T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/333 Esas
KARAR NO: 2022/689 Karar
DAVA: Alacak (sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/02/2020
KARAR TARİHİ: 03/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak(sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;
Davacının, davalıya firmaya -------- aylarında değişik tarihlerde -----ödeme yaptığı, söz konusu ödemelerin ne için yapıldığının belirsiz olduğu, bu ödemeler karşılığında davacı kooperatife davalı tarafından düzenlenen faturalar bulunmadığı, bu nedenle davalı firmanın 150.000TL sebepsiz zenginleştiği , hukuksuz ve haksız ödenen paranın davalıdan tahsilinin talep edildiği Davalı ------- kuruluş amacının ana sözleşmesinde ------ genel hizmetlerini karşılayacak tesisleri içine alan bir küçük sanayi sitesi kurarak------- gelimlerini sağlamaktır , bu amaçla ------; 1 – Arsa ve arazi satın alır, birleştirir, imar planına , uygun biçimde böldürerek,altyapı, plan, proje ve maliyet hesapları hazırlar be ortaklarına iş yaptırır, denilmekte olduğu, Davalıya Yapılan Ödemeler: ----- tarafından davalıya ----- aylarında elden çeşitli makbuzlar karşılığı toplamda 150.000 TL ödeme yapıldığı, yapılan bu ödemelerin --------- amacının gerçekleştirileceği hangi iş için yapıldığının belirsiz olduğu , davalıla ------ ödeme yapıldıktan 2 ay sonra ----- tarihinde ---------- başlıklı bir sözleşme imzalandığı, sözleşmenin ---- Maddesinde konusunun, ------ bedelinin belirlendiği buna göre ancak arsa tahsislerinin yapılması ile birlikte ------ bu iş için ayrılacağı, çalışmalar karşılığında ise ------ davalıya iş avansı olarak sırayla 2.000.000TL ve 1.500.000TL ödeyeceği, bu bedellerin ana rakamdan mahsup edileceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin---madesinde belirlenen takvime göre bedellerin ödeneceği fakat sözleşme imza tarihi sonrası davalıya bir ödeme yapılmadığı, sözleşmenin ----maddesinde sözleşme tarihinden itibaren 24 ay içerisinde arasa tahsisi ve diğer hizmetleri gerçekleştiremezse danışman firmanın aldığı parayı iade etmekle yükümlü olduğunun belirtildiği, Tarafların 09.06.2016 tarihinde fesih protokolü başlıklı metni imzalayarak 06.02.2014 tarihli sözleşmeyi 4 ay sonra feshettikleri, davalıya 150.000TL ödeme yapılmış ve karşılığında bu değerde somut bir hizmet alınmamış olmasına rağmen fesih protokolünün 3.maddesi ile tarafların birbirinden alacağının kalmadığının imza altına alınmış olduğu, davalı ile imzalana sözleşmenin ---- yetkilerini aşarak genel kurula tanınan yetkileri kullanarak bu sözleşmeyi yaptığı, dava konusu sözleşmenin koopertif ana sözleşmesine ve 1163 sayılı kanuna açıkça aykırı biçimde yapıldığı, ------ ana sözleşmesi 58.maddesine göre arsa alımı yapabilmesinin genel kurul yetkisinde bulunduğu, alınan arsalar üzerinde yapılacak tüm projeler için izlenecek usulü belirleme yetkisinin yalnızca genel kurulda olduğu, ---- dava konusu sözleşmede belirtilen,------ bulunan ---- nolu hazine arazisinin alımına be alınma usulüne ilişkin hiçbir zaman alınmış bir kararı bulunmadı, sözleşmenin bu nedenle baştan beri geçersiz olduğu,---- bu yönde olduğu, Ayrıca sözleşmenin ---- alınmasına dahi karar verilmemiş bir arazi üzerinde işlem yapılmasına ilişkin olup bu durumun davalı açısından ifa imkansızlığı da içermekte olduğu, Borçlar kanunu 136.m gereğince karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde imkansızlık nedeniyle bırçtan kurtulan borçlu, karşı taraftan almış olduğu edimi sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca geri vermekle olduğu,-----üyeleri ile davalının iyi niyetli hareket etmedikleri, yönetim kurulunun değişmesi neticesinde yapılan incelemelerde kooperatifi zarar uğrattıklarının tespit edildiği, bu hususta ------- tarihli özel bilirkişi raporu alındığı, özellikle ödemelerin sözleşmeden önce yapılması, ödemelerin gerekçelerinin açıklanmaması , davalının ödemeleri iade etmeden tarafların borcu kalmadığının belirtilerek sözleşmenin feshedilmesinin hukuka aykırı olarak kabul edildiği, Belirtilen nedenlerle ------ tarihinde savcılığa şikayet edildiği, yapılan şikayet üzerine yürütülen soruşturma çerçevesinde yöneticilerin yaptıları işlemler ve 3. Kişilerle imzaladıkları sözleşmelerin incelenmesi için -------- müzekkere yazıldığı cevabi raporda sözleşmelerin yetkisiz olarak imzalandığı , sözleşmelerde pazarlık usul kurallarına riayet edilmediği , sonucuna varıldığı, Son olarak davalı ile arabulucuk görüşmesi yapıldığı , davalını ----- tarihli arabuluculuk görüşmesine katılmadığı, Dava konusu sözleşmenin irade sakatlığı sebebiylede geçersiz olduğu, sözleşmenin hile sebebiyle de geçersiz olduğunu ileri sürdükleri, davalıya yapılan 150.000 TLiçin teminatsız olarak ihtiyati tedibir kararı verilmesini, davalının hiçbir sebebe dayanmaksızın almış olduğu 150.000TL’nin ödeme tarihlerinden işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline sayın Mahkeme’ce davalı ile imzalanan sözleşmenin
baştan itibaren geçersiz olduğuna ilişkin talebimiz haklı bulunmaz ise sözleşmenin hile/aldatma sebebiyle irade sakatlığına uğradığının ve geçersizliğinin tespitine , davalıya ödenen 150.000 TL’nin ödeme tarihleri itibariyle işleyecek Temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsiline , yargılama giderleri
ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Taraflara tebligat yapılarak taraf teşkili sağlanmıştır. Davalı taraf duruşmaya gelmedeği gibi her hangi bir cevap vermemiştir.Tarafların uhdesinde olan tüm delilleri ibraz ettikleri, getirtilmesi gereken delilleri ilgili yerlerden getirtilerek dosya içine alınmıştır.Dosya bilirkişi heyetine tevdi edilerek uyuşmazlık hususlarında rapor talep edildiği görüldü.Teknik bilirkişi heyeti ---- raporu sonuç kısmında: "
1)Davalının tahsil ettiği---- tutar için davacıya sunduğu hizmetleri gösteren bir fatura tanzim etmediği, etmişse de bunu dava dosyasına sunmadığı, davacı----- kayıtlarında böyle bir faturanın yer almadığı, fesih protokolünde hangi hizmetlerin verildiğinin belirtilmediği, dosyadan da ödenen bedel karşılığı verilen hizmetin belirlenemediği, olayın TBK 77 çerçevesine girip girmediğinin hukuki nitelendirilmesinde mahkemenin yetkili olduğu,
2-) Davacı kayıtlarında davalının -----------borçlu gözüktüğü,
3-)------ ana sözleşmesi ------maddeler uyarınca dava konusu ödemeye temel teşkil ettiği belirtilen sözleşmelerle ilgili --------- tüzel kişiliğince karar vermeye yetkili makamın ------ genel kurulu olduğunun anlaşıldığı,
4-)Arsa tahsisi yapılmaması nedeniyle, sözleşmenin konusuz kaldığının ve ifa imkansızlığının olduğunun kabul edilebileceği, mahkemenin karar vermesi durumunda ödemelere ilişkin kanuni faizin ödeme tarihlerinden, dava tarihine kadar 57.232,49 TL olarak hesaplanabileceği, " hususlarında görüş bildirilmiştir.
DELİLLER:
*Tüm dosya kapsamı,
*Bilirkişi raporu,
İNCELEME VE GEREKÇESİ
Dava, Alacak (sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan) tahsili talebine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır.
Dava konusu uyuşmazlığın:Davacı tarafından davalıya yapılan ödemelerin sebepsiz zenginleşmeye konu olup olmadığı , davacı tarafından davalıya yapılan ödemelerin davalıdan tahsili şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarına ilişkin uyuşmazlık olduğu anlaşılmaktadır.Davacının davalı firmaya ----- aylarında değişik tarihlerde ----ödeme yaptığını, söz konu ödemelerin ne için yapıldığının belirsiz olduğu, bu ödemeler karşılığında davacı kooperatife davalı tarafından düzenlenen faturalar bulunmadığı, bu nedenle davalı firmanın 150.000 TL sebepsiz zenginleştiği, haksız ve hukuksuz paranın davalıdan tahsilini dava etmiştir. Davalı davaya cevap vermediği gibi duruşmalara da katılmamıştır. Dava dosyasında davacı ------- davlı ile imzaladığı sözleşmenin davalıya yapılan ödemelerin bitiminden 2 ay sonrası tarihini taşıdığı anlaşılmaktadır. Kurulan sözleşmenin isminin ------------ olduğu konusunun ise isminde yazan hussuları kapsadığı anlaşılmaktadır. Davacı ------- ana sözleşmesi incelenmiş --------- ihale veya emanet usulünden hangisinin uygulanacağı, ihale usulünün kabulü halinde bunu kapalı teklif usulü, açık teklif usulü, pazarlık usulü ve yarışma usulü suretiyel yürütüleceği hususları genel kurul kararında belirtilir.'' maddeye göre kooperatife alınan arsalar ile ilgili olarak bu tür bir sözleşmenin kurulması hususunda yetkili mercinin --------- genel kurulu olduğu , sözleşmenin kurulması ile ilgili eski yönetim kurulunca bu hususta yetki verir bir genel kurul kararının dosyaya sunulmadığı, gerek ------ ana sözleşmesi gerekse -------- uyarınca ------yönetim kurulunun yetkisinin ------ amaçları doğrultusunda kooperatifi temsil etmek olduğu, bu amaca uygun tasarrufların -------- tüzel kişiliğini bağlayacağı , yönetim organının temsil yetkisinin sınırlarını aşarak , hukuki işlem yaptığını ve dolayısı ile tüzel kişiliğini bağlayıcı olmadığı anlaşılmaktadır.---------- yasal defterleri ve ödemelere konu makbuzları incelendiğinde davalı ile danışmanlık sözleşmesinin---- yılında imzalanmasına rağmen ----------- tarafından sıralı olarak düzenlenen makbuzlar ile -----yılında ödeme yapıldığı sırada ortada bir sözleşmenin bulunmadığı, bu cihetle nasıl bir hizmet alımı yapıldığının ödemeler sırasında belirsiz olduğu, yapılan tüm ödemelerin------- avansları hesabına kaydedilerek takip edildiği, ödemelerin banka yerine kasa hesabından farklı fakat yakın tutarlarla yapıldığı anlaşılmaktadır.Davalı danışmanlık hizmeti verdiğini iddia ettiği , bu hizmetler karşılığında bir fatura düzenlemediği dosyaya sunmadığı anlaşılmaktadır.
TBK 77. Maddesi uyarınca haklı bir sebep olmaksızın , bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür.Dosya incelendiğinde davacının davalıya---- yılından çeşitli tarihlerde toplam ----- verdiği, bu bedelin dayanağının belli olmadığı görülmektedir. Davacının davalıya ödemesini yaptığı 150.000 TL nin gerekçesi belirlenemediğinden TBK 77 Hükümleri kapsamında davalının sebepsiz zenginleştiği anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1-Davanın KABULÜNE,
2- -------- tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde alınması gerekli 10.246,50- TL harcın davacı tarafça peşin olarak yatırılan 2,561,63-TL harçtan mahsubu ile bakiye 7.684,87- TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ------- bütçesinden ödenen 1.320-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri, bilirkişi masrafı 2.509- TL yargılama gideri ile davacı tarafça peşin olarak yatırılan 2.713,43-TLharç masrafının davalıdan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen ücreti 23.500-TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzene karşı davalı yokluğunda verilen kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ---- Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/11/2022