T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/36
KARAR NO: 2025/859
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 13/01/2025
KARAR TARİHİ: 14/10/2025
Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dilekçesinde özetle;Müvekkili ---. tarafından----- no'lu Trafik Sigorta Poliçesi ile 26.11.2022 - 26.11.2023 tarihleri arasında sigortalı bulunan davalı/borçlu ----- malik/işleteni olduğu ----- plakalı araç, motorlu araç kullanmak için KTK 36. maddesi gereği yeterli ehliyetnameye sahip olmayan sürücü ---- sevk ve idaresinde iken, 09.10.2023 tarihinde, , ,----- plakalı araç ile çarpışmış ve bu aracın hasara uğramasına neden olduğunu iddia etmiştir. Dava konusu kazaya ilişkin tarafların kendi aralarında düzenlemiş oldukları Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre kazanın oluşumunu; ---- Plakalı Araç Sürücüsü ----plakalı araçla ----... park halindeki----- araca sola geçmeye çalışırken ... Sürttüm. ----- aracın ön tarafı hasar gördü. ---- Plakalı Araç Sürücüsü -----Caddesinde park halinde duran ---- plakalı aracıma ---- plakalı araç geri gelerek hasar vermiştir. " şeklinde açıklandığını, sigortalı araç sürücüsü---, park halindeki araca çarptığını ifade ederek dava konusu kazanın oluşumunda %100 (tam) kusurlu olduğunu beyan ve ikrar ettiğini ileri sürmüştür. Müvekkili şirkete yapılan hasar ihbar sonucu müvekkili şirket nezdinde açılan ----- no.lu hasar dosyası üzerinden görevlendirilen sigorta eksperi tarafından düzenlenen Ekspertiz Raporunda; "09.10.2023 tarihinde saat 10:03 sularında --- idaresinde bulunan ----- plakalı sigortalı aracı ile ---- mevkiinde geri geri gelmek isterken-----plakalı mağdur aracın ön kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği ekli KTT sonucu ile tespit edildiği, bu kazanın oluşumunda ---- plakalı sigortalı araca %100 kusur verildiği, -----plakalı araçtaki hasar miktarının 26.213,71.-TL olduğu"şeklinde görüş ve kanaat belirtildiğini de beyan etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından 29.431,37-TL takip toplamlı olarak şirketleri aleyhinde açılan takibin açıklama kısmına ---- 09.10.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasında kazaya %100 kusuru ile sebebiyet veren ---- plakalı araca ait ZMM trafik sigorta poliçesinden ---- plakalı araçta oluşan hasardan dolayı ödenen sigorta tazminatının kaza anında sigortalı aracı kullanana sürücünün geçerli ehliyetinin bulunmamasından dolayı zmmgş b-4 maddesi uyarınca rücuen tazmini" talepli açıldığı hususu belirtildiğini, 80.334,76-TL asıl alacak toplamlı olarak şirketleri aleyhinde açılan icra takibinin açıklama kısmına " ---- 09.10.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasında kazaya %100 kusuru ile sebebiyet veren ---- plakalı araca ait ZMM trafik sigorta poliçesinden ---- plakalı araçta oluşan hasardan dolayı sigorta tahkim komisyonunun----sayılı Uyuşmazlık Hakem Heyeti Kararı uyarınca ek olarak ödenen sigorta tazminatının, kaza anında sigortalı aracı kullanan sürücünün geçerli ehliyetinin bulunmamasından dolayı ZMMGŞ B-4 maddesi uyarınca rücuen tazmini" talepli açıldığı hususu belirtildiğini, İcra dosyalarına ilişkin açıklama kısımları incelendiğinde her iki takibin de aynı kaza sebebiyle açıldığı anlaşılmakta ancak ilk ve ikinci takipte hangi gerekçelerle ve hangi kalemler dikkate alınarak hesaplama yapıldığı hususunun açıklanmadığı ve mükerrer takip açıldığı görüldüğünü savunmuştur. İcra dosyalarında vaki itirazların da icra takiplerinin hangi gerekçe ve mesnetle açıldığının taraflarınca anlaşılmadığını, mükerrer takip yapıldığı, aynı zamanda icra takiplerine konu edilen araç kazasına ilişkin müvekkili şirketin herhangi bir kusurunun bulunmadığını gerekçeleri belirtildiğini ve ayrıca ödeme emrinin ekinde taraflarına takibin dayanağı belgelerin de iletilmediği o dönem sunulan itiraz dilekçesinde de bildirildiğini savunmuştur. Yukarıda açıklanan nedenlerle; haksız açıldığını savunduğu davanın reddine karar verilmesi, yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Müvekkil şirket tarafından ödenen sigorta tazminatının davalıdan tahsili için dava öncesinde gönderilen rücu ihtarlarından sonuç alınamaması üzerine 28.242,00.-TL için ----.İcra Müdürlüğünün -----. sayılı ve 76.266,52.-TL için ise -----İcra Müdürlüğünün ----- sayılı dosyaları ile davalı/borçlu aleyhine icra takipleri başlatıldığını ancak davalının itirazı üzerine icra takiplerinin durduğunu beyan etmiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile davalı/borçlunun ---İcra Müdürlüğünün -----Sayılı ve ---icra Müdürlüğünün -----. Sayılı sayılı dosyalarına karşı yaptığı itirazlarının iptaline, takibin asıl alacak ve ferileri üzerinden devamına, %20'den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatının ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı/borçludan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
-----.İcra Müdürlüğünün ----- sayılı ve 76.266,52.-TL için ise ---.İcra Müdürlüğünün ------ sayılı dosyaları, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı.
06.05.2025 tarihli ara karar ile dosyanın bir makine mühendisi bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 20.07.2025 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.
Bilirkişi raporunda özetle; Bu kazanın oluşumunda ---- plakalı araç sürücüsü ---- ; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Kanununa bağlı yönetmeliğin ilgili bentleri gereği ASLİ ve TAM (%100) KUSURLU OLDUĞU, ---- plakalı araç sürücüsü ---- B, B1, C, C1, D, D1, F ve M Sınıfı sürücü belgesine sahip olup, 09.12.2010 tarihinden itibaren 04.10.2028 tarihine kadar geçerli olduğu ve herhangi bir kısıtlama olmadığı ----- İlçeNüfus Müdürlüğü tarafından belirtildiği, ---- plakalı araç ----- marka---- olup C Sınıfı sürücü belgesine sahip olan sürücüler tarafından kullanabileceği, Bu kazanın oluşumunda ----- plakalı aracın park halinde olması sebebiyle kusurunun olmadığı, Bu kazanın sonucunda ----- plakalı aracın hasar onarımının 67.376,67 TL +KDV olarak toplam 80.852,00 TL olabileceği, Tespit edilen hasar tutarına iskonto uygulanıp uygulanmayacağı, uygulanacak ise iskonto oranının takdiri ve KDV tutarının eklenip eklenmeyeceği hususların takdiri tamamen Yüce Mahkemeye ait olduğu, Kaza tarihi itibariyle ----- Plakalı araçta bu trafik kazası nedeniyle oluşan değer kaybının yaklaşık 11.880,00 TL (On Bir Bin Sekiz Yüz Seksen TL) seviyelerinde olduğu, Davacının ----- Plakalı araçta bu trafik kazası nedeniyle oluşan değer kaybı için toplam 7.500,00 TL ödeme yaptığı, davacının sunmuş olduğu dekontlara göre toplam 100.033,51 TL ödeme yaptığı kanaatine varılmıştır.
DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:
Dava, hak sahibi 3.kişiye yapılan ödemenin sigortalı aracın ehliyetsiz kullanılması nedeniyle sigortalıdan rücuen tahsili için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı sigorta rücu sebebi olarak sigortalısına ait araç sürücüsünün ehliyetinin bulunmamasına dayanmaktadır.Davalı yan cevap dilekçesinde görev, yetki ve zamanaşımı definde bulunduğu görülmüştür.
Davalının görev itirazının değerlendirilmesinde tarafları tacir olup, sigortacılık ilişkisi bulunduğu, dava konumsu uyuşmazlığın TTK'da düzenlenmesi nedeniyle mahkememiz görevli olduğu, yetki itirazı bakımından ise Karayolları Trafik Kanunu 110. Maddesi düzenlemesi göz önüne alındığında davacının mahkememizde da dava açabileceği anlaşılmıştır. Zamanaşımı defi bakımından kaza 09.10.2023 tarihinde meydana gelmiş olup, 26.313,00 TL hasar tazminatını 31/10/2023 tarihinde, 2.029,00 TL değer kaybı tazminatını 20/12/2023 tarihinde ödeme yapılmış olup icra takibinin 11/01/2024 tarihinde başlatıldığı, 53.224,00 TL tazminat ve ferilerine ilişkin 24/04/2024 tarihinde ödeme yapılmış olup icra takibinin 07/06/2024 tarihinde başlatıldığı görülmekle, 2 yıllık zamanaşımının dolmadığı anlaşılmıştır.KTK'nun 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği öngörülmüş olduğundan, sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi) olan sigorta ettiren davalı, sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür.Sigorta sözleşmesine dayalı rücu davalarında, tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesinde, taraflar arasındaki ilişkinin sözleşme ilişkisi olması nedeniyle, poliçe ve poliçenin tanzim tarihinde yürürlükte bulunan sigorta genel şartları nazara alınır.Somut olayda, davacı ile davalı arasında tanzim edilen 26/11/2022 ile 26/11/2023 tarihlerini kapsayan -----numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi bulunmaktadır. Bu nedenle rücu şartlarının belirlenmesinde 01/06/2015 tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali sorumluluk Sigortası Genel Şartları nazara alınması gereklidir.
Sigorta Genel Şartlarından Sigortanın, sigortalıya rücu hakkı "B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortacının Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili madde "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.
(1) Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasınısağlayabileceği oranda kazaya sebebiyet veren sigortalıya rücu edebilir.
Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:
...b)(Değişik---- (1) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekliel konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,
..." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Genel Şartlarında, tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip kimseler tarafından sevk edilmesi sonucunda meydana gelmesinin sigortalıya rücu sebebi olduğu görülmektedir.
Eldeki dosya incelendiğinde: davacı sigortaya sigortalı araç sürücüsünün kaza sırasında geçerli ehliyetinin bulunmadığı görülmüştür. Sigorta Genel Şartlar B.4-b maddesi uyarınca geçerli ehliyetinin bulunmadan araç kullanımı nedeniyle gerçekleşen kaza sonrasında sigortanın zarar görenlere yapmış olduğu ödemeyi sigortalısından rücuen tazmin imkanı mevcuttur.Davalı ile davacı arasında ZMMS kapsamında sigorta ilişkisi olduğu ve davalının sigortalı, davacının ise sigortacı olduğu anlaşılmıştır. Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçe Genel Şartlarının B.4/2.maddesinde “Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene rücu edebilir” hükmü mevcuttur. Şu halde, davacı söz konusu davayı ancak kendisiyle sözleşme yapan akidine karşı açabilecektir.
Somut olayda; Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre olay 09.10.2023 tarihinde ----- Caddesi üzerinde sigortalı aracın sürücüsünün ---- sevk ve idaresindeki ----- plakalı aracıyla geri manevra yaptığı sırada arka kısımları ile---- park halinde bulunan ----- plakalı aracın ön kısımlarına çarpması neticesinde iki araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, sürücü ----- kontrolsüz şekilde geri gitmesi, park halinde olan araca dikkat etmediği, emniyetli bir mesafesini korumadığı anlaşılmakla hatalı bir şekilde geri manevra yaptığı ve arkasına dikkat etmediği, geri gidişini emniyetle sağlamadığı ve tehlike yarattığı, asli kusurlu olarak manevraları düzenleyen genel şartlara uymadığı diğer araç ile arasında yeteri kadar mesafe bırakmadığı, tedbirsizlik ve dikkatsizlik ve özensiz davranışı sonucu ------ plakalı araca çarptığı için meydana gelen trafik kazasının oluşumunda yegâne etken olduğu ve kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu, bilirkişi raporunun denetime ve hükme esas almaya elverişli olduğu, bilirkişi raporunda hasar bedeyinin 80.852,00 TL ve değer kaybının 111.880,00 TL olduğunun bildirildiği, davacı yanca hasar tazminatı 26.313,00 TL hasar tazminatı ve 2.029,00 TL değer kaybı olmak üzere 28.242,00 TL ödeme yaptığı, yaptığı ödemeni tahsili için 28.242,00 TL ve 1.009,37 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 29.341,37 TL'nin tahsili için davalı hakkında ----İcra Müdürlüğü'nün ------ esas sayılı icra takibi başlattığı, davacının (STK kararına istinaden 53.224,00 TL bakiye hasar tazminatına hükmedildiği, bu karara ilişkin olarak tazminat ferilerine ilişkin olarak toplam 76.266,52 TL ödeme yaptığı, yaptığı ödemeni tahsili için 76.266,52 TL ve 4.068,24 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 80.334,76 TL'nin tahsili için davalı hakkında ---- İcra Müdürlüğü'nün --- esas sayılı icra takibi başlattığı anlaşılmıştır.Davacı yanca ödemeye esas belgelerin incelenmesinde; 26.313,00 TL hasar tazminatını 31/10/2023 tarihinde, 2.029,00 TL değer kaybı tazminatını 20/12/2023 tarihinde ödeme yaptığı, yapılan ödeme tarihlerinden takip tarihi 11/01/2024 tarihine kadar işlemiş faizin 2.117,84 TL + 56,16 TL olarak hesaplanmış olup, takipte 1.009,37 TL işlemiş faiz talep edildiği anlaşılmıştır. Yine 53.224,00 TL tazminat ve ferilerine ilişkin ödemeyi 24/04/2024 tarihinde yaptığı, yapılan ödeme tarihlerinden takip tarihi 07/06/2024 tarihine kadar işlemiş faizin 4.757,78 TL olup, takipte 4.068,24 TL işlemiş faiz talep edildiği anlaşılmıştır.Bu açıklamalar ışığında; davacı sigortaya sigortalı araç sürücüsünün kaza sırasında geçerli ehliyetinin bulunmadığının ----- Nüfus Müdürlüğü'nün yazı cevabından anlaşıldığı, Sigorta Genel Şartlar B.4-b maddesi uyarınca geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip olarak araç kullanımı nedeniyle gerçekleşen kaza sonrasında sigortanın zarar görenlere yapmış olduğu ödemeyi sigortalısından rücuen tazmin imkanı mevcut olduğu, dosyada alınan bilirkişi raporları denetime ve hükme esas almaya elverişli olduğu, davacı sigorta tarafından dosyada mevcut ödeme dekontları ile hasara uğrayan hak sahiplerine yönelik ödemelerin ispat olunduğu ve ödeme tarihlerinden itibaren sigortacının faiz isteme hakkı bulunduğu ve bu tarihler ile takip tarihleri arasında işlemiş yasal faiz miktarlarının taleple bağlılık ilkesi nedeniyle takip talebindeki miktarların esas alınarak, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. Takip konusu alacakların yargılamayı gerektirmesi nedeni ile likit olmadığından kabul edilen talepler yönünden icra inkar tazminatına hükmedilmemiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE; davalı tarafından ---- İcra Müdürlüğü'nün----- esas sayılı icra takip dosyasına ve -----. İcra Müdürlüğü'nün ------ esas sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu itirazların ayrı ayrı iptali ile takiplerin DEVAMINA,
2-Asıl alacaklara takip tarihinden itibaren avans faiz İŞLETİLMESİNE,
3-Alacağın varlığı ve miktarı yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
4-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 7.491,97 TL harçtan, peşin yatırılan 1.471,33 TL harcın düşümü ile geri kalan 6.020,64 TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAD KAYDINA,
5-Davacı tarafından yapılan 1.471,33 TL harç, 615,40 TL başvuru harcı, 8.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 240,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 10.326,73 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
8- 3.600,00 TL Arabulucu ücretinin davalıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.