T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/108
KARAR NO: 2023/176
DAVA: İSTİRDAT (TİCARİ SATIMDAN KAYNAKLANAN)
DAVA TARİHİ: 15/02/2022
KARAR TARİHİ: 24/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Dava konusu ------tarafından keşide edilen çek yaprağının ------ taşıması esnasında çalınarak kaybolduğunu, bu dava konusu çek ve kaybolan diğer çekler için ------ sayılı dosyası üzerinden "çek iptali" davası açılmış olup ilgili dava halen derdest olduğunu, Mahkemece dava konusu çek hakkında ----- tarihli ilan ile ödeme yasağı kararı verildiğini, dava konusu------ seri no'lu çekin kaybolmuş olması,----------- dosyası üzerinden ödeme yasağı verilmiş olması, çeklerin kötü niyetli 3. Kişilerin eline geçmesi halinde yeniden piyasaya tedavüle çıkarılma ihtimali bulunması nedeniyle, davacı şirketçe ---- ihbarnameler gönderilmiş------ tarafından keşide olunan ------ tarihli ihtarname ile dava konusu çekin meşru hamili oldukları, ödemeden men kararı verilmesinin çeki ibraz etmesini engellemeyeceği, bu durumda ihtiyati haciz isteminde bulunmasına veyahut borçlular aleyhine icra takibi başlatmasına engel teşkil etmeyeceği tarafına bildirildiğini, bunun üzerine---- sayılı dosyası üzerinden ----- karşı, dava konusu çek hakkında çek istirdatı davası açılmış olup ilgili davanın halen derdest olduğunu, bununla birlikte----- sayılı dosyası üzerinden görülen "çek iptali" davasında mahkemece ---- müzekkere yazmış; ----- bedelli çekin ibraz edilip edilmediği sormuş, ------- yazı nolu cevabi yazısı ile bahse konu çekin -----tarafından ibraz edildiğinin bildirildiği anlaşıldığını, dosyaya sunulan çek arkası görüntüsünde de dava konusu çekin -----verildiği görüldüğünü, huzurdaki uyuşmazlıkta, dava konusu çek keşideci davacı --- tarafından davacı ---- emrine düzenlemiş ardından ---- verildiğini, ilgili çekin------ taşıması esnasında kaybolması ve davacı---yetkili hamil olması sebebiyle çek zayi davası açıldığını---- ile davacı ------- arasındaki ticari iş ilişkisi cari hesaplanndan anlaşılabilir nitelikte olduğunu, Dava dilekçesi ekinde cari hesap kayıtları mevcut olduğunu, davalı --- davaya konu çeki.---- yayınlanan ilanların varlığına rağmen ve ------ aykırı ve ağır kusurlu olarak iktisap/etmiş olup dava konusu çekin istirdadı gerektiğini, mahkemece takdir edileceği üzere ----- senedin keşidecîsine başvurmalı ve borcun teyidini sağlaması gerektiğini, davalı ----------, keşideci ve lehtarlanna hiç müracaat etmemiş ve böylelikle istihbarat ve araştırma yükümlülüğünü yerine getirmediğini, davalı ------- keşidecisi veya diğer lehtarlanna yani davacılara müracaat etmiş olsaydı çekin kargoda kaybolduğunu bilme imkanına sahip olacak ve böylelikle çeki iktisap etmeyeceğini, davacı şirket çeklerin kaybolduğunu fark ettiği anda çek zayi davası açtığını, dava konusu çekin kayıp olduğuna ilişkin ilanların yapıldığı buna rağmen davalının çek zayi davasına müdahil olmadığı anlaşıldığını, davalı ------ kanun ve düzenleyici hükümlerden kaynaklanan yükümlülüğü olan istihbarat çalışmasını da yapmış olsa idi keşideci ve cirantalardan bilgi sahibi olabileceği anlaşıldığını, haklı davanın kabulü ile dava konusu ------ numaralı çekin, ----- davacılardan ---------- istirdatına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı şirket dava konusu çeki--------- iade etmiş olduğundan çekin davalı şirketin elinde olmadığını, dava konusu çek davalı şirketin elinde olmadığından çekin davalı şirketten istirdadı mümkün olmadığını, davalı şirket hakkında dava konusuz kaldığını, davalı şirketin davalı sıfatı olmadığını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, davalı şirket, -----kapsamında ------ ekinde listelenen faturaları temlik alarak ----- finansman kullandırmış, ödeme vasıtası olarak da, içinde dava konusu çekin de bulunduğu -------yazılı çekleri teslim aldığını, dava konusu çek davalı şirket tarafından takasa verilmiş, ---- sayılı dosyasından verilen ödeme yasağı kararı nedeniyle ödenmediğini, davalı şirket, dava konusu ----- tahsil ettiğini, davalı şirket, dava konusu çeki -- ----- tarihinde iade ettiğini, dava konusu çek bedeli davalı şirket tarafından tahsil edilerek ------- iade edildiğinden, çek iptal davasına çek ibraz edilerek müdahil olunamadığını, çek iptal davasına müdahale yetkisi ve görevi çeki elinde bulunduran yetkili hamil ----- olduğunu, davanın konusu, mahkemenin verdiği ödeme yasağı nedeniyle ödenmeyen dava konusu -------- davası olduğunu, dava konusu çek, bedeli tahsil edilerek davalı şirket tarafından cirosu iptal edilip ------- iade edildiğinden dava konusu çek davalı şirketin elinde olmadığını, dolayısıyla çekin davalı şirketten istirdadı (geri alınması) hukuken ve fiilen mümkün bulunmadığını, davalı şirket hakkında dava açılmasında hukuki yarar şartı ortadan kalktığını, davalı şirket bakımından dava konusuz kaldığını, davalı şirketin davalı sıfatı olmadığını, bu nedenle davalı şirket hakkında açılan davanın reddi gerektiği, ------- davada davacı sıfatı olmadığını, davalı şirket çek bedelini tahsil edip çekteki cirosunu iptal ederek çeki ------ iade ettiğinden, dava konusu çek ile ilgili olarak her hangi bir tasarrufta veya talepte bulunması mümkün olmadığını, dava konusu çek bedeli davalı şirket tarafından ---- tahsil edilerek, davalı şirket tarafından cirosu iptal edilip ----- iade edildiğinden, dava konusu çekin davalı şirketin elinde olmadığını, dolayısıyla çekin davalı şirketten istirdadı (geri alınması) mümkün bulunmadığını, davalı şirket hakkında dava açılmasında hukuki yarar şartı ortadan kalktığını, davalı şirket bakımından dava konusuz kaldığını, davalı şirketin davalı sıfatı olmadığını, bu nedenle davalı şirket hakkında açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, istirdat davasıdır.
Mahkememiz tarafından dosyada bulunan bilgi ve belgeler incelenmiş olup; Dava konusunun ----bedelli, davacı ----- tarafından keşide edilen çek yaprağının --------taşıması esnasında çalınarak kaybolduğundan bahisle çek istirdadı davası olduğu, dava dilekçesi ekinde davacı vekilince sunulan ihbarnamede, ---- son meşru hamilinin kendileri olduklarını beyan ettikleri, davalının çekin bedelini ---- dekont sunduğu, Yine --- tarihinde davalının çeki ------ ettiği ve çekteki cirosunu iptal ettiğine dair evrak sunduğu, tüm bu bilgi ve belgelerle davalının dava açılırken ve hali hazırda çekin hamili olmadığı, çekin davalının elinde bulunmadığı, davalının çeki iade etmesinin mümkün olmadığı, davanın çek istirdadı olması sebebiyle, davalının pasif husumet ehliyeti bulunmadığından davanın reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davalının pasif husumet ehliyeti bulunmadığından Davanın REDDİNE,
2-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından buna ilişkin karar verilmesine yer olmadığına,
3-Davalı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 19.750,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı -------- ödenmesine,
4-Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,
5-Karar tarihinde alınması gerekli 179,90 TL harcın davacı tarafça peşin olarak yatırılan 2.134,69-TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.954,79 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
Dair, davacılar vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde --------- Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usûlen anlatıldı. 24/02/2023