T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/234 Esas
KARAR NO: 2022/710
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 05/04/2022
KARAR TARİHİ: 08/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA /TALEP :Davacı dava dilekçesinde özetle; müvekkili olan davacının keşidecisi -------numaralı hesaba ait ----- adet çeki kaybettiğini, müvekkili olan davacının çekin zilyedi olduğunu, en son alacaklı----------- çeki bankaya götürdüğünde karşılıksız çıktığını bunun üzerine keşideci şirketi şikayet ettiğini ve icra takibi başlattığını, fakat bahse konu çekin bedelinin alacaklı şirkete ödemesi yapıldığından alacaklı şirketin davadan feragat ettiğini, ödeme yapıldığından tarafların ibraname düzenlediğini, bu şekilde karşılıksız çıkan çekin, keşideci şirket çalışanı müvekkili olan davacı --------alacaklı şirket tarafından teslim edildiğini, çekin işlevsiz olduğunu, tahsil kabiliyetinin olmadığını, çek üzerinde hak sahibi olan kişinin yetkili ve meşru hamilinin müvekkili olan davacı olduğunu, çekin kaybedildiğini ancak bulunamadığını, çekin bankaya tesliminin bankacılık sisteminden düşülmesinin yasal zorunluluk olduğunu ancak çekin zayi olması nedeni ile bu durumun mümkün olmadığını ileri sürerek çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava TTK.'nun 818/1-s, 757, 764 ve 765 maddesi hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.
Dosya içerisinde mevcut ---- tarihli yazısında, davaya konu çekin----- Tarafından ------- aracılığı ile ibraz edildiği, ibraz eden bilgilerinin bankaya ait ------ talep edilmesi gerektiğinin bildirilmiştir. --------- davaya konu çeki ibraz eden hamil bilgilerinin gönderilmesi için müzekkere yazılmış verilen cevapta ; davaya konu çekin---- ibraz edildiği, çeke karşılıksız işlemi yapıldığı, ilgili çekin banka sorumluluk tutarı olan ----- tarihinde ödendiği, söz konusu çekin karşılıksız kalan miktarının -----olduğu ve banka sorumluluk tutarının------ ödendiği bildirilmiştir. Banka cevabi yazısı ihtaratlı şekilde davacı vekiline tebliğ edilmiştir.
Davacı vekili Mahkememizin -----------tarihli celsesinde Mahkemenin istirdat davası açılması için verilen kesin süreye ilişkin ihtaratlı tebligatını tebliğ aldıklarını ancak çekin ödemesini çok önceden müvekkili şirket yaptığı için istirdat davasında hukuki menfaat bulunmayacağından istirdat davasını açmadıklarını, çek kayıp olduğu için davacı müvekkilinin çek defteri iade edemediğini, yeni bir çek defteri de alamadığını, hukuki menfaatlerinin bulunduğunu beyanla davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
---------- ilişkin cevabi yazı dosya içerisinde mevcuttur.
Mahkememizin ----- tarihli celsesinde davacı vekili;'' davaya konu çekin ödemesi yapıldıktan sonra bankaya iadesi için çekin davacı tarafından teslim alındığını ve davacı üzerinde iken kaybolduğunu, davacının ------- olduğu yönünde imzası tahtında beyanda bulunmuştur.
İddia ve sunulu deliller kapsamında somut olay değerlendirildiğinde; Davacı tarafından keşidecisi dava dışı -------Olan çekin en son alacaklısı------------ Tarafından bankaya ibraz edildiğini, karşılıksız çıkması nedeniyle keşideci aleyhinde şikayet ve icra takibi başlattığını, keşideci tarafından çek bedelinin ödendiğini ve taraflarca ibraname düzenlendiğini, çekin keşideci şirket çalışanı davacı tarafından teslim alındığını, en son hamilin davacı olup, çeki kaybettiği iddiasıyla huzurdaki davanın açıldığı,Dosyasa mübrez---------- kararında; Müştekinin----------- olup, şikayetten feregat edilmesi nedeniyle davanın düşürülmesine karar verildiği, sunulu tarihsiz ibraname suretinde dava dışı ------ şirketi tarafından icra dosyasına konu borcun ödendiği beyanının vekaleten imzalanmak suretiyle beyan edildiği,Dosyaya sunulu çek suretinde çek keşidecisinin dava dışı --------- olup, çekin------düzenlendiği, lehtar ciranta tarafından dava dışı şirkete ciro edildiği ve en son dava dışı----------- Tarafından bankaya ibraz edildiği ve ibraz tarihinde çekin karşılığının bulunmadığının ilgili banka tarafından kaşelendiği, çek aslının davacı tarafından teslim alındığı beyanıyla davacı tarafından çek suretinin ön yüzünde şerh bulunduğu görülmüştür.Tüm bunlardan; davacı tarafından her ne kadar çekin davacı tarafından teslim alınması ile çekin son hamilinin davacı olduğu ileri sürülerek huzurdaki dava açılmış ise de; Zayi nedeniyle çek iptal davasının çekin yetkili yasal hamili tarafından açılabileceği, çekin bankaya ibrazından sonra ve çek bedelinin keşideci tarafından ödenmesiyle ciro edilmeksizin başkasına elden devrinin olanaksız olduğu, ibrazdan sonra çekte hak sahibi olabilmesi için TTK.nun 705 nci maddesi uyarınca adına alacağın temliki hükümlerini doğuran bir cironun bulunması veya alacağın temliki sözleşmesinin bulunması gerektiği, oysaki somut olayda davacı tarafından keşideci şirket çalışanı olduğunun beyan edildiği, dolayısıyla davacı tarafından çekin keşideciye vekaleten alındığı anlaşılmakla davacının yasal hamil olarak kabul edilemeyeceği, bu halde davacının huzurdaki talep yönünden aktif dava ehliyeti bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-)Davanın REDDİNE,
2-)Harç peşin alınmakla başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-)Yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-)Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK. madde 333/1 uyarınca re'sen yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde --------------Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.08/11/2022