T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2020/292
KARAR NO : 2022/107
DAVA : İTİRAZIN İPTALİ (HİZMET SÖZLEŞMESİNDEN KAYNAKLANAN)
DAVA TARİHİ : 03/02/2020
KARAR TARİHİ : 04/03/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili olan davacı şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait dava dilekçesi ekinde sunulan listede belirtilen araç ile gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla ----- sayılı dosyasında icra takibine başlandığını, itiraz edilmesi nedeni ile takibin durduğunu ileri sürmüş ve itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirket ----- hudutları dâhilinde -----markalarıyla araç kiralama işi ile iştiğal eden, bünyesinde ---- fazla araç bulunduran, araç kiralama sektöründe öncü ve güvenilir bir firma olduğunu, ------cezalara konu köprü ve otoyol geçişleri müvekkil şirketten cezaya konu araçları araç kiralama sözleşmesi dâhilinde kiralamış olan araç kiracıları tarafından yapılmış olup başkasının------- dolayısıyla müvekkil şirkete cezai nitelikte bir sorumluluk yüklenmesinin ----ve cezanın şahsiliği ilkesine aykırı olduğunu, uygulamaya göre aracı kullanan kişiyi gişelerde durduran davacı yanın ilgili bedeli aracı kullanan şahıstan tahsil etme imkânı bulunduğunu, buna rağmen davacı taraf araçta ------kayıtlı olup olmadığını dahi kontrol etmeden ve aracı kiralayan araç sürücüsünden de bedeli tahsil etmeden, doğrudan aracı kiralayan malikten tahsilat yoluna gitmesinin ve bir de bunun üzerine bildirimde dahi bulunmadan ----fahiş bir ceza tesis etmesinin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu,Tarafımızca davacı yana gönderilen cevabi ihtarnamede de açıkça belirtmiş - oldukları üzere davalı şirket bünyesindeki tüm araçlarda -------- tanımlı olup devamlı surette sistemde yeterli bakiye bulundurulduğunu, buna karşın davalı şirket araçlarının söz konusu köprü ve otoyollardan kaçak geçiş yaptığı iddiasının davacı yanca işletilen köprüde kullanılan tahsilat sistemlerindeki eksiklik ve aksaklıklardan ileri geldiğini, bu yönüyle bakıldığında davalı şirketin tesis olunan cezalar yönünden hiçbir kusurunun bulunmadığını, davacı yanın kaçak geçiş dolayısıyla tesis etmiş olduğu cezaların sorgulandığı sistemin ancak şahısların kullanımı için elverişti olduğunu, özellikle müvekkil şirket gibi binlerce aracı bünyesinde barındıran bir şirket için kullanılabilir olmadığını, zira söz konusu sistem vasıtası ile günlük ancak ----- araca kadar sorgulama yapılabildiğini, sorguda ----- sınırkandırılan araç geçişlerine ait durum cezaların uygulandığı tarihten sonraki durumu gösterdiğini, geçiş ihlalinin yapıldığı tarihten sonra ve ceza verilmeden önce sisteme yükleme yapılmadığını, böylece firma veya benzer şekilde diğer araç sahipleri de bu kontrol sistemine ancak cezai işlemler yapıldıktan sonra ulaşabildiğini, somut olaydan açıkça anlaşılacağı üzere işletmesi ------ bulunan otoyollar bakımından tesis olunan cezai işlemlere karşı nasıl ki tebliğ zorunluluğu mevcutsa ----- işletmesi özel firmalara devrolunan otoyollar bakımından da aynı zorunluluğun bulunduğu hususu izahtan vareste olduğunu, aksi durumun söz konusu otoyolları kullanan kişi ve kurumları her hal ve şartta mağdur edeceğinin açık olduğunu, zira tesis olunan para cezalarından icra ödeme emri eline ulaşıncaya kadar hiçbir şekilde haberdar olamayan mağdurlara hiçbir şekilde tesis olunan cezalara itiraz hakkının da tanınmamış olmaktadır ki modern hukuk sistemlerinde böyle bir uygulamanın geçerliliğinin bulunamayacağı açık olduğunu, öncelikle mahkemece mevcut yasal düzenlemelerin yeterli ve somut uyuşmazlığa uygulanabilir olduğu kanaatine varılması halinde anayasaya aykırılık iddiamızın bekletici mesele yapılamasını ve hükmün ------ kararının akabinde verilmesini, mahkemenin beyanlarımıza müstenit kanaatlerimiz doğrultusunda hüküm verecek olması halinde ise davacı yanın tazminat taleplerinin ve haksız davanın reddini, takip konusunun------ az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmolunmasını ve yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davacı üzerine bırakılmasını arz ve talep edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; davacının işlettiği otoyol ve bağlantı yollarından ihlâlli geçişler sebebiyle işleten şirket tarafından geçiş ücretinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkindir.
------ dosyası dosyamız arasına alınmıştır.
----- mühendisi tarafından sunulan bilirkişi raporunda özetle; Davalıya ait ---- plakalı aracın ------ tarihideki geçişi esnasında araca tanımlı herhangi bir ----bulunmadığından, -----tutarlı geçiş ücreti, davacının sistemi tarafından tahsil edilemediği, davalıya ait ---- plakalı aracın ----- tarihindeki geçişi esnasında araca tanımlı ---- seri numaralı ----ürünü bulunduğu, geçiş anında ----- bakiye bulunduğu, --- hesabına geçişten sonra --- tarihinde ---- bakiye yüklemesi yapılmasına rağmen bu ücret de geçiş için yeterli olmadığı, bu nedenle ----- tutarındaki geçiş ücreti davacının sistemi tarafından tahsil edilemediği, davalıya ait ----- tarihindeki geçişi esnasında araca tanımlı ----seri numaralı ---- bulunduğu, ----- hesabında geçiş anında ve geçişi izleyen ----- herhangi bir yükleme ve hareket bulunmadığı, bu nedenle ----- tutarındaki geçiş ücreti, davacının sistemi tarafından tahsil edilemediği, davalıya ait --- plakalı aracın ---- tarihindeki geçişi esnasında araca tanımlı ----seri numaralı ---ürünü bulunmakta olduğu, geçiş anında ----bakiye mevcut ayrıca geçişi izleyen ---- içindeki her günde de ------ hesabında yeterli bakiye bulunmasına rağmen davacının sistemi tarafından geçiş ücretinin tahsilâtı yapılmamış bu nedenle davalı şirketin,---- tutarındaki ceza bedelinde sorumlu olamayacağı kanaatine varıldığı, davalıya ait ----- tarihideki geçişi esnasında araca tanımlı herhangi bir --- bulunmadığından ---- tutarlı geçiş ücreti, davacının sistemi tarafından tahsil edilemediği, davalıya ait --- plakalı aracın ---- tarihindeki geçişi esnasında araca tanımlı ----- ürünü bulunmakta olduğu, geçiş anında --- hesabında yeterli bakiye mevcut olmadığı, ürün --- tarihinde kara listeye girdiği, ----- tarihine kadar bakiye yüklemesi yapılmadığı, geçiş anında ve geçişi izleyen ----hesabında yeterli bakiye bulunmadığından, ---- tutarındaki geçiş ücreti davacının sistemi tarafından tahsil edilemediği, ---- plakalı araca tanımlı--- ürünü bulunmakta olduğu,---- tarihli geçiş anında ----hesabında ---- bakiye mevcut ve geçişi izleyen --- gün içinde herhangi bir bakiye yüklemesi bulunmadığı, geçiş anında ve geçişi izleyen --- gün içinde de--- hesabında yeterli bakiye bulunmadığından--- tutarındaki geçiş ücreti davacının sistemi tarafından tahsil edilemediği, ---- araca tanımlı ---- seri numaralı ----- ürünü bulunmakta olduğu, geçiş anında ---- bakiye mevcut olduğu, ayrıca geçişi izleyen --- içindeki her günde de ---- hesabında yeterli bakiye bulunmasına rağmen davacının sistemi tarafından geçiş ücretinin tahsilâtı yapılmamış bu nedenle davalı şirketin, --- tutarındaki ceza bedelinden sorumlu olamayacağı kanaatine varıldığı, --- plakalı araca tanımlı ---- bulunmakta olduğu, ----tarihli geçiş anında --- hesabında --- bakiye mevcut ve geçişi izleyen --- içinde herhangi bir bakiye yüklemesi bulunmamakta olduğu, geçiş anında ve geçişi izleyen --- gün içinde de --- hesabında yeterli bakiye bulunmadığından, ----tutarındaki geçiş ücreti davacının sistemi tarafından tahsil edilemediği, ----- plakalı araca tanımlı ---- ürünü bulunmakta olduğu, ----- bakiye mevcut ve geçişi izleyen ---gün içinde herhangi bir bakiye yüklemesi bulunmamakta olduğu, geçiş anında ve geçişi izleyen ---- içinde de -- hesabında yeterli bakiye bulunmadığından, --- tutarındaki geçiş ücreti davacının sistemi tarafından tahsil edilemediği, --- plakalı aracın ---- tarihindeki geçişi esnasında araca tanımlı ---- ürünü bulunmakta olduğu, geçiş anında --- bakiye bulunmakta olduğu, --- hesabına geçişten sonra --- tarihinde ---- bakiye yüklemesi yapılmasına rağmen bu ücret de geçiş için yeterli olmadığı, bu nedenle, ---tutarındaki geçiş ücreti, davacının sistemi tarafından tahsil edilemediği, davalıya ait -----plakalı araçların, belirtilen tarih ve saatlerde, davacı tarafından işletilen otoyol ve köprüden geçtiğine dair giriş ve çıkış gişelerine ait fotoğraflar dava dosyasına sunulmuş olduğu, davalının belirtilen araçların davacının işlettiği köprü ve otoyollardan geçişlerinden kaynaklı--- geçiş ücreti ve geçiş ücretinin -katı tutarındaki --- ihlali ceza bedeli olmak üzere toplam --- tutarındaki ihlali geçiş bedelinden sorumlu olduğu, ----- göre ceza uygulaması için ön bildirim yapılması yada ihtar zorunluluğu bulunmadığı görülmekte olduğu bildirilmiştir.
Bilirkişiden alınan ek raporda özetle; ---- seri numaralı---- ürünü tanımlı olduğu, --- plakalı aracın --- tarihli geçişi anında ---- hakiye olmasına ve geçişi takip eden --- gün içinde de geçiş içirn yeterli bakiye bulunmasına rağmen ---- tutarındaki geçiş ücretinin tahsilâtı yapılmadığı, ---- seri numaralı --- tanımlı olduğu,---- tarihli geçişi anında ---- bakiye olmasına ve geçişi takip eden ----içinde de geçiş için yeterli bakiye bulunmasına rağmen ---- tutarındaki geçiş ücretinin tahsilâtı yapılmadığı,---- tarafından dava dosyasına sunulan yazılarda,---- bulunmadığı bildirildiği,----tarafından dava dosyasına sunulan ----hesap ekstrelerindeki, geçiş anındaki bakiye bilgileri, bakiye yüklemeleri ve geçişi izleyen --- içindeki bakiye bilgilerinin bulunmakta olduğu, tüm geçişler için geçişi takip eden ---- içindeki bakiye bilgileri kantrol edildiği, taraflarca kök raporu etkileyebilecek yeni bir belge sunulmadığından, davalı şirketin---geçiş ücreti ve---- ihlali ceza bedeli olmak üzere, Taplam ----- tutarındaki ihlali geçiş bedelinden sorumlu olacağı bildirilmiştir.
6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun madde 30/5 : “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. ----
Davacı şirketin, 3996 sayılı “Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun” ve işbu Kanuna istinaden verilen -------- kararı kapsamında -------- modeli ile işletmesini üstlendiği anlaşılmaktadır.
6001 sayılı Kanun’un 30/5 maddesi kapsamında, davacı şirketin işletmesini üstlendiği köprü, bağlantı yolu ve otoyollardan geçiş sebebiyle tahakkuk eden geçiş ücretini tahsil yetkisi olduğu görülmektedir. Ayrıca davacı işletmeci şirketin; geçiş ücretini ödemeden geçen araç sahiplerinden geçiş ücreti ile birlikte geçiş ücretinin ---- katı kadar ceza bedelini tahsil edeceği,----- sayılı Kanunun 18 inci maddesiyle yapılan değişiklikler sonucunda hüküm altına alınmıştır.
Hâlböyleyken, köprü, otoyol ve bağlantı yollarının işletmesini üstlenen şirketin geçiş ücretini tahsil etme yetkisi olduğu, geçiş ücretini ödemeden geçen araç sahiplerinden ise geçiş bedeli ile birlikte geçiş ücretinin --- tutarında ceza bedelini de tahsil edebileceği 6001 sayılı Kanun’un 30/5 maddesi uyarınca açıktır.
--- uygulamasında, araç sahiplerinin plaka numaralarıyla birlikte ---hesabında yeteri kadar bakiye bulundurması gerektiği, yeterli bakiye bulundurmayan aracın plakasının geçişten sonra her gün belli aralıklarla sistem tarafından kontrol edildiği ----yeterli bakiye olduğunda geçiş bedelinin tahsil edildiği, bu sorgulamanın geçişten sonraki ------boyunca devam ettiği, on beş günün sonunda hâlen hesabında -yeteri kadar- geçiş ücretini karşılar bakiye bulundurmayan aracın geçişinin ‘cezalı geçiş’ statüsüne dönüştüğü bilinmektedir.
Davacı, otoyol, köprü ve bağlantı yollarını özel hukuk hükümlerine göre işlettiğine, davacı ile davalı birer tacir olduğuna ve uyuşmazlık tarafların ticari işletmesinden kaynaklandığına göre; huzurdaki davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerekir.
Davalı şirketin aracının davacının işlettiği otoyoldan geçiş yaptığı, -- seri numaralı --- ürünü tanımlı olduğu, ---- hakiye olmasına ve geçişi takip eden ---- içinde de geçiş içirn yeterli bakiye bulunmasına rağmen ----tutarındaki geçiş ücretinin tahsilâtı yapılmadığı, ---- seri numaralı --- ürünü tanımlı olduğu, ------içinde de geçiş için yeterli bakiye bulunmasına rağmen --- geçiş ücretinin tahsilâtı yapılmadığı, ---- tarafından dava dosyasına sunulan yazılarda,---- bulunmadığı, davalı şirketin ---- ihlali ceza bedeli olmak üzere, Toplam ----- tutarındaki ihlali geçiş bedelinden sorumlu olacağı, Açıklanan gerekçelerle davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Alacak miktarının likit olmadığı, yargılamayı gerektirdiği, dolayısıyla icra inkar tazminat talebinin yerinde olmadığı, davacının kötü niyetli takip başlattığına dair kanaat oluşmadığından kötü niyet tazminat talebinin yerinde olmadığı, görülmekle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİNE,
2-------- sayılı icra dosyasına yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, duran takibin ----- üzerinden takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
3-Şartları oluşmayan icra inkar tazminat ve kötü niyet tazminat taleplerinin REDDİNE,
3-Karar tarihinde alınması gerekli 151,31-TL harcın davacı tarafça peşin olarak yatırılan 54,40-TL harçtan mahsubu ile bakiye 96,91-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan toplam 680,50-TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre belirlenen 614,58 TL ve davacı tarafça peşin olarak yatırılan 54,40 TL peşin harç giderinin toplamı 668,98-TL'nin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa ödenmesine,
5-Davalı tarafından yapılan 31,00 TL yargılama giderinden davanın red oranına göre belirlenen 3,08 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı tarafa ödenmesine,
6-Dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre ve kabul oranına göre belirlenen 2215,50 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre ve ret oranına göre belirlenen 237,40 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca-------- bütçesinden ödenecek 1.320-TL arabuluculuk ücretinden davanın kabul ve red oranına göre 1192,16-TL'nin davalıdan, 127,84-TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usûlen anlatıldı 04/03/2022