T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/831 Esas
KARAR NO: 2022/788
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/01/2020
KARAR TARİHİ: 29/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı---- keşideci ----tarafından verdiği nakliye edimi için ----- bedelli fatura tanzim edildiğini, davacının bu fatura için tanzim edilen keşide ettiği ----- meblağlı çeki davacı ---teslim edilmek üzere ----teslim ettiğini, işlemin fatura numarasının ---- olduğunu, ancak---- yapılmak üzereyken çek----- gerçekleşen hırsızlık ile çalındığını ve ------ tesliminin lehtara yapılamadığını, çekin çalınması nedeni ile çekin lehtarı ----- Esas sayılı dosyası ile çek zayi davası açıldığını, Mahkemece ödemeden men kararı verildiğini, takibe konu çek üzerindeki ciro silsilesi hırsızlık ile kırıldığından davacının davalıya bir borcu bulunmadığını ileri sürerek menfi tespit talebinin kabulüne, takibe konu çekin hırsızlığa konu olması nedeni ile icra takibinin teminatsız, aksi halde teminat ile durdurulmasına, aksi durumda takdir edilecek teminat karşılığnda icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı tarafça davaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
------sayılı dosyası celp edilmiştir.
Taraflar arasındaki ticari ilişkiyi gösterir ----- --------- ilgili ----- celp edilmiştir.
Mahkememizin ------- tarihli ara kararı ile davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin ---- tutarında nakdi teminat karşılığında icra takibine konu çekten dolayı icra veznesine yatan paranın alacaklıya ödenmemesine dair ihtiyati tedbir uygulanmasına'' şeklinde kabulüne karar verilmiş, teminat yatırılması sonrasında tedbir kararı icra müdürlüğü dosyasına bildirilmiştir.
----- sayılı dosyasının bir örneği celp edilmiştir.
---- sayılı dosyasının bir örneği celp edilmiştir.
---- soruşturma sayılı yazısı dosya içerisindedir.
Mahkememizin --- sayılı dosyasında alınan --- bir örneği dosya içerisine alınmıştır.
Dava,--- sayılı dosyasında açılmış, Mahkememizin ----- dava şartı yokluğu nedeni ile davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince kararın istinaf edilmesi üzerine dosya ---- gönderilmiş, -----verilen kararın kaldırılmasına karar verilerek dosya iade edilmiş ve işbu esas numarası üzerinden yargılamaya devam olunmuştur.
Ticari defterler ve sahibi lehine delil olabilme koşulları, 6100 sayılı HMK madde 222 ve devamı ile 6102 sayılı TTK madde 64 ve devamında açıkça düzenlenmiştir. Tacirler, Türk Ticaret Kanunu'nun amir hükmü uyarınca ticari defter tutmak zorundadır.
6100 sayılı HMK. 222/1. Maddesi ve 6102 sayılı TTK 83/1. Madde uyarıca ticari uyuşmazlıklarda Mahkeme re'sen ya da taraflardan birinin istemi üzerine ticari defterlerin ibrazına karar verilebileceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan hükümler çerçevesinde değerlendirme yapıldığında; Tarafların tacir sıfatını taşıdıkları, uyuşmazlığın iki tarafın ticari işletmesinden kaynaklandığı, her iki tarafın da ticari defter tutmak zorunda olduğu anlaşılmıştır.
Davalı tarafça uyuşmazlığa ilişkin ticari yıllara ait ticari defter ve kayıtlar sunulmamıştır.
Mahkememiz dosyası rapor tanzim edilmek üzere bilirkişiye tevdi edilmiş,---- tarafından tanzim edilen ---- Davacı defterler kayıtlarında; Davacı ile (icra takibine göre hamil durumunda olan) davalı ------- herhangi bir ticari ilişkiye, bir borç/alacak kaydına rastlanmadığı, Dosyada çek örneği bulunmadığından, çekin emre/hamiline mi yazılı olduğu, çek üzerinde bir ciro kaydı bulunup bulunmadığı hususlarının tespit edilemediği, davalının davaya cevap da vermediği, bu tespit ve değerlendirmeler ışığında, davacı şirketin davalıya, bu çek nedeni ile herhangi bir borcu bulunmadığı hususunda takdirin ------------ ait olduğu...'' belirtilmiştir.
Tanzim edilen rapor taraflara tebliğ edilmiş, davacı vekilince rapora karşı beyan dilekçesi sunulmuştur.
İcra dosyasının incelenmesinden; Alacaklı ----Tarafından borçlular ------asıl alacak ---- çek tazminatı olmak üzere toplam ---- üzerinden kamiyoo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığı,------ tarihli dosya kapak hesabında dosyanın toplam kapak borcunun ---- olarak hesaplandığı, dava dışı olan ve icra dosya borçluları arasında yer alan ----- icra veznesine ödendiğine ilişkin evraklar dosyaya eklenmiştir.
---- üzerinden incelenmesinden; Davacının ---- davalının------ uyuşmazlığın çek üzerindeki imza inkarına ilişkin menfi tespit istemine ilişkin olduğu, dosyasından alınan ----- raporu ile çek üzerindeki imzanın davacı şirkete ait olmadığının tespit edildiği, mahkemesince ----- tarihli karar ile davanın kabulüne karar verildiği, kararın henüz kesinleşmediği görülmüştür.
------Esas sayılı dosyasının bir örneği celp edilmiştir.
---- sayılı dosyasının bir örneği celp edilmiştir. Uyuşmazlığın ----- şirketi arasında takibe konu çek üzerindeki imzaya itiraza ilişkin olduğu, Mahkemesince ispat yükünün davalı tarafta olduğu ve ancak süresi içinde bilirkişi incelemesi yapılması için gereken ücretin yatırılmadığı gerekçesi ile imzaya itirazın kabulüne karar verildiği görülmüştür.
---- sayılı dosyasının bir örneği celp edilmiştir. -------- şirketi arasında takip konusu çek tazmin bedeli talebine ilişkin olduğu görülmüştür.
---- soruşturma sayılı yazısı dosya içerisindedir ----- suçun Hırsızlık, şüphelisi faili meçhul olarak --------- zamanaşımı tarihine kadar daimi aramaya alındığı, Tespit edilip yakalanan dava açılan herhangi bir şüpheli mevcut olmadığına yönelik bilgi verildiği görülmüştür.
---dosyasının davacısının ------- olup , kıymetli evrakın zayi nedenine dayali iptaline ilişkin hasımsız dava olduğu, Mahkemesince; "...Yargılama sırasında davacı vekilince sunulan ---- tarihli dilekçede, dava konusu çekin dava dışı şirket tarafından takibe konulduğu ve bu şirkete karşı menfi tespit istemiyle dava açtıkları belirtilmiş; sunulan tevzi formuna göre de davacı vekilince ------ dosyasında dava açıldığı anlaşılmıştır. Bu itibarla davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, --------şeklinde karar verildiği görülmüştür.
İddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından; Davacı tarafından dava dışı ------aralarındaki ticari ilişki nedeniyle davaya konu çekin davacı tarafından keşide edilerek lehtar ------------- gönderildiğini, kargonun çalınması nedeniyle çekin lehtara teslim edilmediğini ve hırsızlanmak suretiyle lehtar yönünden çek üzerindeki ciro zincirinin kırıldığını ileri sürerek huzurdaki menfi tespit davası açılmış ise de; ------ kararlarında da belirtildiği üzere; Kambiyo senetlerinde imzaların istiklali (bağımsızlığı) ilkesi geçerli olup, keşidecinin lehtar imzasının sahte olmasına dayalı olarak senetten kaynaklanan sorumluluğu bulunmadığını iddia edemeyeceği, kıymetli evrak üzerindeki her imza sahibinin kendi imzasından sorumlu olduğu, davaya konu çek keşidecisinin davacı şirket olduğu ve çek üzerindeki keşideci imzasına yönelik itiraz bulunmadığı, bu hususun ------- tarihli duruşmada da imza tahtında beyan edildiği, dosya kapsamında aksi yönde bir iddia ve delil bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilmiş, Mahkememizin------ tarihli ara kara ile icra veznesine yatan paranın alacaklıya ödenmemesine yönelik tedbir kararı verilmiş ise de dosya borcunun dava dışı şirket tarafından davalı alacaklıya ödendiği ve Mahkememiz tedbir kararı nedeniyle davalı nezdinde bir zarar oluşmadığı sonuç ve kanaatine varılmakla aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davanın REDDİNE,
2-)Mahkememizin ---- tarihli tedbir kararının kaldırılmasına, bu hususta icra müdürlüğüne yazı yazılmasına,
3-)Teminatın iadesi hususunda HMK m.392/2 uyarınca işlem yapılmasına,
4-)İcra veznesine yatan paranın alacaklıya ödenmemesine yönelik Mahkememizin ----- tarihli tedbir kararı bulunmakta ise de; dosya borcunun dava dışı şirket tarafından alacaklıya ödendiği anlaşılmakla kötü niyet tazminatı takdirine yer olmadığına,
5-)Karar ve ilam harcı olan 80,70-TL harcın peşin alınan 600,02-TL harçtan mahsubu ile bakiye kalan 519,32-TL harcın kararın kesinleşmesini müteakip talep halinde davacıya iadesine,
6-)Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-)Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK. madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde -------Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.29/11/2022