T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2018/250
KARAR NO : 2025/253
DAVA : Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 21/12/2018
KARAR TARİHİ : 18/03/2025
Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; " Dava dışı -----unvanlı şirket tarafından ---- mukim bulunan----- Projesi)'e 31.05.2017 tarihli ve ----- numaralı mal faturası tahtında bakır kablo cinsi emtia gönderilmiştir. Satılan emtianın 02.06.2017 tarih ve ----- numaralı CMR belgesi tahtında Türkiye'den ----- taşınması işi sigortalı tarafından üstlenilmiş olup; Türkiye - ---- arası taşıma -----plakalı araçla ----Şirketi tarafından, taşımanın ------ arasındaki kısmı ise sigortalı ile davalı arasında akdedilen 31.05.2017 tarihli taşıma sözleşmesi gereği, davalı tarafından --- plakalı araç ile gerçekleştirilmiştir. Anılan sözleşmede taşıma, yükleme/aktarma ve boşaltma faaliyetlerinin davalı tarafından verilecek nakliye hizmetine dahil olduğu ve nakliye sürecinde meydana gelebilecek her türlü hasardan alt taşıyıcı olarak hareket eden davalının sorumlu olduğu kararlaştırılmıştır. Taşımaya ilişkin CMR belgesinden de anlaşılacağı üzere, davalı, emtiayı hasardan ari, tam ve eksiksiz bir şekilde teslim almıştır. Ne var ki, emtia yüklü araç teslimat adresine ulaştığında, emtianın büyük ölçüde hasara uğradığı tespit edilmiş ve meydana gelen hasar derhal CMR belgesine şerh düşülmüştür. Hasarlanan emtia üzerinde yapılan ekspertiz incelemesinde toplam 21.779,13 Euro tutarında hasar bedeli tespit edilmiş olup; müvekkil tarafından 12/12/2018 tarihinde sigortalıya hasar bedeli karşılığında aynı tutarda ödeme yapılmıştır. fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla, 21.779,13 EUR tutarındaki alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek devlet bankalarının Euro cinsi dövize uyguladığı en yüksek mevduat faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, Yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini " talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı cevap dilekçesinde özetle;" Önce bunu belirtmek istiyorum, benim şirketim hiçbir şekilde ----- şirketi ile irtibata geçmemiştir ve sunulan dilekçenin 3. Bendindeki gibi değildir, Davacı tarafından sunulan dilekçede konu, yararlarla 21.779,13 EURO, Davacıya hiçbir şekilde borçlu olmadığımı ve dilekçenin bu şekilde doru olmadığını benim şirketin sadece ------ nakliyatını yaptığı saygılı makamınıza izah etmekteyim, Davanın konusu olan yararlı taraf tarafından teslimatı yapılmış yararlı tarafa ( ---- Elektrik Bakanlığı ) ve bu ürün ( ------) plakalı araba ile nakledilmiştir. Bu ürün diğer tarafında toplantı tutanağı ile ( ----) teslimatı yapıldığı ve Mühendis ------ tarafından 12/06/2017 tarihinde bu belge ürünlerin hiçbir şekilde zarar görmediğine dair imzaladığını saygılı makamınıza göndermekteyim. Saygılı makamınızdan davanın incelenmesini ve konunun geniş bir şekilde okunmasını ve bakılmasını rica ederim ve davayı reddediyorum. " şeklinde beyanda bulunmuştur.
DELİLLER:
Tercüme evrakları, sigorta sözleşmesi, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
14.09.2023 tarihli ara karar ile dosyanın bir Emtia uzmanı, Sigorta bilirkişisi ve taşıma hukuku alanında uzman bilirkişisine tevdi edilerek bilirkişi raporu alınması yönünde ara karar kurulmuş ve 30.11.2023 tarihli bilirkişi raporu mahkememize teslim edilmiştir.
Bilirkişi raporunda özetle; Dava dosyasında uluslararası kara yolu taşımacılığı açısından yapılan incelemede davalı ----- firmasının emtia zararından sorumlu olduğu; Davalı ----- firmasının hasar sorumluluğunun sınırlı ya da sınırsız şekilde gerçekleşeceğinin takdirinin Yüce M-nan belgeler ve Ekspertiz raporundan da anlaşılacağı üzere rapora konu 9 adet makara elektrik güç kablolarının, Değişik boyutlarda ahşap makaralar üzerine sarılmış güç kablolarının makaraların rastgele hareketlenerek birbirlerine ve dorse yan duvarlarına çarpması ile mekanik olarak ezilmiş, dış izolasyon kaplamlarının derin şekilde yırtılmış/yarılmış ve bununla birlikte kablo tellerinin de ezilmiş ve hasarlanmış olduğu; Dava dışı ----- ait kablo türündeki emtianın nakliyat aşamalarında hasar görmesi suretiyle, meydana gelen zararın, 21.779,13-EUR tutarında olduğu; Davacı .... tarafından, dava dışı ------nakliye işlemlerini üstlendiği müşterilerine ait emtialarda, nakliyat sürecinde meydana gelecek rizikolar sebebi ile hukuki sorumluluklarının teminat altına alınması maksadıyla 01.01.2017 başlangıç 01.01.2018 bitiş tarihlerini kapsayacak şekilde, Emtia Nakliyat Sigortası Genel Şartları, Üçüncü Şahıslara Karşı Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları ve ---- devletlerinin ve ----- yürürlükteki ilgili yasaları ile desteklenen ----- Sorumluluğu Sigorta Genel Şartları ile poliçe üzerinde yazılı özel şart hükümleri ve klozlar kapsamında gerçekleşecek rizikolara karşı ----- numaralı ----- Nakliyat Aracısı/Komisyoncusunun Yasal Sorumluluk Sigorta Poliçesinin tanzim edildiği; 17.06.2017 tarihinde nakliyat aşamalarında meydana gelen zararın, poliçe vadesi içerisinde gerçekleştiği; Gerçekleşen zararın, davacı ... sigortacı sıfatı ile dava dışı------ tarafından nakliye işlemleri yapılacak müşterilerine ait emtialarda, nakliyat sürecinde meydana gelecek rizikolar sebebi ile karşılaşacakları hukuki sorumlulukların teminat altına alınması maksadıyla düzenlediği -----numaralı-----Yasal Sorumluluk Sigorta Poliçesi hükümleri gereği poliçe teminatı kapsamında olduğu; Davacı .... tarafından tanzim edilen ---- numaralı ----- Aracısı/Komisyoncusunun Yasal Sorumluluk Sigorta Poliçesi teminat bedelinin 1.000.000,00-EUR olarak belirlendiği, taşınan emtianın rayiç bedelinin, sigorta değerini aşmadığı zarar gören emtianın poliçe teminat limitleri içerisinde bulunduğu; Gerçekleşen hasar neticesinde oluşan zararın, Nakliyat Emtia Sigortası Genel Şartları, Üçüncü Şahıslara Karşı Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları ve ----- Sorumluluğu Sigorta Genel Şartları ile davacı ... tarafından düzenlenen ---- numaralı----- Aracısı/Komisyoncusunun Yasal Sorumluluk Sigorta Poliçesi özel şart, kloz ve hükümleri gereği, poliçe primlerinin ödenmiş ve poliçenin hasar tarihinden önce herhangi bir sebeple iptal edilmemiş olması kaydıyla ödenmesine engel teşkil edecek bir hususun bulunmadığı; Davacı ... tarafından 12.12.2018 tarihinde 21.779,13-EUR tutarında hasar tazminatının ödenmesi suretiyle tazminat yükümlülüğünün yerine getirildiği; Tazminat yükümlülüğünü yerine getiren davacı ....‘nin halefiyet hakkına dayanarak, kusurlu olması sebebiyle zarara sebep olan fiili taşıyıcı davalı ...‘ye karşı, ödediği 21.779,13-EUR tazminat tutarı ile sınırlı olmak kaydı ile rücuen tazminat talep şartlarının gerçekleşeceği, görüş ve kanaatine varılmıştır. Nihai takdir münhasıran Sayın Mahkemeye aittir. Davacının masraf, vekâlet ücreti, faiz ve benzeri diğer istemleri ile ilgili taleplerinin değerlendirilmesine ilişkin takdirin münhasıran Sayın Mahkemeye ait olduğu; şeklinde tespitte bulundukları görülmüştür.
DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE:
Dava, CMR hükümlerine tabi kara taşımasında taşınan emtianın hasar görmesi sonucu sigorta şirketinin sigortalısına ödediği hasar bedelini halefiyet ilkesi uyarınca taşıyıcıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.Dava dışı -----unvanlı şirket tarafından ----- mukim bulunan -----( Elektrik Bakanlığı Gaz Güç Santrali Projesi)'e 31.05.2017 tarihli ve ----- numaralı mal faturası tahtında bakır kablo cinsi emtia satıldığı, satıla emtianın 02.06.2017 tarih ve ----- numaralı CMR belgesi tahtında Türkiye'den ----- taşınması işi sigortalı ---tarafından üstlenildiği, taşımanın ------ arasındaki kısmı ise sigortalı ile davalı arasında akdedilen 31.05.2017 tarihli taşıma sözleşmesi gereği, davalı tarafından ------ plakalı araç ile gerçekleştirildiği, bakır kablo cinsi emtianın, davalı taşıyıcının sorumluluğunda taşınması esnasında ----- taşıyan aracın varış esnasında taşınan emtianın 17/06/2017 tarihinde hasarlı olduğunun tespit edildiği ve CMR belgesine hasar notu düşüldüğü, taşınan ve zarar gören emtianın bedelinin 21.779,13 Euro olarak tespiti ile davacı tarafından 12/12/2018 tarihinde tarihinde sigortacı sıfatı ile, zarar gören dava dışı -----verdiği 19.11.2018 tarih ve ----- numaralı temlik belgesine istinaden dava dışı ------ ödediği anlaşılmıştır.
Taşımanın güzergahı itibariyle dava konusu taşıma, CMR 1. maddesi uyarınca CMR Konvansiyonu hükümlerine tabiidir. Davacı Nakliyat Aracısı/Komisyoncusunun Yasal Sorumluluk Sigorta Poliçesinin tarafı sigorta şirketi olarak, TTK m. 1472 hükmü gereği, uluslararası taşıma esnasında meydana gelen risk kaspamında sigortalısına ödediği bedeli, sigortalısının haklarına halef olarak davalı filli taşıyana rücu etme hakkı mevcuttur.Rizikonun gerçekleşmesi üzerine sigortalısına ödemede bulunan davacı sigortacının sigortalısının kendisine zarar verene karşı sahip olduğu tazminat isteme ve dolayısıyla dava hakkında tazmin ettiği bedele kadar yasa gereği sahip olduğu gözetildiğinde, somut olayda davacı ... şirketinin yasal halefiyet koşulları gerçekleştiğinden davada aktif husumet ehliyetini haiz olduğu kabul edilmiştir.Sigorta hukukundan kaynaklanan halefiyet ve rücu konularında ise 6102 sayılı TTK hükümleri esas alınacaktır. TTK.'nun 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortalısına tazminat ödemesi ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır.
CMR Konvansiyonu 9/2 hükmüne göre, sevk mektubunda, taşımacı tarafından beyan edilmiş çekince yok ise aksi kanıtlanmadıkça tesellümde yükün ve ambalajların iyi durumda olduğu, sayılarının, marka ve numaralarının sevk mektubunda yazılı olanlara uyduğu varsayılır. Davalı taşıyıcı tarafından yükün taşınmak üzere teslim alındığı anda ambalajlama, paletlerin yetersizliği veya istiflenmesi ile ilgili CMR belgelerine herhangi bir çekince konulmadığından davalının yükü hasarsız olarak teslim alındığı kabul edilmelidir.CMR belgesinden davalının fiili taşıyıcı olduğunun görüldüğünden davalının taşıyıcı olduğu, taşınan ve sigortalanan emtia ----- varışında hasarlı olduğu tespit edildiğinden taşıma sırasında zarar gördüğü anlaşılmıştır. Taşınan- sigortalanan ve zarar gören emtianın bedeli 21.779,13 EURO olarak tespit edilerek, davacı tarafından sigortalıya ödenmiştir. Davalı taraf davacıyla sözleşmesinin bulunmadığı ve taşınan malların eksiksiz olarak teslim edildiği savunulmuş ise de; itirazları yerinde görülmemiştir. Sınırlı sorumluluk hükümleri uygulanması kabul edilse dahi zararın üst sınırın altında olduğu belirlendiğinden davalı gerçek zarar ile sorumludur.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; bilirkişi raporunda hasar gören emtianın değerinin 21.779,13 Euro olarak bildirildiği, netice itibariyle davacının geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortalısına tazminat ödediği, zararın taşıma sırasında meydana geldiği, davacının ödediği bedeli fiili taşıyıcı olan davalıdan rücu edebileceği sonuç ve kanaatine varılarak, davanın kabulüne dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile 21.779,13 EURO alacağın dava tarihinden itibaren CMR’nin 27. maddesi uyarınca uygulanması gereken %5 faiz oranını geçmemek üzere 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun 4/a maddesi gereğince devlet bankalarının bir yıl vadeli euro mevduat hesabına ödediği euro faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 8.985,90 TL harçtan, peşin yatırılan 2.246,48 TL harcın düşümü ile geri kalan 6.739.42 TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAD KAYDINA,
4-Davacı tarafından yapılan 35,90 TL başvuru harcı, 2.246,48 TL peşin harç, 7.500,00 TL bilirkişi ücreti, 420,00 TL istinabe harcı ve 107,20 TL posta gideri olmak üzere toplam 10.309,58 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE, Dair; Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.