T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/285
KARAR NO : 2025/834
DAVA : Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 24/04/2024
KARAR TARİHİ : 07/10/2025
Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; "Müvekkilimiz ------seyahati dönüşü için, 20.10.2023 tarihli ----- Havalimanı (---) - , ---- Havalimanı (----) - 06:35 kalkışlı uçuşuna ----- firmasından abisi ------ ile birlikte bilet almıştır. Müvekkilin mesleği saz sanatçısı olduğundan yanında kendisi adına özel olarak yapılmış olan bağlamayı da getirmiş olup, işbu bağlama için abisi ----- adına özel bagaj bileti satın alarak görevlilere hassas ve kırılabilir eşya olduğu bilgisi de verilmiştir. Ancak müvekkilimiz uçaktan inip bagajını teslim aldıktan sonra ekte sunmuş olduğumuz görsellerde de görüleceği üzere, özel yapım olan ve mesleğini icra ettiği bağlamasının ortadan ikiye ayrılarak kırılmış olduğunu ve bagajın büyük hasar aldığını görmüştür. Müvekkile ait bağlama taşıma esnasında hasar görerek kullanılamayacak vaziyete gelmiştir. İşbu bagajdaki hasarı gören müvekkil tarafından hemen aynı gün 20.10.2023 tarihinde havalimanında, hasarlı bagaj formu doldurularak bagajın önemi ve hasarın büyüklüğü tutanak altına alınmış ve zararının giderilmesi için davalı şirkete bildirim yapılmıştır. Ancak davalı şirket tarafından gönderilen geri bildirim yazısında söz konusu hasarın havayolu şirketinin sorumluluğu dışında kaldığından bahisle tazminat ödenmeyeceği belirtilmiştir. Montreal Konvansiyonu uyarınca taşıyıcının kusursuz sorumluluğunun mahkemenizce gözetilmesi gerekmektedir. Müvekkilin tescil ettirmiş olduğu bagaj, taşıma esnasında taşıyıcının kusuruyla zarara uğramış olup, işbu zarardan taşıyıcı davalı şirket sorumludur. Yine müvekkil, sanatçı olup manevi bağının çok fazla olduğu özel yapım bağlamasının hasar görmesi sebebiyle gerek ruhsal anlamda gerek mesleki anlamda çok büyük sıkıntılar çekerek moral bozukluğu ve ruhsal çöküntüler yaşamıştır. Müvekkilimizin yaşamış olduğu bu elem ve ızdırabın bir nebze giderilmesi adına manevi zararına yönelik manevi tazminat talebimiz vardır. Yukarıda arz edilen ve re’sen değerlendirilecek sebeplerle; haklı davamızın KABULÜ ile fazlaya ilişkin her türlü hakkımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik; 500,00 TL (belirsiz alacak davası) maddi tazminatın haksız fiil tarihi olan 20.10.2023 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkile verilmesine, 25.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 20.10.2023 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkil davacıya verilmesine karar verilmesini, yargılama masrafları ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini vekaleten saygılarımızla arz ve talep ederiz." şeklinde ifade edilmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı dilekçesinde; "Davacı yan 20.10.2023 tarihinde----- uçuşunu gerçekleştirmiştir. Uçuş öncesi yanında getirdiği müzik aletini uçağın bagaj kısmına vermiştir. Uçuş sonrasında müzik aletini hasarlı olarak teslim aldığını iddia etmiştir. İş bu husus kapsamında Havalimanında başvuru yapmış ve havalimanı çalışanları tarafından meydana geldiği hasar minör hasar olarak işleme alınmıştır. Meydana geldiği iddia edilen hasar ile ilgili olarak----- numaralı başvuru açılmış olup bu başvuru üzerinden davacı yan ile yazışmalar yapılmıştır. Tarafımızca yapılan kontrollerde müzik aletinin sadece kumaş bir kılıfa koyularak uçak altına teslim edildiği tespit edilmiş olup müzik aletinin teslim anında sağlam olup olmadığı tespit edilememiştir. Davacı, alacağı belirleyebilmek için elinde olması gereken belgelere sahip olmaz veya bu belgelere dava açarken gerçekten ulaşamazsa; ancak karşı tarafça bilgi ve belge sunulduktan sonra alacak belirlenebilecekse belirsiz alacak davası açılabilir. Öncelikle belirtmek gerekir ki, davalı yanın bagaja vermiş olduğu müzik aletinin bagaj içerisinde taşınması yasak eşyalardan olduğu hem mevzuat hem de Müvekkil Şirket uygulaması gereği açıktır. Bu eşyaların taşınması durumunda Müvekkil Şirketin hiçbir şekilde sorumluluk kabul etmemektedir. Bu bağlamda: Bagaj Aksaklıkları: "Bagajın içerisinde kırılabilir ve bozulabilir maddeler, elektronik aletler, müzik aletleri, ilaçlar, değerli eşyalar (para, mücevherat, ticari ve kıymetli doküman, pasaport ve kimlik v.b.), tehlikeli maddeler (ateşli silah, mermi, kimyasal nitelikli madde v.b.) bulundurulamaz. Bu tür eşyaların kaybından ve zarar görmesinden taşıyıcı sorumlu tutulamaz." ibareleri müvekkil şirket Genel Kuralları içerisinde davalı dahil tüm yolcuların bilgisine sunulmakta ve müvekkil şirketin internet sitesinde yer alan Genel Kurallar içerisinde yer almaktadır. İşbu nedenlerle, bagaj içerisinde taşınması yasak eşyaların davalı yanca taşındığı gerçeği karşısında, müvekkil şirketin sorumlu tutulması kanuna ve hakkaniyete aykırılık teşkil edecektir. Bu bağlamda müvekkil şirketin internet sitesinde yer alan Genel Kurallar bölümünün Kayıtlı Bagaj başlıklı bölümünde: Kayıtlı Bagaj: "Yolcu biletine kaydedilerek karşılığında bagaj etiketi verilen ve tamamen taşıyıcının sorumluluğu altına girmiş olan bagajdır. Yolcu bagajının muhteviyatı giyim eşyasından oluşmaktadır. Değerli evrak, para, ziynet eşyası, elektronik alet, akıcı ve patlayıcı eşyalar bagaj içinde taşınmamalıdır. Taşınması durumunda ------ Havayolları herhangi bir sorumluluk taşımamaktadır." İbareleri de davalı dahil tüm yolcuların bilgisine sunulmaktadır. Bu nedenlerle, bagaj içerisinde taşınması yasak ve giyim eşyası dışındaki eşyaların davalı yanca taşındığı gerçeği karşısında, müvekkil şirketin sorumlu tutulması mümkün değildir. Görülmekte olduğu üzere, yolcu bagajlarının muhteviyatının giyim eşyasından oluşması gerektiği şirket kurallarında açık bir biçimde belirtilmiş ve bunların dışındaki eşyaların müvekkil şirketin sorumluluğunda olmayacağı da ifade edilmiştir. Bir diğer taraftan bu husus, müvekkil şirketin üyesi olduğu Uluslararası Hava Taşıyıcıları Birliği ---- taşımaya ilişkin kurallarının 9.1 maddesinde “Bagaj Olarak Kabul Edilmeyecek Eşyalar” sıralanmıştır. Söz konusu metnin 9.1.1.4 maddesinde: "9.1.1.4. ‘Kilo, büyüklük veya kırılgan ya da bozulabilir olması gibi, niteliği nedeniyle Taşıyıcı tarafından taşımaya elverişli olmayan eşyalar’’ bagaj içerisinde taşınamayacağı hüküm altına alınmıştır. Tüm bu nedenlerle bagaja verilmesi yasak eşyaların davalı yanca taşındığı gerçeği karşısında, müvekkil şirketin davalının iddia ettiği şekilde sorumlu tutulması mümkün değildir. Montreal konvansiyon hükümleri gereğince bagaja iyi paketlenmemiş olarak teslim edilen eşyalardan havayolu şirketinin bir sorumluluğunun olmadığı sabittir. Kaldı ki davacı yan hasar gördüğünü iddia ettiği müzik aletinin paketlemesini düzgün yapmamıştır. Kırılma tehlikesi bulunan eşyaların bagaja veren tarafından maksimum koruma alınması gerekmektedir. Dava dosyasında bulunan müzik aletinin kılıfında görüldüğü üzere davacı yan müzik aletini sadece bir kılıf içerisine koyarak bagaja teslim ettiğinden bahisle üzerine düşen özen ve sorumluluğu yerine getirmemiştir. Davalı taraf, kendisi için bu denli önem arz müzik aletini bagajına koyarak ihmali davranışta bulunmuş ve yaşamış olduğu probleme kendisi sebebiyet vermiştir. Ayrıca ilgili müzik aletinin bagaja verilmeden önce sağlam olup olmadığı hususu merak konusudur. Müzik aletinin bagaja verilmeden önce kırıl bir vazıyette olması da mümkün olduğundan bu hususun davacı yan tarafından ispatlanması gerekmektedir. Manevi tazminat, 6098 sayılı Borçlar Kanunun haksız fiile dayanan borç ilişkileri başlığı altında düzenlenen ve kusura dayanan sorumluluk hallerinden biridir. Kişilik hakları zedelenen kişinin zararının giderimi maksadıyla hâkime belirleyeceği bir miktarda manevi tazminata hükmetme konusunda takdir yetkisi tanınmıştır. TBK’nın 58. Maddesi uyarınca “Kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören, uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar para ödenmesini isteyebilir.” Manevi tazminata hükmedilmesi için aranacak şartlar ve tazminatın miktarı konusunda bir açıklık bulunmamakla birlikte kanundaki bu boşluk Yargıtay uygulaması ve doktrin görüşleri ile şekillenmiş durumdadır. Yukarıda ayrıntılı olarak açıkladığımız nedenler ile her türlü hakkımız saklı kalmak kaydı ile; İşbu haksız davanın öncelikle usulden, mahkemeniz aksi kanaatte ise esastan reddine, yargılama ve vekalet ücretlerinin davalı tahmiline dair karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Dava ve cevap dilekçeleri, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.21.11.2024 tarihli ara karar ile dosyanın bir havayolu taşıma uzmanı ve değerleme uzmanı bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 10.02.2025 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.
Bilirkişi raporunda özetle; Dava konusu müzik aletinin ambalajı kargo taşımacılığına ve uçakta kargoya vermeye uygun olmadığı için elleçleme veya taşıma sürecinde hasarlanması doğaldır. Bagajda taşınması yasak bir eşya olduğu için, taşıyıcının bu konuda sorumlu tutulmaması doğaldır. Sonuç olarak, davacının maddi ve manevi tazminat talebi taşıyıcı şirketin kuralları ve Montreal Konvansiyonu'na göre zayıf bir temele dayanmaktadır şeklinde tespitte bulundukları görülmüştür..
Bilirkişi ek raporunda özetle; Davacı, bagajı taşıyıcıya teslim ettiğini ve hasarın teslimden sonra fark edildiğini zamanında bildirmiştir. Bu durumda taşıyıcının sorumluluğu başlamıştır. Montreal Konvansiyonu’nun 22/2. maddesine göre: "Kayıtlı bagaj için taşıyıcının sorumluluğu, yolcu başına 1.288 Özel Çekme Hakkı (SDR) ile sınırlıdır." SDR (Special Drawing Rights): Uluslararası Para Fonu (IMF) tarafından belirlenen bir para birimidir. Günlük kura göre TL karşılığı hesaplanır. Zarar tarihi: 20.10.2023 1 SDR’nin o tarihteki değeri (yaklaşık): 1 SDR = 36.7225 TL (20.10.2023 Günü Saat 15:30'da Belirlenen Gösterge Niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet ----- Bankası Kurları) 3. Sorumluluk Sınırı (Yolcu başına) 1 SDR = 36,7225 TL olduğuna göre: 1.288 SDR × 36,7225 TL = 47.282,38 TL Bu tutar, zarar tam anlamıyla ispatlansa bile üst sınır olarak geçerlidir (özel beyan ve değer bildirimi yapılmadığı sürece) Bu durumda: Montreal Konvansiyonu’na göre 47.282,38 TL sınırının altında olan maddi zararın tanzim edilmesi mümkündür. Müzik Aletleri Uzmanı Hesaplaması “bağlamanın tamiri mümkün ise zararın meydana geldiği tarihteki tamir masrafları” Bağlamanın tamiri mümkündür, zararın meydana geldiği tarihteki tamir masrafları 20,000 TL’dir. “bağlamanın zararın meydana geldiği tarihteki piyasa rayiç değeri” bağlamanın zararın meydana geldiği tarihteki piyasa rayiç değeri 35,000 TL’dir. “varsa hurda bedelinin hesaplanması” Bağlamanın sapı ve tellerin takıldığı burguları başka bir bağlamada kullanılabilir 10,000 TL şeklinde olduğu tespitinde bulunmuşlardır.
DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:
Dava, hava yoluyla yolcu ve bagaj taşıma sözleşmesinden kaynaklanan ve bagaj hasarına dayanan maddi-manevi zararın tazmini istemine ilişkindir. Dava konusu uyuşmazlığa uygulanacak Montreal Sözleşmesi'nin 18/1. maddesi uyarınca taşıyıcı, kayıtlı bagajın tahribi, kaybı veya hasara uğraması halinde doğan zarardan ve 19. madde uyarınca hava taşımasındaki yolcu, bagaj veya eşyanın gecikmesinden doğan zarardan, sorumludur. Taşıyıcının sorumluluğu gerçek zarar miktarı kadar olmakla birlikte, sorumluluk tutarı sözleşmenin 22. maddesinde belirtilen meblağla sınırlı olup bu sınır, 1131 SDR'dir. Bilirkişi raporunda bağlamanın piyasa değerinin 20.000,00 TL olduğu tespit edilmiştir.
Davalı yanca taşımaya konu olan müzik aleti bağlama için yasak eşya statüsünde olduğu ve bagajda taşınmaya uygun olmadığını savunmuş ve bilirkişi kök raporunda da bu duruma değinilmiş ise de benzer olaya ilişkin yüksek mahkeme kararında da gitar için dosyanın davalısı tarafından aynı yönde savunma yapılmış, konu ilişkin olarak ----- Bölge Adliye Mahkemesi -----. Hukuk Dairesi'nin ---- Esas ve ------ Karar sayılı ilamında "...Dosya kapsamında ilk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunda ayrı bagaj kuponu olan gitar emtiasının kontrol edilmiş bagaj niteliğinde kabulünün gerektiği, ...Dosya içerisindeki mevcut belge ve somut olayın kendi özgü özellikleri değerlendirildiğinde ilk derece mahkemesince alının bilirkişi raporundan uzaklaşılmasını gerektirir bir durum görülmemekle bilirkişi raporunda TBK'nın 50/2. maddesine uygun değerlendirme yapıldarak hesaplanmış olduğu anlaşılmıştır. ..." şeklinde belirtilmiştir. Somut olayda davacının, havayolu şirketine bagaj için daha yüksek bir değer belirtmediği anlaşılmakta ise de ilave taşıma ücreti ödediği görülmektedir. Ayrı ücretlendirme ve bagaj kuponu olan gitar emtiasının kontrol edilmiş bagaj niteliğinde kabulünün gerektiği sonucuna varılarak davalı yanın savunmaları yerinde görülmemiştir. Bu açıklamalar gözetildiğinde bilirkişi raporundan uzaklaşılarak davalının sorumluluğunun bulunduğu, davalının sorumluluğu, davacı gerçek zararını kanıtlamak kaydıyla, bu düzenlemedeki üst sınıra tabi olduğu anlaşılmıştır.
Manevi tazminat bakımından Yüksek Mahkeme kararına bakıldığında Yargıtay ------. Hukuk Dairesi'nin ---- Esas ve ------- Karar sayılı ilamında " Davacı vekilinin manevi tazminat isteminin reddine ilişkin temyiz istemlerine gelince, Varşova Konvansiyonu'nun 26.3.2011 tarihinde yürürlüğe giren ve 1999 tarihli Montreal Sözleşmesi'yle değişik 22. maddesi uyarınca havayolu taşıyıcısının sorumluluğunu sınırlandıran hükümler sadece maddi tazminat istemlere ilişkin olduğundan, manevi tazminata dair istemlerin sınırlı sorumluluk miktarı gözetilerek reddine karar verilmesi doğru değildir. Ancak, her bagaj kaybı manevi tazminatı gerektirmeyip, davacının kaybolan eşyasının manevi zararına sebebiyet verip vermeyeceği değerlendirilmelidir. Ez cümle, davacının eşyasının kaybolmasıyla birlikte 6098 sayılı TBK’nın 58. maddesindeki koşulların (818 s. BK’nın 49.md.) oluşup oluşmadığı incelenip değerlendirilerek, sonucuna göre manevi tazminat istemi hakkında bir karar verilmesi gerekirken, doğrudan manevi tazminat isteminin reddi doğru olmamış ve bozmayı gerektirmiştir." şeklinde açıklanmıştır.Dosya içerisindeki mevcut belge ve somut olayın kendi özgü özellikleri değerlendirildiğinde; bilirkişi raporunda tespit edilen 20.000 TL hesaplamanın davacının zararını oluşturduğu, Montreal Konvansiyonu'nun 22/2. maddesi uyarınca davalının tazminat sorumluluğunun üst sınırı 1288 SDR olup hüküm tarihi itibariyle bu sınır, davacının talep edebileceği gerçek zararının üstünde olduğu, davacının gerçek zararı 20.000 TL üzerinden davanın kabulüne karar verildiği, manevi tazminat bakımından davacının müzisyen olarak etkinliğe katıldığı anlaşılmakla, bağlamanın niteliği ve kullanım amacı dikkate alınarak 6098 sayılı TBK’nın 58. maddesi uyarınca manevi tazminat koşullarının oluştuğu, davacının manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının maddi tazminat talebinin KABULÜ ile, 20.000,000 TL maddi tazminatın 20.10.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2-Davacının manevi tazminat talebinin KISMEN KABULÜ ile, 15.000,000 TL manevi tazminatın 20.10.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
3-Harçlar yasası uyarınca davanın kabul edilen 35.000,00 TL lik kısım yönünden alınması gereken 2.390,85 TL harçtan peşin alınan 435,48 TL harç ile ıslah harcı olarak alınan 335,00 TL'nin mahsubu ile bakiye 1.620,37 TL karar harcının davalıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen maddi tazminat miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 20.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen manevi tazminat miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 15.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen manevi tazminat miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
7-Davacı tarafından yapılan toplam 427,60 TL başvuru harcı, 435,48 TL peşin harç, 335,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.198,08 TL 'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
8-Davacı tarafından yapılan 12.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 167,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 12.167,00 TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre belirlenen 9.462,28 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya VERİLMESİNE, geri kalan bakiyenin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine, davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer OLMADIĞINA,
8-Kabul red oranına göre belirlenen 2.426,45 TL Arabulucu ücretinin davalıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA, Yine Kabul red oranına göre belirlenen 693,55 TL Arabulucu ücretinin davacıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,
Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.