T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/509 Esas
KARAR NO: 2020/339
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 24/10/2019
KARAR TARİHİ: 12/10/2020
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ----- tarihli ----- numaralı --- bedelli ---------- Şubesine ait --------- keşide edilen çekin kaybolduğunu, kayboyan çekin 3. Şahıslar tarafından kullanılması bulunduğunu, dava konusu çekin kötü niyetli 3. Şahısların eline geçmesi ve vadesi geldiğinde muhatap banka tarafından karşılığının ödenmesi mağduriyetine neden olacağını, çekin ibrazında bankacı ödenmemesi için ivedi olarak tedbir kararı verilmesi ve çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE :
DAVANIN VE ÇEKİŞMELİ KONULARIN TESPİTİ, DELİLLER, DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ NEDENLER VE SONUÇ:
1-Davanın ve çekişmeli konuların tespiti: Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
Davanın dayanağı, 6102 sayılı T.T.K.nun 818. maddesi delaletiyle aynı Kanunun 757, 762, 763, 764. maddeleridir.
Bu davalar, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardandır.
Ön inceleme duruşmasında, uyuşmazlığın dava konusu; ----------Şubesine ait, ------ tarihli,---- Seri numaralı, ----- Bedelli, keşideci ------------ olan çekin kayıp olmasından bahisle iptallerinin talep edildiği anlaşıldı.
2-Deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, hukuki nedenler ve sonuç: Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de, senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir.
Somut olayda; Dosya arasında yer alan bilgi ve belgelere göre TTK 757 maddesi uyarınca çekten doğan tüm hakları kullanabileceğinden davayı açmaya yetkili olduğu anlaşılmaktadır.
Somut olayda, davacı tarafından, dava konusu çeklerin kaybedildiği ileri sürülmüş ve anılan çeklerin tarih ve numarası sunulmuştur.
Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, çeklere de uygulanacak olan TTK'nin 757 ve devamı maddelerindeki zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir. Dolayısıyla mahkemeyi tereddüte sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır.
Davacı tarafından zayi edildiği bildirilen senetle ilgili olarak TTK 761. ve 762. madde hükümleri gereğince senedi bulanların veya herhangi bir nedenle ellerinde bulunduranların ilk ilan tarihinden itibaren 3 aylık süre içinde mahkememize ibraz etmeleri veya bir bildirimde bulunmaları, aksi takdirde senedin iptaline karar verileceği konusunda ----------- tarihinde, ---- tarihinde, ------- tarihlerinde olmak üzere, birer hafta ara ile üç kez ilan yapılmış, ancak kaybolduğu iddia olunan senet bulunamamış, Bankaya veya Mahkemeye de ibraz edilmemiştir.
Tüm bu nedenlerle, davanın kabulü ile 6102 sayılı TTK’nin 818/1-s maddesi yollamasıyla 764/1. maddesi uyarınca davaya konu çeklerin zayi nedeniyle iptaline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davanın KABULÜ ile;
--------- Şubesine ait,---- tarihli, --- Seri numaralı,--- Bedelli, keşideci ------------ olan çekin İPTALİNE,
2-Ödeme yasağı kararının karar kesinleşinceye kadar devamına,
3-Teminatın iadesi hususunda HMK madde 392/2 uyarınca işlem yapılmasına,
4-Yeteri kadar harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
5-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, arta kalan gider avansının talep halinde iadesine,
Dair tarafların yokluğunda verilen hükmün tebliğinden itibaren 2 hafta içinde istinaf kanun yolundu itirazı kabil olmak üzere karar verildi. 08/10/2020