T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/391 Esas
KARAR NO: 2020/98
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 28/02/2020
KARAR TARİHİ: 02/03/2020
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkil firmaya ------------- numaralı çek sayfalarının müvekkilin rızası dışında kaybolmuş veyahut çalınmış olduğunu, bu hususla ilgili ileride çıkacak zararların önlenmesi amacıyla davaya konu çeklerin iptaline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Dosya kapsamı ve inceleme:
Dava TTK.'nun 818/s, 757,765 madde hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.
TTK 757-765 maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve ilmi açıklamalara göre hesap sahibi ve çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniye kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651 maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. (TTK.652)
6762 sayılı TTK.711. maddesinin 3.fıkrası 5838 sayılı kanunla ----- tarihinden geçerli olarak yürürlükten kaldırıldığından ve 6102 sayılı TTK'nun 799.md. aynı yönde düzenleme bulunmadığından keşideci tarafından muhatabın ödemeden men edilmesi imkanı da kalmamıştır.
HMK 114/h. maddesi uyarınca davacının dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartıdır. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle senedin zayi edildiği durumlarda senede bağlı hakkın senetsiz de ileri sürülebilmesi için TTK 651 ve 652 maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirtilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını senetsiz olarak ileri sürebilecek yada borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir. İptal davası açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir. Keşidecinin iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmamaktadır. Dava şartı gerçekleşmediğinden davanın reddine dair aşağıdaki karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1)Dava konusu çeklerin iptalini isteme hakkı kanunen keşideciye verilmediğinden, keşidecinin iptal kararı almakta hiç bir hukuki yararı bulunmadığı ve (aktif husumet eksikliği) dava şartı gerçekleşmediği anlaşıldığından, davanın REDDİNE,
2) Harç peşin alındığından, yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3) Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4) Davacı tarafından mahkemeler veznesine yatırılan gider avanstan kullanılmayan kısmın HMK'nun gider avans tarifesinin 5. maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talebi halinde davacıya iadesine,
5) Kararın talep halinde davacıya tebliğine,
Dair, tarafların yokluklarında verilen kararın taraflara tebliğinden itibaren iki (2) hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nin nezdinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda karar verildi.