T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/911
KARAR NO: 2025/676
DAVA: Tespit
DAVA TARİHİ: 03/12/2024
KARAR TARİHİ: 17/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekilinin 26/12/2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı şirkete ------- numaralı zorunlu mali mesuliyet poliçesi ile sigortalı----- plakalı araç, 01.08.2024 tarihinde müvekkiline ait ------plakalı araca çarparak hasarlanmasına sebep olduğunu, kazada davalı sigorta şirketine sigortalı ---- plakalı araç sürücüsü %75, Dava dışı ------- sigorta şirketine sigortalı araç sürücüsü %25 kusurlu olduğunu, davalı tarafından atanan eksper tarafından hazırlanan Hasar Ekspertiz raporunda müvekkiline ait araçta hasar miktarı 78.288,46-TL olarak hesaplandığını ve %75 kusuru nispetinde 62.554,00-TL hasar ödemesi yapıldığını, dava dışı ------- sigorta şirketi tarafından, hasar tam ve eksiksiz olarak Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne (TRAMER) bildirildiğini, davalı tarafından yapılan hasar bildiriminin mükerrer kayda neden olduğunu, müvekkilinin aracının kazalarını öğrenmek için Tramer sistemine mesaj gönderdiğini, gelen mesaj içeriğine göre aracın 01.08.2024 tarihinde geçirmiş olduğu kaza nedeniyle iki ayrı kaza varmış gibi 62.554,00 TL ve 78.288,46-TL olarak hasar bedelinin iki defa Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne (TRAMER) işlenmiş olduğunu öğrendiğini, 09.08.2008 tarihli Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Yönetmeliğinin 23. maddesine göre Sigorta şirketleri gerçekleşen kazaları yönetmeliğe göre doğru bir şekilde en geç 1 gün içerisinde Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne(TRAMER) bildirmekle yükümlü olduğunu, davalı şirket gerçekleşen kazaya ilişkin Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (TRAMER)'ne 01.08.2024 tarihinde gerçekleşen kaza sebebiyle oluşan hasar bedelini doğru bildirmeyerek ve aynı gün 2 kaza varmış gibi bildirerek Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Yönetmeliğinin 23. maddesini ihlal etmiş ve bu nedenle müvekkilinin mağdur olduğunu, sigorta şirketine 12.11.2024 tarihinde bu hususta başvuru yapmalarına rağmen herhangi bir gelişme sağlanamadığını, uyuşmazlığın niteliğine göre davanın tespit davası olduğunu, HMK106/1 maddesinde "Tespit davası yoluyla, mahkemeden, bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığının ya da yokluğunun yahut bir belgenin sahte olup olmadığının belirlenmesi talep edilebileceği" düzenlendiğini, buna göre, davaya konu ----- plakalı araçta 01.08.2024 tarihinde bir adet kaza olduğunun tespiti ve 78.288,46-TL hasar meydana geldiğinin tespiti ile bu hususların TRAMER'e doğru bir şekilde bildirilerek düzeltilmesi gerektiğinden davanın tespit davası olarak açılması zarureti hâsıl olduğunu, 09.08.2008 tarihli Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Yönetmeliğinin 23. Maddesinde "Üye sigorta şirketleri, Merkez tarafından kendilerinden istenen tüm bilgileri, doğru ve eksiksiz olarak, belirlenen şekilde ve sürelerde Merkeze iletmekle yükümlü olduğunu, yönetmeliğe göre Sigorta şirketleri gerçekleşen kazaları yönetmeliğe göre doğru bir şekilde en geç 1 gün içerisinde Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne (TRAMER) bildirmekle yükümlü olduğunu, sigorta şirketleri, gerçekleşen kazaları anılan yönetmeliğe göre doğru bir şekilde en geç 1 gün içerisinde Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine (TRAMER) bildirmekle yükümlü olup yanlış kaydın düzeltilmesinde sorumluluk ve haliyle kaydın düzeltilmesi talebinde muhatap da ilgili sigorta şirketi olduğunu, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne bu sorumluluğun yüklenemeyeceğini, davalı sigorta şirketinin, araçta meydana gelen hasar bilgilerini Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne doğru bildirim yapması hususunda yükümlülüğü bulunduğunu, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine (SBM) hasar miktarını sigorta şirketleri bildirdiğinden ve sigorta şirketlerinden gelen verileri veya dayanak belgeleri denetleme yükümlülüğü olmayan SBM verileri kendisine bildirildiği haliyle TRAMER'e işlediğinden husumetin davalı sigorta şirketine tevcihinde bir isabetsizlik bulunmadığını beyan ile, haklı davanın kabulü ile; 01.08.2024 tarihinde gerçekleşmiş olan kaza sebebiyle müvekkiline ait ----- plakalı araç ile ilgili olarak; TRAMER'e hatalı olarak 2 defa bildirilen hasar kaydının düzeltilerek 01.08.2024 tarihinde bir adet kaza olduğunun tespitini, müvekkiline ait araçta yalnızca 78.288,46-TL hasar meydana geldiğinin tespitini, karar kesinleştiğinde, kaydın düzeltilmesi amacıyla karardan bir örneğin Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne (TRAMER) gönderilmesini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.
RAPOR: Bilirkişi raporunda özetle; "KUSUR YÖNÜNDEN: Davalı Şirkete sigortalı araç sürücüsü ----- plaka sayılı araç sürücüsü) ------ %75 (Yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu olduğu, Dava dışı ------ plaka sayılı araç sürücüsü ------%25 (Yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğu, Dava konusu araç sürücüsü ( ----- plaka sayılı -----marka/tip, ----- model) davacı ------- kusursuz olduğu, (Kusur oranı ile ilgili sadece teknik görüş bildirilmiş olup; bu husustaki hukuki değerlendirme ve nihai kararın elbette Sayın Mahkemede olduğu) HASAR YÖNÜNDEN: 01/08/2024 tarihinde meydana gelen kaza sonucu oluşan hasara ilişkin tespitlerin, ------- plakalı aracın sol yan muhtelif kısımlarında meydana gelen maddi hasar ile uyumlu olduğu, Hasarın durumunun kazanın oluş şekline alınan darbelere uygun olduğu, Söz konusu ------ plaka sayılı -----marka/tip, ------- model aracın toplam hasar tutarının KDV hariç 78.288,46 TL (KDV'si ödenen toplam hasar tutarının 83.406,15 TL) olabileceği (Tablo 1), Davalı taraf sürücüsünün %75 kusur oranına isabet eden tutarın kaza tarihi itibariyle; [(83.406,15 TL Hasar Tutarı) x %75 kusur oranı] = 62.554,61 TL olabileceği, Davalı -------Tarafından Sunulmuş Dekontlardan hasar ile ilgili olanların toplamı 62.554.69 TL olup, KDV'si ödenen toplam hasar tutarının 83.406,15 TL'nin %75 i ile uyumlu olduğu (KDV'li hasar toplamı 83.406,15 TL X %75 = 62.554,61 TL) Sayın Mahkemenin müzekkeresi üzerine, Sigorta Bilgi Ve Gözetim Merkezinden gelen---- sayılı yazıda: güncel ------ SMS hasar sorgulama sonucu aşağıdaki şekilde olup güncel sorguda mükerrer KAYIT GÖRÜLMEDİĞİ anlaşılmaktadır "Kayıtlarımıza göre *"---- şasi nolu ----- markalı araç 5 adet kazaya karışmıştır. KZ1: 01/08/2024 ERP-Çarpma 78.288TL KZ2: 17/01/2019 ERP-Çarpma 630TL KZ3: 20/11/2016 ERP-Çarpma 1647TL KZ4: 15/09/2013 ERP-Çarpisma 250TL KZ5: 26/08/2013 ERP-Park Halinde Çarpılma 351TL" ... şeklinde belirtildiği, TARAFIMCA RAPOR TANZİM TARİHİ İTİBARİYLE "Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin ----- adresinden" YAPILAN SORGULAMADA; Sadece "01/08/2024 ERP-ÇARPMA 78.288TL tutarlı 1 ADET KAYDIN OLDUĞU TESPİT EDİLMİŞ olup," şeklinde sonuç ve kanaatine varıldığı beyan edilmiştir.
DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:
Dava, tramer kayıtlarına yanlış bildirilen hasar kaydının tespiti ile düzeltilmesi istemine ilişkindir. Bir başka deyişle dava, hukuki niteliği itibari ile Davacıya ait ----- plakalı araç ile davalı sigorta şirketi nezdinde ZMMS ile sigortalı ------ plakalı araç arasında meydana gelen trafik kazası neticesinde davacının aracında oluşan 78.288,00 TL hasar bedelinin Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne mükerrer olmayacak şekilde doğru bildirilerek düzeltilmesi talebinden ibarettir.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Yönetmeliği Madde 23- "(1) Üye sigorta şirketleri, Merkez tarafından kendilerinden istenen tüm bilgileri, doğru ve eksiksiz olarak, belirlenen şekilde ve sürelerde Merkeze iletmekle yükümlüdür.
(2) Üye sigorta şirketleri, zorunlu sigortalar, zorunlu trafik sigortası, zorunlu taşımacılık sigortası ve zorunlu ferdi kaza sigortası sözleşmelerine ait poliçe bilgileri ile güncellenmiş ve günlük muallâk ve ödenmiş hasarlara ve kaza tutanaklarına ilişkin bilgileri Merkez tarafından hazırlanarak Müsteşarlık tarafından onaylanan veri yapısında ve en çok bir günlük gecikmeyle Merkeze iletmek zorundadır.
(3) Üye sigorta şirketleri, Yönetim Komitesi kararı üzerine ihtiyari trafik sigortası,kasko sigortası ve Birlik görüşü alınmak üzere Müsteşarlıkça belirlenen sigorta sözleşmelerine ait içeriği ve veri yapısı Birlik tarafından belirlenen poliçe bilgileri ile güncellenmiş ve günlük muallâk ve ödenmiş hasar verilerini en çok bir günlük gecikmeyle Merkeze iletmek zorundadır.
(4) Üye sigorta şirketleri, Merkez tarafından, hatalı olarak gönderildiği tespit edilen bilgileri gecikmeksizin düzeltmek ve düzeltme kayıtlarını en çok bir günlük gecikmeyle Merkeze iletmek zarundadır.
(5) Üye sigorta şirketlerinin bilgi verme yükümlülüklerini yerine getirmemesi durumunda Müsteşarlık gerekli tedbirleri alır."
Türk Medeni Kanunu'nun 6. ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 190.maddeleri uyarınca; davanın taraflarından her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını kanıtlamakla yükümlüdür.Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde; Davacıya ait ----- plakalı araç ile davalı sigorta şirketi nezdinde ZMMS ile sigortalı ------ plakalı araç arasında meydana gelen trafik kazası neticesinde davalı sigorta şirketi meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasında davacının aracında 78.288,46 TL hasar olmasına rağmen davalı sigorta şirketi 62.554,00 TL Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne (TRAMER) bildirdiği, dava dışı ------ sigorta şirketi tarafından da aynı kaza Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne (TRAMER) bildirdiği böylece iki farklı kaza iki farklı kaza hasarı ( 78.288,46 TL) (62.554,00 TL) kayıtlarda gözüktüğü, mükerrer kayıda davalı sigorta şirketinin sebebiyet verdiği, bu durum davacının mağduriyetine sebep olduğu, davacı tarafından Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne bildirim yükümlülüğü olan davalıya hatalı bildirilen hasar kaydının doğru bir şekilde bildirilmesi hususunda mail gönderildiği ancak dava tarihine kadar herhangi bir düzeltme yapılmadığı, iş bu davayı açmasında hukuki yararı olduğu anlaşılmıştır. 09.08.2008 tarihli Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Yönetimeliğe göre Sigorta şirketleri gerçekleşen kazaları yönetmeliğe göre doğru bir şekilde en geç 1 gün içerisinde Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne bildirmekle yükümlü olduğu, davalı sigorta şirketinin Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne 01/08/2024 tarihinde gerçekleşen kaza sebebiyle oluşan hasar bedelini doğru bildirmeyip Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Yönetmeliğinin 23. Maddesini ihlal ederek davacıya ait aracın değer kaybına sebep olduğu, zira dava safahatı aşamasında bu durumun düzeltildiği, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin bila tarihli müzekkere cevabından davalı sigorta şirketinin dava açıldıktan sonra 18/02/2025 tarihinde güncelleme gerçekleştirdiği, davacı vekili tarafından bu hususun bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesinde beyan ederek davanın açılış aşamasındaki haklılık nedeniyle yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesini talep ettiği anlaşılmıştır. Alınan bilirkişi raporu ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinin mahkememize gönderdiği cevabi yazı ve eklerinden davanın açılış aşamasında davacının haklı olduğu vicdani kanaatine varılmıştır.6100 sayılı HMK'nın 331. maddesinde; "Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder." şeklinde hüküm tesis edildiği görülmüştür. Yargılama giderleri yönünden ise HMK 331/1 maddesi gereğince yapılan değerlendirmede, davacının davanın açıldığı tarih itibariyle dava açmakta haklı olduğu, zira davalı tarafın Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi nezdinde yapmış olduğu güncelleme neticesinde davanın konusuz kaldığı anlaşılmış olup yargılama gideri ve vekalet ücretinden davalının sorumlu olduğuna karar verilmiş ise de tarafların karşılıklı olarak yargılama gideri ve vekalet ücreti taleplerinin olmaması hususu nazara alınarak aşağıdaki şeklide hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl ihtilafa ilişkin davanın konusuz kalması nedeniyle ESAS HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Alınması gereken 615,40 TL maktu karar ve ilam harcının, peşin alınan 427,60 TL harçtan mahsubu ile bakiye 187,80 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA,
4-Yargılama giderlerinin masrafı yapan taraf üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatırana İADESİNE,Dair, Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.