T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/632 Esas
KARAR NO: 2023/98
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç))
DAVA TARİHİ: 08/11/2019
KARAR TARİHİ: 07/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının maliki olduğu ----- plakalı araç, müvekkil şirket nezdinde ---- tarihleri arasında ----- poliçesi ile sigortalandığını, Sigortalı -------- tarihinde alkollü ve ehliyetsiz sürücü --- sevk ve idaresinde bulunduğu esnada yaya------ isimli şahıslara çarpması sonucu yaralanmalı ve ölümlü trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonrası ----- tarafından tutulan Trafik Kaza Tespit Tutanağına göre sürücü kaza anında 1.54 promil alkollü ve ehliyetsiz olduğunu, Kaza tespit tutanağında tespit edildiği üzere; sigortalı aracın kullanılabilmesi için gereken ehliyetnameye sahip olmayan sigorltalı araç sürücüsü ---- kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğunu,------kapsamında; sigortalı aracın gereken ehliyetnameye sahip olmayan kişiler tarafından kullanıldığı ve/veya aracın alkollü sürücü tarafından sevk ve idare edildiği esnada meydana gelen zararlar dolayısıyla sigortacının sigortalıya rücu imkanı söz konusu olduğunu, müvekkili olan davacı şirket tarafından, sigortalı ------ plaka sayılı aracın yol açtığı kaza nedeniyle vefat eden ----- desteğinden yoksun kaları hak sahiplerine ---- tarihinde hazırlanan-------- Destekten yoksun kalma tazminatı ödemesi yapıldığını, bu kapsamda, somut olayda sigortalı aracın alkollü ve sürücü belgesiz ----- tarafından sevk ve idare edildiği esnada meydana gelen zarar dolayısıyla dava dışı zarar görenlere yapılan ödemeleri ------ rücu etme zarureti hasıl olduğunu, dava dışı zarar görenlere yapılan ödemelerin rücuen tazmini talebiyle borçlu------ dosya ile icra takibi başlatıldığını ancak itiraz edilmesi nedeni ile takibin durduğunu, arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek, davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla --------dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, icra takibine kötü niyetli olarak itiraz eden davalı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, Mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı tarafından davaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkindir.
------- sayılı takip dosyası celp edilmiştir.
Hasar dosyası celp edilmiştir.
Mahkememiz dosyası kusur durum ve oranının tespiti bakımından rapor tanzim edilmek üzere --- gönderilmiş, -----tarihli raporunda özetle;' Sürücü --------- sevk ve idaresindeki ------ile seyir durumuna geçmeden önce çevresel kontrollerini yapması ve aracıyla geri manevra yapar iken manevra alanlarını kontrol etmesi gerekirken bu hususlara riayet etmediği, aracın arkasında ve yaya kaldırımı üzerinde bulunan yayalara tedbirsizce çarptığı anlaşılmakla gerçekleşen olayda asli kusurlu, Müteveffa yaya ----- yaya kaldırımı üzerinde bulundukları esnada geri manevra ile gelip kendilerine çarpan araç sonucu meydana gelen olayda olayın oluş şekli itibari ile atfı kabil bir kusurları bulunmadığı olayda; Sürücü ---- %100 ( yüzde yüz ) oranında kusurlu olduğu, Müteveffa yaya ----- kusursuz olduğu...'' bildirilmiştir.
Tanzim edilen rapor taraflara tebliğ edilmiştir.Davacı vekilince ----- rapor ücretinin ödendiğine dair ödeme dekontu ---- tarihli ---- sisteminden gönderilen dilekçe ekinde sunulmuştur.Mahkememiz dosyası ---- dönüşünü müteakip rapor tanzim edilmek üzere aktüer bilirkişiye tevdi edilmiş, aktüer bilirkişi----tarafından tanzim edilen raporda özetle----- poliçesi; Davacı ------ sigorta poliçesinin sigortalı araç maliki / davalı ---- tarihinde tanzim edildiği, ----- kaza tarihi dikkate alındığında davalı ------- ile sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında zarar gören 3. Şahısların maddi zararından sorumlu olduğu, poliçenin ----- tarihinden itibaren geçerli olan genel şartlar dahilinde düzenlendiği,------, Olayın;------ plakalı ----------- halinde araca binip geri manevra yaptığı esnada aracının arka kısımlarıyla; aracın arkasından yaya kaldırımı üzerinde bulunan müteveffa yaya -------- çarpması neticesi dava konusu olayın meydana geldiği, Sigortalı araç sürücüsü ------- sürücü belgesinin bulunmadığı ve kaza sırasında 1,54 promil alkollü olduğu,----- sayılı raporda; Davacı --------- tarafından --- poliçesi ile teminat altında ve davalının işleteni olduğu-----plakalı araç sürücüsü ---- kazanın oluşumunda 100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, Müteveffa yaya ------kusursuz olduğu kanaatine varıldığı, Ödenen Maddi Tazminat; ------ aktüer hesap tarihi itibarı ile; ----- geçirmiş olduğu trafik kazasında hayatını kaybeden----- desteğinden yoksun kalan; Davacı dışı anne ---------müteveffanın kazanın oluşumunda - kusurunun bulunmadığının kabulü ile destekten yoksun kalma zararının ---- olduğu, annenin de asgari ücret ile çalıştığı varsayıldığında ---- yetiştirme gideri tenzili ile davacı -------- ödeme tarihinde talep edebileceği maddi zararının ----- olabileceği, Davacı dışı baba ----- müteveffanın kazanın oluşumunda — kusurunun bulunmadığının kabulü ile destekten yoksun kalma zararının ---- olduğu, babanın asgari ücret düzeyinde gelir elde ettiği varsayıldığında ---- yetiştirme gideri ter davacı ------ ödeme tarihinde talep edebileceği maddi zararının ----- olabileceği, Anne ve babanın ---- tazminat ödemesi yapıldığı tarihte toplam maddi zararlarının ------- olduğu, davacı ----- tarafından maddi zarar gören 3. Şahıslara toplam ---- ödeme yapıldığı, Özetle; davacı --------- tarafından yapılan ödemenin yerinde olduğu, ------- hareketle ve elbette Ehliyetsiz/ sürücü belgesiz araç kullanımının ve alkollü (1,54 promil) “kasdi ve ağır kusur” olarak değerlendirilebileceği, davacı ----- ödemiş olduğu---- 3. Şahsın destekten yoksun kalma- cismani zarar tazminatını davalı araç işleteni- sigortalısından ödemiş olduğu ---- tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte talep edebileceği (talep doğrultusunda) kanaatine varıldığı, hukuki değerlendirmesinin Mahkemenin takdirlerinde olduğu, Mahkemenin savunmalarının tümüne hasren tamamen davalı müdafaaları yönünde hüküm kurmak hususunda da hiç şüphesiz muhtar bulunduğu, sair hususların yüce yargı makamının münhasır takdiri içinde kaldığı...'' belirtilmiştir.
Tanzim edilen rapor taraflar tebliğ edilmiş, davacı vekilince rapora karşı beyan dilekçesi sunulmuştur.
Davalı asil ----- aracılığı ile mahkememize sunmuş olduğu 01/04/2021 tarihli dilekçesi ile haberi ve izni olmaksızın-------- kaza yaptıklarını, kazayı kendisinin yapmadığını, kazadan sorumlu kişilerin----olduğunu, kusurlu kişilerin davaya dahil edilmelerini talep ettiğini beyan etmiştir.Mahkememizin ------ tarihli celse ara kararları gereği davacı vekilince ---- sistemi üzerinden ----- tarihli dilekçe ile ekinde sigorta şirketine yapılan başvuru evrakları ile bir kısım belge suretleri dosyaya sunulmuştur.Mahkememizin ----- tarihli celse ara kararı ile dosya daha önce rapor sunan bilirkişi ile yeni görevlendirilecek sigorta uzmanı bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişiler------ plakalı aracın ---- poliçesi; Davacı------- sigorta poliçesinin sigortalı araç maliki / davalı ----------dikkate alındığında davalı ------- azami ------ ile sigortalı araç sürücüsünün kusuru zarar gören 3. Şahısların maddi zararından sorumlu olduğu, poliçenin ---- tarihinden geçerli olan genel şartlar dahilinde düzenlendiği,-------- sıralarında sürücü ----- sevk ve idaresindeki ----- plakalı ------------ önünde halinde araca binip geri manevra yaptığı esnada aracının arka kısımlarıyla; aracın arkasından yaya kaldırımı üzerinde bulunan müteveffa yaya ------ çarpması neticesi dava konusu olayın meydana geldiği, Sigortalı araç sürücüsü-------- sürücü belgesinin bulunmadığı ve kaza sırasında 1,54 promil alkollü olduğu, ------belgesinin bulunmadığı ve kaza , alkol raporu ve ----- sayılı raporda Davacı ------ tarafından ----- teminat altında ve davalının işleteni olduğu----plakalı araç sürücüsü ----- %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, Müteveffa yaya ------kusursuz olduğu kanaatine varıldığı,----- geçirmiş olduğu trafik kazasında hayatını kaybeden ----- desteğinden yoksun kalan; Davacı dışı anne -----; müteveffanın kazanın oluşumunda kusurunun bulunmadığının kabulü ile destekten yoksun kalma zararının ----yetiştirme gideri tenzili ile ------olabileceği, Davacı dışı baba ------ müteveffanın kazanın oluşumunda kusurunun bulunmadığının kabulü ile destekten yoksun kalma zararının ------ olabileceği, Anne ve babanın -------- tazminat ödemesi yapıldığı tarihte ------- yöntemi ile ve bilinen dönem ----- hesaplandığında toplam maddi zararlarının -------olduğu, ancak davacı ------tarafından maddi zarar gören 3. Şahıslara toplam ----- ödeme yapıldığı, Ödeme tarihi ----- hesaplanması gerektiğine karar verilmesi durumunda; davacı----- tarafından yapılan ödemenin yerinde olduğu, (Kök rapor) , Şayet Sayın Mahkeme tarafından--------- sigorta yönünden;------Haklarının ---------- Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise, (c) bendinde c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamaya belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,” maddesi kapsamında sürücünün ehliyetsiz ve ve 1,54 promil alkollü olduğu ve meydana gelen olayda %100 oranında kusurlu olduğu tespit edilmesi --------- tarihli kararında; ------- hakkında verilen hükümde cezalandırılmasına karar verildiği,” nedeniyle sigortacının işletene rücu hakkının bulunduğu, ancak, Mahkemenin savunmalarının tümüne hasren tamamen davalı müdafaaları yönünde hüküm kurmak hususunda da hiç şüphesiz muhtar bulunduğu, sair hususların yüce yargı makamının münhasır takdiri içinde kaldığı...'' belirtilmiştir.
Tanzim edilen rapor taraflara tebliğ edilmiş, davacı vekilince rapora karşı itiraz dilekçesi sunulmuştur.
Mahkememizin ------ tarihli celsesi ara kararı ile davacı vekilinin rapora karşı itirazlarının olumlu olumsuz değerlendirilmek suretiyle daha önce rapor sunan bilirkişi heyetine dosya yeniden tevdi edilmiş, bilirkişi heyetince tanzim edilen ----- tarihli raporda özetle; ''...Ödeme tarihi ----tarihi itibarı ile; ----- tarafından ----- hesaplanması gerektiğine karar verilmesi durumunda; davacı -----tarafından yapılan ödemenin yerinde olduğu (Kök rapor), ----tarafından ------ ----- yöntemi ile ve bilinen dönem ------------ tarafından yapılan ödemenin yerinde olduğu, (Bilirkişinin seçmiş olduğu kriterlere göre bu sonuçlar farklılık gösterebilir. Bu kriterler özellikle pay dağılımı varsayımından kaynaklanır. Müteveffanın muhtemel evlenme yaşı, çocuklarının dünyaya geliş tarihleri anne ve babaya ayrılan payları yıllara göre etkileyecektir.) Sigorta yönünden; Türk Ticaret Kanunu 1425. Madde gereği ise, sigorta poliçesi genel şartların yanı sıra özel şartlar içerebilir.Sigorta şirketi ile akdedilen poliçe dönemini kapsayan ----- yürürlük tarihli ----- göre sigortalıya aşağıdaki şartlar ile rücu edilebilmektedir.------ kapsamı başlıklı maddesi “Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu------- içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli------ dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının ------- sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” Kapsamında sigortacı yapmış olduğu ödemeyi,------- bendinde, b)-----Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise, (c) bendinde “ c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,” maddesi kapsamında sürücünün ehliyetsiz ve ve 1,54 promil alkollü olduğu ve meydana gelen olayda %100 oranında kusurlu olduğu tespit edilmesi ------ tarihli kararında; -------- hakkında verilen hükümde cezalandırılmasına karar verildiği,” nedeniyle sigortacının işletene rücu hakkının bulunduğu, Ancak, Sayın Mahkemenin savunmalarının tümüne hasren tamamen davalı müdafaaları yönünde hüküm kurmak hususunda da hiç şüphesiz muhtar bulunduğu, sair hususların yüce yargı makamının münhasır takdiri içinde kaldığı, kanaatlerine ulaşıldığı, Tüm - bilgi ve - belgelerin değerlendirilmesi, hukuki takdir ve tavsif sadece Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, görüş ve kanaatlerin sunulduğu...'' belirtilmiştir.Tanzim edilen rapor taraflara tebliğ edilmiş, davacı------ rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri sunulmuştur.İddia, savunma, bilirkişi raporu ile tüm dosya kapsamından; Davacı tarafından ------- kapsamında dava dışı kişiye ödenen sigorta tazminatının davalıdan rücuen tazmini istemine dayalı icra takibine yapılan itirazın iptali istemiyle huzurdaki davanın açıldığı, Davalı tarafından davaya cevap dilekçesi sunulmadığından, HMK m.128/1 kapsamında dava dilekçesinde ileri sürülen iddiaları inkar ettiği varsayıldığı,------- plakalı aracın kaza tarihinde geçerli olduğu anlaşılan ---- davacı nezdinde sigortalı olduğu, olay nedeniyle zarar gören dava dışı kişilere yönelik, aktüer raporu ve ---- tarihli ----doğrultusunda, davacı tarafından ------ödeme yapıldığı, ----- göre sürücünün kaza anında 1.54 promil alkollü ve ehliyetsiz olduğunun belirtildiği,Olay nedeni ile sürücü ----- yapılan ceza yargılamasında; Sanığın kusurlu eylemi ile kazaya sebebiyet verdiği, sübut bulan taksirle bir kişinin ölümü, bir kişinin yaralanmasına sebep olmak suçundan eylemine uyan TCK 85/2 maddesi gereği kazanın meydana geliş şekli, kazanın oluşumunda sanığın kusurunun yoğunluğu, alkollü oluşu, kaza sonucu meydana gelen neticenin ağırlığı ve zarar nazara alınarak takdiren , teşdiden alt sınırdan ayrılarak cezalandırılması ile sürücü belgesinin 1 yıl süre ile geri alınmasına karar verildiği, kararın kesinleştiği, Mahkememizce re'sen alınan ----- raporunda;"...Olay mahalli yol; meskun mahal içi, genişliği 9.3 metre, platform genişliği 12.1 metre, yatay güzergahta düz, düşey güzergahta eğimli, tek şeritli, çift yönlü, asfalt kaplamalı, kuru zeminli yol olup, kaza saatinde gün durumu gündüz, hava açık ve kaza yerindeki azami hız limitinin 30 km/h olduğu, çarpma noktasının sürücünün seyir yönüne göre sol taraftaki yaya kaldırımı üzerinde olduğu, sürücü ------ sürücü belgesinin bulunmadığı ve 1.54 promil alkollü olduğu ve olay mahalli zemin üzerinde sürücünün kullandığı araca ait fren izi tespiti olmadığı anlaşılmıştır..." tespiti ile sürücü ---- oranında kusurlu olduğu, Müteveffa yaya ----------- kanaatinin bildirildiği, yapılan kusur değerlendirilmesinin ceza mahkemesince kabul edilen olayın meydana geliş şekline, somut olay özelliklerine uygun olduğu anlaşılmakla Mahkememizce benimsendiği,Mahkememizce re'sen alınan aktüer hesaplamasına yönelik kök ve ek raporlarda yapılan hesaplama ile davacı tarafından hak sahiplerine ödenen tazminatın miktaren yerinde olduğunun anlaşıldığı, yapılan hesaplamanın yüksek mahkeme içtihatlarında emsal gösterilen kriterlere uygun olduğu, yine ------ belirtildiği şekilde mesleki kazancı bulunmayan anne yönünden yetiştirme gideri tenzili yapılamayacağı gibi baba yönünden destekten yoksun kalma tazminatının yetiştirme gideri tenzili-%5 oranında ile hesaplama yapılması gerektiği, raporun denetim ve hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmakla Mahkememizce benimsendiği, davacının davalı tarafa rücu yasal koşullarının oluştuğu, alacağın likid olmadığı anlaşılmakla icra inkar tazminatı talep koşullarının bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-)Davanın KISMEN KABULÜNE- KISMEN REDDİNE,
2-)Davalının ------- Esas sayılı takibe yaptığı itirazın KISMEN İPTALİ İLE takibin 88.000,00-TL asıl alacak üzerinden DEVAMINA,
-Fazlaya ilişkin talebin (icra takibinde işlemiş faiz talebinin) reddine,
3-)Koşulları bulunmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
4-)Karar ve ilâm harcı olan 6.011,28-TL harçtan peşin alınan 1.101,35-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.909,93-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
5-A)Davanın kabul edilen kısmı yönünden; Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca----- bütçesinden ödenen 1.320-TL arabuluculuk ücretinden davayı kabul-ret oranı gözetilerek; 1.274,00-TL'nin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
5-B)Davanın reddedilen edilen kısmı yönünden; Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca----- bütçesinden ödenen 1.320-TL arabuluculuk ücretinden davayı kabul-ret oranı gözetilerek; 46,00-TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
6-)Davanın kabul edilen miktarı yönünden; Davacı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Genel Hükümler madde 13/1 ve A.A.Ü.T. uyarınca 14.080,00-TL vekâlet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-)Davacı tarafça yatırılan 1.152,15-TL harç ve 3.386,50-TL, posta, tebligat gideri olmak üzere toplam 4.538,65-TL yargılama giderinden davayı kabul - ret oranı dikkate alınarak; toplam 4.380,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-)Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK. madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde-----------Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 07/02/2023