T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/288
KARAR NO: 2023/33
DAVA: İTİRAZIN İPTALİ (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİH : 06/05/2021
KARAR TARİHİ: 13/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının, davacı şirket tarafından işletilen ----- kendisine ait olan ------- plakalı araçlarla 9 defa ihlalli geçiş yaptığını, davacı şirkete ----- tutarında borçlandığını, davalının borca ve ferilerine itirazının haksız olup bu nedenle itirazın iptali talebi gereğinin hasıl olduğunu, tünelin ücret toplama sisteminin tünelden geçen her aracın plakasının önden ve arkadan fotoğrafını çekmekte ve aracın plakasının ------ etiketini kuduğunu, araç geçiş yaptıktan sonra, aracın plakası sistem tarafından kesin olarak okunabilmiş ise banka alt yapısıyla entegre çalışan ücret sorgulama sistemi yaklaşık beş dakika sonra araç sahibinin ----- hesabından geçiş ücretine yetecek bakiye olup olmadığını sorguladığını ve varsa geçiş ücretini hesaptan tahsil edildiğini, davacı şirketin kanuni yükümlülüğünün bu iki adımın tamamlanması ile birlikte sonlandığını, ancak davacı şirketin tamamen iyi niyetle ve hiçbir yasal ve hukuki yükümlülüğü olmamasına rağmen ihlalli geçiş yapıldığında geçişi müteakip etiketi kullanıcılara satan/temin eden kurumlar nezdindeki ---- hesabından bilgi istemeye devam ettiğini, bu bağlamda; davalının kendisine ait olan ---- plakalı araçlarla takip tarihi itibarıyla davacı şirketin işlettiği otoyoldan ------ tarihleri arasında 9 kez ihlali geçiş yaptığını, bu ihlalli geçişler sonrasında her ne kadar----- sisteminin yukarıda plakaları yazan araçların plakalarının bağlı bulunduğu hesaptan provizyon istemiş olmasına rağmen provizyon istemleri, ------ hesaplarında yeterli bakiye bulunmaması nedeniyle banka tarafından reddedildiğini ve tahsilat yapılamadığını, davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmaması üzerine, davalıya ihlalli geçiş ihtarnameleri tebliğ edildiğini ancak yine de davalı tarafından bugüne kadar herhangi bir ödeme yapılmadığını, bunun üzerine davalı aleyhine ----- sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, takibin başlatılmasını müteakip ödeme emrinin tebliğ edildiğini, davalı tarafından ---- tarihli dilekçe ile yetkiye, icra takibine, asıl alacağa, cezaya ve tüm ferilerine itiraz ettiğini, davalının itirazı neticesinde takibin durduğunu, davalının yetki itirazına bulunmasının haksız olduğunu, davalının yetki itirazının hem kanun hükümlerine aykırı olduğu, hem de davacı şirketinin ------ ---- ilçesinde olduğundan dolayı ----- yetkili olduğu için davalının yetki itirazının reddinin gerektiğini, uyuşmazlığın çözülmesi amacıyla zorunlu arabuluculuğa başvurulduğunu ancak uzlaşma sağlanamadığını, davalının davacı şirkete olan borcunun kanundan kaynaklandığını, davacı şirketin işlettiği otoyoldan ihlalli olarak geçen davalının borca itirazının haksız olduğunu, davalı tarafından davacı şirkete borçlanılan meblağın 6001 sayılı “Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkındaki Kanun (6001 Sayılı Kanun)” gereği zorunlu olarak verilmiş bir cezadan kaynaklandığını, söz konusu kanunun 30. maddesinin emredici bir hüküm olup uygulaması için bir ön bildirim veya ihtara gerek olmadığını, yasal zorunluluk gereği tünelden ------- sistemlerini kullanarak geçen araç sahiplerinin sistemlerinde yeterli bakiye bulundurmaları,-- etiketlerinin kara listeye alınmalarını engellemeleri ve ---- hesaplarına araç plakalarını tanıtmaları gerektiğini, davalının --hesaplarında yeterli bakiye bulundurmaması nedeniyle ödeme yapılmamasından davacı şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, cezaların 4 kat üzerinden tahsil edileceğinin Kanun düzenlemesi olduğunu, bu cezanın üzerinde davacı şirketin herhangi bir takdir yetkisinin mevcut olmadığını, kanun hükmüne bakıldığında ihlalli geçiş cezasının herhangi bir bildirim veya uyarı şartına bağlanmadığının görüleceğini, para borcunun götürülecek borç olmasının da bu hususundoğruluğunu ortaya koyduğunu,---- serbest geçiş sistemi bulunmasının da ihlalli geçiş esnasında davacı şirketin bildirimde bulunma zorunluluğu bulunmadığını gösterdiğini, edimini yerine getirmediğini bilmesi gerken tarafın ise davalının olduğunun izahtan vareste olduğunu, davacı şirketin kanuni yükümlülüğü bulunmamasına rağmen davalının ---- yeterli bakiye bulunup bulunmadığını kontrol ederek üzerine düşeni fazlasıyla yerine getirdiğini, davacı şirketin araç sürücülerine ihlalli geçişte bulunduklarına dair bildirimde bulunmamış olması sebebiyle davacı şirkete herhangi bir kusur atfedilemeyeceğini, davalının basiretli bir tacir olarak geçiş esnasında ödeme yapıp yapmadığını düzenli olarak kontrol ve takip ediyor olması gerektiğini, her iki taraf da tacir olduğundan alacağa işleyecek faizin ticari temerrüt faizi olduğunu, davalının faize itirazının haksız olduğunu, davacı şirket tarafından asıl alacağa işleyen faizden ----- talep etmesinin hukuka uygun olduğunu, alacak likit olduğu için davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini talep ve dava etmiştir.Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmemiş ve cevap dilekçesi sunmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; davacının işlettiği otoyol ve bağlantı yollarından ihlâlli geçişler sebebiyle işleten şirket tarafından geçiş ücretinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkindir.
------- sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır.
Elektrik Elektronik mühendisi tarafından sunulan bilirkişi raporunda özetle; Taraflar arasındaki arabuluculuk görüşmelerinin, ----- tarihinde tutulan ikinci oturum tutanağı ile anlaşamama ile sonuçlandığı,------ gelen cevabi yazıda ---- plakalı araçlar için -----üyeliğinin mevcut olmadığı, ----- gelen cevabi yazıda---- plakalı araçlar için ---- tarihleri arasında ---- mevcut olmadığı, davalı kurumun ----- vermiş olduğu dilekçesinde ceza kesilen araçların ikisinin de ---- tarihinde satıldığı ve ----başka plakalı araçlara takıldığı belirtilmişse de, söz konusu satım işleminin davaya konu geçişlerden sonra yapılmış olduğu,--------- tarihinde gelen cevabi yazı ekindeki hesap hareketleri incelendiğinde; 9 ihlalli geçiş öncesinde hesap bakiyelerinin yetersiz olduğu, bu durumun ihlalli geçiş listesindeki ----- olarak yansıdığı görüldüğü, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. Maddesinde;(1) Genel müdürlük işletimindeki otoyollar ve erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücretini ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin dört katı tutarında idari para cezası verilir.
(2) Erişme kontrolü uygulanan karayollarında kısıtlanan ve yasaklanan işler ve hareketleri yapanlar ve yaptıranlar ile koruma alanı içine giren hayvan sahiplerine ----- yetkilendirilen personel veya trafik polisi, trafik polisinin görev alanı dışında kalan yerlerde jandarma personeli tarafından beş yüz Türk lirası idari para cezası verilir. Bu kanunun 18’inci maddesinin altıncı fıkrası uyarınca karayolları sınır çizgileri dahilinde yasaklanan fiilleri işleyenler hakkında ----------hükümleri uygulanır. Şu kadar ki, 2872 sayılı kanunun 20’inci maddesinin (s) bendinde belirtilen fiillerin şehirlerarası yolcu ve yük taşımacılığı yapanlar tarafından karayolları sınır çizgileri dahilinde işlenmesi halinde uygulanacak idari para cezası beş yüz Türk lirasından aşağı olamaz. ---- sınır çizgileri dahilinde yasaklanan fiillerin denetimi ile 2872 sayılı Kanunda öngörülen yaptırımların uygulanmasında, Genel Müdürlük 2872 sayılı Kanunun 12’inci maddesi uyarınca yetkilendirilmiş kuruluşlardan sayılır. (3) Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ve geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idari para cezaları 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir. -----tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri, tahsilatın yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Genel Müdürlük hesaplarına aktarılır.
(4) Birinci fıkra uyarınca ödenmesi gereken idari para cezaları ile geçiş ücretleri ödenmeden, kabahatin işlendiği araçların fenni muayeneleri ile satıl ve devirleri yapılmaz.
(5) 4046, 3465, 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.
(6) 4046, 3465, 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden
ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir.
(7) Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz.------ Otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen yabancı plakalı araçlara uygulanan idari para cezaları için bu fıkrada belirtilen on beş gün içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde idari para cezası tahsil edilmez denilmektedir. g) Ödeme yapılmadan otoyoldan çıkış yapılan tarihi izleyen 15 gün içinde İhlalli Geçiş Bildirimi üzerinde belirtilen banka şubelerine ödeme yapılmadığı takdirde geçiş ücretinin 4 katı para cezası ve geçiş ücreti ödenmesinin gerekeceği kanaatine varılmıştır.Dosyada yapılan inceleme sonucunda geçiş bedeli ve ceza bedelleri detayları aşağıda verilmiş ve hesaplama detayları aşağıda verilmiştir.---- araca ait ilgili kurumca bildirilen 9 ihlalli geçiş ve açıklamaları aşağıdaki gibidir:
Giriş-Çıkış İstasyonu Tarih Saat Ücret Provizyon Red Nedeni
1) 07.06.2018 12:55:05:17 28,80 TL Ürün bakiyesi yetersiz
2)--13.06.2018 10:59:33:12 28,80 TL Ürün bakiyesi yetersiz
3)-13.06.2018 14:48:51:98 28,80 TL Ürün bakiyesi yetersiz
4)-14.06.2018 10:34:27:71 28,80 TL Ürün bakiyesi yetersiz
5)-14.06.2018 14:01:46:73 28,80 TL Ürün bakiyesi yetersiz
6)- 26.07.2018 10:42:12:06 34,90 TL Ürün bakiyesi yetersiz
7)-26.07.2018 12:20:28:79 34,90 TL Ürün bakiyesi yetersiz
8)- 05.11.2018 11:09:47:16 34,90 TL Ürün bakiyesi yetersiz
Bu geçişlerin ceza bedelleri ise;
Giriş-Çıkış İstasyonu Tarih Saat Ücret Ceza Bedeli
1) - 07.06.2018 12:55:05:17 28,80 TL 115,20 TL
2)- 13.06.2018 10:59:33:12 28,80 TL 115,20 TL
3)-13.06.2018 14:48:51:98 28,80 TL 115,20 TL
4)-14.06.2018 10:34:27:71 28,80 TL 115,20 TL
5) -14.06.2018 14:01:46:73 28,80 TL 115,20 TL
6) - 26.07.2018 10:42:12:06 34,90 TL 139,60 TL
7) -26.07.2018 12:20:28:79 34,90 TL 139,60 TL
8) - 05.11.2018 11:09:47:16 34,90 TL 139,60 TL
geçiş için ücretler toplamı = (5 x 28,80 TL) + (3 x 34,90) = 248,70 TL
8 geçiş için toplam ceza bedeli = (5 x 115,20) + (3 x 139,60) = 994,80 TLGeçiş Ücretleri ve Ceza Bedelleri Genel Toplamı = 248,70 TL + 994,80 TL = 1.243,50 TL ------ plaka no’lu araca ait ilgili kurumca bildirilen 1 ihlalli geçiş ve açıklamaları aşağıdaki gibidir:
Giriş-Çıkış İstasyonu Tarih Saat Ücret Provizyon Red Nedeni
1) - 17.01.2019 13:12:33:00 23,30 TL Ürün bakiyesi yetersiz
Bu geçişlerin ceza bedelleri ise;
Giriş-Çıkış İstasyonu Tarih Saat Ücret Ceza Bedeli
1)- 17.01.2019, 13:12:33:00, 23,30 TL, 93,20 TL geçiş için ücret = 23,30 TL 1 geçiş için toplam ceza bedeli = 93,20 TL Geçiş Ücretleri ve Ceza Bedelleri Genel Toplamı = 23,30 TL + 93,20 TL = 116,50 TL
İki araç için geçiş bedelleri toplamı; 248,70 TL + 23,30 TL = 272,00 TL
İhlalli geçiş ceza toplamı ; 994,80 TL + 93,20 TL = 1.088 TL
Sonuç olarak; iki aracın 10 ihlalli geçişi için ceza bedeli dahil toplam bedel ise; 1.243,50 TL + 116,50 TL = 1.360,00 TL olarak bulunur.
Dosya münderecatında bulunan davacı ---------- ücretinin geçiş sırasında bakiyesinin yetersiz olmasından ödenemediği, Davacı -----davalıdan söz konusu 2 araç için toplam 9 ihlalli geçiş için 272,00 TL geçiş ücreti ve 1.088,00 TL lira ceza bedeli olmak üzere toplam 1.360,00 TL alacağı olduğu yönünde görüş ve kanaate varıldığı bildirilmiştir.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun madde 30/5 : “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.------
Davacı şirketin, 3996 sayılı “Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun” ve işbu Kanuna istinaden verilen ----- kararı kapsamında -----üstlendiği anlaşılmaktadır.
6001 sayılı Kanun’un 30/5 maddesi kapsamında, davacı şirketin işletmesini üstlendiği köprü, bağlantı yolu ve otoyollardan geçiş sebebiyle tahakkuk eden geçiş ücretini tahsil yetkisi olduğu görülmektedir. Ayrıca davacı işletmeci şirketin; geçiş ücretini ödemeden geçen araç sahiplerinden geçiş ücreti ile birlikte geçiş ücretinin dört (4) katı kadar ceza bedelini tahsil edeceği, 27/3/2015 tarihli 6639 sayılı Kanunun 33 üncü maddesi ile 16/5/2018 tarihli 7144 sayılı Kanunun 18 inci maddesiyle yapılan değişiklikler sonucunda hüküm altına alınmıştır.
Hâlböyleyken, köprü, otoyol ve bağlantı yollarının işletmesini üstlenen şirketin geçiş ücretini tahsil etme yetkisi olduğu, geçiş ücretini ödemeden geçen araç sahiplerinden ise geçiş bedeli ile birlikte geçiş ücretinin dört (4) katı tutarında ceza bedelini de tahsil edebileceği 6001 sayılı Kanun’un 30/5 maddesi uyarınca açıktır.
---- uygulamasında, araç sahiplerinin plaka numaralarıyla birlikte ---- aboneliği aldıkları (her araç plakasına ait ayrı bir abonelik), köprü, otoyol ve bağlantı yollarından geçiş sırasında araç sahibinin------ hesabında yeteri kadar bakiye bulundurması gerektiği, yeterli bakiye bulundurmayan aracın plakasının geçişten sonra her gün belli aralıklarla sistem tarafından kontrol edildiği (bakiye sorgulamasının belirli saat aralıklarıyla otomatik olarak yapıldığı), yeterli bakiye olduğunda geçiş bedelinin tahsil edildiği, bu sorgulamanın geçişten sonraki on beş (15) gün boyunca devam ettiği, on beş günün sonunda hâlen hesabında -yeteri kadar- geçiş ücretini karşılar bakiye bulundurmayan aracın geçişinin ‘cezalı geçiş’ statüsüne dönüştüğü bilinmektedir.
Davacı, davaya konu otoyol, köprü ve bağlantı yollarını özel hukuk hükümlerine göre işlettiğine, davacı ile davalı birer tacir olduğuna ve uyuşmazlık tarafların ticari işletmesinden kaynaklandığına göre; huzurdaki davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerekir.
Davalı şirketin aracının davacının işlettiği otoyoldan geçiş yaptığı, ihlali geçiş anında ve takip eden 15 gün yeter bakiyenin bulunmadığı anlaşılmıştır. Açıklanan gerekçelerle davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Dava itirazın iptaline ilişkin olup davacı icra inkar tazminatı da talep etmektedir. Davacı şirketin talep ettiği alacak muayyen (likid) kabul edilmiş, %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, İcra İflas Kanunu madde 67/2 uyarınca davanın kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE,
2------ sayılı icra dosyasına yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, duran takibin 1.360,00 TL üzerinden avans faizi ile birlikte DEVAMINA,
3-Asıl alacak olan 1.360,00 TL üzerinden hesaplanacak %20 icra inkar tazminatının davalı şirketten tahsili ile davacıya ödenmesine,
4-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ------ bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
5-Davacı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Genel Hükümler madde 13/1-2 ve A.A.Ü.T. Uyarınca 1.360,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-)Karar tarihinde alınması gerekli 179,90-TL harcın davacı tarafça peşin olarak yatırılan 59,30-TL harçtan mahsubu ile bakiye 120,60-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
7-Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL peşin harç ile 937,80 TL bilirkişi, posta, tebligat gideri olmak üzere toplam 997,10 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
8-Kullanılmayan gider avansının HMK madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,
Dair,davacı vekilinin ve davalı şirket temsilcisinin yüzüne karşı, miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usûlen anlatıldı.13/01/2023