T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/198 Esas
KARAR NO: 2022/514
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/09/2019
KARAR TARİHİ: 14/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA /TALEP :Davacı dava dilekçesinde özetle; a)Davalılardan ----- seçimleri yaygınlaşan ve yeni ------ ------------ hayata geçirerek medya üzerinde ---- bulunduğunu, bu kapsamda anılan dernek --------- de kabul ettiği üzere --------- bulan ----aldığını, bu ---- ------ dolaşan haberleri denetlediğini iddia eden ---- haber sitesini yayınladığını, diğer davalı ---------- gereken işler hakkında ---------sunarak fatura karşılığı ticari kar olarak akladığını, her iki davalının, gerek şirketin gerekse derneğin yetkisi ------ derneğin aldığı fonların kara dönüştürülmesinde şirketi bir araç olarak kullanmakta dolayısıyla her iki tüzel kişilik arasında ----------olduğunu,
b)Davalıların müştereken idaresinde olan--------rapor yayınlayarak habere ilişkin -------- müvekkil-------fazla yalan haber yayan sosyal medya hesapları arasında gösterdiğini,
c)------ esas olan ------- girildiğinde ise---------ne gibi bir yalan haber yaydığı belirtilmeden seçim zamanında internette dolaşan yalan haberler sıralanmış ancak hangi haberin müvekkil gazete tarafından yapıldığına ilişkin herhangi bir bilgi verilmediğini,
d)Bir başka deyişle, davalıların ---------- sıfatının neye dayanarak verildiği konusunda hiçbir açıklama yer almamakta, anonim hesaplar tarafından ------yer almayan onlarca haberin de müvekkil tarafında yayınlanmış gibi bir algı oluşturmaya çalışıldığını,
e)Davalıların yayınladığı algoritması, araştırma yöntemi ve hangi rakamlara nasıl dayandığı belli olmayan sözde raporda---- yapmadığı haberler de müvekkile ihale edilmiş görüldüğünü . İçeriği itibariyle yalan olup -----tarafından hakkında tek bir satır bile yazılmadığını,---------haberler de müvekkil ------- yazmış gibi yansıtıldığını,
f)Davacı----------- yayınladığı haberleri filtreden geçirdiğini, şüpheli olması halinde bu habere şerh düşmekte, habercilik dilinin gereğini yerine getirdiğini,
g)Davacı ------- anlaşmalı olup yayınladığı haberleri---- sağladığı akıştan almaktadır.------ ------ gündeminden almakta olup sahada ------- (d) bendinde bahsettiğimiz gibi bir videoyu ilk elden almış olma ihtimali olmadığını,
ğ)Bir başka deyişle davacı -------dolaşıma sokan gazete olmayıp, haberleri belli bir doğruluk süzgecinden geçirip servis etmektedir. Bunların yanısıra etik ve tarafsızlığa oldukça önem vermekte, sadece bu sebepten ötürü sıradan bir internet gazetesinden farklı olarak birçok kullanıcı tarafından tercih edilmediğini,
h)Buna rağmen davalılar, ------ mekanizması olarak faaliyet gösterdiği, en tarafsızın kendileri olduğu, haberleri doğruladıklarını veya yalanladıklarını iddia etse de hükümetten, muhalefetten -------- aldığı, siyasi odaklarla işbirliği yaptıkları bilinmektedir. Özetle davalılar bu raporla tarafız basını açıkça hedef aldığını,
ı)Davalıların yayınladığı raporun müvekkil şirketin ticari itibarına bir saldırı niteliğinde olduğu ve rapordan sonra----------- aleyhinde bir çok sert eleştiriye uğradığı aşikar olduğunu,
i)Doğrudan maddi zararını ispatlamak güçtür. Zira ------ aldığı bağışlar ve sınırlı bir reklam geliriyle faaliyetlerini sürdürmektedir. Ancak yine TTK'nın haksız rekabete ilişkin m.54/3 hükmü uyarınca haksız rekabetin doğması için bir zararın doğmasına gerek olmadığını,
j)Dolayısıyla, davalıların asılsız, nasıl ve neye dayanarak hazırlandığı bilinmeyen grafik ve sayısal verilerle müvekkili en çok yalan haber yayınlayan gazete olarak tanımlaması şüphesiz ki müvekkil şirketin ticari itibarıyla beraber manevi hakları da saldırıya uğradığını,
k)Arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alınamadığını,
l)Haksız rekabete ilişkin hükümlere dayanarak -------- maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle beraber davalılardan alınarak davacıya, müvekkil gazetenin manevi haklarını ihlal ettiğinden bahisle------- manevi tazminat davalılardan alınarak dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle beraber davalılardan alınarak davacı gazeteye ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:Davalı cevap dilekçesinde özetle:Yetki itirazında bulunarak yetkili Mahkemelerin ----- Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu,ayrıca görevsizlik itirazında bulunarak Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunu----- yönünden davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmesi gerektiğini,----- olduğunu, davalı şirket ile hiç bir bağının bulunmadığını, davalı şirketin sahibi olduğu ------ sitesinin amacının internet ortamında yer alan şüpheli haberleri teyitlemek ve kamu oyunun doğru bilgi almasını sağlamak olduğunu, davacı şirketin yalan içerikli haber paylaştığını ve bunu üzerine davalı şirket tarafından haberin gerçeği yansıtmadığı, tespit edilerek kamuoyu ile paylaşıldığını, akabinde davacı şirketin davalı şirkete yönelik olarak adeta ------- başlattığını, davalı şirketin ilgili haberin ---------- tespit ederek gözetleyici görevini yerine getirdiğini, davalı şirketin faaliyetini yürüttüğü haber doğrulama ------------ işleyişi göz önüne alındığında, davacı şirketin hedef alınmadığını, haksız rekabete konu bir olayın bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davanın konusunun davalının --------- gibi bir ifade kullandığının iddia edildiği ve bu içerikle yapılan haber paylaşımı şeklinde gerçekleşen haksız fiilden kaynaklı tazminat istemli olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı yanın bu ---------paylaşımlarının davacı aleyhine haksız rekabet oluşturacak nitelikte olup olmadığı , davalı eylemleri nedeniyle varsa davacı yanın haksız rekabete dayalı maddi tazminat talep edebileceği mirktarın belirlenmesi, eylemin niteliği ve işleniş şekli itibariyle ------TMK 25 ve TBK hükümlerine göre manevi tazminat talep etme koşullarının oluşup oluşmadığı , oluşuyor ise TMK 2. Maddesi gereğince tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre miktarının tespiti ve davalıların dava konusu tazminattan sorumlu olup olmadığı yani pasif husumet ehliyetlerinin bulunup bulunmadığına ilişkindir .
Mahkememizce dosya haksız rekabet şartlarının oluşup oluşmadığı konusunda, bilirkişi heyetine tevdi edilmiş ve bilirkişi heyetince düzenlenen------- tarihli bilirkişi raporunda özetle;Davacı tarafın------- --- deldiği içeriğin paylaşıldığı, bu içeriği-----aldığı, davalı ------kendi amaç ve misyonunu, basında ve-------- yayınlanan haber içeriklerinin doğru olup olmadığına ilişkin kontrol olarak belirlediği, bu amacın hukuka aykırı olmadığı, davacı tüzel kişinin de kişilik haklarından yararlanabileceği, basının haberlerinde eleştiri getirebileceği, bu eleştirilere de katlanılması gerektiği,davalı tarafça haberin içeriğinin, veriliş tarzının ve hedefin hukuka uygun| olup olmadığı kontrolünün yapılmasında doğrudan -------- hedef gösterilmediği, kullanılan ibarelerin amacı aşmadığı ve kişilik haklarına bir saldırı olmadığı, rekabete ilişkin kötülemenin de burada mevcut olmadığını, Mahkemenin aksi kanaate varması halinde, maddi ve manevi tazminata hükmedebileceği, maddi tazmınat konusunda dava dosyasında bunu hesaplayabilecek dayanak bir belgenin bulunmadığı, manevi tazminat noktasında ise takdirin mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir.
Davalı ------şirketine ----- davacıya --------- hesabında, ----- yerel seçimleri öncesinde, ---- tarihinde; ----- katıldığı------------- gibi şeklinde bir ifade kullandığı hususunda taraflar arasında herhangi bir çekişme bulunmadığı, söz konusu haberin bu şekilde verildiği dava dilekçesi ekinde yer alan çıktılarda aynen yer aldığının görüldüğü, dava konusu haber ile ilgili olarak yapılan incelemede söz konusu haberin halihazırda ------------deldiği ------ şeklinde bir ----olduğu, haberin --------aldığı. Yine aynı şekilde davacıya ait -------- sözleriyle ilgili iki farklı yorum geldi:------------------şeklinde ----- yapıldığı davacı tarafin iddialarına konu olan ------------ halen yayında olduğu görülmektedir.
Yine davalı şirketçe -------tarihinde dosyaya sunulan dilekçe ekinde ---- yer alan yalan ve yanlış haberle ilgili olarak analiz sonuçlarının yer aldığı çalışmada----------- başlıklı sayfada sahte haberin yayılmasına neden olan paylaştıkları içerikler en fazla etkileşim alan ---------- olarak;-----------------Şeklinde bilgilerin yer aldığı ve bu listede davacı tarafın ---------Sırada olduğu görülmektedir. Basının kullandığı dilin daha dikkat çekici ve daha kışkırtıcı olabileceği, basının, bir haberi herkesin anladığından ve yorumladığından daha farklı yorumlayabileceği, basının farklı yorumlarına açık olmak gerektiği,fakat öncelikle haberin doğru olması gerektiği, habercilik sitelerinin öncelikle kamuoyuna haberi doğru vermek ile sorumlu oldukları, haberlerin içeriğinin doğru olduktan mizahi şekilde dikkat çeken ifadelerle sunulabileceği açıktır.
Bu noktadan bakıldığında haber sitelerinin sunduğu haberlerin doğru olduğuna dair öncelikle araştırma yapmakla yükümlü oldukları söz konusu dava konusu haberde küçük bir araştırma ile davacı şirketin ------ hesabında yayınlandığı şekilde-------- deldiği gibi-------------sözlerin kullanıldığının anlaşılacağı, bu durumda haber içeriğinin doğru olmadığı, ----- doğrulamak amacıyla ------- olduğu, bu sitenin ----- bir çok haber ile ilgili olarak doğrulama yaptığı buna ilişkin belli aralıklarla sitesinde analiz raporlarını yayınladığı, yukarıda açıklandığı gibi davacı şirkete ait dava konusu haberde olduğu gibi başka haberleri de analiz ettiği raporu sitesinde yayınladığı bu rapor incelendiğinde haberlerin doğruluğu konusundaki inceleme dışında, inceleme sınırları dışına çıkacak şekilde davacı şirket yada diğer haberleri yayınlayan şirketlere ilişkin olumlu yada olumsuz herhangi bir uyarıda bulunulmadığı ,yayınlanan bu raporun aksinin de iddia edilmediği, davalı şirkete ait teyit org sitesinin bu eyleminin kamu yonun doğru bilgi edinme hakkı kapsımında değerlendirilmesi gerektiği aynı teyit işleminin herhangi başka bir kurum ------- yapabileceği , bu şekilde gerçekleştirilen araştırma, inceleme, analiz sonuçlarının yayınlanmasının yorum katılmadan inceleme sınırları içerisinde kalmak ve doğru olması kaydı ile haksız rekabet olarak değerlendirilemeyeceği, zira bütün basın için geçerli olan kuralların da var olduğu , bunların başında ----------------- sayılabileceği, bu çerçevede bu sınırlara uyularak yapılan değerlendirme, sınıflandırma, doğruluk testleri içeriğinde bir markayı bir şirketi yada bir diğer basın organının belirtiyor olsa bile bunların hukuk uygun olacağı açıktır.
Sonuç olarak davacı tarafin -----hesabında --------etkileşim aldığı, Davalı --------kendi amaç ve misyonunu, basında ve internet ortamında yayınlanan haber içeriklerinin doğru olup olmadığına ilişkin kontrol olarak belirlediği, amacın hukuka aykırı olmadığı, davacı tüzel kişinin de kişilik haklarından yararlanabileceği, Basının haberlerinde eleştiri getirebileceği, bu eleştirilere de katlanılması gerektiği davalı tarafça haberin içeriğinin, veriliş tarzının ve hedefin hukuka uygun olup olmadığı kontrolünün yapılmasında doğrudan-------- gösterilmediği, kullanılan ibarelerin amacı aşmadığı ve kişilik haklarına bir saldırı olmadığı, haksız rekabet unsuru olan kötüleme şartının gerçekleşmediği, bu nedenle davacı maddi ve manevi tazminat talebinin haklığı kanıtlayamadığı sonucuna varılmakla kanıtlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının talebine yönelik istemlerin subuta ermemesi nedeniyle DAVANIN REDDİNE,
2)Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken 80,70 TL harcın peşin yatırılan harçtan mahsubu ile arta kalan 36,30-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,
3)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4)Davalı kendisini vekille temsil ettiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince davalı vekili için tayin olunan 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5)Suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6)Davacı tarafından yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının 6100 sayılı HMK md. 333 uyarınca karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, verilen kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içeresinde ------------ ilgili dairesinden istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.29/09/2022