T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/536
KARAR NO: 2021/610
DAVA: KIYMETLİ EVRAK İPTALİ (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 27/08/2021
KARAR TARİHİ: 02/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasında yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili Mahkememize verdiği dava dilekçesinde; Müvekkili---- keşide edilmiş bulunan ----adet çek yaprağı, ---- kargosu ile davadışı ----- teslim edilmek üzere --- şirketine teslim edildiğini,---davadışı------ tarafından teslim alındığını, ancak paket içeriği incelendiğinde, söz konusu çek yaprağının paket içinde bulunmadığını, yalnızca müvekkili şirketçe düzenlenen çek çıkış bordrosunun paket içerisinde yer aldığının görüldüğünü, ---------olan çekin meşru hamili müvekkili şirket olup, çekin iradeleri dışında çalınmak ve kaybolmak suretiyle zayi olduğunu, müvekkili şirket tarafından keşide edilen işbu çek zilyetliğinden çıkmış çalınmış veya kaybolduğunu, çekin bulunup bankaya ibrazı halinde aradaki cirantalar ve ibraz eden hamil ciro silsilesi bozuk bir çeki ibraz etmeleri nedeni ile hepsi kötü niyetli ve meşru olmayan hamiller olduğundan çekin bankaya ibrazında meşru olmayan hamillere ödeme yapılmaması ve tarafımızın bu çekin kaybolması, çalınması yoluyla çekin kıymetli evrak fonksiyonu ve devir kabiliyetinden uğradığı sermaye ve kredi kaybı, çekin müvekkili şirket namına yazılı olması ve arkasında cirosu olmaması nedeni ile ciro silsilesinde bulunan ve ibraz eden tüm kişilerin meşru hamil olmamaları ve müvekkili şirket namına sahte imza atarak ciro silsilesini başlatmaları hususu da dikkate alınarak takdiren teminatsız olarak HMK 389 v.d. Maddeleri uyarınca ihtiyati tedbir kararı ile çekin ait olduğu bankaya ödeme yasağı kararı verilmesi ve dava sonucu çekin meşru hamiller elinde bulunmaması nedeni ile iptali gerektiğinden HUMK 389 v.d. Maddeleri uyarınca ihtiyati tedbir kararı ile çekin ait olduğu bankaya ödeme yasağı kararı verilmesi ve dava sonucu 3. kişilere ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilerek ilgili bankaya müzekkere yazılmasına, -------- konusu çekin meşru hamiller elinde bulunmaması ve kayıp nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememiz tarafından davacının dosyaya sunduğu çek örneği incelenmiş, davacının ------- çekin keşidecisi olduğu anlaşılmıştır.
Dava TTK.'nun 818/s, 757,765 madde hükümlerine göre zayi nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir.
[Çek iptali davası açma hakkı hamile tanınmış olup çek keşidecisinin bu davayı açma hakkı bulunmamaktadır.]---------
TTK'nun 757-765 maddelerinde yer alan yasal düzenlemeye, yerleşik uygulamaya ve bilimsel açıklamalara göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniye kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651 maddesi uyarınca hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle senedin zayi olması halinde hak sahibine iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. (TTK.652)
Mahkememizce yapılan değerlendirmede;
Dava dilekçesinin ve tüm dosya içeriğine göre; davacının dava konusu çekin keşidecisi olduğu, keşidecinin zayi sebebine dayalı çek iptali davasını açamayacağı gözetilerek davanın aktif husumet yokluğu nedeni ile reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-)Harç peşin alınmakla başkaca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-)Yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-)Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK madde 333/1 uyarınca yatırana İADESİNE,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ------- Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 02/09/2021