T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/744
KARAR NO : 2025/646
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 26/10/2023
KARAR TARİHİ : 10/07/2025
Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ------ markası altında uzun süreli filo araç kiralama işiyle iştigal ettiğini beyan etmiştir. 14.09.2021 tarihinde,-----sürücüsü olduğu -----plakalı aracın kontrolsüz park sonucu geri geri gelmesi ile müvekkili şirkete ait seyir halindeki ----- plakalı araca %100 kusurla olarak çarpması sonucu aracın savrularak %100 kusurlu olarak park edilen ----- maliki, -----sürücüsü olan ----plakalı çekiciye bağlı------plakalı yarı römorke çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini iddia etmiştir. Davalıların %100 kusurlu olduğu iddiası ile kazaya sebebiyet vermesi neticesinde müvekkili şirket aracında kazanç kaybı ve değer kaybı meydana geldiğini ve müvekkili şirket zararına ilişkin davalılar icra takibine konu tüm bu zarardan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu gereği müşterek ve müteselsil sorumlu olduğunu ileri sürmüştür. Davalıların zarar bedelini ödememesi üzerine, davalılar aleyhine ------ Müdürlüğü ------ sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini ancak, davalıların dava konusu icra takibine itiraz ettiğini beyan etmiştir Yargılama sonucuna kadar, davalılara ait araçların üçüncü kişilere devri kuvvetle muhtemel olduğunu ileri sürerek, bu durumda müvekkilinin zararının tazmini fiilen imkansız olacağını, hasarın davalıların araçlarından kaynaklandığı dikkate alınarak hasara neden olan -----plakalı aracın, ------plakalı çekiciye bağlı ------ plakalı yarı römorkun kaydına teminatlı veya teminatsız üçüncü kişilere devrinin önlenmesi için ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiştir. Yukarıda açıklanan nedenlerle, -----İcra Müdürlüğü ----- sayılı dosyası ile yapılan takibe yönelik davalı borçluların haksız ve yersiz itirazlarının iptali ile takibin kaza tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte devamına, yargılama harç ve masrafları ile vekalet ücretinin de davalılara tahmiline, davalıların en az %20 icra-inkâr tazminatına mahkûm edilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; -----maliki olduğu ve müvekkilinin sevk ve idaresindeki ----- plakalı çekiciye bağlı ------plakalı yarı römork araç, ------- Poliçe Numarası ile ZMMM Poliçesini yaptırdığını, kaza tarihi itibarı ile müvekkilinin sevk ve idaresindeki araç, sigorta poliçesinin kapsamından yararlandığını ve sigorta poliçesi kapsamında risklere karşı korunduğunu beyan etmiştir. Söz konusu trafik kazası dava dilekçesinde de belirtildiği üzere 14.09.2021 tarihinde gerçekleşmiş olup ZMM Sigortası poliçesinin geçerli olduğu dönemde gerçekleştiğini, bu açıdan trafik kazasında gerçekleşen risk sigorta poliçesi kapsamında olduğunu belirtmiştir. Müvekkilinin kazanın meydana gelmesinde kasti bir hareketi bulunmadığını veya ağır bir kusuru bulunmadığını savunmuştur. .Sigorta poliçesi kapsamında kalan durumlara ilişkin olarak müvekkili------ ilgilendiren aleyhe bir durum bulunmadığını savunmuştur. Davacı yanın muhatabı müvekkili olmayıp ------olduğunu ileri sürmüştür. Davacı yanın dava dilekçesi ekinde sunduğu hasar tespiti, değer kaybı ve kazanç kaybına ilişkin yapmış oldukları hesaplamalar afaki ve gerçek dışı hesaplamalar olduğunu ileri sürmüştür. Davacı yanın sunmuş olduğu bu belgeler davacı yanın istek ve talepleri doğrultusunda hazırlanan belgeler olduğunu ileri sürmüş, belgelerin delil olma niteliği taşımadığını savunmuştur. Bu kapsamda dosyanın tarafsız bir bilirkişiye gönderilmesini talep etmiştir. Kaza tespit tutanağı usulüne uygun şekilde tutulmadığını savunarak, Trafik Kazası Tespit Tutanağında müvekkilinin, K.T.K nun Madde 59 “Yerleşim birimleri dışındaki kara yolunda zorunlu haller dışında taşıt yolu üzerinde duraklamak veya park etmek yasaktır.” kuralını ihlal ettiği gerekçesiyle müvekkilinin de kusurlu olduğu belirtildiğini, ancak müvekkilinin durduğu yer emniyet şeridi ile petrol avlusunun ortası olduğunu beyan etmiştir. Burası kara yolu olarak değerlendirilmeyeceğini, hatta duraklama yapılan bu yer emniyet şeridi olarak dahi kabul edilemeyeceğini savunmuştur. Bu konu ile ilgili hiçbir somut delile dayanılmadan davacı tarafın beyanlarından yola çıkılarak tutanağın hazırlandığını düşündüklerini belirterek müvekkilinin KTK 59 maddesine uymadığından bahisle trafik kurallarını ihlal ettiği sonucuna varılmasını kabul etmediklerini beyan etmiştir. Yukarıda arz ve izah edilen sebeplerle; Davacı taraf Karayolları Trafik Kanunu’nun 97.Maddesi uyarınca zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunmadığını ileri sürerek davanın öncelikle dava şartı yokluğundan usulden reddine, bu talepleri yerinde görülmediği taktirde, davacı tarafın bütün talepleri ile açılan davanın reddine, davanın -------ihbarına yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
------ İcra Müdürlüğünün ------ esas sayılı dosyası, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden gelen müzekkere cevabı, hasar dosyası ve poliçe, kaza tespit tutanağı bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
------ Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Kurulunun Kusura ilişkin raporunda özetle; Davalı sürücü ----- % 100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, B) Sürücü ---- kusursuz olduğu, C) Davalı sürücü ------ kusursuz olduğu kanaatini bildirir müşterek rapordur.
23.01.2025 tarihli ara karar ile dosyanın bir makine mühendisi bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 28.05.2025 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.
Bilirkişi raporunda özetle; Kaza tarihi itibariyle ------ Plakalı araçta bu trafik kazası nedeniyle oluşan hasarın (ıskontolu) KDV dâhil toplam 113.315,79 TL olduğu, Kaza tarihi itibariyle -----Plakalı araçta bu trafik kazası nedeniyle oluşan değer kaybının yaklaşık 73.000,00 TL (Yetmiş Üç Bin TL) seviyelerinde olduğu, Davacının talebi ise 50.000,00 TL olduğu ----. İcra Müdürlüğü ----- sayılı dosyası ile yapılan takipten anlaşıldığı, ------ plakalı aracın bu kaza nedeniyle oluşan hasarın makul onarım süresinin 15 gün olacağı, Aracın Onarımı süresinde mahrum kalınan tazminat bedeli 15 gün * 250,00 TL/gün = 3.750,00 TL + KDV = 4.425,00 TL olarak hesaplanmıştır. Hesaplamada yedek parça tedarikinde geçen ve servisteki yoğunluktan dolayı meydana gelen bekleme süreleri dikkate alınmamıştır.
DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklı değer kaybı ve ikame araç tazminatının tahsiline yönelik başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali talebine ilişkindir. Kural olarak haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Zarar gören ancak haksız fiil sebebiyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilir.Zarar bir eksilmeyi ifade eder. Haksız fiilin borç doğurmasının sebebi doğan zararı giderme yükümlülüğünden kaynaklanır. Haksız fiil faili bu fiili ile yaratmış olduğu eksilmeyi gidermek, zarar gören kişiyi fiilden önceki durumuna getirme borcu altına girmiştir. Haksız fiil failinin borcu doğan bu zararı tazmin etmeye dayanır. Buna göre haksız fiilden doğan tazminat borcunun üst sınırını doğan zarar oluşturur. ------Zarar belirlenirken, uğranılan gerçek zararın dışına taşılamaz. Zarar görenin zararla ilgisi saptanamayan giderleri zarar kapsamının dışında tutulmalıdır.
Türk Borçlar Kanunu'nun 49.maddesi vd, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91/1, 85/1ile ilgili madde düzenlemeleri gözetildiğinde; davalıların araç sürücü ve malik olarak, davacının aracında meydana gelen hasara ilişkin gerçek zarar miktarı ile sınırlı sorumludur.
Somut olayda; 14/09/2021 günü saat 19:55 sıralarında Davalı sürücü ----- idaresindeki------plakalı traktörü (saman balya makinesi bağlı ) ---- Devlet Karayolu üzerinde bulunan ------şletmesi içerisinde eğimli yol üzerinde park halinde bırakarak oradan ayrılması sonrasında traktörün geri geri hareket ederek karayoluna giriş yapmasıyla ------- Devlet Karayolu üzerinde ------- istikametine doğru sağ şeritte seyreden Sürücü --- - idaresindeki ----- çarpıp savrularak aynı yol üzerinde bankette park halinde bulunan davalı sürücü -----idaresindeki ------ plakalı çekiciye çarpması neticesinde dava konusu trafik kazası meydana geldiği, dosya kapsamında kusurun belirlenmesi amacıyla dosyanın Trafik İhtisas Dairesine gönderildiği, Trafik İhtisas Dairesinin raporunun denetime elverişli olduğu, davalı sürücü ---- sevk ve idaresindeki traktörü (saman balya makinesi bağlı ) kaza mahalli yol üzerindeki tesisin içerisine, aracının emniyetli bir şekilde park halinde durmasını sağlayacak şekilde gerekli ve yeterli güvenlik tedbirlerini almaması neticesinde park halindeki traktörün kendiliğinden geri geri seyrederek karayoluna çıkması ve karayolu üzerinde seyir halinde olan otomobille çarpışması sonucu meydana gelen olayda %100 kusurlu olduğu, davacıya ait araç sürücüsünün ve davalı sürücü-----kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı, icra takibine konu yapılan tazminat talepleri yönünden teknik inceleme yapılması için dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, Yargıtay uygulamalarına göre kazadan önceki piyasa rayiç değeri ile kazadan sonraki onarılmış halinin piyasa rayiç değeri arasındaki farkın hesaplanması gerektiği, bilirkişi raporunda Yargıtay uygulamalarına göre değer kaybını 73.000 TL olarak bildirilmiş olup icra takibine konu değerin 50.000,00 TL olduğu, bilirkişi raporunda ikame araç değerinin 4.425,00 TL olarak bildirildiği, davacının kiralama işi yaptığından kazanç kaybının 4.425,00 TL olduğu, bilirkişi raporundaki hesaplamalar esas alınarak, trafik kazası sonucu davacı aracına zarar verilmiş olduğundan davalılar ----- davacının bu kaza nedeniyle oluşan gerçek zararını gidermekle yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine varılarak davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. Alacağın varlığı ve miktarı yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
Kabul edilen 50.000,00 TL değer kaybı tazminatı bakımından kaza tarihinden takip tarihine kadar işlemiş faizin 4.130,14 TL olarak hesaplanmış olup, taleple bağlılık ilkesi gereğince karar verilmiştir. Kabul edilen 4.425,00 TL kazanç kaybı tazminatı bakımından kaza tarihinden takip tarihine kadar işlemiş faizin 365,52 TL olarak hesaplanmıştır. Davacının ekspertiz bedeli bakımından ödeme belgesi bulunmadığından ve kazanç kaybı bakımından işlemiş faiz talebi reddedilmiştir.
Davalılar ------ Şirketi ve - yönünden; Trafik İhtisas Dairesi tarafından hazırlanan rapor denetime elverişli olduğundan hükme esas alınarak, davalıların kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmadığı anlaşılmakla, davalılar yönünden talebin reddine karar verilmiştir.Davacı tacir olup, dava konusu aracı ticari faaliyetinde kullandığı anlaşılmaktadır. Davalı ----- adına kayıtlı traktör hususi kullanım amaçlı kullanılmaktadır. Davayı şirket adına kaşıtlı araç çekici olup, ticari amaçlı kullanılmaktadır. Dava konusu talep ve taraflar gözetildiğinde davacı ve davalı şirket bakımından araçlar yönünden ticari dava olduğu, bu davalı yönünden davanın reddine karar verildiği görülmekle, arabulucu ücretinin davacıdan tahsile karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE; davalılar ------ tarafından ------ İcra Müdürlüğü'nün ------ esas sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu itirazın 50.000,00 TL değer kaybı, 4.425,00 TL kazanç kaybı, 4.080,82 TL işlemiş faiz, 365,52 TL işlemiş faiz ve 26,12 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 58.897,46 TL üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden DEVAMINA, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Davalılar -------yönünden davanın REDDİNE,
3-Değer kaybı ve kazanç kaybından oluşan asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda yasal faiz işletilmesine,
4-Alacağın varlığı ve miktarı yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine,
5-Harçlar yasası uyarınca davanın kabul edilen 58.897,46 TL lik kısım yönünden alınması gereken 4.023,28 TL harçtan peşin alınan 1.095,72 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.927,56 TL karar harcının davalılar davalılar----- müştereken ve müteselsilen tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılar davalılar ------müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Davalı ------ kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen miktar üzerinden hesaplanan A.A.Ü.T.'ye göre alınması gereken 5.264,03 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
8-Davacı tarafından yapılan toplam 1.095,72 TL peşin harç, 269,85 TL başvuru harcı, 6.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 1.783,75 TL posta gideri olmak üzere toplam 9.149,32 TL yargılama giderinden kabul-red oranına göre belirlenen 8.399,00 TL yargılama giderinin davalılar ------ müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya VERİLMESİNE, geri kalan bakiyenin davacı üzerinde BIRAKILMASINA, kalan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa iadesine, davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer OLMADIĞINA,
9- 3.120,00 TL Arabulucu ücretinin davacıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,
10-Karar kesinleştiğinde 4.650,00 TL Trafik İhtisas Dairesi rapor ücretini kabul red oranına göre belirlenen 4.268,50 TL'sinin davalılar -----müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına, geri kalan bakiye 381,50 TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalıların yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.