi nedeni ile likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE..." şeklindeki hukuki değerlendirmelerin ışığı altında alacağın varlığı ve miktarı yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.Davada hükmolunün miktarın 2024 yılı kesinlik sınırı olan 28.700,00 TL nin altında kalması nazara alınarak kesin olarak karar verilmiştir. Zira-----Bölge Adliye Mahkemesinin----- Hukuk Dairesi'ni----esas ve ----- karar sayılı ilamında benzer konuya ilişkin; " ... karar altına alınan miktarın yıllar itibariyle yeniden değerlendirme oranları nazara alındığında 2021 yılı istinaf kesinlik sınırı olan 5.880,00 TL' nin altında kaldığı, dolayısıyla istinafa gelen davalı yönünden kabul edilen dava miktarı itibariyle mahkeme kararının tutar itibariyle kesin nitelikte olduğu anlaşıldığından tarafça yapılan istinaf başvurusunun bu sebeplerle reddinin gerekeceği, kanunun bahşetmediği bir hakkın ise mahkemece taraflara verilemeyeceği, dolayısıyla yerel mahkeme kararında istinaf yasa yolunun açık olduğunun bildirilmesinin taraflar lehine kazanılmış hak doğurmayacağı üzere davalı vekilinin istinaflarının esastan incelenemeyeceği anlaşılmıştır. " şeklinde karar verildiği görülmüştür.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE; davalı tarafından -----İcra Dairesinin ------ sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu İTİRAZIN İPTALİNE,
2-Takip konusu alacağın yargılamayı gerektirmesi nedeni ile likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE
3-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 427,60 TL karar ve ilam harcının, dava açılırken peşin olarak alınan 179,90 TL harçtan mahsubu ile eksik bakiye 247,70 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 1.222,50 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 179,90 TL başvuru harcı, 179,90 TL peşin harç toplamı 359,80 TL ile 1.854,00 TL (Bilirkişi Ücreti, Kep Reddiyatı, Posta Masrafı, Elektronik Posta Masrafı) olmak üzere toplam 2.213,80 TL olan yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından dava dosyasına yatırılan gider avansı bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı tarafından dava dosyasına yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra davacıya iadesine,
8-Arabuluculuk ücreti 1.600,00 TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair, tarafların yokluklarında, dava değeri kesinlik sınırının altında kalması nazara alınarak KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.