T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/115
KARAR NO : 2025/617
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 15/02/2024
KARAR TARİHİ : 08/07/2025
Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; “…31.08.2023 tarihinde saat 13:18 sıralarında sürücü ----- sevk ve idaresindeki, ----- plaka sayılı aracı ile ---- yönünden ------ istikametine seyir halinde iken kendi beyanına göre freninin patlaması üzerine önce karşı istikametten gelip ------ istikametine seyir halinde olan sürücü ---- sevk ve idaresindeki ----- plaka sayılı aracın ön ve üst kısımlarına çarpması daha sonra ------ istikametine seyir halinde olan sürücü --- sevk ve idaresindeki----- plaka sayılı aracın sol arka köşe kısımlarına çarpması daha sonra ----- plaka sayılı aracın devrilen dorsesinin ------ istikametine seyir halinde olan müvekkili sürücü ---- sevk ve idaresindeki ------ plaka sayılı aracın üst kısımlarına çarpması ve akabinde ---- plaka sayılı aracın ------ Caddesinde dorsenin devrilmesi sonucu maddi hasarlı ve yaralanmalı trafik kazası meydana gelmiş olduğunu, iş bu kazada ----- plaka sayılı araç sürücünün % 100 kusurlu olduğunu, kaza sonrası davalıya müracaat edilmiş, hasar dosyası açıldığı belirtilmiş olmasına rağmen ekspertiz incelemesi yapılmamış olduğu,.. hiç bir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte aracın rayiç değerinin 870.000,00 TL olduğunun kabulüne yönelik istenilen evrakların imzalanmış olduğunu, bu kapsamda fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla aracın minimum değerinin 870.000,00 TL kabul edilmesi gerektiği, aracın pert olup olmadığına yönelik incelemenin davalı tarafından yapılmamış olduğu,…aracın pert olmaması durumunda hasar onarım miktarı ve değer kaybı taleplerinin bulunduğunu,…eğer araç pert ise araç mahrumiyet ve yeddiemin otopark ücreti taleplerinin olduğunu, …bu vs. nedenler ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla öncelikle aracın pert olup olmadığının tespit edilmesi, eğer araç onarılacaksa 100,00 TL Değer Kaybı ve 100,00 TL onarım bedelinin kaza tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili, eğer araç pert ise 1.000,00 TL araç bedelinin fazlaya ilişkin hakrı saklı kalmak kaydıyla davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili,, ayrıca 100,00 TL araç mahrumiyet bedelinin ve 14.010,00 TL yeddiemin Otopark ücretinin ve 25.000,00 TL Manevi tazminatın davalılardan ----ve ------ müşterek ve müteselsilen tahsili. ….”arz ve talep edilmiştir.
CEVAP:
Davalı ------ vekili tarafından süresi geçtikten sonra verilen cevap dilekçesinden özetle; “…. öncelikle aracın pert olup olmadığının uzman bilirkişi tarafından tespit edilmesi gerektiğini, bu kapsamda aracın marka, modeli, km bilgisi, vb. hususların baz alınarak tespit yapılması gerektiğini, yapılan incelemede aracın rayiç değerinin 870.000,00 TL olarak tespitinin yapılmış olduğunu, ve davacı ile bu tutar üzerinde mutabık kalınmış olduğunu, ayrıca ibraname bulunduğunu,…değer kaybı talebinin teminat dışı olduğunu….ayrıca aracın pert olarak kabul edilmesi durumunda değer kaybı oluşmayacağı,…ekspertiz raporunda aracın pert olmasının uygun görülmüş olduğunu,. .ayrıca değer kaybı hesaplaması yapılacaksa genel şartlara göre yapılması gerektiğini,…ayrıca talep edilen faiz türünün hatalı olduğunu, bu vs. nedenler ile asıl davanın reddedilmesi….”arz ve talep edilmiştir.
Davalılar ---- ve ------ vekilinin cevap dilekçesinden özetle; “….öncelikle tarafların kusur oranlarının tespit edilmesi gerektiği, davanın tarafları arasında --- Asliye Hukuk Mahkemesinin -----dosyasının derbest olduğunu, bu dosyada kusur tespiti yapılacağını, bu nedenle bekletici mesele yapılması gerektiğini, davacı ve sigorta şirketi arasında araç rayiç değeri ve aracın pert olduğuna dair mutabakata varılmış olduğunu,…davanın aracın pert olarak kabulü ile sınırlandırılması gerektiğini,…çünkü aracın pert olması durumunda diğer taleplerin geçersiz olacağını,…ayrıca ikame araç kiralandığına dair dosya muhteviyatında bilgi, belge ve doküman bulunmadığı,…makul araç edinme süresinin bilirkişi tarafından tespit edilmesi gerektiği,…kaza sonrası aracın yeddiemin otoparkına götürülmesi ve orada uzun süre kalmasından kaynaklı otopark ücretinden müvekkilin sorumluluğunun bulunmadığı,.. ayrıca illiyet bağınında bulunmadığını, bu vs. nedenler ile asıl davanın reddedilmesi….”arz ve talep edilmiştir.
DELİLLER:
-----Asliye Hukuk Mahkemesinin -----dosyası, trafik tescil ve ruhsat bilgileri, hasar dosyası ve poliçe suretleri, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.12.09.2024 tarihli ara karar ile dosyanın bir kusur ve hasar konusunda uzman makine mühendisi bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 02.10.2024 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.
Bilirkişi raporunda özetle; Dava konusu kaza ve hasar durumunun uyumlu olduğu, Dosya muhteviyatına sunulmuş olan 04.12.2023/30.01.2024 tarihli ve ---- no.lu - Ekspertiz Raporuna göre dava konusu araçta KDV hariç ve işçilik dahil 1.744,862,78 TL hasar meydana gelmiş olduğu yönündeki tespitin kaza tarihi itibariyle piyasa rayiçlerine uygun ve kadri marufunda bulunduğu, Dava konusu aracın onarım maliyetinin araç piyasa rayiç değerinin % 50 sine çok yakın /geçmiş olması nedeni ile EKONOMİK OLAMAYACAĞI için PERT TOTAL olarak değerlendirilmesi gerektiği, bu kapsamda dosya muhteviyatına sunulmuş olan Eksper Raporundaki hasar tespitine yönelik görüş ve kanaatler ile aynı fikirde olduğumu, (656.000,00 TL X % 50 = 328.000,00 TL) Dava konusu aracın yapılan inceleme ve araştırma neticesinde 2. El piyasa rayiç değerinin yaklaşık 656.000,00 TL civarında olduğu, Bu kapsamda dava konusu araçtaki gerçek zararın Yargıtay içtihatları gereği sovtajın tenzili ile 656.000,00 TL – 114.857,14 TL = 541.798,86 TL olduğu, söz konusu aracın hem yargıtay içtihatları hemde teknik teamüller gereği olarak pert total kabul edilen bir araçta değer kaybı oluşmayacağı (menfi) Bu kapsamda dava konusu aracın Yargıtay içtihatları gereği Makul Yerine Koyma / Yeniden Emsal Araç Edinme süresinin yaklaşık 30 ( otuz) iş günü iş günü süreceği, ( Sigorta süreci dahil edilmiştir.) Bu kapsamda yeniden emsal araç edinme sürecinde aracın kullanılamayacak olmasından kaynaklı kaza tarihi itibariyle 30 ( otuz) iş günü x 850,00 TL ( Muadil / Emsal Araç kiralama bedeli günlük) ------- ortalamasıdır.) = 25.500,00 TL araçtan mahrum kalma / ikame araç bedeli oluşacağı, Ancak Yargıtay içtihatları gereği aracın onarım süresince kullanılamamış olmasından kaynaklı zorunlu giderlerden yakıt gideri, bakım gideri, amortisman vb. giderlerin tenzil edilmesi gerektiği, Söz konusu aracın yeniden emsal araç temin edilme süreci için amortisman payının 364,44 TL X 30 = 10.933,33 TL olacağı, Bu kapsamda ikame olarak kullanılacak aracın yakıtının davacı tarafından doldurulacağı dikkate alındığında hesaplaması yapılmış olan amortisman payının Yargıtay içtihatları gereği tenzili ile kusur oranı nispetinde davacının 25.500,00 TL – 10.933,33 TL = 14.566,67 TL araçtan mahrum kalma / İkame araç bedeli / tazminat alacağının bulunduğu, Dava konusu kaza kapsamında; ----- plaka sayılı araç sürücüsü ----- % 100 kusur oranı ile ASLİ VE TAM KUSURLU olduğu, Dava konusu kazanın ----- plaka sayılı araç sürücüsü ------ direksiyon hakimiyetini kaybederek asli kusur sayılan ikiden fazla şeritli taşıt yolunda, karşı yönden gelen trafiğin kullandığı şerit veya yol bölümüne girmesi suretiyle meydana gelmiş olduğundan ----- plaka sayılı araç sürücüsü ------plaka sayılı araç sürücüsü , ----- plaka sayılı araç sürücüsü ----KUSURSUZ oldukları bildirilmiştir.
DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kazasından kaynaklı terditli olarak pert kabul edilirse hasar tazminatı, pert kabul edilmez ise hasar tazminatı ve değer kaybı tazminatı, ikame araç bedeli ve otopark/çekici ücreti ile manevi tazminat istemine ilişkindir. Kural olarak haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Zarar gören ancak haksız fiil sebebiyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilir.Zarar bir eksilmeyi ifade eder. Haksız fiilin borç doğurmasının sebebi doğan zararı giderme yükümlülüğünden kaynaklanır. Haksız fiil faili bu fiili ile yaratmış olduğu eksilmeyi gidermek, zarar gören kişiyi fiilden önceki durumuna getirme borcu altına girmiştir. Haksız fiil failinin borcu doğan bu zararı tazmin etmeye dayanır. Buna göre haksız fiilden doğan tazminat borcunun üst sınırını doğan zarar oluşturur. -------Zarar belirlenirken, uğranılan gerçek zararın dışına taşılamaz. Zarar görenin zararla ilgisi saptanamayan giderleri zarar kapsamının dışında tutulmalıdır.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder. Araçta meydana gelen hasar bedeli gibi bu hasardan kaynaklanan değer kaybı zararı da ZMSS teminatı kapsamındadır.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49.maddesi vd, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1, 85/1ile ilgili madde düzenlemeleri gözetildiğinde; davalı ---- araç sürücüsü olarak, davalı ------- araç maliki işleten olarak, davalı sigorta şirketinin diğer davalıya ait aracın trafik sigortacısı olup ZMSS poliçesi gereği, davacının aracında meydana gelen hasara ilişkin gerçek zarar miktarı ile sınırlı sorumludur.
Somut olayda;
31.08.2023 tarihinde saat 13:18 sıralarında davalı sürücü ---- sevk ve idaresindeki, ----
plaka sayılı aracı ile ---- yönünden ------ istikametine seyir halinde iken kendi beyanına göre
freninin patlaması üzerine önce karşı istikametten gelip ----- istikametine seyir halinde olan
sürücü --- sevk ve idaresindeki ----- plaka sayılı aracın ön ve üst kısımlarına
çarpması, devamında ---- istikametine seyir halinde olan sürücü --- sevk ve
idaresindeki ------ plaka sayılı aracın sol arka köşe kısımlarına çarpması, devamında ----plaka sayılı aracın devrilen dorsesinin ----- istikametine seyir halinde olan davacı sürücü ---- sevk ve idaresindeki ----- plaka sayılı aracın üst kısımlarına çarpması ve akabinde
----- plaka sayılı aracın ------ Caddesinde dorsenin devrilmesi sonucu maddi hasarlı trafik meydana geldiği, davalı sürücü ----- kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu, davacının kusurlu eylemi bulunmadığı, bilirkişi raporunda pert olarak kabul edilmesi gerektiği bildirilerek pert bedelinin 541.798,86 TL olduğu, pert olarak kabul edildiğinden ayrıca değer kaybı oluşmayacağı, davacının aracının pert kabul edildiğinden yeni bir araç temin etme süresine göre ikame araç bedelinin 14.566,67 TL olduğunun bildirildiği, bilirkişi raporunda çekici ücretin yönelik değerlendirme yapılmış ise de davacı yanca çekici ve otopark ücretine ilişkin fatura sunulması nedeniyle fatura bedeli olan 14.010,00 TL'yi talep edebileceği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Davalı sigorta vekili cevap dilekçesini süresinde sunmadığı anlaşılmış ise de ibraname nedeniyle borcun ibra edildiği savunulmuş ise de ibraname örneği ve ödeme belgesi sunulmadığı anlaşıldığından bu itiraz yerinde görülmemiştir.
Davacı yanca tazminatının rapora göre artırıldığı, trafik kazası sonucu davacı aracına zarar verilmiş olduğundan davalıların, davacının bu kaza nedeniyle oluşan gerçek zararını gidermekle yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine varılarak davanın maddi tazminat talepleri yönünen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
Türk Borçlar Kanunu’ nun 58. maddesi hükmüne göre hakimin özel durumları göz önünde tutarak hükmedeceği manevi tazminat miktarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. (Yargıtay -----. HD.------ Somut olayda; trafik kazasından kaynaklı olarak davacının yaralandığı iddiasının bulunmadığı, manevi olarak zarara uğradığı iddiası ispatlanamadığı ve davacının manevi zarar uğradığı kanaati oluşmadığından bu yönden talebin reddine karar verilmiştir.
Davacı yanca her ne kadar ticari faiz talep edilmiş ise de; davalı tarafın aracın ticari amaçlı kullanılan kamyon olduğu ve davacı aracının hususi kullanımlı otomobil olduğu anlaşılmakla haksız fiilden kaynaklı olarak tazminat talebinin her iki taraf için ticari dava olmadığı anlaşıldığından yasal faize karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının maddi tazminatı davasının KABULÜ ile; 541.798,86 TL tazminatın tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalı sigorta şirketi bakımından temmerrüt tarihi olan 21/09/2023 tarihinden itibaren, davalılar ------ bakımından kaza tarihi olan 31/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, (Davalı sigorta şirketinin poliçe limiti 120.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere),
2-Davacının ikame araç tazminatı davasının KABULÜ ile; 14.566,67 TL tazminatın tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davalılar ----- bakımından kaza tarihi olan 31/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Davacının otopark ve çekici ücretinin davasının KABULÜ ile; 14.010,00 TL tazminatın davalılar ---- ve ------ bakımından dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
4-Davacının manevi tazminat talebinin REDDİNE,
5-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 38.962,35 TL harçtan, peşin yatırılan 688,40 TL peşin harç ve 9.483,00 TL tamamlama harcının düşümü ile geri kalan 28.790,95 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye İRAD KAYDINA, (Davalı sigorta şirketinin bakımından 8.197,20 TL ile sınırlı olmak üzere),
6-Manevi tazminat bakımından Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 615,40 TL harcın davacıdan alınarak hazineye İRAD KAYDINA,
7-Davacı tarafından yapılan 688,40 TL peşin harç, 9.483,00 TL tamamlama harcı, 427,60 TL başvuru harcı, 5.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 994,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 16.593,00 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, davalı taraflarca yapılan yargılama gideri bulunmadığından karar verilmesine yer olmadığına, (Davalı sigorta şirketi bakımından 14.618,80 TL ile sınırlı olmak kaydıyla )
7-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 89.556,33 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE, (Davalı sigorta şirketi bakımından 30.000,00 TL ile sınırlı olmak kaydıyla )
8-Davalılar ----- ve ------ kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen manevi tazminat yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 25.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara VERİLMESİNE
9-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
10-3.600,00 TL Arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı ve davalı ----- ve ----- vekilinin yüzüne karşı davalı Sigorta şirketinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.