T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/644 Esas
KARAR NO: 2022/649
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Tazminat)
DAVA TARİHİ: 09/11/2019
KARAR TARİHİ: 25/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili olan davacının toplam ----değerindeki 7 adet çeki 03.01.2018 tarihinde------- takasa verdiğini, söz konusu çeklerin davalı banka tarafından kaybedildiğini, davalı bakanın açmış olduğu çek zayi davası neticesinde ---dosyasıyla çeklerin iptaline karar verildiğini, bu nedenle davacının önemli mağduriyet yaşadığını, Davalı bankanın takasa verilen çekleri kendisi kaybetmiş olmasına rağmen, takastaki çeklerin bedellerinin tahsil edilemediği gerekçesiyle davacının kredi alacağını faiz işleterek tahsil ettiğini, çek zayi kararının kesinleşmesi sonrasında ise, kendi kaybettiği çek bedellerini davacıya ödemediğini,---- yevmiye nolu ihtarnamesi ile ihtarname gönderilmesine rağmen davalının kaybettiği çek bedellerini ödemediğini, ---- yevmiye nolu ihtarnamesiyle taraflarına bildirildiğini ileri sürerek davacının çek bedellerinin tamamını tahsil edemediği gibi, tamamen davalı bankanın kusuru nedeniyle çek bedellerinin tahsilinin güçleşmesi ve gecikmesinden dolayı uğradığı faiz, vade farkı kaybının ve her türlü zararın çeklerin kaybolduğu tarihten itibaren hesaplanacak faiziyle müvekkili olan davacıya ödenmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının muhatapları çek borçluları olup, zararını somut delillerle ispat edemediğini,çeklerin kaybolması ile iddia edilen zarar arasında muacceliyet bağı bulunmadığını, müvekkili olan davalı banka ile davacı arasında yapılan görüşmelerde;------------ ait keşidecisi------------ meblağlı çekin ------ tarihinde, -------keşidecisi ----- tarihli ----- tarihinde,-----ait keşidecisi--------- tarihl--------tarihinde tahsil edildiğini,---- ait keşidecisi ----meblağlı, ---- nolu----- meblağlı çeklerle ilgili olarak ise ---- tahsilatın yapıldığı, tahsilat işleminin devam ettiğinin belirtildiğini, davacının çek keşidecisi ---------- ilişkisinin hali hazırda devam ettiği, mal alış verişinin sürdüğünün beyan edildiğini beyan ederek davacının zararının ispat edememesi, çek borçlularına başvuru yapmaması ve iddia edilen zarar ile çek bedellerinin tahsil edilememesi arasında illiyet bağının bulunmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; Davalı bankaya tevdi edilen çeklerin kaybolması nedeni ile meydana geldiği iddia edilen maddi zararın tahsili istemine ilişkindir.
---- son tutanak aslı dosya içerisinde mevcuttur.
------ --- sayılı dosyası celp edilmiştir.
------ numaralı ----işlemi ve----- mazbatası sureti celp edilmiştir.
Mahkememizin --- tarihli celsesinde dosyanın ----- alanında uzman bir bilirkişiye tevdiine karar verilmiş, bankacı bilirkişi ------------- bilirkişi ön raporunda özetle; ''... Tarafların beyanları ve dosya kapsamının incelenmesi ile yapılan tespit ve değerlendirmeler sonucunda, tüm delillerin takdiri ve nihai hukuksal değerlendirme ile nihai takdir Sayın Mahkeme'ye ait olmak üzere; zararın olup olmadığının tespitinin ve hesaplanabilmesinin ancak davacı ---zayi olan çekler için çek keşidecilerinden tahsil yoluna gidip gitmediği ile ilgili belgelerin, tahsil ettiği ve/veya edemediği tutarların incelenmesi ile mümkün olacağı...'' belirtilmiştir.
Tanzim edilen ön rapor taraf vekillerine tebliğ edilmiş, davacı vekilince rapora karşı beyan dilekçesi sunulmuş ve davaya konu çeklere ilişkin müvekkili olan davacının yaptığı tahsilatlar ve tahsil tarifleri beyan edilmiştir.
Mahkememizin ---- tarihli celsesinde dosyanın daha önce rapor sunan bilirkişiye ek rapor tanzim edilmesi için tevdii edilmiş ve bilirkişi tarafından tanzim edilen ek rapor Mahkememize sunulmuştur. Sunulu raporda özetle; ''...Davalı bankaya tevdi ve teslim edildikten sonra kaybolduğu anlaşılan çekler için davacı tarafından keşidecilerine başvurulduğu ve çeklerin toplam tutarı kadar tahsilat yapıldığı tespit edilmiş olup, çek bedellerinden eksik tahsilatın kalmadığı ve bankanın çek bedellerinden sorumlu olmadığı sonucuna ulaşıldığı, Davacı -------- kullanmış olduğu krediye ilişkin olarak kredi geri ödeme planı ve çek keşide tarihleri arasında yapılan karşılaştırma sonucunda çeklerin tevdi bordrosunda “....bedelli çekleri ilişikte, bedellerinin tahsilinde, ----- dilediği borcuma mahsubu için ------temliken ciro ve teslim ediyorum.” ibaresi bulunmakla birlikte çek keşide ------- tarihleri arasında birebir bağlantı bulunmadığı kanaati edinildiği, Davacı-----tarafından zayi çeklerden ------ çeke ilişkin alacak sebebiyle keşidecisi dava dışı ------- ile ---- başlatıldığı ve ----işlemi ---- tutarında bedel ödenmiş olduğu, Sayın Mahkeme'nin davacının işbu -------- bedeli kadar zararı olduğu yönünde karar vermesi durumunda; ---- gerçekleşme tarihinden dava tarihine kadar ----- asıl alacak, ---- işlemiş faiz,------- üzere toplam ------ alacak, Dava tarihi------- bilirkişi ek rapor tarihine ------------asıl alacak, ---- işlemiş faiz, -------- alacak, ---- gerçekleşme tarihinden bilirkişi ek rapor tarihine ----- asıl alacak, ----işlemiş faiz, ------- üzere toplam -------- alacak hesaplandığı...'' belirtilmiştir.
Tanzim edilen bilirkişi ek raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekillerince rapora karşı beyan dilekçesi sunulmuştur.
Davacı vekili Mahkememizin --- celsesinde davayı ıslah etmek üzere süre talep etmiş----- tarihli ----- sisteminden göndermiş olduğu dilekçesi ile dava dilekçesinde ------- dava değeri üzerinden olan taleplerini ------ arttırarak fazlaya ilişkin başkaca talep ve ek dava hakları saklı kalmak kaydıyla toplam---- yükselttiklerini beyan ederek bakiye peşin nispi harcı dosyaya yatırmıştır.
Islah dilekçesi davalı vekiline tebliğ edilmiş, davalı vekilince ıslah dilekçesine karşı itirazlarını içeren dilekçe dosyaya sunulmuştur.
Mahkememizin 24/05/2022 tarihli celsesinde davacı vekiline dava dilekçesinde zarar kalemlerinden biri olarak davalı tarafın kredi alacağının faiz işletilerek tahsilini talep ettiği anlaşıldığından talebini somutlaştırmak ve buna ilişkin kredi geri ödeme planı ve sonrasına ait ödeme dekontlarını sunmak üzere süre verilerek akabinde ek rapor tanzim edilmek üzere dosyanın yeniden bilirkişiye tevdi edilmesine karar verilmiş, bilirkişi tarafından tanzim edilen 2. Ek rapor dosyaya sunulmuştur. Sunulu ek raporda özetle; ''...davacının davalı bankaya geciken taksitler sebebiyle ----- tutarında gecikme faizi ödediği, Yapılan tüm incelemeler, tespitler ve açıklamalar ışığında gecikmeye uğrayan taksitler sebebiyle davacının davalı bankaya ödemiş olduğu 371,24 TL tutarındaki gecikme faizinin zayi çeklerden kaynaklanıp kaynaklanmadığı başka bir deyişle dava konusu zayi çekler sebebiyle davacının 371,24 TL tutarında zarara uğrayıp uğramadığı Sayın Mahkemenin takdirlerine sunulduğu, dava konusu zayi çekler sebebiyle davacının---- tutarında zarara uğradığına ve davacının davalı bankadan alacaklı olduğuna karar verildiği takdirde; ---- Raporunda diğer zarar kelemleri için yapılan hesaplamalara ek olarak; Davacının dava dilekçesinde zarar kalemlerinden biri olarak, davalı tarafın kredi alacağının faiz işletilerek tahsil etmesi sonucunda; davacının faizi ile birlikte talep ettiği ---hukuksal değerlendirme ve takdir Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; Gecikme faizlerinin ödendikleri tarihlerden dava tarihine ------------- hesaplandığı...'' belirtilmiştir.
Tanzim edilen bilirkişi ---------- taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekillerince rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri dosyaya sunulmuştur.
Celp edilen-----------------------sayılı dosyasının incelenmesinden---------------keşidecisi ---------- meblağlı, -----ait keşidecisi ------ meblağlı,---------- şubesine ait keşidecisi -------- meblağlı,------------ ait keşidecisi ------------- ait keşidecisi --------- ait keşidecisi -----tarihli ---- meblağlı ----- adet çekin zayii nedeni ile iptal davası açıldığı, anılan Mahkemenin ---- tarihli kararında davaya ----- adet çekin iptaline karar verildiği , verilen kararın ----- tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Davalı ----- tarihli yazısı ile davaya konu çekler hakkında zayi nedeni ile iptal davası açılmış olduğunun davacıya bildirildiği anlaşılmıştır.
Davalı ----------- numaralı ihtarnamesi ile; Davalı tarafından kaybolan ------------- çeke ilişkin açılan çek iptali davası neticesinde---------------- çeklerin iptaline karar verildiği, kararın ------- tarihinde kesinleştiği, bankanın üzerine düşen yasal yükümlülükleri yerine getirerek çek iptal davası açtığını, bankaya yüklenebilecek herhangi bir yasal sorumluluk bulunmadığını, çekler ile ilgili talep edilen tutarların muhatabının çek borçluları oldukları, bankanın çeklerin tarafı olmaması nedeniyle ödeme yükümlülüğünün olmadığını davacı tarafa bildirdikleri, ihtarnamenin davacıya ----- tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
İddia, savunma, celp edilen bilgi belgeler, tanzim edilen bilirkişi raporu ve ek raporları ile tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesinden;
Davacı tarafından davalı ----- tevdi edilen toplam değeri -------------- çekin davalı nezdinde kaybolması nedeniyle uğranılan maddi zararın davalıdan tahsili istemiyle huzurdaki davanın açılmıştır.
Davacı tarafından zarar kalemi olarak; Davacının çek bedellerinin tamamını tahsil edemediği, çek bedellerinin tahsili için --- masrafı yapmak zorunda kaldığı, çeklerin vadelerinden sonra tahsil edilmesi sebebi ile vade farkı ve faiz kaybı gerçekleştiği ile bankanın çek bedellerini kredi alacağından mahsup etmemesi sebebiyle kredi faizi ödendiği gösterilmiştir.
İddia ve savunma ile dosyada mübrez tevdii ------- dava konu çeklerin davalı bankaya teslim edildiği, yine dosyada mübrez ihtarnameler--- sayılı dosyasından verilen --- tarihli karar ile zarara konu 7 adet çekin zayi nedeni ile iptallerine karar verildiği, kararın ----- tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Bir ------ olan -------kusurlarından dahi sorumlu olduğu yüksek mahkeme kararları ile yerleşik hale gelmiş olup, davalı bankanın kendisine tevdii edilen çeklerin zayiinde kusurlu hareket ettiği sabit olmakla kusurlu fiili neticesinde illiyet bağı bulunan zararlardan sorumlu olduğu kabul edilmesi gerekir.
Bu kapsamda yapılan değerlendirmede;
- Mahkememizce re'sen alınan bilirkişi rapor ve ek raporlarında; Davalı bankaya tevdi ve teslim edildikten sonra kaybolduğu anlaşılan çeklerin toplam tutarı kadar tahsilat yapıldığı ve çek bedellerinden eksik tahsilatın kalmadığı tespit edilmekle davacının çek bedellerinin tahsil edilemediği yönünde ileri sürdüğü zarar talebinin reddine karar verilmesi gerekmiştir. Ancak, davacının çek tahsilatı bakımından ---- yoluna başvuru yapılmak zorunda kalındığı anlaşılmakla -------- ücret talebi yönünden davacı nezdinde maddi zarar oluştuğu kabul edilmiştir.
-Alınan bilirkişi raporunda; Davacının davalı banka nezdinde kullandığı kredinin --------bu taksitler için davalı -------- gecikme faizi tahsilatı yapılmadığı,----- ödenmiş olduğu ve gecikme nedeniyle toplam 371,24-TL tutarında gecikme faizi tahsilatı yapılmış olduğu tespit edilmiş ise de; bilirkişi incelemesi ile zayi olan çeklerden tarih bakımından gecikmeli ödenen kredi taksitlerine en yakın olan çek keşide tarihinin --------- olduğu, gecikmeli ödenen ilk taksit tarihinin ise ----- olduğu ve iki tarih arasında ------ bulunduğu, çek keşide------- tarihleri ile -----arasında birebir bağlantı bulunmadığı tespit edildiğinden, davalı bankanın çek bedellerini kredi alacağından mahsup etmemesi sebebiyle kredi faizi ödendiğine yönelik talebinin reddi gerekmiştir.
-Alınan bilirkişi raporu ile çeklerin------ nedeniyle; ---------- bedeli için keşide tarihi (ibraz tarihi) ile tahsil edildikleri tespit edilen tarihler arasında değişen oranlarda -----------uygulanmak suretiyle hesaplama yapılmış ise de; Dosya kapsamından davalı banka tarafından davacı tarafa zarara konu 7 adet çeke ilişkin mahkemesince zayi nedeniyle iptal kararı verildiği ve kararın -------- tarihinde bildirilmiş olduğu, davacının bu tarihten sonra iptal kararı ile ilgili muhataba başvurabileceğinden bankanın bu tarih ile sorumluluğunun sona receği, davalının bu alacak----- yönünden çeklerin keşide tarihleri ile 17/05/2019 tarihleri arasındaki faiz nedeniyle sorumluluğunun bulunduğunun kabul edilmesi gerekmiş olup, bilirkişi raporunda yapılan hesaplamaya itibar edilmeyerek Mahkememizce re'sen yapılan hesaplama ile;-
----- tarihleri arasında ------------- olmak üzere toplam ----- bedelli çek yönünden; ------- arasında 64,54-TL olmak üzere toplam------------
----- bedelli çek yönünden; ----- tarihleri arasında -------- olmak üzere toplam ------------- bedelli çek yönünden; ------- olmak üzere toplam ------- olmak üzere toplam ----- bedelli çek yönünden; ------ tarihleri arasında -------- olmak üzere toplam ------- bedelli çek yönünden; ---------- üzere toplam ----- olmak üzere işbu -------- yönünden toplam ------- ve davacının zarara konu çek bedellerini ilgilisinden tahsilatı aşamasında yapılmak zorunda-------- ücretinden doğan----------- talep edilebilir alacak bulunduğu anlaşılmakla netice itibariyle --------- yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-) Davanın KISMEN KABULÜ ile ----------- dava tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiziyle davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-) Karar ve ilâm harcı olan --------harçtan peşin ve ıslah suretiyle alınan ----- harcın mahsubu ile bakiye ------------- harcın davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
3-A) Davanın kabul edilen kısmı yönünden; Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile ------------------- ücretinden davayı kabul-ret oranı gözetilerek;-----------davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
3-B)Davanın reddedilen edilen kısmı yönünden; Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile----- ödenen --------------- davayı kabul-ret oranı gözetilerek; -------- davacıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
4-)Davanın kabul edilen miktarı yönünden; Davacı vekille ------------- olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan------- Hükümler madde 13/1 ve -------- uyarınca ---- vekâlet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-) Davanın reddedilen miktarı yönünden; Davalılar vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan ------ madde 13/1 ve--------- 7.524,24-TL vekâlet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
6-)Davacı tarafça yatırılan --------bilirkişi, posta, tebligat gideri olmak üzere toplam 1.790,52-TL yargılama giderinden davayı kabul - ret oranı dikkate alınarak; toplam------yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-)Davalı tarafından yatırılan 6,40-TL vekalet harcının davayı kabul-ret oranı dikkate alınarak 2,14-TL'nin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
8-)Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK. madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin ----------- aracılığı ile yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.