T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/467
KARAR NO : 2025/38
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 22/12/2022
KARAR TARİHİ : 16/01/2025
Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydedilip incelendi
DAVA: Davacı vekili 22/12/2022 harç tarihli dava dilekçesinde özetle; Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle: Dava dışı ----- karar defteri incelendiğinde görüleceği üzere Müvekkil şirket devamlı olarak ilgili Kooperatifteki hisse sahiplerinden hisselerini devralıp değerlendirmektedir. Yaklaşık 40 adet hisse devri alan Müvekkiller aynı zamanda müteahhitti olduğu yapı kooperatifinde üyeler ile arasında gelişen ticari güvene istinaden ve genel olarak vadeli alımlar yaptığından dolayı tüm hisse alımlarını tıpkı huzurdaki dava da olduğu gibi vadeli satış şeklinde protokol düzenleyerek ve devamında üyelerin talebi neticesinde teminat senedi vererek gerçekleştirmiştir. Müvekkil aynı yapıda komşu olan ve birbirlerini tanıyan sıklıkla konuşan ve fikir alışverişinde bulunan üyelerin satışların vadeli olmasından kaynaklı güvence vermesi yönünde ki baskıya karşı bu şekilde teminat senetleri düzenlemiş ve neticede tüm hisse devirleri bu şekilde sorunsuz olarak yapılmıştır. Müvekkil yaklaşık 40 adet hisseyi protokole konu satış bedellerini vadesinde ödeyerek satın almış ve----Kooperatifi üyeleri arasından da gelenek haline geldiği üzere ödeme ile birlikte verdiği teminat senetlerini de iade almıştır. Anılı kooperatif karar defterlerinin celbini talep ederiz. Ayrıca Huzurdaki uyuşmazlığın ispatı niteliğinde ki 40'a yakın protokol ve devamında düzenlenen teminat senetleri de delil listemizde yer almakta olup, işbu delilimiz dahi tek başına üyelerin kendini güvende hissetmesi adına Müvekkillerin tanzim ettiği senetlerin teminat senedi olduğunun ispatıdır. Akabinde tahkikat sonucunda Müvekkilin senedini iade etmesi gereken Davalının, hiçbir hak sahibi olmamasına rağmen kötü niyetle dava açan ve hisse devrinden imtina eden Davalılara borcu olmadığının tespitine ve senedin tarafımıza iadesi ile Öncelikle teminatsız aksi halde uygun görülecek teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesine, Davalı tarafa elden teslim edilen, teminaten verilen 490.000-TL bedelli, 31.12.2022 tarihli senetten dolayı Müvekkillerin borçlu olmadıklarının tespitine, Davalının, senet bedelinin %20'sinden az olmaması koşuluyla kötü niyet tazminatı ödemesine karar verilmesini talep ederim. demektedir.
CEVAP: Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının iddia ettiğinin aksine söz konusu senet müvekkillerin uhdesinde değildir ve bu sebeple teslim edilmesi de mümkün değildir. Ancak önemle belirtmek gerekir ki, söz konusu senet teminat senedi değil bono vasfındadır. Davacı, müvekkillerin "olası icra tehlikesi" sebebiyle kötü niyetle hareket ettiğinden bahisle kötü niyet tazminatı talebinde bulunmuştur. Müvekkiller süreç kanunların kendilerine tanıdıkları hakları usule ve yasaya riayet ederek kullanmaktan başka hiçbir şey yapmamışlardır. Tersine haksız ve kötü niyetli olan, aleyhine tazminata hükmedilmesi gereken taraf davacıdır. Ortada hiçbir tehdit, ödeme baskısı veyahut güncel bir saldırı olmadığı halde işbu davanın açılması kötü niyetin açık bir göstergesidir. Haksız ve mesnetsiz işbu davanın esastan reddine, Karşı tarafın, alacak miktarının %20'sinden aşağı olmayacak şekilde kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine Her türlü yargılama harç ve masrafları ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini vekaleten arz ve talep ederiz demektedir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, kambiyo senedinden kaynaklı borçlu olmadığının tespiti ve kötü niyet tazminatı verilmesi talebine ilişkindir.Davacılar tarafından müvekkil şirketin kooperatifteki hisse sahiplerinden hisselerini devralıp değerlendirdiğini, tüm hisse alımlarında huzurdaki davada olduğu gibi vadeli satış şeklinde protokol düzenleyerek ve devamında üyelerin talebi neticesinde teminat senedi verilerek gerçekleştirdiğini, davalıya da teminat senedi verdiğini, hisse devrinde imtina eden davalılara borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmadığını ve senetlerin kendilerinde olmadığını ileri sürmüş ve davanın reddini talep etmiştir.
Alacaklının elinde bir senet bulunması halinde borçlunun menfi tespit davası açmakta hukuki yararı bulunduğu kabul edilmekle davalı vekilinin hukuki yarar bulunmadığı itirazı yerinde görülmemiştir.
----. Asliye Hukuk Mahkemesi ----- sayılı dosyasında görülmekte olan devir protokolünün iptali dava dosyası örneği dosyaya getirtilmiştir.
Kambiyo senedi niteliğinde olan bono, düzenlenmesine esas teşkil eden temel ilişkiden bağımsız, karşı edimin ödenmesi şartına bağlanamayan, kayıtsız şartsız bir bedelin ödenmesi taahhüdünü içeren mücerret (soyut) bir borç ilişkisini ifade etmektedir. Kambiyo senetlerinde soyutluk prensibinin en önemli işlevi ispat açısından kendisini gösterir. Buna göre, bir kambiyo senediyle borç altına giren kimse, borçlu olmadığını iddia ediyor ise bu hususu ispat etmekle yükümlüdür. Dolayısıyla ispat yükü kendisinde olan borçlu, bononun teminat senedi olduğu yönündeki iddiasını yazılı delille ispatlamak zorundadır.
Somut olayda; senedin teminat olarak verildiği iddiası karşısında davacı şirket ve dava dışı kooperatif ticari defterlerinin incelenmesinde davalı -----hesabına hisse bedeli olarak 05.12.2022 tarihinde----- Kooperatif Hisse Devir Sözl. Bedeli 31.12.2022 tarihli Teminat Senedi Ödemesi açıklaması ile 490.000 TL ödeme yapıldığının ayrıca kooperatife sunulan 21.09.2021 tarihli dilekçe ile taraflar arasında ki geçici devir protokolü ve senet suretinin sunulduğunun belirtildiği, ticari defterlerde kayıtlı bu ödemenin davacılar vekilince dosyaya sunulan 05.12.2022 tarihli ödeme dekontu ile tevsik edildiği bu haliyle dava konusu senedin tanzim tarihi bulunmadığı da dikkate alındığında havale tarihi ve havale açıklaması gözetildiğinde söz konusu ödemenin geçici devir protokolünde belirtilen ödemenin teminatı amacıyla verildiği anlaşılan dava konusu senede karşılık yapıldığının kabulü gerektiği anlaşılmakla Keşidecisi: ------ Lehtarı: --- ve ------ olan 31.12.2022 vade tarihli 490.000,00-TL bedelli senetten kaynaklı olarak davacıların davalılara borçlu olmadığının tespitine dair davanın kabulüne dair aşağıda ki şekilde karar verilmiştir.Yasal şartları oluşmadığından kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
Hüküm; Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile; Keşidecisi: --- ve -----Lehtarı: --- - ve ---- olan 31.12.2022 vade tarihli 490.000,00-TL bedelli senetten kaynaklı olarak davacıların davalılara borçlu olmadığının tespitine,
2-Yasal şartları oluşmadığından kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
3-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 33.471,90 TL harçtan, peşin yatırılan 8.367,98 TL harcın düşümü ile geri kalan 25.103,92 TL harcın davalıdan alınarak hazineye İRAD KAYDINA,
4-Davacı tarafından yapılan 8.367,98 TL Peşin harç ve 80,70 TL başvurma harcı 3.500,00 TL bilirkişi ücreti ve 414,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 12.362,68 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ye göre 77.500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
7- 1.320,00 TL Arabulucu ücretinin davalıdan tahsiliyle hazineye irad kaydına,Dair; gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.