T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/73 Esas
KARAR NO: 2022/180
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 03/02/2021
KARAR TARİHİ: 24/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirkete ------- hükümleri kapsamında, -------- emtiaları davalı ---- taşıma işleri ------ ) --------plakalı araçla sevk edilmek üzere tam ve sağlam teslim edildiğini, emtia yüklü araç dava dışı------ vardıktan sonra ------- tahliyesi esnasında emtialarda hasar görüldüğünü, -------- düzenlendiğini, -----------üzerine --------- notu düşüldüğünü, davalı------------------hasar rücu bildirimi yapıldığını, yapılan ekspertiz çalışması neticesinde hasarlı teslim edilen emtialar sebebiyle ------hesaplaması yapıldığını, ----- düşülmesiyle belirlenen ------ sigorta tazminatı ----- tarihinde sigortalı firmaya ------- edildiğini, müvekkili şirketin, sigortalı ile arasında ----- ve bir delil anlaşması mahiyetinde olan ----- Şartları ve T.T.K.’nın 1472 maddesinin ------göre --------ödediğinden sigortalısının haklarına halef olduğunu, davalı ---- bütününü ---- taşıma işleri yüklenicisi/---------- üstlendiğini, dava dışı----------gerçekleştirdiğini, taşıma ilişkisinde taşıyan kendisine tam ve hasarsız teslim edilen emteaların tam ve hasarsız teslim edilmesi ile yükümlü olduğunu, aksi halde meydana gelen zarardan akdi taşıyan ve fiili taşıyıcı meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu ve zararı tazmin ile yükümlü olduğunu, alacağın tahsili --------------- dosyasına kayden ------------işlemiş ticari avans faizi olmak üzere toplam -------- tahsili için icra takibine geçildiğini, borçlunun itirazı üzerine takip durduğunu, icra dosyasından taraflarına itiraz dilekçesi tebliğ edilmediğini, bahsi geçen dava------ ikame edildiğini, işbu itirazın iptali davası 1 yıllık hak düşümü süresinde ikame edildiğini, davalı/borçlunun -------- yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin asıl alacak ve asıl alacağın takip tarihinden itibaren ticari avans faizi yönünden devamına karar verilmesini talep ve dava etmiş, bu talebini duruşmada tekrar etmiştir.
Taraflara tebligat yapılarak taraf teşkili sağlanmıştır.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; zaman aşımı def'ilerinde bulunduklarını, CMR 32/1. maddesi "Bu sözleşme gereğince yapılan taşımalardan -----davaların bir yıl içinde açılması gerekir." şeklinde olduğunu, dava--------- gerçekleşmediğini, davacı ---- icra takibini başlattığını, davanın ---- tarihinde açıldığını, CMR 32/1. maddesi gereğince yasal 1 (bir) yıllık süre geçirildikten sonra açılan davanın, zamanaşımı def'imiz nazara alınarak usulden reddi gerektiğini, dava konusu taşıma işlemi ---------- gerçekleştirildiğini, kabul anlamına gelmemek kaydı ile mevcut taleplerin,----- gerektiğini, dava konusu taşımaya ilişkin belgelerde, davalı ------ olduğuna ilişkin bir belge / ----- rastlanılmadığını, uyuşmazlığa konu ---------- BULUNMADIĞINDAN, davanın reddi gerektiğini, davalı müvekkilin şirketin sorumluluğunu davanın kabulü anlamına gelmemek kaydı ile davacı tarafın --------başlığı altında TTK'NIN 918. maddesinde düzenlendiğini,
Taşıma araçlarını ve --------- belirlemek,
Taşıma-----------gerçekleştirecek taşıyıcıyı ve taşıyıcıları seçmek, -------için gereken -------------------yapmak,
Taşıyıcıya ve taşıyıcılara gerekli bilgi ve talimatları vermek,
Taşıma işleri komisyoncusu edimlerini yerine getirirken, gönderenin menfaatlerini gözetmekle ve onun talimatlarına uymakla yükümlü olduğunu,
Dava konusu iddia edilen hasara ilişkin olarak; müvekkil şirket ----------- kayıt açılarak, gerekli tespit ve incelemeleri yapmak üzere eksper tayin ettiğini, kabul anlamına gelmemek kaydı ile mevcut taleplerin, -------gerektiğini, dava konusu ürünlerin yüklemesi, istiflenmesi ve boşaltılması davalı müvekkil şirket tarafından yapılmadığını, müvekkili şirket hasar gördüğü iddia edilen emtianın yüklenmesi, ------ boşaltılması edimini üstlenmediğini, ---- yükleme,---- yükümlülüğünün kimin üzerinde olduğu konusunda açık bir hüküm bulunmadığını, bu nedenle taraflarca bu konu hakkında açıkça yapılmış bir düzenleme yoksa, genel olarak yüklemenin ve boşaltmanın gönderen ve gönderilenin yükümlülüğünde olduğu kabul edildiğini,
Bu madde uyarınca taşıyıcının sorumluluğu,----- 8,33 hesap birimini ------ hakkı) geçemeyeceğini, bu nedenle davacıya herhangi bir tazminat ödenmesi durumunda dahi, tazminat miktarının bu madde hükmüne göre hesaplanması gerektiğini, davacının bu madde ile belirlenen sorumluluk sınırını aşan tazminat talepleri CMR konvansiyonu hükümlerine aykırı olduğundan, reddi gerektiğini, talep edilen 7.603,59 -TL.'nin hangi kriterlere göre hesaplandığı belirli olmadığını, davanın kabulü anlamına gelmemek kaydı ile söz konusu talep edilen alacak miktarına da itiraz etiklerini,
Dava konusu taşımada ise; - Araç sürücüsü alkol almamış, - Sürücünün herhangi bir kusurunun olduğu tespit edilememiş,- Sürücü beyanından ani fren yapılmadığı, herhangi bir aktarmanın söz konusu olmadığı ortaya konulmuş,- Taşıma hayatın olağan akışı dâhilinde gerçekleştiğini, bu anlamda müvekkil şirketin herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, dava konusu taşımada hasar ihbar süresine uyulmadığını, haksız ve mesnetsiz davanın öncelikle zaman aşımı yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Tarafların uhdesinde olan tüm delilleri ibraz ettikleri, getirtilmesi gereken delilleri ilgili yerlerden getirtilerek dosya içine alınmıştır.
İhbar olunan --- Vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili hakkında hüküm kurulmamasını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dosya tüm delillerin ibrazından sonra konusunda uzman teknik bilirkişiye tevdi edilmiş, teknik bilirkişi heyeti bilirkişi ------- ayrıntılı raporunda;
Davacı yanın ibraz ettiği uygunluk tutanağı ve nakliyat ekspertiz raporuna göre davalı yanın dava konusu olayda teknik boyutları ile kusurlu ve sorumlu olduğu sonucuna varıldığını bildirir görüş ibraz etmiştir.
Teknik bilirkişi---------uzmanı ----------- raporunda;
1)CMR m.32 hükmüne uygun olarak icra takibinin bir yıllık zamanaşımı süresi içinde başlatıldığı, itirazın iptali davası bakımından ise zamanaşımının durması, kesilmesi, yapılan tebligatlar ve yukarıda verilen davanın --- Sayın Mahkemenin takdir ve değerlendirmesinde olduğu,
2)Davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısına yaptığı ----- sınırlı olarak sigortalısının halefi olarak (TTK m.1472) huzurdaki davayı açmaya hak kazandığı,
3)TTK m 921 ve gerekse 926 gereği huzurdaki dava bakımından TTK'nun taşıyıcıya yüklediği sorumlulukları yüklendiği gibi taşıyıcının sahip olduğu bütün haklara sahip olduğu,
4)Somut olayda davalı ------ sorumluluktan kurtulmasına veya sorumluluk miktarının azalmasına neden olabilecek nitelikte bir yükleme hatası bulunmadığı, hasar taşıma süreci içinde gerçekleşmiş ve taşıyıcının sorumluluğunu gerektirdiği,
5)Davacı ---- talebinin --- hükümleri gereğince sınırlı sorumluluğun oldukça altında kaldığından dolayı alacağın tamamı olan asıl alacak olarak 7.603,89 TL'nin tamamını talep etmeye hakkı olduğu,
6)İşlemiş faiz alacağı bakımından ise itirazın iptalinin istenmediği,
7)Dava dosyasına ------ belgesindeki --------tarafından imza edilen iki hasar tutanağından dolayı hasarın ayrıca taşıyıcıya ihbar edilmemesinin dava hakkını düşürmeyeceği,
8)Davalı şirket vekilinin sorumluluktan kurtuldukları yönündeki savunmasının yerinde olmadığını görüş bildirir rapor ibraz etmişlerdir.
DELİLLER
*------- Esas sayılı icra dosyası
*--------- Esas sayılı dava dosyası
*Davacı -------- kayıtları
*Taraf------ ---------- formları
*Bilirkişi raporu
*Tüm dosya kapsamı
İNCELEME VE GEREKÇE :
Dava hukuki niteliği itibariyle, ----- esas sayılı icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın İİK 67 maddesi gereğince iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.
Dava, davacı ---- arasında ---- ve bir delil anlaşması mahiyetinde olan ---- Genel Şartları ve T.T.K.’nın 1472. maddesinin amir hükmüne göre rücuen tazminat istemine ilişkindir.
------dosyamız arasına celp edilmiş, davacının itirazın iptali davasını 1 yıllık dava açma süresi içinde açtığı anlaşılmaktadır.
Davalı zamanaşımı itirazında bulunmuştur.Huzurdaki davaya konu taşıma, dava dosyasında sunulu --- belgesinden de açıkça anlaşıldığı üzere eşyanın karayolundan---- hükümlerine tabidir. CMR m.32 gereğince ---- uygulama alanına giren taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerekir. Bu süre “Teslimde kısmi kayıp, hasar veya gecikmelerde, teslim
tarihinden itibaren” işlemeye başlar. Huzurdaki dava bakımından öncelikle taşıma konusu hasarlı eşyaların ne zaman teslim
edildiğinin tespit edilmesi gerekir. Dava ve icra takip dosyasında araç şoförünün imzasını içeren iki ayrı tutanak bulunmaktadır. İlk tutanak ------tarihli “-------- tarihli -----------------imzasını içeren tutanaktır. Bu iki tutanaktan ------Tutanağının----------- imza ve ---içermesi (teslim alan olarak) ve teslim eden olarak da -------- imza edilmesi, söz konusu tutanağın ---- arasında yükün bir taşıyıcıdan diğerine yine taşıma sürecinin devam ettirilmesi
amacıyla verilen---- tutanak olduğu anlaşılmaktadır. Yine bu sonuç ---plakasının-----senedinde de yer alması ile desteklenmektedir. ---tutanakta ---- plakalı araçtan boşaltıldığı ifade edilmektedir.
Sonuç olarak dava konusu hasarlı eşyaların --- tarihinde alıcısına teslim edildiği ve zamanaşımı süresinin de bu tarihten itibaren işlemeye başladığı ve dava ve takibinde kural
olarak davanın (zamanaşımının kesilmesi ve durması halleri hariç) en geç --açılması gerekir. Davanın zamanaşımının durduğu ve kesildiğine ---- aşağıdaki gibidir; Eşyanın teslim edildiği tarih :-------(davacı itiraza----,tarihinde --- olduğunu ve aynı gün ---- sürecine başladığını ifade etmektedir, ----------- Nedeniyle ------------ göre CMR m.32 hükmüne göre icra takibinin zamanaşımı süresinin dolmasından yedi (7) gün önce başlatıldığı, alacağın zamanaşımına uğramadığıanlaşılmaktadır.
Davacı şirketin dava dışı sigortalısına ------yükleme------------- düzenlemiştir.
Teminat kapsamında meydana gelen hasar ile ilgili davacı sigorta ----------raporunda tespit edilen ödenebilir tazminat tutarını ----tarihinde dava dışı sigortalısının------- üzerinden ------TTK m.1472 gereği sigortalısına yaptığı ödeme ile sınırlı olarak sigortalısına halef olmuştur.
Davalı --------- işi yaptığını ve TTK’nun kendisine yüklediği görevleri yerine getirdiğini ve sorumluluğunun söz konusu olmaması gerektiğini ileri sürmektedir. Bununla birlikte taşıma işleri -----, iki halde taşıyıcı gibi taşıma konusu eşyanın zıya hasar ve gecikmesinden sorumlu olmaktadır. Bunlardan ilki, komisyoncunun taşıma işini üzerine alması, eşyanın taşıtılmasını değil bizzat taşınmasının üstlenmesi, yani gönderene (huzurdaki davada dava dışı sigortalı) karşı eşyanın taşıma taahhüdünde bulunmasıdır ki bu takdirde aynı zamanda akdi taşıyıcı olmaktadır (TTK m.926). ------, taşıma giderlerini de içeren tek ve kesin bir ücret kararlaştırılmasıdır
(TTK m.921). Bu durumda taşıyıcı, taşıma ücreti ------- şeklinde bir ayrıma gidilmeksizin tek ve kesin bir ücreti gönderilenden talep etmektedir. Somut olayda bu ikinci koşul gerçekleşmiştir. Zira Dava dilekçesinin ---faturaya göre davalı şirket, davacının dava dışı sigortalısından-------- etmektedir. Buradan davalı şirketin, aynı zamanda dava dışı sigorta şirketine karşı taşıma işini bizzat üstlendiği sonucuna varılmaktadır.
Dava dilekçesi eklerinde bulunan eksper raporuna göre hasar sebebinin muhtemelen araç üzerine uygun sabitlemesinin yapılmamasından kaynaklı --- araç içerisinde kayması, diğer firmalara ait yükün sıkıştırması sonucu ezilmek suretiyle hasarlanmış olabileceği kanaatine varıldığı ifade edilmektedir. Teknik bilirkişi raporuna göre hasarın gerçekleşme sebebi aynıdır. Zira hasarlı yükler herhangi bir devrilme ------olmadan -------- görünmekte alt ve üst tabanlarında herhangi bir hasar bulunmazken sadece yan taraflarında ezilmeler görünmektedir. Taşıma konusu ----taşınmıştır, yani araçta başka firmalara ait yükler de taşınmaktadır. Buna göre hasarlı yükler değil diğer firmalara ait yüklerin devrilmesi ve taşıma sırasında yaslanması ve sürtünmesi nedeniyle hasarın oluştuğu kanaati hasıl olmaktadır. İkinci olarak dava dosyasında gerek yükün aktarma edilmeden önce hasarlandığını gösteren
29.11.2018 tarihli tutanakta gerekse alıcısına teslim edildiği anda tutulan ------hiçbirinde (ikisinde de ----- bulunmaktadır) -----
---------- araç üzerine ----------- edilmemektedir. Kaldı ki olsa bile bu davaya konu hasarlı yükler değil diğer firmalara ait yükler olduğu fotoğraflardan anlaşılmaktadır.
Sonuç olarak somut olayda davalı şirketin sorumluluktan kurtulmasına veya sorumluluk miktarının azalmasına neden olabilecek nitelikte bir yükleme hatası bulunmadığı, hasar taşıma süreci içinde gerçekleşmiş ve taşıyıcının sorumluluğunu gerektirdiği kanaati oluşmaktadır.
Davalı şirket aynı zamanda hasarın ihbar edilmediği yönünde de savunma yapmıştır. Ancak dava dosyasında taşıma sürecinde görev ----tarafından imza edilmiş iki tutanak bulunmakta ve CMR belgesine hasarın şerh düşüldüğü tespit edilmiştir. ------ içtihatlarına göre bu ------------- yardımcılarını düzenlediği veya katıldığı belgelerden ----- tarafından bilindiğinin anlaşıldığı hallerde ayrıca ihbar yapılmasa dahi dava hakkının düştüğünden söz edilemez.
Davacının zararın oluşmaması için bütün tedbirleri aldığı yönündeki savunmasının sorumluluktan kurtulması için yeterli olmadığı kanaati hasıl olmaktadır. Zira zararın--------------- dışındaki bir nedenden kaynaklandığını ispatlamalı ve hasar sebebini ispat ederek bunun önlenemez veya sonuçlarından kaçınılamaz olduğunu ispat etmesi gerekir.
Davacı ------dava dışı sigortalısına ---------- sınırlı olarak sigortalısının --------------olarak (TTK m.1472) davalıdan rücu şartları oluştuğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE,
-Davalının------------ dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile, takibin toplam 7.603,89-TL asıl alacak ve işleyecek faiz yönünden asıl alacağı takip tarihinden tahsil tarihine kadar işleyecek değişen oranlarda avans faiziyle devamına,
2-Hükmedilen asıl alacağın %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihinde alınması gerekli 519,42 TL harcın davacı tarafça peşin olarak yatırılan 129,86 TL harçtan mahsubu ile bakiye 389,56 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile ------------ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan başvuru gideri, tebligat gideri, müzekkere gideri, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.917,80 TL yargılama gideri ve davacı tarafından peşin olarak yatırılan 129,86 TL harç toplamı 2.047,66 TL nin davalı taraftan tahsili ile davacı taraf ödenmesine,
6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli --------esaslara göre belirlenen 5.100,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
8-Dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekili --------üzerinden yüzüne karşı, davalı vekilinin yüzüne karşı dava miktarı itibariyle kesin olarak karar verildi.