T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/806
KARAR NO : 2025/241
DAVA : Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 04/07/2024
KARAR TARİHİ : 13/03/2025
Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı -----mukim bayisi olduğunu, müvekkili şirket, ---- ile 22.578,68 Euro tutarında ihracat gerçekleştirilmesi konusunda anlaştıklarını, söz konusu anlaşmaya binaen, müvekkili şirket ve ----- arasında imzalanan franchise sözleşmesinin 6. maddesinin ikinci fıkrasında--- teslim usulüyle çalışıldığı ve bu nedenle sevkiyat, navlun, sigorta ve ulaşımdan franchise alanın sorumlu olduğu kararlaştırıldığı için ------ ile müvekkili şirket'in ihraç edeceği ürünlerin deniz yoluyla taşınması konusunda anlaştıklarını, bunun üzerine müvekkili şirketin de, ihraç edilecek olan 22.578,68 Euro değerindeki ürünleri davalıya teslim ettiğini, alınacak hizmet için tahsis edilen ----- adlı gemiye 8 Eylül 2023 tarih ve 19.04 saatinde ihraç edilecek ürünler ---- numaralı konteyner ile ----’-- yüklendiğini; 22 Eylül 2023 tarih ve 21.49 saatinde -----Limanı’nda tahliye edildiğini, fakat tahliyenin prosedüre aykırı şekilde gerçekleştirildiğini, davalı tarafa, ----- Noterliği kanalıyla 27 Aralık 2023 tarih ve ----- yevmiye numaralı ihtarname gönderildiğini, davalı şirket ile deniz yoluyla taşıma konusunda anlaşan, müvekkili şirketin olmadığını, davalının müvekkili şirket tarafından hazırlanan bir --- olmaksızın faturalarda yer alan ürünleri, konişmentonun aslına sahip olmayan dava dışı üçüncü kişi ----teslim ettiğini, ticari uyuşmazlık olması sebebiyle dava şartı olan arabuluculuğa başvurulduğunu, ---- Arabuluculuk Bürosunun ---- büro dosya numaralı ve ----- arabuluculuk dosya numaralı dosyası kapsamında yapılan görüşmeler 30.05.2024'te anlaşmama ile sonuçlandığını, açıklanan nedenlerle davanın kabulüne, davalının konişmento aslı olmadan yapmış olduğu teslimat sonucu müvekkili şirket'in uğramış olduğu zararın tazmini için 22.578,68 Euro'nun fiili ödeme tarihindeki rayiç kur bedeliyle tarafına ödenmesine ve ihtar tarihinden fiili ödeme tarihine kadar devlet bankalarının o yabancı para ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı üzerinden işlemiş faiziyle davalıdan alınarak müvekkili şirkete verilmesine, müvekkili şirketin maruz kaldığı munzam zarar tam olarak bilinemediğinden, belirsiz alacak olarak şimdilik 1.000 TL'nin dava tarihinden fiili ödeme tarihine kadar yasal faiz işletilerek müvekkili şirkete verilmesine, yargılama sürecinde müvekkili şirketin alacağını garanti altına almak için davalı hakkında ihtiyati haciz kararı verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa bırakılmasına karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari (Değişik ibare : 6335 - 26.6.2012 / m.2) "davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine" bakmakla görevlidir. Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır. Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebilir.Davacının iddia ettiği release işlemi müvekkil şirket tarafından değil, ----' de bulunan ve müvekkil şirketin şubesi veya acentesi olmayan dava dışı üçüncü kişi olup, release işlemi de ----- tarafından yapılmıştır. Davacı tarafın dava dilekçesinde belirtmiş olduğu maillerinde de belirtilmiş olduğu gibi, yazışmalar da İngiltere' deki şirket üzerinden yapılmış olup, müvekkil şirketin release işlemi ile bağlantısı olmadığından husumetin dava dışı ----- yöneltilmesi gerekmektedir. Müvekkil şirketin yetkili acentesi ve/veya şubesi olmadığı müvekkil şirket tarafından beyan edilmiştir.Davacının bahsi geçen bir zararının olmadığı bizzat kendi şirket yetkilileri tarafından teyit edilmiş, alıcı ile 60 gün vade ile çalıştıkları, her koşulda aralarındaki anlaşma gereği yükü teslim bırakacakları, yük bedelinin de alıcı tarafından ödendiği gerekçeleri ile açıklanmıştır.
Dava haksız ve dayanaksız olup, davacı tarafın uğramış olduğu bir zarar da söz konusu değildir.
Davacı taraf somut bir zararı olup olmadığı dahi bilinmemektedir. Dosyaya ibraz edilmiş olan örnek kararların somut olay ile bağlantısı da yoktur. Mülkiyet hakkı kapsamında alacağı geç ödeyen alıcı ve satıcı arasındaki bir ticari ilişki dahi mevzu bahis değilken, bu şekilde talepte bulunulması kabul edilemez.
İddia ettiği yükün değeri bellidir. Bu tutara uygulanacak ---- faizleri de bellidir. Dolayısı ile bu konu ile ilgisi olmayan munzam zarar açıklamalarının kabulü mümkün değildir.
Yukarıda açıklamaya çalıştığımız sebeplerle, davacının haksız ve dayanaksız davasının reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
DAVA: Deniz Taşımacılığı Sözleşmesinden Kaynaklanan zararın tazmini davasıdır.
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)’nun 4/1. maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır. TTK'nın 5/1Maddesine göre de, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın tüm ticari davalara asliye ticaret mahkemesi bakmakla görevlidir. Ancak TTK'nın 5/2. Maddesinde ise, bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebileceği düzenlenmiştir.
6103 Sayılı Kanunun 8. maddesi gereğince HSK'ca İstanbul İlinde 6102 Sayılı TTK'nun Denizcilik Kitabından kaynaklanan uyuşmazlıkları görmek üzere görevli özel yetkili ----- Denizcilik İhtisas Mahkemesi belirlenmiştir. Bu durumda, 01.07.2012 tarihinden sonra 6102 Sayılı Kanunun Deniz Ticaret Kitabından doğan uyuşmazlıklar ticari dava sayılacak, ticari davalar ise 6102 sayılı TTK'nun 5. maddesi gereğince ihtisas mahkemesi olan Denizcilik İhtisas Mahkemesince görülecektir. Yargıtay ---- HD. ----- Sayılı ilamında"....Somut olayda dava konusu taşıma, deniz yoluyla gerçekleştirilmiştir. Uyuşmazlık, TTK.'nun “Deniz Ticareti” başlıklı 4 ncü kitabındaki 893 ve onu izleyen maddelerde düzenlenen hükümler dikkate alınarak çözümlenecektir. Dolayısıyla görevli mahkeme, Denizcilik İhtisas Mahkemesidir." bu tür davalarda görevli mahkemenin deniz ihtisas mahkemesi olduğunu belirtmiştir. ( Bkz. Yargıtay ----. HD. ----,Yargıtay ----- HD. ----. Sayılı ilamı, ----. HD-----Sayılı ilamı,)
Dava, davacının deniz taşımacılığı sözleşmes----- limanları arası) sebebiyle ouşlan zararının tahsili sebebiyle açılmış olup bu haliyle uyuşmazlık deniz ticaretine ilişkindir. Dolayısıyla deniz ticaretine ilişkin bir uyuşmazlıktan kaynaklanan eldeki bu davada asliye ticaret mahkemesi değil, deniz ihtisas mahkemesi görevlidir. Asliye ticaret mahkemesi ile deniz ihtisas mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisi olup HMK'nın 114/1-c maddesine göre dava şartlarından olan mahkemenin görevli olması davanın her aşamasında mahkemece kendiliğinden(HMK m. 115/1)nazara alınır.
Açıklanan gerekçe nedeni ile davacı tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın mahkememizin görevsizliği nedeniyle; HMK 115-2 md uyarınca dava şartı noksanlığından usulden reddine, karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli denizcilik ihtisas davalarına bakmaya görevli ------Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmek üzere Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Hüküm; Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİ NEDENİYLE USULDEN REDDİNE, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
2-HMK 20. Maddesi uyarınca kararın kesinleşme tarihinden, İstinaf yoluna başvurulması halinde bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren taraflardan birinin 2 hafta içerisinde mahkememize başvurması halinde dosyanın görevli ----- Asliye Ticaret Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, aksi taktirde mahkememizce Resen davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin İHTARINA,
3-HMK 331/2. Maddesi uyarınca yargılama giderleri hakkında görevli mahkemece KARAR VERİLMESİNE,
4-Görevsizlik kararının kesinleşmesinden itibaren iki (2) hafta içerisinde dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesi için taraflardan biri tarafından başvuruda bulunulmadığı takdirde, mahkememizce dosyanın re'sen ele alınarak, 6100 Sayılı HMK'nın 20/1. maddesi gereğince davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verilmesine, harç, yargılama gideri, vekalet ücreti, gider avansı vd hususların talep halinde, 6100 Sayılı HMK'nın 331/2. ve 331/2. maddesi gereğince mahkememizce hüküm altına ALINMASINA,Dair;gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair tarafların yüzüne karşı, yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.