T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/296 Esas
KARAR NO: 2022/347
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtrazın İptali)
DAVA TARİHİ: 11/05/2021
KARAR TARİHİ: 30/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (İtrazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili olan davacı şirketin yetkili hamili olduğu -------- bedelli çekin tahsili amacıyla keşide tarihinde davalı bankanın---- gidildiğini ve ilgili çekin banka çalışanına ibraz edildiğini, davalı bankanın ise çek hakkında karşılıksızdır işlemi yapmış olmasına karşın çek keşidecisinin imzası ile çek hesabı sahibinin sistemlerindeki imzaları uyuşmuyor gerekçesi ile -----karşılıksız çıkan çek hakkında öngörülen çek garanti bedelini taraflarına ödemediğini, davalı bankanın---- yaptığımız başvuruya olumsuz yanıt verildiğini, davalı tarafça her ne sebeple olursa olsun yasa gereği karşılıksız işlemi yaptığı çekle ilgili ödemek ile yükümlü olduğu çek garanti bedelinin taraflarına ödenmemesi üzerine ---- sayılı dosyası ile davalı banka aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı bankaya gönderilen ödeme emrine karşı davalı bankanın haksız ve kötüniyetli olarak itiraz ettiğini ve bunun üzerine icra takibinin durduğunu, arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek davalı tarafça ---- ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali ile ----- alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek reskont avans faizi ile birlikte takibinin devamına, İİK madde 67 uyarınca haksız itirazda bulunan davalı borçlu aleyhine likit ve belirli asıl alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili olan davalı bankanın çekteki keşideci imzasını araştırma yükümlülüğü olduğunu, çekin geçerliliğinin keşidecisi tarafından imza edilmesine bağlı olduğunu, bu durumda işleme alınamayacak olan bir çek için davalı bankanın sorumluluk bedeli ödemesinin de söz konusu olamayacağını, çekteki imzanın banka kayıtlarındaki imza ile aynı olmaması halinde muhatap bankanın, çek bedelini ödeme yükümlülüğü olmadığından, asgari sorumluluk tutarından sorumluluğunun da olmayacağını, davalı banka kayıtlarındaki imza ile çek üzerindeki imza tutmadığından ve davacının yetkili hamil olmadığından ödeme yapılmamış olduğunu, bu kapsamda icra inkar tazminatı talep etme şartlarının da oluşmadığını savunarak davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine, müvekkili olan davalı banka lehine %20’den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; Çeke ilişkin garanti (sorumluluk) bedelinin konu edildiği takibe yönelik başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptaline ilişkindir.
---- sayılı takip dosyası ----sistemi üzerinden celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
---- tarihli cevabi yazısı dosya içerisinde mübrezdir.
Mahkememizin ---- tarihli celsesinde dosyanın rapor tanzim edilmek üzere bilirkişiye tevdiine karar verilmiş, bilirkişi --- tarafından tanzim edilen -- tarihli bilirkişi raporunda özetle; ''...1.)Davacı ---- tarafından, hamili bulunduğu davalı ---- tarafından dava dışı ---- kullanımına verilen keşide tarihi ----tarihinde, dava dışı ----- tarafından ----- ortamında ibraz edildiği, 2-Davalı banka tarafından söz konusu çekin arkasına işbu çek üzerindeki keşideci imzası ite Bankamız kayıtlarda bulunan örnek keşideci imzası birbirini tutmadığından herhangi bir işlem yapılmadığı ibaresinin yazıldığı ve bu gerekçeyle yasal çek sorumluluk bedelinin ödenmediği, diğer taraftan çekin hesapta karşılığının olmadığının bildirildiği, 3.)Davacışirket tarafından söz konusu çekin yasal sorumluluk bedelinin ödenmemesi nedeniyle davalı banka aleyhinde ---- asıl alacak olmak üzere toplam ------ 'nin ödenmesi talebiyle başlatılan icra takibine davalı banka tarafından itiraz edilmesi üzerine huzurdaki itirazın iptali davasının ikame edildiği, 4.)Dava dilekçesi ekinde sunulan --------- içtihadında belirtilen Muhatap bankanın, kendisine ibraz edilen çeki düzenleyenin imzası üzerinde sadece ıslak bir imza olup olmadığına dair bir inceleme yapabileceği, bunun dışında "çek üzerindeki imzanın keşideciye ait olmadığı" veya "çek üzerindeki imzanın belirsiz olduğu" gibi gerekçelerle, karşılığı olan bir çeki ödemekten veya karşılığı olmayan çek hakkında "karşılıksızdır" işlemi yapma zorunluluğundan imtina edemeyeceği, yine davaya cevap dilekçesi ekinde sunulan --------- belirtilen» Bankanın çekteki keşideci imzasını kontrol etme yükümlülüğün bulunduğu, Diğer taraftan çek keşidecisinin çekteki imzaların kendisine ait olmadığı ya da çekin isteği dışında elinden çıktığına dair bir belgenin dava dosyasına ibraz edilmemesi, nedeniyle davalı bankanın söz konusu sorumluluk bedelinin ödenmesinden sorumlu olduğu değerlendirilmekle birlikte nihai takdirin----- ait olduğu, 5.)Mahkemece, davacı talebinin haklı bulunması halinde davacı şirketin davalı bankadan, davalı bankanın temerrüdü daha önce gerçekleşmediğinden ve tarafların tacir olması dikkate alınarak, çek ibraz tarihinde geçerli olan ---- yasal çek sorumluluk bedeli ve bu tutara icra takip tarihinden işleyecek ------avans faizini talep edebileceği, 6.)Tarafların tazminat, yargılama giderleri ve vekalet ücreti vb. gibi taleplerinin ------ takdirlerinde bulunduğu...''belirtilmiştir.
Tanzim edilen bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiş, davalı vekilince rapora karşı itiraz dilekçesi sunulmuş, Mahkememizin -------tarihli celsesinde davalı vekilinin rapora itirazlarının reddine karar verilmiştir.
---- sayılı takip dosyası incelendiğinde; Davacı tarafından ------ üzerinden davalı aleyhinde icra takibi başlatıldığı, davalı tarafından süresi içinde borca ve ferilerine itiraz ederek takibin durdurduğu, huzurdaki davanın yasal süresi içinde açıldığı anlaşılmıştır.
Davaya konu çek suretinden; Keşidecisinin -------sonrasında da davacı tarafa ciro edildiği, --- tarihinde bankaya ibraz edildiği anlaşılmıştır.
---yazılan müzekkereye verilen ----- tarihli yazı cevabında; Çekin takas ortamında ibraz edildiği ve ibraz anında hesap bakiyesinin yetersiz olduğundan karşılıksız işlemi yapıldığı ile imza uyuşmazlığı sebebiyle banka sorumluluk bedelinin ödenmediğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Davaya konu çek bedelinin tahsili istemiyle ---- dosyasından yapıldığı anlaşılan icra takip dosyasının uyap kayıtlarından; Alacaklının huzurdaki dava davacısı olduğu, ---- Olduğu, çek bedeli olan--------- asıl alacak ve fer'ileri ile icra takibi başlatıldığı, keşideci borçlu tarafından imzaya yönelik bir itiraz ya da bu nedenle açılmış bir dava bulunduğuna dair bir beyan ve/veya bilginin ilgili icra dosya dosya kapsamında bulunmadığı anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamından; davacı tarafından çek sorumluluk bedelinin tahsili istemiyle icra takibi başlatıldığı, davalı banka tarafından imza uyuşmazlığı gerekçesi ile yasal sorumluluk bedelinin ödenmediği, çek bedelinin tahsili istemiyle açılan icra takip dosyasında keşideci tarafından imzaya yönelik bir itiraz ya da bu nedenle açılmış bir dava bulunduğuna dair bir beyan ve/veya bilginin ilgili icra takip dosyasında bulunmadığı gibi huzurdaki dava dosyasında da bu yönde somut bir delil bulunmadığı, çekteki imzanın sahteliği iddiasında ispat yükünün davalı banka üzerinde olduğu, bankanın imzanın aidiyeti hususunda basit araştırma ile yükümü olup, çekin ibrazı halinde ve banka nezdinde tereddüt hasıl olduğunda keşideci olan kendi müşterisinden imza hususunda en azından teyit alması gerektiğinin açık olduğu ve sunulu deliller kapsamında keşidecinin imzaya yönelik bir itirazının bulunmadığı anlaşılmakla davalı bankanın yasal sorumluluk bedelini ödemekle yükümlü olması karşısında davaya konu takip dosyasındaki asıl alacağa yönelik davalı itirazın iptalinin gerektiği, buna karşın davalının takipten önce temerrüdüne ilişkin dosya kapsamında delil bulunmadığından işlemiş faiz talebinin reddi gerektiği, davaya konu alacağın likit olmadığı anlaşılmakla icra inkar tazminatının ve yasal şartları bulunmadığı anlaşılan kötü niyet tazminatı talebinin reddi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-)Davanın KISMEN KABULÜNE- KISMEN REDDİNE,
2-)Davalını------- sayılı takibe yaptığı itirazın kısmen İPTALİNE, takibin ----- asıl alacak üzerinden DEVAMINA,
-Takibe, takip tarihinden sonra takip talebindeki talebi aşmamak kaydıyla yıllık %16,75 avans faizi işletilmesine,
-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-)Alacak likit olmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,
4-)Koşulları bulunmadığından davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
5-)Karar ve ilâm harcı olan 151,99-TL harçtan, peşin alınan 59,30-TL'nin mahsubu ile bakiye 92,69-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
6A-)Davayı kabul - ret oranına göre; Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ---- bütçesinden ödenen 1.320-TL arabuluculuk ücretinden 1.280,40-TL'nin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
6B-)Davayı kabul - ret oranına göre; Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca -- bütçesinden ödenen 1.320-TL arabuluculuk ücretinden 39,60-TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
7-)Davanın kabul edilen miktarı yönünden; Davacı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Genel Hükümler 13/1-2 maddeleri uyarınca 2.225,00-TL vekâlet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
8-)Davanın ret edilen miktarı yönünden; Davalı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Genel Hükümler 13/1-2 maddeleri uyarınca 48,21-TL vekâlet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
9-)Davacı tarafça yatırılan 127,10-TL harç ve 738,50-TL bilirkişi, posta, tebligat gideri olmak üzere toplam 1.019,40-TL yargılama giderinden davayı kabul - ret oranı dikkate alınarak toplam 839,63-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
10-)Davalı tarafça yatırılan 8,50-TL vekalet harcından kabul- ret oranına tekabül eden 0,25-TL yargılama giderlerinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
11-)Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK. madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK.m.341/2 uyarınca miktar itibariyle kesin olarak verilen karar açıkça okunup usûlen anlatıldı.30/05/2022