T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/706
KARAR NO : 2025/644
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 30/09/2024
KARAR TARİHİ : 10/07/2025
Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; ------ plakalı araç 23/07/2023 tarihinde müvekkile ait ------ plakalı araca çarparak maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. Bu kazanın oluşumunda ------- plakalı araç sürücüsü %100 kusurludur. Kaza sonrası davaya konu aracın ZMM sigorta şirketine (------.) başvuruda bulunulmuş ve sigorta şirketince atanan eksperce müvekkile ait araçta 96.984,04 TL hasar meydana geldiği tespiti yapılmış ve bu bedel ödenmiştir. STK Hakem Heyetince aldırılan bilirkişi raporunda müvekkilin aracında iskontosuz ve KDV li 131.649,60 TL hasarın oluştuğu, ZMM sigorta şirketi tarafından 118.932,15 TL hasar ödemesi yapıldığı, ayrıca değer kaybı için de yapılan ödeme ile 120.000,00 TL lik ZMM limiti dolmuştur. Bilirkişi tarafından tespit edilen 131.649,60 TL lik hasardan ödenen 118.932,15 TL den arta kalan 12.717,45 TL hasar farkının tazmin edilmesi gerekmektedir. Bahse konu bilirkişi raporu doğrultusundaki hakem kararına göre müvekkile ait araçta 50.000,00 TL reel değer kaybı meydana gelmiştir. Açılan davada STK Uyuşmazlık Hakeminin ------ tarihli sayılı kararı ile "..tediye ve tahsili ihtilafsız olan ödemelerin tenzili ile 1.067,85 TL değer kaybı bedelinden poliçeye müsteniden sorumlu olduğu" şeklinde karar verilmiştir. Davalı aracın ZMM Sigorta Şirketince sigorta limitleri dahilinde yapılan 118.932,15 TL hasar onarım ödemesi ve 1.067,85 TL reel değer kaybı ödemesi ile sigorta limiti dolmuştur. Hakem kararında belirtilen reel değer kaybı için 48.932,15 TL bakiye reel değer kaybının davalı tarafından ödenmesi gerekmektedir.” talep ve dava etmektedir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;“Tüm bu hususlar göz önünde bulundurulduğunda yetkili merci tarafından kusur durumunun gerçek değerinin belirlenebilmesi için yeniden bilirkişi incelemesi yapılmasını talep ederiz. Hiçbir kabul anlamına gelmemekle birlikte değer kaybı hesaplaması aracın yaşı kilometresi gibi bir çok parametreyi içeren teknik bir hesaplamayı gerektirdiğinden alanında uzman bir bilirkişiden rapor alınmasını talep ederiz.…” beyan etmektedir.
DELİLLER:
Trafik tescil ve ruhsat bilgileri, kaza tespit tutanağı, sigorta ve poliçe hasar dosyası, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.30.01.2025 tarihli ara karar ile dosyanın bir makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 20.02.2025 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.
Bilirkişi raporunda özetle; a) ---- plakalı aracın sürücüsü ----- (davalının sigortalısı aracın sürücüsü), kazanın meydana gelişinde %75 oranında KUSURLU olabileceği, b) ----- plaka no’lu aracın sürücüsü ------ (davacı sürücü), kazanın meydana gelişinde %25 oranında KUSURLU olabileceği, c) Kaza tarihinde araçta oluşan hasar bedeli için saptanan KDV hariç 109.708,00 TL (%20) KDV dahil 131.649,60 TL tutarının kadri maruf olduğu, d) Davalının, sigortalısı aracın sürücüsünün %75 kusuru oranında sorumlu olduğu hasar bedeli KDV hariç 82.281,00 TL (%20) KDV dahil 98.737,20 TL olduğu, e) Aracın onarım faturası dosyada görülmediği için, KDV ödenip/ödenmeyeceği hususu Mahkemenin takdirinde olduğu, f) Davalı sigorta şirketi tarafından 118.932,15 TL hasar ödemesi yapıldığı görülmekle, tazmine konu bakiye hasar bedeli bulunmadığı, g) Dava konusu araçta oluşan hasar neticesinde, ikinci el otomobil piyasasında 50.000,00-TL değer kaybı oluşabileceği, h) Davalının, sigortalısı aracın sürücüsünün %75 kusuru oranında sorumlu olduğu değer kaybı bedelinin 37.500-TL olduğu, i) Sigorta şirketi tarafından poliçe limiti dahilinde 1.067,85 TL reel değer kaybı ödemesi yapıldığı görülmekle, tazmine konu bakiye reel değer kaybının 36.432,15 TL olduğu şeklinde tespitte bulunduğu görülmüştür.
DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklı değer kaybı ve hasar tazminatına ilişkindir. Kural olarak haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Zarar gören ancak haksız fiil sebebiyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilir.Zarar bir eksilmeyi ifade eder. Haksız fiilin borç doğurmasının sebebi doğan zararı giderme yükümlülüğünden kaynaklanır. Haksız fiil faili bu fiili ile yaratmış olduğu eksilmeyi gidermek, zarar gören kişiyi fiilden önceki durumuna getirme borcu altına girmiştir. Haksız fiil failinin borcu doğan bu zararı tazmin etmeye dayanır. Buna göre haksız fiilden doğan tazminat borcunun üst sınırını doğan zarar oluşturur.------- Zarar belirlenirken, uğranılan gerçek zararın dışına taşılamaz. Zarar görenin zararla ilgisi saptanamayan giderleri zarar kapsamının dışında tutulmalıdır. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder. Araçta meydana gelen hasar bedeli gibi bu hasardan kaynaklanan değer kaybı zararı da ZMSS teminatı kapsamındadır.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49.maddesi vd, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1, 85/1ile ilgili madde düzenlemeleri gözetildiğinde; trafik sigorta şirketinin sigortalısına ait aracın trafik sigortacısı olarak ZMSS poliçesi gereği, davacının aracında meydana gelen hasara ilişkin gerçek zarar miktarı ile sınırlı sorumludur.Davalı sigorta şirketine ihtiyari mali sorumluluk sigortası kapsamında husumet yöneltilmiş olup, 4925 Sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun 18 inci maddesi uyarınca taşımacılar, yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için bu Kanunun 17 inci maddesinde düzenlenen sorumluluklarını sigorta ettirmek zorundadırlar. Anılan Kanunun 19/son ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.8. maddeleri hükümlerine göre, meydana gelen zarar öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanır. Ancak bu sigortanın hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için, sırasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur.
Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu, yolcuların uğradığı bedeni zararlar bakımından taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı, trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir. Başka bir anlatımla, yolcunun uğradığı bedeni zararlar, taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortası kapsamında ise bu aracın trafik veya ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu doğmayacaktır. (Yargıtay -----Hukuk Dairesi'nin ------ Esas ve ----- Karar sayılı ilamı, Yargıtay -----Hukuk Dairesi'nin ----- Esas ve------ Karar sayılı ilamı bkz.)
Somut olayda; 23/07/2023 günü saat: 16:30’de ----- ili ------ ilçesi
----- semtinde ----- plakalı araç sürücüsü davacı ----- sevk ve idaresinde ------ sokak üzerinde seyirle sola dönüşle ------ sokağa katılmak
üzere kaza mahalli kavşağa girdiğinde aracının sağ ön köşe kısımlarıyla, kendisine
yönelen “DUR” trafik levhası bulunduğu haldeki kavşağa ------ sokaktan seyirle
katılan sürücü ---- ve idaresindeki ----- plakalı aracın
sol ön yan kısımlarıyla çarpışması neticesinde iki araçla maddi hasarlı trafik
kazası meydana geldiği, davalı araç sürücüsünün kusurunun kazanın meydana gelmesinde kendisine yönelen DUR trafik işaret
levhasına uymayarak, yolda dikkatsiz ve tedbirsiz davranarak geçiş önceliği olan
araca yol vermeyerek, kavşaktan geçmek istemesi nedeniyle, kazanın meydana
gelişinde %75 oranında kusurlu, davacının da fren ve direksiyon tedbiri alması gerekirken dikkat ve özen yükümlüğünü yerine getirmemesi nedeniyle %25 kurulu olduğu, Yargıtay uygulamalarına göre kazadan önceki piyasa rayiç değeri ile kazadan sonraki onarılmış halinin piyasa rayiç değeri arasındaki farkın hesaplanması gerektiği, bilirkişi raporunda Yargıtay uygulamalarına göre değer kaybını 50.000,00 TL ve hasar miktarının 98.737,20 TL olarak bildirildiği, trafik sigorta şirketi bakımından hasar bedelinin ödendiği, davalının kusuruna göre Değer kaybının 37.500 TL olup, trafik sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin mahsubuyla bakiye 36.432,15 TL olduğu, davacı yanca değer kaybı tazminatının rapora göre artırıldığı, trafik sigortası limiti dolduğundan trafik kazası sonucu davacı aracına zarar verilmiş olduğundan davalı sigorta şirketinin, davacının bu kaza nedeniyle oluşan gerçek zararını gidermekle yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine varılarak, hasar tazminatı yönünden reddine, değer kaybı tazminatı yönünden davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
Davalı sigorta şirketine 10/06/2024 tarihinde yazılı başvuru yapılmış olup, temerrüt tarihi 26/06/2024 tarihidir. Her ne kadar avans faizi talep edilmiş ise de araç hususi olup yasal faize karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, 36.432,15 TL değer kaybı tazminatının 26.06.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
2- Davacının hasar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 2.488,68 TL harçtan, peşin yatırılan 427,60 TL harç ile tamamlama harcı olarak alınan 620,46 TL tamamlama harcının düşümü ile geri kalan 1.440,62 TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAD KAYDINA,
4-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL peşin harç, 427,60 TL başvuru harcı, 620,46 TL başvuru harcı, 7.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 88,50 TL posta gideri olmak üzere toplam 8.564,16 TL yargılama giderinin kabul red oranına göre belirlenen 8.540,20 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye kalanın davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
7-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
8-3.600,00 TL Arabulucu ücretinin davalıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.