T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/926 Esas
KARAR NO: 2021/353
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle Çek İptali)
DAVA TARİHİ: 14/12/2020
KARAR TARİHİ: 20/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle Çek İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda:
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP :
Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan talep dilekçesinde özetle; müvekkili olan davacının ciro yolu ile iktisap ettiği ----Şubesi'ne ait --- keşide tarihli, ---- keşideli, ----- numaralı, ------- bedelli çekin kaybolduğunu, zayi edilen çekin üçüncü şahısların elinde geçmesi halinde müvekkili olan davacının mağdur olacağını dermeyan etmiş, davaya konu edilen çek hakkında ödeme yasağı konulmasını ve kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava TTK.'nun 818/1-s, 757, 764 ve 765 maddesi hükümlerine göre zayi nedeniyle çekin iptali istemine ilişkindir.
Zayi nedenine dayalı kıymetli evrak iptali davaları, 6100 sayılı HMK.'nun 382/2 maddesinde çekişmesiz yargı işi olarak sayılmıştır.
HMK.'nun 384/1 maddesinde: ''Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, çekişmesiz yargı işleri için talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer Mahkemesi yetkilidir.'' hükmü bulunmaktadır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 818/1-s maddesinin yollamasıyla 757/1 maddesi hükmüne göre; "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir."
Yapılan------sorgusunda; davacı ----- olduğu anlaşılmış ve buna ilişkin ------ sorgusu dosya arasına alınmıştır.
Davacı tarafın zayi ettiğini ileri sürdüğü ve fotokopisini dosyaya ibraz ettiği dava konusu çekin keşide yer ve tarihinin -------- olarak yazıldığı dosyada mübrez çek fotokopisinden anlaşılmıştır.
Huzurdaki talep (dava), bir çekişmesiz yargı işidir ve HMK. m. 385/1 uyarınca basit yargılama usûlü uygulanır. Basit yargılama usûlünde, HMK. madde 320/1 gereğince mümkün olan hallerde, Mahkeme dosya üzerinden karar verebilir.
Somut olayda; davacının dava dilekçesinde yer alan (davacı tarafça dilekçede belirtilen) adresi -------
Davacının mernis adresi ------- ortamından sorgulanmış ve davacının mernis adresinin ------ olduğu anlaşılmıştır.
Davacı tarafın zayi ettiğini ileri sürdüğü ve fotokopisini dosyaya ibraz ettiği çekin üzerinde ------ yazdığı görülmektedir.
Yargıtay uygulamasına göre; çek ve bonoda yalnızca ------ibaresi yazılı ise, ---- ibaresinden ------ anlaşılacak ve ------- yetkili olacaktır. Bu yönüyle Mahkememizin, ---------- Adliyesinde bulunan Mahkemelerden olduğu tartışma dışıdır. Çekin üzerinde yer alan------- gereğince davanın------- Asliye Ticaret Mahkemesinde açılması gerekmektedir. Bu kurala davacı tarafından uyulmamıştır.
Davacı, dava konusu çekin hamili olduğunu dermeyan etmektedir.
Davacı - hamilin yerleşim yeri ------ olup şayet TTK. m. 757/1 uyarınca dava, davacının yerleşim yeri Mahkemesinde açılacaksa davacının yerleşim yerinde bulunan yetkili------- Asliye Ticaret Mahkemesinde dava açılmalıdır. Davacı, bu açıdan düşünüldüğünde, yerleşim yeri Mahkemesinde dava açmadığından TTK. m. 757/1 hükmüne aykırı davranmıştır.
Dava konusu çekin ödeme yeri Mahkemesinin ------Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu, davacının yerleşim yeri Mahkemesinin ------Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu, davanın ise yetkisiz ------ Asliye Ticaret Mahkemesinde açıldığı gözetilerek; davacının TKK. m. 757/1'de açıkça hüküm altına alınan yetki kuralına uymadığı sonuç ve kanaatine varılmış ve davanın TTK. m. 757/1 uyarınca yetki yönününden reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-)Davanın yetki yönünden REDDİNE,
2-)Karar ve ilâm harcı olan 59,30-TL harçtan peşin alınan 54,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 4,90-TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
3-)Yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-)Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK. madde 333/1 uyarınca re'sen yatırana iadesine,
Dair, davacının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ---------- Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.20/04/2021