T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/204
KARAR NO: 2022/770
DAVA : İTİRAZIN İPTALİ (HİZMET SÖZLEŞMESİNDEN KAYNAKLANAN)
DAVA TARİHİ : 21/09/2019
KARAR TARİHİ : 25/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 6001 Sayılı Kanun'un 30. maddesi 5. fıkrasında “4046, 3465 ve 3996 Sayılı Kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir” düzenlemesine yer verildiğini,-------- tarihinde yürürlüğe giren 7144 sayılı Kanun'un 18 inci maddesi ile “on katı tutarında” ibaresi “dört katı tutarında” olarak “(5) 4046, 3465 ve 3996 Sayılı Kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ------- şeklinde değiştirildiğini, davalı-borçlu şirket aleyhine başlatılan icra takibinde davacı şirketin talep ettiği asıl alacağın içinde yer alan gecikme cezaları 7144 sayılı kanun'un 18 inci maddesi ile 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanunun 30.Maddesinin 5.Fıkrasında yapılan değişiklik nedeniyle 10 katından 4 katına indirildiğini, işletme hakkı davacı şirkette bulunan köprü ve otoyollardan geçişler 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürülüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun'un 30/5 Maddesi kapsamında ücretlendirilmekte ve aynı düzenleme kapsamında ücret ödemeksizin yapılan geçişlerde; icra takibinden sonra yapılan kanuni değişiklik sonrasında geçiş ücretinin dört katı tutarında ceza uygulaması yapıldığını, bununla birlikte geçiş tarihini izleyen 15 günlük sürede geçiş ücretini ödeyenlere 6001 sayılı Kanun'un 30/7 maddesi uyarınca ceza uygulaması yapılmadığını, davalı, --------- tarihleri arasında ücret ödemeksizin köprü ve otoyol geçişi yaptığını, geçiş ücretleri ve bu ücretlere ait 6001 s.k. m.30/5 hükmünün getirdiği yasal cezanın ödenmemesi üzerine yukarıda esas numarası yazılı icra takip dosyası üzerinden icra takibine girişildiğini; davalı ise alacaklı davacı şirkete herhangi bir borcu bulunmadığı gerekçesiyle icra takibine itiraz ettiğini, İcra takibinden sonra 7144 sayılı Kanun'un 18. maddesi ile 6001 sayılı Kanun'un 30. maddesinde değişiklik yapılarak uygulanan ceza kat sayısı ondan dörde düşürüldüğünü, bu nedenle davamızın ceza uygulamalarında kanuni değişiklik sonrasında oluşan hukuki durum dikkate alınarak cezalar dört kat olarak belirlenerek harçlandırıldığını, bu yönüyle; icra takibine konu edilen geçiş ücretlerinin dört katını aşan ceza bedellerinin davanın konusu olmadığını, davanın kabulü ile ------sayılı dosyasında davalının icra takibine vaki itirazının iptalini, icra takibinin geçiş ücreti ve gecikme cezası olmak üzere toplam ----- asıl alacak ile bu alacağa takip tarihinden önce işlemiş faiz ----- yönünden takip talebinde gösterilen şartlarla devamını, davalı borçlu tarafından icra takibine haksız bir şekilde itiraz edildiğinden icra takibine konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere belirlenecek icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına, peşin olarak ödenen yargılama giderleri ve harçlarla tespit edilecek avukatlık vekâlet ücretinin davalı borçludan tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından ileri sürülen ücret ödemeksizin geçiş iddiası da haksız ve mesnetsiz olduğunu, davalıya ait araçların geçiş ihlali yaptığı iddia edilen tarihlerde araçlarda bulunan -------- cihazının içerisinde geçiş ücretleri için yeterli bakiye bulunduğunu,durum böyle iken davalıya ait araçlar ücret ödemeksizin geçiş yapmış olsa dahi kabul anlamına gelmemek kaydı ile bu durumda davalıya yüklenebilecek hiçbir kusur bulunmadığını, araçta bulunan ------ cihazından geçiş ücretini tahsil etmek davacının sorumluluğunda olup davacının sistemlerindeki sorunlardan dolayı davalının ihlalli geçiş yaptığının söylenmesi hakkaniyete aykırı olduğunu, uygulamada sıkça karşılaşıldığı üzere köprü ve otoyollardaki ---------- dolayı birçok kişinin cihazlarında yeterli bakiye olmasına rağmen ücretlerin alınamadığı, davacı şirketçe davalıya ait araç sürücüsüne gişelerdeki personel tarafından bu yönde bir bildirim/tebligat/ihtar vs. tebliğ edilmediğini, uyarıda bulunulmadığını, kaldı ki sonrasında da makul bir süre içerisinde müvekkile ücret ödenmeden geçiş yapıldığı belirtilerek ödeme imkanı sunulmadığını, davacının aksi yöndeki ispatlanamayan soyut beyanlarına itibar edilmemesini, kaldı ki ücret ödenmeden geçilen geçişlerden sonra cihaza para yüklemesi yapıldığında da cihazlardan geçiş ücretleri tahsil edilebilecekken ve günümüz teknolojisinde bu yönde bir işlemin gerçekleştirilmesi son derece kolay sağlanabilecekken davacı tarafça bu işlem tabiri caizse sırf daha fazla kazanç sağlamak adına gerçekleştirilmediğini, oysa davacı taraf da çok iyi bilmektedir ki küçük miktarlardaki geçiş ücretleri araç sürücülerine veya sahiplerine usulüne uygun bir biçimde bildirilse bu ücretler hiçbir 2. ihtara gerek dahi kalmadan her seferinde ödeneceğini, yine bu bedeller geçişlerden sonra hesaplarda bulunan bakiyelerden düşülse, davacı şirketçe yüksek oranlarda ----- katına kadar uygulanan ceza bedellerinin uygulanması mümkün olmayacağını ve davacı şirketçe belki de milyonlarca liralık haksız kazanç sağlanamayacağını, davacı her ne kadar "geçiş tarihini izleyen 15 günlük sürede geçiş ücretini ödeyenlere 6001 Sayılı Kanun'un 30/7 maddesi uyarınca ceza uygulaması yapılmamaktadır." demişse de bu husus da gerçekleri yansıtmadığını, davalının araçlarındaki cihazlarda her daim yeterli ücret bulunduğu gibi iddia edilen geçişlerden sonraki 15 günlük sürelerde de yeterli bakiyeleri bulunduğunu, davacının açıkça ve bilerek/isteyerek bu 15 günlük cezasız ödeme süresini geçirdiğini ve sonrasında yasadan kaynaklandığını iddia ettiği fahiş ceza miktarlarını tahsil etmeye çalıştığını, usulsüz tebligat nedeniyle davayı öğrenme tarihinin ------- olarak kabul edilmesine ve işbu dilekçemiz cevap dilekçesi olarak kabulüne, haksız ve mesnetsiz davanın reddine, davacının haksız ve kötü niyetli olması sebebiyle %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilerek bu tazminatın davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; davacının işlettiği ------- ihlâlli geçişler sebebiyle işleten şirket tarafından geçiş ücretinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalının yaptığı itirazın iptaline ilişkindir.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun madde 30/5: “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir.------------
Davacı şirketin, ---------- işbu Kanuna istinaden çıkarılan ----------- kararı kapsamında ------------ yap-işlet-devret modeli ile işletmesini üstlendiği anlaşılmaktadır.
6001 sayılı Kanun’un 30/5 maddesi kapsamında, davacı şirketin işletmesini üstlendiği köprü, bağlantı yolu ve otoyollardan geçiş sebebiyle tahakkuk eden geçiş ücretini tahsil yetkisi olduğu görülmektedir. Ayrıca davacı işletmeci şirketin; geçiş ücretini ödemeden geçen araç sahiplerinden geçiş ücreti ile birlikte geçiş ücretinin dört (4) katı kadar ceza bedelini tahsil edeceği,--------- tarihli 6639 sayılı Kanunun 33 üncü maddesi ile 16/5/2018 tarihli 7144 sayılı Kanunun 18 inci maddesiyle yapılan değişiklikler sonucunda hüküm altına alınmıştır.
Hâlböyleyken, köprü, otoyol ve bağlantı yollarının işletmesini üstlenen şirketin geçiş ücretini tahsil etme yetkisi olduğu, geçiş ücretini ödemeden geçen araç sahiplerinden ise geçiş bedeli ile birlikte geçiş ücretinin dört (4) katı tutarında ceza bedelini de tahsil edebileceği 6001 sayılı Kanun’un 30/5 maddesi uyarınca açıktır.
Davacı taraf ticaret şirketi, davalı taraf da bir ticaret şirketidir. Davacı, otoyol, köprü ve bağlantı yollarını özel hukuk hükümlerine göre işlettiğine, davacı ve davalı birer tacir olduğuna ve uyuşmazlık tarafların ticari işletmesinden kaynaklandığına göre; huzurdaki davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesinde usûl ve kanuna aykırı bir yön yoktur. Bu açıdan değerlendirildiğinde Mahkememiz işbu davada görevlidir.
--- uygulamasında, araç sahiplerinin plaka numaralarıyla birlikte ---- aboneliği aldıkları (her araç plakasına ait ayrı bir abonelik), köprü, otoyol ve bağlantı yollarından geçiş sırasında araç sahibinin-------hesabında yeteri kadar bakiye bulundurması gerektiği, yeterli bakiye bulundurmayan aracın plakasının geçişten sonra her gün belli aralıklarla sistem tarafından kontrol edildiği (bakiye sorgulamasının belirli saat aralıklarıyla otomatik olarak yapıldığı), yeterli bakiye olduğunda geçiş bedelinin tahsil edildiği, bu sorgulamanın geçişten sonraki on beş (15) gün boyunca devam ettiği, on beş günün sonunda hâlen hesabında -yeteri kadar- geçiş ücretini karşılar bakiye bulundurmayan aracın geçişinin ‘cezalı geçiş’ statüsüne dönüştüğü bilinmektedir.
Elektronik mühendisi bilirkişiye dosya kapsamına göre tespit ve hesaplama yapılması için görev verilmiş, bilirkişice Mahkememize kök ve ek raporlar sunulmuştur.
Elektronik Mühendisi Bilirkişi kök ve ek raporunda özetle;----- tarihinde müvekkile ait -----bakiye bulunduğunu, ----- tarihinde yeterli bakiye olmaması sebebiyle --- çekilememiş ve geçiş ihlali sebebiyle ------ saatinde yüklendiği görülmekle birlikte; geçmiş tarihli ve yasal süre olan 15 günlük geçmiş ihlalli geçiş ücretlerinin bu bakiyeden karşılandığı, geçiş tarihi olan ------- bakiyenin kalmadığı, yasal 15 günlük geçmiş süre içindeki geçiş ücreti hareketleri ------ hareketlerinde görüldüğü,
----- tarihinde müvekkile ait ---- bakiye bulunmakta üstüne ---- fazladan yükleme yapıldığını,---- tarihinde yeterli bakiye olmaması sebebiyle --------- çekilemediğini ve geçiş ihlali sebebiyle 4 katı ceza yazıldığını,-------- saatinde yüklendiği, geçmiş tarihli ve yasal süre olan 15 günlük geçmiş ihlalli geçiş ücretlerinin bu bakiyeden ödenmekle birlikte karşılandığı, bu nedenle; geçiş tarihi olan----- geçiş ücreti olan ------- bakiyenin kalmadığı görüldüğü, yasal 15 günlük geçmiş süre içindeki geçiş ücreti hareketleri -----bakiye hareketlerinde görüldüğü,------- günlük yasal süre olan geçiş ihlalleri tüm tablo boyunca devam etmekte olduğu, davacı tarafından 15 günlük yasal süre içerisinde kayıtlı ---- ürününden çekim işlemi denediği geçiş tutarlarını karşılayacak kadar tutarın geçmişe ---- plakalı araç ile geçiş ihalleri yapıldığı iddia edilen ----- tarihleri arasındaki ve yasal süre olan takip eden 15 günlük süre sonunda, ilgili plakaya bağlı olan-------- hesabına kök raporda ve itiraz dilekçesinde davalı tarafından belirtilen tarihlerde bakiye yüklendiği, ancak ihlalli geçiş yapıldığı iddia edilen tarihler öncesinde yapılan kaçak geçişlerin 15 günlük yasal süresinde -----hesabında bakiye bulunduğu muhtelif tarihlerde, geçiş ücretlerinin otomatik olarak onaylandığı, ilgili --- ve ----geçiş sisteminde ön ödemeli sistem kullanıldığı, ------ hesabında banka talimatı ve -----hesabında geçiş için yeterli bakiye bulunmadığı durumda hesaplar on beş gün içerisinde yeterli tutar hesaba yatırılmadığı takdirde hesap kapatılır ve yasal işleme tabi tutulduğu, yeterli bakiye olmadan yapılacak geçişler, on beş gün içerisinde hesaba yükleme yapılmaması durumunda geçişin yapıldığı mesafe ücretinin dört katı cezalı olarak tahsil edildiği, ihlalli geçişleri belirleyen fotoğraflar incelendiğinde; ---- plakalı aracın ----------------- plakalı aracın ---------- olduğu, dosya içeriğinden ihlalli geçişlerin, davalıya tebliğ edildiğine dair herhangi bir belgenin bulunmadığı, dosya içeriğinde detayları verilen geçiş bilgilerinde görüldüğü üzere, ilgili tarihlerde geçiş anında ve yasal süre olan takip eden 15 (onbeş) gün süre içinde ilgili plakaların bağlı olduğu---- hesaplarına bakiye yüklendiği ancak geçiş ihlallerinin tamamını karşılayacak bakiye yüklenmediği, bu nedenle otomatik ödeme sistemine ait -----bakiye dökümünde detaylıca gösterildiği üzere bazı ihlalli geçişlerin geçmişe dönük hesaptan düşüldüğü, dava konusu ihlalli geçişlerin bakiye yetersizliği nedeniyle gerçekleşmediği, bu sebeple geçiş ihlali yapıldığı görüşü oluştuğu, -------- olmak üzere toplam ------- ödeme sisteminin yasal süre olan 15 günlük süre içerisinde; hesaba bakiye yüklenmesi ile birlikte geçmiş ihlalli geçişlere ait ödemeleri çektiği, dava konusu ihlallere ait ücretleri, geçiş anında ve takip eden 15 gün içerisinde bakiye yetersizliği nedeniyle tahsil edemediği, davacı----------- 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğününün Teşkilat ve Görevleri Hakkından Kanunun 30. Maddesi gereğince ihlalli geçiş tarihleri itibariyle davalı -------- tutarında geçiş ücreti ve ceza alacağının bulunduğu bildirilmiştir.
Mahkememizce dosyada bulunan bilgi ve belgeler incelenmiş olup;----- sayılı icra dosyasında ------ üzerinden icra takibi başlatıldığı, itiraz üzerine icra takibinin durmuş olduğu, itirazın iptali için iş bu davanın açılmış olduğu, davanın -------- açılmış olduğu, davalının hesabında geçiş anında ve takip eden 15 gün süreyle yeterli bakiye bulunmaması sebebiyle, ödeme sisteminin yasal süre olan 15 günlük süre içerisinde; davacının hesaba bakiye yüklenmesi ile birlikte geçmiş ihlalli geçişlere ait ödemeleri çektiği, dava konusu ihlallere ait ücretleri, geçiş anında ve takip eden 15 gün içerisinde bakiye yetersizliği nedeniyle tahsil edemediği, davacının ihlalli geçiş tarihleri itibariyle davalı ---- plakalı araç için geçiş ücreti ---------- tutarında geçiş ücreti ve ceza alacağının bulunduğu, taleple bağlı kalınarak davacının ------- asıl alacağa ilişkin takibin devamına dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerektiği, işlemiş faiz ve kdv alacağına ilişkin talebin davalının temerrüde düştüğüne dair bilgi ve belge olmaması sebebiyle yerinde görülmediği, davacının alacak miktarının belirlenmesi yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceği, davacının kötü niyetli olarak takip başlattığına dair kanaat oluşturacak nitelikte bilgi ve belge bulunmadığından kötü niyet tazminat talebi şartlarının oluşmadığı anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİNE,
2------- sayılı icra dosyasına yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, duran takibin ----- asıl alacak üzerinden, takip tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
3-Şartları oluşmadığından icra inkar ve kötü niyet tazminat taleplerinin REDDİNE,
4-Karar tarihinde alınması gerekli 870,67-TL harcın davacı tarafça peşin olarak yatırılan 239,64-TL harçtan mahsubu ile bakiye 631,03-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan toplam 927,50 TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre belirlenen 842,50-TL ve davacı tarafça peşin olarak yatırılan 239,64 TL peşin harç giderinin toplamı 1.082,14-TL'nin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
6-Dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre, karar tarihindeki kur üzerinden ve kabul oranına göre belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre, karar tarihindeki kur üzerinden ve red oranına göre belirlenen 1.286,34-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca -----bütçesinden ödenecek 1.320-TL arabuluculuk ücretinden davanın kabul ve red oranına göre 1199,39-TL'nin davalıdan, 120,61-TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ----Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usûlen anlatıldı.