T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/786
KARAR NO : 2025/512
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08/11/2023
KARAR TARİHİ : 03/06/2025
Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili 08.11.2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı/borçlu aleyhine müvekkil şirkete olan borcundan dolayı ----. İcra Müdürlüğü’nün -----. sayılı icra dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalı (borçlu) vekili tarafından icra dosyasına borçlu olunmadığından bahisle haksız ve mesnetsiz olarak itiraz edildiğini, dava konusu icra takip dosyasına yapılan itirazın sonrasında, taraflarınca zorunlu/dava şartı arabuluculuk kapsamında arabuluculuk başvurusu gerçekleştirilmiş ancak arabuluculuk görüşmesi neticesinde de anlaşma sağlanamadığını, davalının itirazlarının haksız ve mesnetsiz olduğu ve itirazın iptaline karar verilmesi gerektiği Sayın Mahkemenizce yapılacak olunan yargılama neticesinde de ortaya çıkacaktır. Şöyle ki; müvekkil şirket ile davalı/borçlu şirket tavukçuluk alanında faaliyet gösteren iki firma olduğunu, şifahi olarak yapılan anlaşma uyarınca müvekkil şirket ticari mal alımı kapsamında muhtelif zamanlarda davalı borçlu şirketin T.C----- Şubesi nezdindeki------numaralı hesabına; 13.10.2021 tarihinde 6.450,00 USD, 20.09.2021 tarihinde 5.000,00 USD, 29.09.2021 tarihinde 5.000,00 USD olmak üzere toplamda 16.450,00 USD para gönderdiğini, müvekkilinin müşterilerine imal ettiği kümeslerde kullanmak üzere, davalı yandan ithal fan satın almak amacıyla ve ona güvenerek bahse konu ödemeleri yaptığını, ancak ne talep edilen malların teslim edildiğini ne de şifai taleplere rağmen parasının iade eddildiğini belirterek fazlaya ilişkin her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla, davalı borçlunun haksız olan itirazının iptaline, takibin devamına, % 20 icra inkar tazminatı ile yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin ile davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili 18.12.2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirkete banka yoluyla 13.10.2021 tarihinde 6.450,00USD, 20.09.2021 tarihinde 5.000,00USD, 29.09.2021 tarihinde 5.000,00USD olmak üzere toplam 16.450,00 USD para gönderildiği hususunda tartışma olmadığını, Uyuşmazlık konusunun bu paraların niçin gönderildiği yönünde olduğunu, davacının ''ithal fan sipariş bedeli'' olarak gönderdiğini iddia ettiğini, ancak ispat edemediğini, olayın aslının ise şu şekilde olduğunu; yurtdışında bulunan (---- menşeli) ----- isimli firmanın müvekkilinden ----- talep ettiğini, buna ilişkin tüm yazışmalar ekte olduğunu, müvekkil firmanın da, yetkilisi ----- vasıtasıyla, bu sistemin temini için davacı firma ile görüşmelere başladığını, davacı firmanın ekte sunduklerı web içeriklerinden de görüleceği üzere bu işle yani - ÜRETİMİ ile iştigal ettiğini, görüşmeler sonucunda davacı firma 3.290.000 USD toplam bedel ile yurtdışı ------ firmasına belirtilen sistemi imal edeceğini ve ihracını kabul ettiğini ve müvekkiline de aracılık faaliyetinin karşılığı olarak ------ firmasının yapacağı avans ödemesi üzerinden (yani ilk ödenen ve aşağıda listesi bulunan 329.000 usd'lik kısım üzerinden yüzde 5, toplam iş bedeli üzerinden (işin bitirilip sevkiyatın yapılması ile) de yüzde 10 toplamda komisyon ödemeyi kabul ettiğini, anlaşmaya göre, KDV'nin en son ödemeye ekleneceğini ve faturanın da en son iş bitiminde KDV'nin ödenmesi ile kesilecek olduğunu, bu anlaşma sonucunda yurtdışı ------ firmasının, davacı firmaya işin avansı olarak; 17.09.2023 tarihinde 100.000,00 usd, 21.09.2023 tarihinde 100.000,00 usd, 03.10.2023 tarihinde 129.000,00 usd olmak üzere 329.000,00 usd avans gönderdiğini, ödemeler davacının ----- şubesi nezdinde bulunan -------IBAN numaralı hesaplarına yapıldığını, her bir ödeme ile birlikte davacı firmanın da müvekkile aracılık faaliyetinin komisyonuna mahsuben; 13.10.2021 tarihinde 6.450,00 USD, 20.09.2021 tarihinde 5.000,00 USD, 29.09.2021 tarihinde 5.000,00 USD, Olmak üzere toplam 16.450,oo-USD para gönderdiğini, davacı, işe başlamadığı ve işi yapmadığı için ------ firması tarafından bakiye ödemelerin davacıya yapılmadığını ve davacının da komisyon ödemelerinin devamını müvekkil firmaya yapmadığını, öğrendikleri kadarıyla davacının halen işi yapmadığını, hatta başlatmadığını, paranın da halen uhdesinde bulunduğunu, asıl davacının sebepsiz zenginleştiğini, davacı firmanın defterleri incelendiği takdirde paranın kayıtlarında olduğu ve ----- firmasından para aldıkça hemen arkasından müvekkiline komisyon bedellerine mahsuben (yüzde 5 oranında) dava konusu bedelleri gönderdiği görüleceğini belirterek fazlaya ilişkin her türlü hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın reddine , davacının % 20 'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Ticari defter ve belge incelemeleri, ------İcra Dairesinin------ esas sayılı takip dosya sureti, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
15.10.2024 tarihli ara karar ile dosyanın talimat yolu ile bir mali müşavir bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 03.12.2024 tarihinde bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.
Bilirkişi raporunda özetle; Davacının 2021-2022 ve 2023 yıllarına ait yasal defterlerinin usulüne uygun olarak tutulduğu/işlendiği ve sahibi lehine delil olabilme vasıflarına haiz olduğu, Davacının 13.10.2021 tarihi itibariyle davalı şirketten TL olarak 145.889,69 TL, USD cinsi döviz olarak 16.450,00 USD alacaklı durumda bulunduğu, davacının bu alacağının takip ve dava konusu yaptı 3 adet toplam 16.450,00 USD tutarındaki ödemelere dayandığı, bu tarihten sonra takip tarihine kadar olan dönemde taraflar arasında başka bir borç ve alacak kaydı doğuran herhangi bir işlem/kayıt tespit edilemediği, Davacının takip ve dava konusu yaptığı toplam 16.450,00 USD tutarındaki ödemenin, davalı şirkete mal alım satımına yönelik bir ticari ilişkiye dayalı (fan alım satımı) olarak yapıldığına dair dosya ve davacı defterlerinde herhangi bir belge ve bilginin bulunmadığı, mevcut durumun, yapılan ödemelerin davalının savunmasını teyit eder nitelikte ve komisyon karşılığı olarak yapıldığını gösterdiği, Ancak, hukuki nitelikli bu görüş kanaatimin değerlendirmesi ve takdiri mahkemeye ait olduğu şeklinde tespitte bulunduğu görülmüştür.
11.12.2024 tarihli ara karar ile dosyanın bir mali müşavir bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 22.04.2025 tarihinde bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.
Bilirkişi raporunda özetle; Davalıya ait Yasal defterlerin Vergi Usul Kanunu 223-224-225 maddeleri ile TTK’nın ilgili hükümlerine uygun olarak noter açılış kapanış tasdiklerinin yasal süresi içerisinde alındığı, dolayısıyla ticari defterlerin delil niteliğine haiz olduğu, Davalının 2021 yılında davacıdan genel toplamda 16.450,00 Usd karşılığı 145.178,92 TL olarak gerçekleştirdiği tahsilatları davacının -----Alınan Siparişler hesabına kaydettiği, 31.12.2021 tarihinde 68.300,96 TL kur değerlemesi yapıldığı, 18.09.2023 takip tarihi itibariyle davalı nezdinde davacının 16.450,00 Usd karşılığı 213.479,88 TL alacaklı olarak göründüğü, Davalının davacıdan yaptığı tahsilatlara istinaden düzenlediği herhangi bir fatura bulunmadığı, Davacı ticari defterlerinin incelendiği talimat bilirkişi raporunda davacı nezdinde davalının 16.450,00 Usd karşılığı 145.889,69 TL borçlu olarak göründüğü tespitine yer verildiği, Tarafların ticari defterlerinde yer alan 16.450,00 Usd borç alacak konusunda mutabık oldukları, farklılığın Usd karşılığı TL tutardan kaynaklandığı, bunun sebebinin ise davalının usulüne uygun olarak kur farkı kaydı yapmasından kaynaklandığı, bu nedenle davalı ticari defterlerinde yer alan kayıtlara değer verilmesinin gerektiği şeklinde tespitte bulunduğu görülmüştür.
DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:
Dava, yapılan ödemeye rağmen malın teslim edilmediğine dayalı genel haciz yolu ile başlatılan takibe vaki itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Davacı yan dava dilekçesinde, davalıdan ithal fan satın alınmak üzere ödeme yapıldığı, yapılan ödemeye rağmen malın teslim edilmediği beyan ederek toplam 16.450,00 USD'lik ödemeye ilişkin dekontların ibraz edildiği,
Davalı yanca süresinde sunulan cevap dilekçesinde zamanaşımı defi, görev itirazında bulunarak davacının dava dilekçesinde beyan edilen sistemleri kullanmadığı ve satışını yapmadığı, davalının fan satışı yapmadığını, davacının iddialarının ispatlanması gerektiği, sipariş evrakı sunulmadığı, yapılan ödemenin komisyon ücretine ilişkin olduğu, yurt dışı menşeili ------ firmasının ---- sistemi talep ettiği, davacı firmadan --- sisteminin temin edilmesi için görüşmelere başlandığı, davacı tarafından yurt dışı firmasına ---- ihracatının kabul edildiği, dava dışı firmanın yapacağı peşinat ödemesinden %5, toplam bedel üzerinden %10 komisyon ödemesinin davacı tarafından yapılacağı, komisyon alacağına mahsuben 16.450,00 USD ödeme yapıldığı, iş tamamlanmadığı için dava dışı firma tarafından devamındaki ödemelerin yapılmadığını savunmuştur.
Davalı yanın görev itirazı bakımından yapılan değerlendirmede davanın tarafları tacir olduğundan ve uyuşmazlık ticari işletmeyi ilgilendirdiğinden dava nispi ticari dava olduğundan mahkememiz görevli olup, görev itiraz yerinde görülmemiştir. Davacı yanca ödemelerin 20/09/2021tarihinde 5.000 USD, 29/09/2021tarihinde 5.000 USD ve 13/10/2021tarihinde 6.450,00 USD olarak yapıldığı, 15/09/2023 tarihinde icra takibine başlandığı ve davanın 08/11/2023 tarihinde açıldığı, davalı yanca zamanaşımı definde bulunulmuş ise de yapılan ödemelerden itibaren 2 yıllık süre içerisinde icra takibi başlatıldığından davalının zamanaşımı defisi yerinde görülmemiştir.
İtirazın iptali davası İcra İflas Kanunun 67. Maddesinde düzenlenmiştir. İcra dosyası celp edilmiş, borçlunun ödeme emrine süresi içerisinde itiraz ederek takibi durdurduğu tespit edilmiştir.Ticari defterlerin sahibi lehine olması için HMK m. 222/2’de öngörülen şartlar; defterlerin kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olması, defterlerin açılış ve kapanış onaylarının yaptırılmış olması ve ticari defterlerin birbirini doğrulamış olması gerekmektedir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun (TMK) 6. maddesi uyarınca kural olarak, aksi kanunca belirlenmedikçe iki taraftan her biri iddiasını ispata mecburdur. Bu hüküm, kaynak İsviçre Medeni Kanunu’ndaki şekli gibi, “bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran taraf, o vakıayı ispat etmelidir” şeklinde anlaşılmalıdır.
Somut olayda; davacı davalıdan olan yapılan ödemelerin tahsili amacıyla ------İcra Dairesinin ----- esas sayılı icra takip dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlattığı, davalının itirazı ile icra takibinin durmuş olduğu, davacı tarafın asıl alacağına yönelik itirazın iptali talebiyle mahkememizde süresi içerisinde huzurdaki davayı ikame etmiş olduğu, yapılan yargılama sırasında tarafların ticari defter ve kayıtlarının bilirkişi marifetiyle incelenmesinde tarafların ticari defterlerin açılış ve kapanış onaylarının usulüne uygun olarak yapıldığı, delil niteliğinde bulunduğu, davacı kayıtlarında davacının 16.450,00 USD alacaklı göründüğü, davalı kayıtlarında ise davacı tarafından yapılan ödemelerin alınan siparişler hesabına kaydettiği, davalı nezdinde davacının 16.450,00 USD alacaklı göründüğü, davalı kayıtlarında düzenlenen fatura bulunmadığının bildirildiği, her ne kadar davalının savunmalarına istinaden davacının defterlerinde yapılan inceleme de ----- firmasının yaptığı ödemelerle davalı savunmaları miktar bakımından uyumlu olsa da davacı defterlerinde dava dışı firmaya teslimat sürecinin tamamlandığının tespit edildiği ve asıl olarak davalı kayıtlarında davacı tarafından yapılan ödemelerin siparişler hesabına kaydedilmesi karşısında davacının 16.450,00 USD alacaklı olduğu, taraf kayıtlarının davacı lehine delil teşkil ettiği kanaatine varılarak davacının davalıdan takip tarihi itibariyle 16.450,00 USD alacaklı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının icra takip tarihi itibariyle davalıdan 16.450,00 USD alacaklı olduğu, davalını kendi kayıtlarında davacı tarafından yapılan ödemenin alınan siparişler hesabına kaydedilmesi karşısında davacının mal teslim edilmesine yönelik ödeme yaptığının ispatlandığı, ticari defter ve belgeler kesin delil niteliğinde olduğundan davalını komisyon hizmeti karşılığında ödeme aldığını yazılı delille ispatlaması gerektiği, davalı vekilinin tanık dinletilme talebinin değerlendirilmesinde sunulan belgelerden davalıdan sadır olan yazılı delil başlangıcı niteliğinde delil bulunmadığından tanık dinletilmesi talebinin reddine karar verildiği, artık ispat yükünün davalı tarafa geçmiş olduğu ve aksinin dosya kapsamı itibariyle ispat edilemediği, alacağın likit olması nedeniyle davacının ayrıca icra inkar tazminatına yasal şartları bulunduğu anlaşılmakla, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur. Davalı yanın kötü niyet tazminatı isteminin yasal şartları oluşmadığından talebin reddine karar verilmiştir. ,
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE; davalı tarafından -----İcra Dairesinin ------ sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu itirazın 16.450,00 USD üzerinden iptali ile takibin bu miktar üzerinden DEVAMINA,
2-Asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun 4/a maddesi gereğince devlet bankalarının bir yıl vadeli usd mevduat hesabına ödediği değişen oranlarda döviz faizi İŞLETİLMESİNE,
3-Asıl alacak üzerinden hesaplanan %20 oranındaki 88.816,18 TL (icra tarihindeki miktar üzerinden ) icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,
4-Davalı yanın kötü niyet tazminatı isteminin REDDİNE,
5-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 32.014,20 TL harçtan, peşin yatırılan 5.783,15 TL harcın düşümü ile geri kalan 26.231,05 TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAD KAYDINA,
6-Davacı tarafından yapılan 269,85 TL başvuru harcı, 5.783,15 TL peşin harç, 6.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 159,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 12.212,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
7-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 74.299,08 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
8-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
9-1.920,00 TL Arabulucu ücretinin davalıdan tahsiliyle hazineye İRAD KAYDINA,
Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.