T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/472
KARAR NO: 2025/774
DAVA: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 04/07/2024
KARAR TARİHİ: 18/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil Şirket adına kayıtlı ve ticari faaliyetler kapsamında kullanılmakta olan aracın trafik kazasına karıştığını. Kaza Tarihi 03/08/2022, Müvekkili Şirket'e ait aracın plakası ------, Davalıya ait aracın plakası--------,Sigorta Şirketi'ne başvuru tarihi 17.05.2024, karşı tarafın kusur oranı% 100 olduğunu, kaza sebebiyle Müvekkili Şirket'e ait aracın ikinci el piyasa değerinde ciddi bir düşüş meydana geldiğinden, söz konusu değer kaybı zararının Sayın Mahkeme tarafından atanacak bilirkişi marifetiyle tespitini ve şimdilik 100,00 TL'nin haksız fiil tarihi olan kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte hem Araç Sahibi hem Araç Sürücüsü hem de Sigorta Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen tahsilini ve Müvekkil Şirket'e ödenmesini talep ettiklerini, kaza sebebiyle Müvekkili Şirketin, ticari faaliyetleri kapsamında kullandığı araçtan mahrum kaldığını, bu kapsamda, Sayın Mahkeme tarafından atanacak bilirkişi marifetiyle Müvekkili Şirket'in aracının uğradığı mahrumiyet zararının tespitini ve şimdilik 100,00 TL'nin haksız fiil tarihi olan kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte Araç Sahibi ve Araç Sürücüsünden müştereken ve müteselsilen tahsili ile Müvekkili Şirket'e ödenmesini talep ettiklerini, arabuluculukta da anlaşma sağlanamadığını beyan ile, esasa, usule ve fazlaya ilişkin her türlü yasal hakkı saklı tuttuklarını, haklı davanın kabulünü, değer kaybı zararına istinaden şimdilik 100,00 TL tutarındaki tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Müvekkili Şirket'e ödenmesini, araç mahrumiyet zararına istinaden şimdilik 100,00 TL tutarındaki tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte Araç Sürücüsü ve Araç Sahibi olan davalılardan müştereken ve müteselsilen TAHSİLİ ile Müvekkil Şirket'e ödenmesini, yargılama giderleri ve ücret-i vekaletin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı ----- Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Kazaya karıştığı iddia edilen ---- plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ------- numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile 01/07/2022 - 01/07/2023 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, ikrar anlamına gelmemek üzere, müvekkili şirketin sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve teminat limitleri dâhilinde tazminattan sorumlu olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını, kusur durumunun tespiti gerektiğini, sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmadığından haksız davanın reddi gerektiğini, kusur ile zarar bedelinin kabulü anlamına gelmemekle birlikte, müvekkili şirket tarafından ödeme yapıldığını, müvekkili şirket tarafından ----- numaralı trafik poliçesi kapsamında; Davacı tarafın sigorta şirketi ----- SİGORTA'ya 29.11.2022 tarihinde 26.146,62 TL, 27.10.2022 tarihinde 40.146,62 TL rücu ödemesi ve davacıya 01.07.2024 tarihinde 21.669-TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, trafik poliçesi teminat limiti tükendiğini, kabul anlamına gelmemesi kaydıyla reel piyasa koşullarına göre hesaplama yapılacaksa kaza tarihinin esas alınması gerektiğini, değer kaybının tespiti için hasar-kusur konusunda uzman ve ehil bir makina mühendisi bilirkişi kanalı ile incelenmesine karar verilmesini talep ettiklerini, müvekkili sigorta şirketinin poliçe kapsamında araç mahrumiyeti zararından sorumlu olmadığını, ilgili talep yansıma ve dolaylı zarar niteliğinde olup haksız ve hukuka aykırı talebin reddini talep ettiklerini, başvurucunun araç mahrumiyetine ilişkin talebini somut delillerle ortaya koyması gerektiğini, talep edilen faiz başlangıç tarihine ve faiz türüne itiraz ettiklerini, davacının yargılama giderleri ve vekalet ücreti taleplerinin reddi gerektiğini beyan ile, fazlaya ve başkaya ilişkin haklar, ihbar, dava, talep ve şikayet haklarını saklı tutarak yapılan ödeme nedeniyle haksız davanın reddine karar verilmesini, Sayın Mahkeme aksi kanaatte ise, davacının aracının daha önce kazaya karışıp karışmadığının TRAMER kayıtları celp edilerek tespitini, kusur durumu ve davacının değer kaybı/maddi hasar tazminatı talebine yönelik bilirkişi raporu alınmasını ve yapılacak hesaplamanın Yürürlükte bulunan ve ----- Gazetede Yayınlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlar Eki uyarınca yapılmasını, müvekkili şirket temerrüde düşmediğinden haksız faiz talebinin reddini, sayın mahkeme aksi kanaatte ise dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasını, uzman görüşü rapor ücreti talebinin reddine karar verilmesini, haksız davanın reddi ile aleyhe hüküm kurulmaması halinde, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
RAPOR: Bilirkişi raporunda özetle;
"KUSUR YÖNÜNDEN: Dava konusu ------ plaka sayılı aracın ÖN KISIM HASARI nedeniyle meydana gelen olaydaki kusur durumu; Dava konusu---- plaka sayılı ----- marka/tip, ------ model) araç sürücüsü ------ %100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, Davalı sürücü-----plaka sayılı----- marka araç sürücüsü) ------ ön kısım hasarı ile neticelenen kazanın oluşumunda kusursuz olduğu, Dava dışı sürücü (---- plaka sayılı araç sürücüsü) ----- dava konusu aracın ön kısım hasarı ile neticelenen kazanın oluşumunda, kusursuz olduğu. Dava konusu ------ plaka sayılı aracın ARKA KISIM HASARI nedeniyle meydana gelen olaydaki kusur durumu;Dava konusu ------ plaka sayılı ------ marka/tip, ---- model) araç sürücüsü dava dışı ------- yönetimindeki araca, geriden gelen ------ plaka sayılı aracın arkadan çarpması sonucu oluşan arka kısım hasarı nedeniyle kusursuz olduğu, Davalı sürücü ---- plaka sayılı ----- marka araç) ----- yönetimindeki ------- plaka sayılı araç ile, dava konusu araca arkadan çarpması sonucu oluşan ARKA kısım hasarı nedeniyle meydana gelen olayda %100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, Dava dışı sürücü ---- plaka sayılı araç sürücüsü)-------kusursuz olduğu, DEĞER KAYBI YÖNÜNDEN: 03/08/2022 tarihinde meydana gelen kaza sonucu oluşan hasara ilişkin tespitlerin, ----- plakalı aracın ön ve arka kısmında meydana gelen maddi hasar ile uyumlu olduğu, hasarın durumunun kazanın oluş şekline alınan darbelere uygun olduğu, (Dava konusu araç sürücüsü ön kısım hasarı ile neticelenen olayda %1Q0 oranında kusurludur.) ARKA KISIM HASARININ DEĞER KAYBINA ETKİSİ İLE İLGİLİ DEĞERLENDİRME: (Değer Kaybı Hesaplamasında: Dava konusu ----- plaka sayılı aracın modeli, yaşı, km'si, kullanılmıştık dummu, aracın hasar geçmişinin incelenmesinde dava konusu kazadan öncesine ait sisteme kayıtlı kaza kaydının bulunduğu hususu, parça-malzeme-işçilik kalemlerinin şekli-niteliği, 03/08/2022 tarihli kazaya ait SBM-TRAMER hasar kaydı oluştuğu hususu, hasar fotoğraflarındaki hasann şekli ve niteliği dikkate alınarak Yargıtay Kararları doğrultusunda değerlendirilmiştir) (Yargıtay ------. Hukuk Daireselin 14/06/2017 tarih ve------Ksayılı kararı) KTK.m.90'da yer alan "ve genel şartlar"da ifadesi Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiği de dikkate alınarak değer kaybı yönünden aşağıdaki yönteme göre sonuç belirlenmiş olup; Serbest Piyasa Koşullarına göre değerlendirmede; Dava konusu ---- plaka sayılı ---- marka/tip, ------ model araçta oluşan değer kaybı için davaya konu edilen ve davalı tarafın tazmin etmesi istenilen toplam değer kaybı tutarının (ARKA KISIM) Yargıtay Kararları doğrultusunda (Aracın serbest piyasa koşullarında dava konusu kazadan önceki 2. el piyasa rayiç değeri ile dava konusu kazadan sonraki onarılmış haldeki 2. el piyasa rayiç değeri arasındaki fark) kaza tarihi itibariyle "ayrıntıları yukarıda açıklanan nedenlerle"; serbest piyasa koşullarında 11.600,00TL olabileceği değerlendirilmiş olup, Arka kısım hasarı ile ilgili ----- plaka sayılı araç sürücüsünün %100 kusur oranı dikkate alındığında; (11.600,00 TL Değer Kaybı Tutan x %100 Kusur oranı) 11.600,00 TL olabileceği, KAZANÇ KAYBI YÖNÜNDEN: Dava konusu aracın ön ve arka kısım hasarının-onarımı için gereken makul sürenin toplam 10 gün olabileceği, dava konusu aracın ön ve arka kışıma ait tüm hasarın onarımı süresince aracından 10 gün mahrum kalabileceği, (Arka kısım hasarı için gereken toplam sürenin yukarıda detaylıca açıklandığı üzere 8 gün olabileceği) Arka kısım hasar-onarım süresince aracı kullanamamaktan doğan net zararı kaza tarihi itibariyle 8 gün X 560 TL/gün= 4.480,00 TL hesaplanmış olup, sürücünün kusur oranı da (%100) dikkate alındığında; Arka kısım (4.480.00 TL Kazanç Kaybı Tutarı x %100 Kusur oranı) 4.480,00 TL olabileceği, Değer Kaybı Sorumluluğu Yönünden: 03.08.2022 Tarihli trafik kazası sonucu ------ plaka sayılı aracın değer kaybı sebebiyle davalı ------ Şirketi tarafından davacı ------ 01.07.20204 tarihinde 21.669,00 TL. olarak yapılan ödeme miktarı, davacı tarafın değer kaybı sebebiyle talep edebileceği 11.600,00 TL. alacak miktarından daha fazla olduğu. Bu itibarla, ------ plakalı aracın arka kısmı ile illiyet bağı kusur sorumluluğu kapsamında, arka kısım hasarına bağlı olarak oluştuğu bildirilen değer kaybı sebebiyle, davacının davalılardan talep edebileceği alacağının bulunmadığı, Araç Kazanç Kaybı - Araç Mahrumiyet Bedeli Sorumluluğu Yönünden: 03.08.2022 Tarihli trafik kazası sonucu ----- plaka sayılı aracın kazanç kaybı - aracın mahrumiyet bedeli sebebiyle, davalı ------- Şirketi'nin sorumluluğu bulunmadığı, 03.08.2022 Tarihli trafik kazası sonuc-----plaka sayılı aracın kazanç kaybı - araç mahrumiyet bedeli sebebiyle, davacı -----davalılar ---- ve ------- talep edebileceği alacak miktarı ise 4.480,00 TL. olduğu." şeklinde sonuç ve kanaatine varıldığı beyan edilmiştir.
BEYAN: Davacı vekili tarafından sunulan dava değeri arttırım dilekçesinde özetle; Belirsiz alacak davası niteliğinde olup HMK'nın 107. Maddesi uyarınca talep miktarını; 4.480.-TL araç mahrumiyet zararına ilişkin tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte, davalılar ---- ve ------ müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara müştereken ve müteselsilen yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:
Dava; TBK'nın 49. maddesi kapsamında trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat (kazanç kaybı ve değer kaybı bedeli) talebine ilişkindir.
17/12/2024 tarihli (kök) bilirkişi raporu incelendiğinde;
"Değer Kaybı Sorumluluğu Yönünden:
03.08.2022 Tarihli trafik kazası sonucu -----plaka sayılı aracın değer kaybı sebebiyle davalı ------ Şirketi tarafından davacı -------01.07.20204 tarihinde 21.669,00 TL. olarak yapılan ödeme miktarı, davacı tarafın değer kaybı sebebiyle talep edebileceği 11.600,00 TL. alacak miktarından daha fazla olduğu, Bu itibarla, ------ plakalı aracın arka kısmı ile illiyet bağı kusur sorumluluğu kapsamında, arka kısım hasarına bağlı olarak oluştuğu bildirilen değer kaybı sebebiyle, davacının davalılardan talep edebileceği alacağının bulunmadığı, Araç Kazanç Kaybı – Araç Mahrumiyet Bedeli Sorumluluğu Yönünden: 03.08.2022 Tarihli trafik kazası sonucu ------- plaka sayılı aracın kazanç kaybı – aracın mahrumiyet bedeli sebebiyle, davalı----- Şirketi’nin sorumluluğu bulunmadığı, 03.08.2022 Tarihli trafik kazası sonucu ------ plaka sayılı aracın kazanç kaybı – araç mahrumiyet bedeli sebebiyle, davacı----- davalılar ---- ve ------ talep edebileceği alacak miktarı ise 4.480,00 TL. olduğu " olduğu tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; 03/08/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasına ilişkin mahkememizce yapılan bilirkişi incelemesi ile dava konusu kaza nedeniyle davalı ----- araç sürücüsünün kazadaki kusur oranının %100 olduğu, ------- plaka sayılı araçın arka kısmında oluşan hasar nedeniyle 4.480,00 TL kazanç kaybı zararının, 11.600,00 TL değer kaybı zararının oluştuğu, değer kaybı zararının 21.669,00 TL değer kaybı bakımından bedel ile karşılandığı davacının davalılardan talep edeceği bir zararın mevcut olmadığının tespit edildiği, bilirkişi heyeti tarafından hesaplanan kazanç kaybı miktarın mahkememiz vicdani kanaatine uygun olduğu, davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edildiğinin izah edildiği, davacı yanca ek rapordan sonra 04/06/2025 tarihinde tamamlama harcının ikmal edildiği, davacının davalılardan ------ kazanç kaybına ilişkin 4.480,00 TL yönünden davanın kabulüne karar vermek gerektiği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.Her ne kadar kaza tarihinden itibaren faiz hesaplanması istenilmiş ise de kazanç kaybının oluştuğu 10 günlük sürenin bitiminden itibaren faize karar verilmiştir.
Açılan iş bu davada sigorta şirketine karşı açılan davalarda zorunlu arabuluculuk müessesesinin bulunması nedeniyle davacının arabuluculuğa başvurduğu sigorta şirketi haricindeki davalılara karşı açılan davada zorunlu arabuluculuk şartının olmadığı, davacının sigorta şirketi haricindeki davalıların arabuluculuk sürecine dahil edilmesinin ihtiyari unsur olması, davacının davalı sigorta şirketine karşı açmış olduğu maddi tazminat davasında red kararı verildiği hususları hep bir arada değerlendirilerek zorunlu arabuluculuk masrafının davacıya yükletilmesine karar verilmiştir.Davada hükmolunün miktarın 2025 yılı kesinlik sınırı olan 40.000,00 TL nin altında kalması nazara alınarak kesin olarak karar verilmiştir. Zira ------ Bölge Adliye Mahkemesinin -----. Hukuk Dairesi'nin ---- esas ve ------- karar sayılı ilamında benzer konuya ilişkin; " ... Dosyanın yapılan incelemesinde, yerel mahkeme tarafından kabul edilen miktar 20.678,00 TL olup kabul edilen ve davalı tarafça istinaf edilen miktarın 2024 yılı için belirlenen kesinlik sınırının (28.250,00-TL) altında kaldığı, verilen kararın kesin mahiyette olduğu anlaşılmaktadır." şeklinde karar verildiği görülmüştür.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının Kazanç Kaybı Tazminat Bedeline yönelik Davasının KABULÜ ile 4.480,00 TL nin; zararın oluştuğu tarih olan 14/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ---- ve -------- müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacının değer kaybı maddi tazminat (100 TL) talebinin REDDİNE,
3-Davacının davalı ------ Şirketine karşı açmış olduğu kazanç kaybı maddi tazminat (100 TL) talebinin reddine,
4-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 615,40 TL karar ve ilam harcının, dava açılırken peşin olarak alınan 427,60 TL ve 615,40 ıslah harcından mahsubu ile bakiye fazla bakiye 427,60 TL karar ve ilam harcının davacıya iadesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç ve 615,40 ıslah harcı toplamı 1.470,60 TL ile 20.108,00 TL ( Bilirkişi Ücreti, Kep Reddiyatı, Posta Masrafı, Elektronik Posta Masrafı, Dosya Masrafı) olmak üzere toplam 21.578,60 TL olan yargılama giderinin davalılar ---- ve ------ tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalılar tarafından dava dosyasına yatırılan gider avansı bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 4.480,00 TL vekalet ücretinin davalılar ---- ve '---- tahsili ile davacıya verilmesine,
8-Davacının davalı ------- Şirketine karşı açmış olduğu kazanç kaybı maddi tazminat (100 TL) talebinin reddine ilişkin; Davalı ------ ŞİRKETİ davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı------- Şirketine verilmesine,
9-Taraflarca dava dosyasına yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana iadesine,
10-3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
Dair, tarafların yokluğunda, dava değeri kesinlik sınırının altında kalması nazara alınarak KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.