T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/370 Esas
KARAR NO: 2026/27
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 28/04/2025
KARAR TARİHİ: 15/01/2026
Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi
DAVA:Davacı vekili 28/04/2025 harç tarihli dava dilekçesinde özetle; "Müvekkil Tasfiye Halinde------- fiilen inşaat piyasasında faaliyet yürütmek amacıyla kurulmuştur. Ancak şirket, yaşamış olduğu ekonomik krizler, pay sahiplerinin yaşlanmış olmaları ve hastalıkları nedeniyle şirketin işleyişini takip edememelerinden dolayı önce Küçükyalı vergi dairesi tarafından --- tarihinde vergi mükellefliğinden --- sonrasında ise ------ tarihinde ticaret sicilinden resen terk edilmiştir. Müvekkil şirketin, daha sonra tespit edilen alacağının tahsil edilebilmesi ve adına kayıtlı bulunan aracın devir işleminin gerçekleştirilebilmesi için ---- Mahkemesi'nde açmış olduğumuz "şirketin ihyası" davası sonrasında ------- sayılı Kararla mahkeme tarafından dava kabul edilerek ek tasfiye kararı -------- ilan edilmiştir. Faaliyetinin sonlanması nedeniyle müvekkil, eşyalarla birlikte davaya konu ticari defterleri ve diğer belgeleri bulunduğu adresten başka bir depoya taşımıştır. Ancak on yılı aşkın süre boyunca bir çok defa yer değiştiren, rutubete maruz kalıp ıslanan şirket karar defteri ve ortaklar pay defteri ek tasfiye işlemlerinin yürütülebilmesi için gerekli olduklarından dolayı yapılan tüm aramalara rağmen bulunamamıştır. Müvekkil şirkete ait karar defteri ve ortaklar pay defteri zayi olduklarından Türk Ticaret Kanunu m.82/7 uyarınca sayın mahkemenizden ilgili defterlerin zayi olduğuna dair tarafımıza zayi belgesi verilmesini talep etme zarureti hasıl olmuştur." denmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacı tarafından şirkete ait evrakların zayi olduğuna ilişkin TTK md. 82/7 gereğince zayi belgesinin verilmesi davasıdır. TTK'nın 82/7 maddesine göre, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. ----------- sayılı kararında “Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre, TTK'nın 82/7 maddesine göre zayi belgesi verilebilmesi için bu maddede belirtilenler gibi olağanüstü hallerden birinin olayda mevcut olmasının gerektiği, tacirin saklamakla mükellef olduğu ticari defter ve kayıtlarını özenle muhafaza etmesinin zorunlu olduğu, somut olayda davacının, gerekli dikkat ve özeni göstermeyerek, kendi kusuru ile iddiaya konu olayın meydana gelmesine sebebiyet verdiği, olayın nasıl meydana geldiğine ilişkin savcılık başvurusu, gazete ilanı, olaya ilişkin tutanak gibi bir delilin de mevcut olmadığı, tanık delilinin ise tanığın davacı şirketin muhasebecisi olduğu ve şirket defterlerinin usulüne uygun tutulduğuna ilişkin dinletilmek istendiği, tanık delilinin işbu dava için yeterli olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.(ONANMASINA)” karar verildiği görülmüştür.
---------- karar sayılı ilamında "Somut olayda davacı taraf dava dilekçesinde, işyerinde şirket genel kurul toplantı defteri ile yönetim kurulu karar defterinin hırsızlık neticesinde çalındığının tespit edildiğini, bu nedenle karakola gidilerek kayıp eşya tutanağı tutulduğunu beyan etmiş ve söz konusu tutanağı dosyaya ibraz etmiştir. Tutanak davacı şirketin bildirilen işyerinde tutulmadığı gibi, işyerinde hırsızlık yapıldığına dair bir tespiti de içermemektedir. Davacı tarafından iddia edilen hırsızlık olayı ile ilgili yapılmış bir şikayet de bulunmamaktadır. Buna göre davacının işyerinde hırsızlık olayının meydana geldiği ve defterlerin çalındığı iddiası ispatlanamamış, davacının gereken özen ve dikkati göstermeyerek defterlerin kaybolmasına sebebiyet verdiği, yeterli muhafaza tedbirlerini almayarak kusurlu davrandığı ve TTK 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi için gerekli koşulların oluşmadığı anlaşılmakla, ileri sürülen istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir." şeklinde gerekçelere yer verildiği görülmüştür.Tacirin, bahsedilen madde hükmünden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve özeni göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir.
İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve belgelerin tamamen veya kısmen kaybı ya da yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmelidir.Tüm dosya ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; Her ne kadar davacı tarafça zayi belgesi verilmesi talebi ile dava açılmış ise de; TTK md. 82/7'de zayi belgesi verilmesi için "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık" sebebi gibi bir sebebin bulunması gerektiğinin belirtilmesi karşısında, dava konusu olayda bu sınırlı sebeplerden hiçbirisinin gerçekleşmediği, rutubete maruz kalıp ıslandığı belirtilmiş ise de bu hususun soyut beyandan öteye gidemediği, davacı tarafın dilekçesinde belirtiği kaybolma nedeniyle defterlere ulaşılamamasının ise TTK md. 82/7 gereğince zayi belgesi verilmesini gerektiren sebepler arasında yer almadığı, talep konusu tüm evrak ve defterin muhafazasında davacı tarafından gerekli dikkat ve özenin gösterilmediği, zayi durumunun davacının iradesi dışında bir nedenle meydana gelmediği ya da mücbir sebep halinin bulunmadığı anlaşılmakla, davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Hüküm; Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gerekli 732,00 TL harçtan peşin yatırılan 615,40 TL harcın düşümü ile geri kalan 116,60 TL harcın davacı taraftan tahsili ile hazineye İRAD KAYDINA ,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ,
4-Davacı tarafça peşin yatırılmış olan gider avansından artan kısmın, karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15/01/2026