T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/142
KARAR NO : 2025/478
DAVA : Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 26/02/2024
KARAR TARİHİ : 22/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket müdürü ----- 15.01.2023 tarihinde felç geçirdiğini, bu halde dahi şirket iş ve işlemlerini evinden sürdürmeye devam ettiğini, 28.02.2023 tarihinde ----- şubesinden ------ şubesindeki hiç tanımadığı bir başka şirketin hesabına yanlışlıkla 109.904,46 TL ödeme yaptığını, yanlışlıkla ödeme yapılan şirketin Tasfiye Halinde ----- ve tasfiye memurunun ----- olduğunun öğrenildiğini, yanlışlıkla ödeme yapılan şirketin tasfiyeye girdiği ve tasfiyesinin 17.10.2016 tarihinde sonlandığının öğrenildiğini, tüzel kişiliği sona ermiş ve gayri faal durumdaki şirkete ödeme yapılmasının ödeme yapılamayacağının düşünülemeyeceğini ve hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, müvekkilinin de davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığını; ----- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin-----. sayılı dosya ile davalı şirketin ihyasını teminen dava açıldığını, -----Kararı ile davalının ihyasına karar verildiğini ve kararın kesinleştiğini, Arabuluculuk sürecinde de anlaşma sağlanamadığını belirterek davalı şirkete herhangi bir borcunun olmadığı, haklı hukuki ve ticari ilikisine de dayanmadığının tespiti ile yanlışlıkla gönderilen ve halen ihya olunan davalı şirketin banka şubesi nezdinde bulunan 109.904,46 TL'nin müvekkiline iadesine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
RAPOR: Bilirkişi raporunda özetle; "Davalılardan Tasfiye Halinde ------ 12.02.2025 günü saat ll:00'de Sayın Mahkemenizde yapılan bilirkişi incelemesinde hazır bulunmadığı, Sayın Mahkemenize delil, belge ve defterlerini ibraz etmediği, ticari defter ve kayıtlarının bulunduğu yer ile inceleme sırasında muhatap alınacak yetkili kişi bildiriminde de bulunmadığı, kayıtlarını ibraz etmeyen tarafın defter ibrazından kaçınmış ve karşı tarafın delillerini kabul etmiş sayılacakları ve haklarında 28.07.2020 tarihli ----- Gazetede yayımlanan 7251 sayılı kanunun 23. Maddesi ile değişik 6100 sayılı HMK'nın 222. Maddesinin 3. Fıkrası uyarınca ticari defterlerin sunulmaması halinde sunan tarafın kayıtlarına delil olarak dayanılacağı hususundaki takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu; Davacı ------ incelenen ticari defterleri ve dayandığı belgeler ile yardımcı defterlerinin birbirini tamamlaması, teyid etmesi ve usulune uygun tutulmuş olması nedeniyle TTK. md.85 ve HMK 222. madde gereğince sahibi lehine delil niteliğinde bulunduğu; Davacı ------ incelenen 2021, 2022, 2023 ve 2024 kayıtlarına göre, Tasfiye Halinde ----- ile herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığı, 28.02.2023 tarihli ----- yevmiye numaralı kayıt ile ortak----- 109.904,46 TL'nin ------ Hesabından ödeme yapıldığının kayıt edildiği, ancak ----- Bankası tarafından Sayın Mahkemenize iletilen banka hareketleri ve dekontunda ----- tarafından ------ 28.02.2023 tarihinde 109.904,46 TL havale yapıldığı ve davacı----- söz konusu ------ hesabının sıfırlanmış olduğu, söz konusu ödemenin her hangi bir ticari veya borç alacak verecek ilişkisinden kaynaklanmadığı, davacının banka marifetiyle davalıya sehven gönderdiği anlaşılan 109.904,46 TL'nin istirdatı talebinin yerinde olup olmadığı konusundaki takdirin Sayın Mahkmenize ait olduğu; Davalılardan Tasfiye Halinde ------ 12.02.2025 günü saat ll:00'de Sayın Mahkemenizde yapılan bilirkişi incelemesinde hazır bulunmadığı, Sayın Mahkemenize delil, belge ve defterlerini ibraz etmediği, ticari defter ve kayıtlarının bulunduğu yer ile inceleme sırasında muhatap alınacak yetkili kişi bildiriminde de bulunmadığı, davalılardan Tasfiye Halinde -----kanuni defterleri ve kayıtları incelenemediğinden taraf kayıtları arasındaki farklar konusunda bir görüşün bildirilemediği;" şeklinde sonuç ve kanaatine varıldığı beyan edilmiştir.
DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:
Davacı yan, yanlışlıkla gönderilen paranın davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Dosya kapsamından davalıların cevap dilekçesi sunmadığı, duruşmalara katılmadığı anlaşıldı.Dava, sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı gönderilen paranın tahsili davasıdır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun (TMK) 6. maddesi uyarınca kural olarak, aksi kanunca belirlenmedikçe iki taraftan her biri iddiasını ispata mecburdur. Bu hüküm, kaynak İsviçre Medeni Kanunu’ndaki şekli gibi, “bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran taraf, o vakıayı ispat etmelidir” şeklinde anlaşılmalıdır.
Mahkememizce ilk önce 12/02/2024 günü yapılması istenilen defter incelemesine davalıların hazır olmadığı duruşma olan 3 nolu celsede karar verildiği, inceleme gün ve saatinin davalılara tebliğ edildiği, davalıların ticari defterlerini dosyaya ibraz etmediği gibi dava dosyasına ticari defter ve kayıtlarının bulunduğu yer ile inceleme sırasında muhatap alınacak yetkili kişiyi bildirmediği, hazırlanan bilirkişi raporuna karşı davalıların itirazda bulunmadığı, mezkur 16/01/2025 tarihli duruşmanın ara kararı uyarınca; " 2 haftalık kesin içerisinde taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu ticari defterler ve kayıtların (defteri kebir, yevmiye defteri ve envanter defterinin) bulunduğu yer ile inceleme sırasında muhatap alınacak yetkili kişinin iletişim kaydı ile e-mail adresinin dosyaya yazılı olarak açıklanmasına, kayıtları ibraz etmedikleri takdirde defter ibrazından kaçınmış sayılacakları karşı tarafın delillerini kabul etmiş sayılacakları ve haklarında 28/07/2020 tarihli ------ Gazetede yayımlanan 7251 sayılı kanunun 23. Maddesi ile değişik 6100 sayılı HMK'nın 222. Maddesinin 3. Fıkrası uyarınca ticari defterlerin sunulmaması halinde sunan tarafın kayıtlarına delil olarak dayanılacağının ihtarına, " şeklinde ara karar kurulduğu, buna rağmen davalılarca ticari defterlerini dosyaya ibraz etmediği gibi dava dosyasına ticari defter ve kayıtlarının bulunduğu yer ile inceleme sırasında muhatap alınacak yetkili kişiyi bildirmediği anlaşılmıştır. 6100 sayılı HMK'nın 222/3. maddesinde, 28/07/2020 tarihli ------ gazetede yayımlanan 7251 sayılı kanunla ticari defterlerin sunulmamasına ilişkin 23. madde ile değişiklik yapılmış ve ticari defterlerin davalı tarafından sunulmaması halinde davacının ticari defter kayıtlarının lehine delil olacağı belirtildiği, davacının incelenen defter kayıtlarına göre, davacının dava tarihi itibariyle davacı-----’nin incelenen 2021, 2022, 2023 ve 2024 kayıtlarına göre, Tasfiye Halinde ------ile herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığı, 28.02.2023 tarihli ------yevmiye numaralı kayıt ile ortak -----’e 109.904,46 TL’nin -------Hesabından ödeme yapıldığının kayıt edildiği, söz konusu ödemenin her hangi bir ticari veya borç alacak verecek ilişkisinden kaynaklanmadığı, davacının banka marifetiyle davalıya sehven gönderdiği anlaşılan 109.904,46 TL’nin istirdatı talebinin yerinde anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Diğer yandan tasfiye halindeki şirkete karşı açılan davada husumet, şirket tüzel kişiliğine yöneltilmesi gerektiği, tasfiye memuru ise sadece şirketi temsil eden sıfatla işlem yapabileceği, husumetin doğrudan tasfiye memuruna yöneltilemeyeceği, bu noktada tasfiye memuruna karşı açılan davada hukuki yararın mevcut olmadığı anlaşılmakla davalı ... ya karşı açılan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesinde faiz talebinde bulunmadığı göz önünde bulundurularak faize hükmedilmemiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile 109.904,46 TL'nin davalı Tasfiye Halinde----- alınarak davacıya verilmesine,
2-Davalı ... ------ karşı açılan davanın REDDİNE,
3-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 7.507,57 TL karar ve ilam harcının, dava açılırken peşin olarak alınan 1.876,90 TL harçtan mahsubu ile eksik kalan bakiye 5.630,67 TL karar ve ilam harcının davalı ...nden tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ...nden tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 1.876,90 TL peşin harç toplamı 2.304,50 TL ile 7.082,00 TL ( bilirkişi ücreti, kep reddiyatı, posta masrafı, elektronik posta masrafı) olmak üzere toplam 9.386,50 TL olan yargılama giderinin davalı ...nden tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Arabuluculuk ücreti 3.200,00 TL'nin davalı ...nden tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Davalı tarafından dava dosyasına yatırılan gider avansı bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
8-Davacı tarafından dava dosyasına yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde ------ Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.