T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/790
KARAR NO : 2022/314
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtirazın İptali)
DAVA TARİHİ : 25/11/2019
KARAR TARİHİ : 13/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtrazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı banka nezdinde Bankacılık Hizmetleri Sözleşmesi imzalayan davalı müşterinin, sözleşme uyarınca kullandığı kredinin vadesi geldiğinde ödeme yapmadığımnı. bunun üzerine davacı banka tarafından davalı müşteriye “birikmiş borçlarını ödemesi, aksi halde yasal takip işlemlerinin başlatılacağı” uyarılı ihtarmamelerin gönderildiğini, ihtarnameye rağmen borcun ödenmemesi nedeniyle davalı müşteri hakkında ilamsız icra takiplerinin yapıldığını, davali müşterinin tebliğ edilen ödeme emirlerine karşı itiraz ettiğini ve icra takiplerinin durduğunu, davalının borca itirazlarında, takip ve dayanak işlemlterine yönelik esaslı bir itiraz nedeni bildirmediğini, bu yönüyle itirazların haksız olduğu gibi, borcün likit olduğunu iddia ederek, davalının ------ icra takibine yönelik itirazının iptaline, takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirketin ----- kapsamında davacı bankada çek hesabi açtırdığını, davalı şirket yetkilisinin geçirmiş olduğu ağır sağlık nedenlerinden ötürü uzunca bir süre hastanede yatmak zorunda kaldığını, bu sürecin yaklaşık bir yıl boyunca devam ettiğini, davalı şirket yetkilisi hasta yatağında yatarken davalı şirkete ait çek detfterlerinin üçüncü kişiler tarafından davalının rızası olmaksızın sahte imzalar atılarak piyasalara sürüldüğünü, davacı bankanın davalı şirketten talep etmiş olduğu çek yaprağı banka sorumluluk bedellerinin davalı şirket yetkilisi tarafından imza edilmeyen çeklere ilişkin olarak ödendiğini, konuya ilişkin olarak ---- Soruşturma numaralı dosyasından suç duyurusunda bulunduklarını, şüpheli ----- diğer şüphelilerin suçlarını ikrar ettiklerini ve davalı şirket yetkilisinin rızası hilafına çekleri piyasaya sürdüklerini beyan ettiklerini, davalı şirket yetkilisinin durumu fark ettiğinde hasta yatağından kalkarak çek hesabı bulunan tüm bankaları ziyaret ettiğini ve durumu onlara bizzat anlatarak çeklerin işleme alınmaması gerektiğini ifade ettiğini, pek çok bankanın davalı şirket yetkilisinin imzası ile kendilerine ibraz edilen çekler üzerindeki imzalar birbirine benzemediği için çek yaprağı banka sorumluluk bedeli ödemelerini çekleri ibraz eden kişilere yapmadığını, davacı bankanın davalının önceden uyarmış olmasına rağmen ve çek yapraklarındaki imzalar ile davalı şirket yetkilisinin imzasının benzememesine rağmen çek yaprağı sorumluluk tutarlarını ödediğini, davalının davacı banka nezdindeki çeklerinden bazılarının çek hamilleri tarafından icra takiplerine konu edildiğini,-------- sayılı dosyasından görülen davaların icra takiplerine karşı açılan imzaya itiraz konulu davalar olduğunu, basiretli ve gerektiği gibi inceleme yapan bankaların davalı şirket yetkilisinin imzasına benzemeyen imzalar ile ibraz edilen çeklere işlem yapmadıklarını, davacı bankanın açıkça kötü niyetli ve ihmalkar davranışları ile oluşan zararını davalıdan tazmin etmeye çalışmakta olduğunu, davacı bankanın yapmış olduğu çek yaprağı sorumluluk bedeli ödemelerinin hiçbirinden davalı şirketin sorumlu tutulamayacağını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Tarafların uhdesinde olan tüm delilleri ibraz ettikleri, getirtilmesi gereken delilleri ilgili yerlerden getirtilerek dosya içine alınmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Huzurdaki dava, bankacılık işlemlerinden kaynaklanan itirazın iptaline ilişkindir.
Ticari davalarda zorunlu arabuluculuk son tutanak aslı dosyaya sunulmuştur.
Bankacı bilirkişi tarafından tanzim edilen bilirkişi raporunda özetle; Taraflar arasında imzalanan sözleşmeler davacı bankanın----- arasında, dava dışı -- müteselsil kefaleti ile ------ akdedildiği, davalı ----- numaralı çek hesabı açılış sözleşmesini imzaladığı,----Çek Kanunu veya bunun verine veçecek kanun veya mevzuat gereğince Banka'nın karşılıksız olan her çek yaprağı için yasal olarak ödemekle yükümlü olduğu tutarı banka'ya geri ödemekle yükümlü olduğu, müşteri ilgili mevzuat hükümleri uyarınca karşılığı bulunmayan veya yetersiz kalan çekleri dolayısıyla bankanın ödemekle yükümlü olduğu miktarın teminatını teşkil etmek üzere her bir çek yaprağı için bankada bulunan ve çek keşide ettiği hesabı bankanın ödemekle yükümlü olduğu miktarı karşılayan bakiye kadar bankaya rehin ettiği, banka baştan bu teminatı talep etmemiş olsa dahi daha sonra müşterinin tüm çek yaprakları için bankanın ödemekle yükümlü olduğu toplam tutar kadar teminat tutarını müşteriden tatep edebileceği, bankaların çek hamillerine ödemekle yükümlü olduğu miktarın ------- tarafından arttırılması halinde rehin konusu mevduat miktarı da bu oranda arttırılacağı, bankanın söz konusu tutarı ödemesi halinde müşteri kendisine yapılacak ilk ihbarda/ihtarda verilecek süre içerisinde anılan tutarı ve işbu ihbar tarihinden itibaren işleyecek Bankaca ----- bildirilmiş olan kredi faiz oranının yıllık ----- fazlası olarak hesaplanacak oranda faiziyle birlikte Banka'ya ödeyecektir.” ----------Çek defterinin saklanması müşter'nin sorumluluğundadır. Müşteri çek defterinin bütününü veya çek yapraklarından bir kısmını imzalı veya imzasız olarak kaybetmesi ya da rızası dışında elinden çıkması çekte sahtekarlık ve tahrifat yapılması durumunda yanlış bir ödemeye veya çekin karşılıksız yazılmasına engel olmak için adli mercilerden çekin ödenmesini ya da karşılıksız yazılmasını engelleyecek nitelikte bir karar temin ederek bankaya ibraz etmelidir------, “Banka müşterinin işbu sözleşme konusu yükümlülüklerini veya taraflar arasındaki diğer sözleşme hükümlerini yerine getirmemesi, hesaplarında kayıtlı borcun veya bankaya olan başkaca borçlarının ödenmemesi veya ödenmeyeceğinin anlaşılması, bunlarla sınırlı olmaksızın herhangi mevzuat nedenle bildirimde bulunmak sureti ile sözleşmeyi tek yanlı feshedebilecek müşteriden çek yapraklarının iadesini talep cdebilecek ve varsa borcun ferileri ile birlikte tamamen ödenmesini isteyecektir.” hükümleri yer aldığı, kredinin kullandırılması davacı bankanın ------ arasında akdedilen -----uyarınca, davalıya ----- numaralı çek hesabi açılmış ve çek karnesi verilerek gayri nakdi keedi kullandırıldığı, davalı --------numaralı ------ ait çek yaprağı sorumluluk bedellerinin çek hamillerine ödenmesi sebebiyle davalı ----- bağlı kredi hesabı ----, davacı banka tarafından, ------ sayılı ihtarnamesi ile davalı asıl borçlu -------adet çek karncsinden karşılıksız yazılan ------ sebebiyle banka kaynağından çek hamillerine ödenen bankanın sorumluluk tutarı olan ------- edilmemiş/karşılıksız yazılmış çek yapraklarının bankaya iade edilmesi veva çek yaprağı banka sorumluluk tutarlarının şimdilik toplam ------- banka nezdinde depo edilmesi, çek yaprağı banka sorumluluk tutarlarının kanunen arttırılması halinde arttırılan tutar üzerinden depo edilmesi, faizi ile birlikte ihtarım tebliğinden itibaren -------içinde ödeme yapılmadığı ve depo edilmediği takdirde yasal yollara başvuracağı” ihtar edildiği, yapılan tebligatlar ve temerrüt tarihinin tespiti davalı - asıl borçlu ------ dava dışı-müteselsil kefili ------- yevmiye sayılı ihtarnameleri muhatapların ----- yazılı adreslerine gönderilmiş olup ------ gönderilen ihtarnamenin muhatap belirtilen adresten taşınmış olduğundan -----iade edildiği, müteselsil kefili------- gönderilen ihtamamenin tevziat saatlerinde adresinin kapalı olması sebebiyle muhtarlığa tebliğ edildiği, ---tarihinde muhatabın kapısına yapıştırılarak, en yakın komşusuna haber verildiği, noterlik tebliğ şerhlerinden anlaşıldığı, ------ yevmiye sayılı ihtarnamesini ----- tarihinde tebliğ almış kabul edilen davalı - asıl borçlu ------ dava dışı - müteselsil kefiti ---- borcunu ödemesi için--- süre verildiği, verilen bir günlük ödeme süresi gözetildiğinde; davalı-----dava dışı ------ tarihinde temerrüde düştükleri kanaatine varıldığı, çek hamillerine ödenen ------ davacı bankanın, ----- kat tarihi itibariyle davalı ------- yasası gereğince çek hamilerine ödenmiş---- adet çekin garanti bedellerinden kaynaklanan toplam --- anapara alacağının olduğu tespit edildiği, davacının, ----çek hamillerine ödenen garanti bedellerinden kaynaklanan alacağı gayri nakdi çek kredisi davacı bankanın, ---- kat tarihi itibariyle davalı --- verilen ve alacaklı bankaya dönmemiş karşılıksız yazılmış ----- sebebiyle ----- çek hamilerine ödenmesi garanti edilen miktarlardan kaynaklanan ------ gayri nakdi alacağının depo talebinin olduğu tespit edilerek mahkemenin bilgi ve takdirlerine arz edildiği, ihtarnamenin gönderilmesine rağmen borcun ödenmemesi üzerine davacı banka vekili tarafından, davalı ----aleyhine, ----- sayılı dosyası ile ------uyarınca kısmi ödemeler öncelikle faize mahsup edilmek kaydıyla çek hamilerine ödenmiş----- yaprağı garanti bedellerinden kaynaklanmış -------asıl alacağa takip tarihinden itibaren ödeninceye kadar yıllık %4 temerrüt faizi, temerrüt faizinin ----, avukatlık ücreti ve icra masraflarıyla birlikte tahsili, ilaveten sözleşme gereği alacaklı banka tarafından verilen iade edilmemiş karşılıksız yazılmış----- çek yaprağı garanti tutarları toplamı ---- nakdi teminat olarak depo edilmesi, talebiyle” toplam ---- ilamsız icra takibi başlatıldığı, borçlu vekili -----“davalı------- dosyasından gönderilen ödeme emrinde belirtilen asıl alacağa işlemiş faize faiz oranıma ve tüm ferilerine ve icra dairesinin yetkisine itiraz ederek, davalı aleyhinde başlatılan takibin durdurulmasını talep etmiş olup, -----dosyası ile ilgili takibin durdurulmasına karar verdiği, ----- krediler için azami -----faiz oranının yıllık ---- olarak belirlendiği görüldüğü, muacceliyet tarihi itibariyle en yüksek olan --- kredi faiz oranına, bu oranın ------ temerrüt faiz oranı yıllık---- tespit edildiği, davacı ---- Esas sayılı dosyasından davalı-borçluya gönderilen icra ödeme emrinde yazılı temerrüt faizi oranı bulunmamakta olduğu, davacının çek hamillerine ödenen garanti bedellerinden kaynaklanan işbu alacağına fiilen uyguladığı akdi faiz oranı yıllık ----- olup, akdi faiz oranına bu oranın --- temerrüt faiz oranı yıllık ----olarak tespit edildiği, davacı uyguladığı bu oranlar ile bağlı olacak ve hesaplamalarda bu düşük oranlar dikkate alınacağı, çek hamillerine ödenen garanti bedelleri ----- hamilerine ödenen garanti bedellerinden kaynaklanan anapara tutarları üzerinden, ---- temerrüt tarihinden ---- takip tarihine kadar otan ---- asıl alacak olmak üzere davacı bankanın takip tarihi itibariyle davalı ------çek hamillerine ödenen çek yaprağı garanti bedellerinden kaynaklanan toplam ---- alacağının bulunduğu hesaplandığı, davacı bankanın ----- sayılı takip tarihi itibariyle davalı----- alacaklı bankaya dönmemiş+karşılıksız yazılmış -----gereğince, çek hamilerine ödenmesi garanti edilen miktarlardan kaynaktanan toplam----nakdi alacağının depo talebi olduğu tespit edildiği, davacı ----- takip tarihi itibariyle davalı -----adına basılan ve verilen çeklerden ---- ödenmiş çek yaprağı garanti bedellerinden kaynaklanan, ----- olmak üzere toplam ---- alacağının olduğu, davacının ---çek hamillerine ödenen garanti bedellerinden kaynaklanan, hesaplanan toplam alacağı ---- davacı bankanın davalı -----adına basılan ve verilen, alacaklı bankaya dönmemiş karşılıksız yazılmış ----- çek hamilerine ödenmesi garanti edilen miktarlar sebebiyle, toplam ---nakdi riski için, ----ilgili maddelerine uyarınca, depo talebinde bulunabileceği, Davacının, “takip tarihi itibariyle” gayri nakdi çek kredisinden kaynaklanan alacağı depo talebi ---- tahsilde tekerrür oluşturmamak ve T.B.K. 100. maddesi uyarınca; takip tarihinden sonra yapılabilecek kısmı tahsilatların öncelikle faiz ve borcun terilerine mahsubu sağlanmak kaydıyla, 5941 sayılı çek yasası gereğince çek hamilerine ödenmiş çek garanti bedellerinden kaynaklanan kredi borcu için ------ asıl alacağa, asıl alacağın tamamen ödendiği tarihe kadar ayrıca raporunun 9/b maddesinde detayları yazılı gayri nakit alacağın takip sırasında nakde dönüştüğü takdirde nakde dönüşme tarihinde çek hamiline bankaca ödenen tutarın nakde dönüştüğü tarihten tahsiline kadar fuygulandığı gibi) yıllık ------- temerrüt faiz oranı üzerinden temerrüt faizi hesaplanmak suretiyle takibin bu rakamlar üzerinden devam edeceği belirtilmiştir.
Bilirkişiden alınan ek raporda özetle; Bilirkişinin görevini hukuki nitelikteki meselelerle ilgili görüş belirtmeksizin, bağımsızlığına zarar verebilecek veya böyle bir izlenim uyandırabilecek her türlü davranış ve ilişkiden uzak durmak suretiyle, iddia ve savunma kapsamında, mahkemenin verdiği görev doğrultusunda, mevcut delillerin ışığında, mesleki bilgi ve görgüleri doğrultusunda, dava konusu olayla ilgili olarak, dürüstlük kuralları çerçevesinde, bağımsız, tarafsız ve objektif bir şekilde, münhasıran genel kabul görmüş bankacılık ilkeleri ve mevzuatı ile mer’i mevzuat doğrultusunda açıklamaktan ibaret olduğu, ----- tarihli bilirkişi raporunun bütün bu yukarıda sayılan hususlara uygun olarak tanzim edildiği ve davacının bilirkişi raporu ile ilgili beyan ve itirazlarının, ----- tarihli raporumda açıklanan tespit ve hesaplamalar ile görüşü değiştirecek nitelikte olmadığı bildirilmiştir.
Mahkememiz tarafından dosyada bulunan bilgi ve belgeler incelenmiş olup; Bankanın çekler ibraz edildiğinde imza incelemesi yapması hak ve görevinin bulunmadığı, bankanın ıslak imza olup olmadığı, çekte tahrifat yapılıp yapılmadığı, ciro silsilesinin düzgün olup olmadığını denetleyebileceği, davalının bankaya ibraz edilen çeklere ilişkin, çeklerin tarafınca imzalanmadığına ilişkin bilgilendirme yapmış olduğuna dair bir bilgi ve belgenin bulunmadığı görülmektedir. Dolayısıyla bankanın ibraz edilen çeklere ilişkin karşılıksız işlemi yapılan çek yaprak bedellerini talep edebileceği anlaşılmaktadır. Ayrıca, bankanın henüz ibraz edilmeyen çekleri iade isteyebileceği, iade edilmediği durumda çeklerin sorumluluk bedelini istemesinin yerinde olduğu görülmektedir. Davacı ----- tarihi itibariyle davalı ----adına basılan ve verilen çeklerden ---- hamillerine ödenmiş çek yaprağı garanti bedellerinden kaynaklanan, ---- olmak üzere toplam ---- alacağının olduğu, davacının “takip tarihi itibariyle” çek hamillerine ödenen garanti bedellerinden kaynaklanan, hesaplanan toplam alacağı ----- adına basılan ve verilen, alacaklı bankaya dönmemiş karşılıksız yazılmış ---- hamilerine ödenmesi garanti edilen miktarlar sebebiyle, toplam --- ilgili maddelerine uyarınca, depo talebinde bulunabileceği, Davacının, ---- gayri nakdi çek kredisinden kaynaklanan alacağı depo talebi ----- tahsilde tekerrür oluşturmamak ve T.B.K. 100. maddesi uyarınca; takip tarihinden sonra yapılabilecek kısmı tahsilatların öncelikle faiz ve borcun terilerine mahsubu sağlanmak kaydıyla, 5941 sayılı çek yasası gereğince çek hamilerine ödenmiş çek garanti bedellerinden kaynaklanan kredi borcu için ------ asıl alacağa, asıl alacağın tamamen ödendiği tarihe kadar ayrıca raporunun 9/b maddesinde detayları yazılı gayri nakit alacağın takip sırasında nakde dönüştüğü takdirde nakde dönüşme tarihinde çek hamiline bankaca ödenen tutarın nakde dönüştüğü tarihten tahsiline kadar fuygulandığı gibi) yıllık-------- temerrüt faiz oranı üzerinden temerrüt faizi hesaplanmak suretiyle takibin devamına ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Dava itirazın iptaline ilişkin olup davacı icra inkar tazminatı da talep etmektedir. Davacı şirketin talep ettiği alacak muayyen (likid) kabul edilmiş, %20 icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, İcra İflas Kanunu madde 67/2 uyarınca davanın kabulüne dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İLE,-----Esas sayılı icra dosyasına yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, Karşılıksız çeklere ilişkin ödenen sorumluluk bedeline dair ---- asıl alacak, teslim edilen çeklere ilişkin depo bedeline dair ---- gider vergisi olmak üzere toplam ---- ye takip tarihinden itibaren yıllık işleyecek ---- temerrüt faizi ve bunun ---- birlikte DEVAMINA, Asıl alacağın diğer kısmına ilişkin faiz işletilmesi talebinin REDDİNE,
2-Asıl alacak olan 34.391,00 TL üzerinden hesaplanacak %20 icra inkar tazminatının davalı şirketten tahsili ile davacıya ödenmesine,
3-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca -------- bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
4-Karar ve ilâm harcı olan 2353,40-TL harçtan peşin alınan 588,36-TL harcın mahsubu ile bakiye 1765,04-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
5-Davacı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 5.167,77 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davacı tarafça yapılan toplam 863,50 TL yargılama gideri ve 588,36 TL peşin harç toplamı 1.451,86 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,
Dair,davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ----- Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usûlen anlatıldı.13/05/2022