T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/726 Esas
KARAR NO: 2023/289
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/09/2022
KARAR TARİHİ: 28/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının, müvekkili olan davacı şirket tarafından işletilen ---- takip tarihi itibariyle kendisine ait olan araç ile ihlali geçiş yaptığını ve ihlali geçişler nedeni ile borçlandığını,-----yalnızca-----veya------ etiketi olan binek araç ve minibüslerin kullanılabildiğini, davalıya ait olan ------ plakalı araç ile davacı şirketin işlettiği otoyoldan ihlalli geçiş yaptığını, bu aracın plakasının bağlı bulunduğu hesaptan provizyon istenmiş olmasına rağmen, provizyon istemleri davalının sahip olduğu aracın plakasının ----- bankası ve----- tanımlı olmaması ve davalının etiketsiz geçiş yapmış olması nedeniyle davalının geçişlerine dair tahsilat yapılamadığını, davalı tarafa ihlalli geçiş ihtarnamelerinin tebliğ edilmesine rağmen, davalı tarafça ödeme yapılmadığını, bunun üzerine -----. İcra Müdürlüğünün -------Esas sayılı dosyasıyla icra takibine başlatıldığını, davalı tarafından icra takibine itiraz edildiğini, uyuşmazlığın çözülmesi amacıyla zorunlu arubuluculuğa başvurulduğunu, uzlaşma sağlanamadığını, müvekkili şirketin bildirimde bulunma zorunluğunun olmadığını, davalının ------ yeterli bakiye bulunup bulunmadığını davacının kontrol ederek üzerine düşeni fazlasıyla yerine getirdiğini, davalının müvekkili şirket tarafından belli ücret karşılığında ------geçiş hizmetinden bedelini ödemeksizin yararlanarak ihlalli geçiş yaptığını ve geçiş bedeli borcunu ödemek için yasada öngörülen 15 günlük yasal süre içinde de teşebbüste bulunmadığını, davalının basiretli bir tacir olarak geçiş esnasında ödeme yapıp yapmadığının düzenli olarak kontrol ve takip ediyor olması gerektiğini ileri sürmüş, öncelikle ihtiyati haciz kararı verilerek davanın kabulü ile itirazın iptaline ve takibin devamına, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Huzurdaki dosya kapsamında ''Davalı'' sıfatını haiz müvekkilinin ticaret ünvanından da anlaşılacağı üzere bir ''Araç Kiralama'' şirketi olduğunu, bu kapsamda maliki bulunduğu araçları kiralamakta ve kira bedeli üzerinden gelir elde ettiğini, görevli Mahkemenin Tüketici Mahkemeleri olduğunu, davacı taraf ile davalı arasındaki sözleşmenin geçerli olmadığını, sözleşme geçersiz olunca, yetki itirazlarının yerinde olması sonucunun ortaya çıktığını, davalıya ait olan aracın bahsi geçen tarihte ----- kullanmadığını, davacının dosyaya sunduğu kayıt ve görsel, bedeli daha önce ödenmiş başka bir tarihli geçişe ait olduğunu, İlgili tarihte, ----- plaklı araç ---- İl sınırları içerisinde olup ------- kullanmasının imkan dahilinde bulunmadığını savunarak, davanın reddine, yargılama ücreti ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; Geçiş ihlalinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.-----İcra Müdürlüğünün ------ esas sayılı icra takip dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilmiş olup dosya arasına alınmıştır. 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun madde 30/5: “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. (Mülga ikinci ve üçüncü cümle: 16/5/2018-7144/18 md.)”
Davacı şirketin, 3996 sayılı “Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun” ve işbu Kanuna istinaden verilen Bakanlar Kurulu kararı kapsamında ----- yap-işlet-devret modeli ile işletmesini üstlendiği anlaşılmaktadır.
6001 sayılı Kanun’un 30/5 maddesi kapsamında, davacı şirketin işletmesini üstlendiği tünel ve otoyollardan geçiş sebebiyle tahakkuk eden geçiş ücretini tahsil yetkisi olduğu görülmektedir. Ayrıca davacı işletmeci şirketin; geçiş ücretini ödemeden geçen araç sahiplerinden geçiş ücreti ile birlikte geçiş ücretinin dört (4) katı kadar ceza bedelini tahsil edeceği, 27/3/2015 tarihli 6639 sayılı Kanunun 33 üncü maddesi ile 16/5/2018 tarihli 7144 sayılı Kanunun 18 inci maddesiyle yapılan değişiklikler sonucunda hüküm altına alınmıştır.Hâlböyleyken, ------ işletmesini üstlenen davacı şirketin geçiş ücretini tahsil etme yetkisi olduğu, geçiş ücretini ödemeden geçen araç sahiplerinden ise geçiş bedeli ile birlikte geçiş ücretinin dört (4) katı tutarında ceza bedelini de tahsil edebileceği 6001 sayılı Kanun’un 30/5 maddesi uyarınca açıktır.Dosya kapsamında taraflar ticaret şirketi olup, tacir sıfatını haiz oldukları uyuşmazlık konusu değildir. Davacı, -----özel hukuk hükümlerine göre işletmekte olduğu iddiası ile alacak iddiasında bulunmakta olup, huzurdaki davanın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesinde usûl ve kanuna aykırı bir yön bulunmamaktadır. Bu açıdan değerlendirildiğinde Mahkememiz işbu davada görevlidir.---- ve ----- uygulamasında, araç sahiplerinin plaka numaralarıyla birlikte ----- veya ------- aboneliği aldıkları, tünel, köprü, otoyol ve bağlantı yollarından geçiş sırasında araç sahibinin------- hesabında yeteri kadar bakiye bulundurmayan araç plakasının geçişten sonra her gün belli aralıklarla sistem tarafından kontrol edilmesi, yeterli bakiye olduğunda geçiş bedelinin tahsil edilmesi, bu sorgulamanın geçişten sonraki on beş (15) gün boyunca devam etmesi gerektiği, on beş günün sonunda hâlen hesabında -yeteri kadar- geçiş ücretini karşılar bakiye bulundurmayan araç geçişi ‘cezalı geçiş’ statüsüne dönüşmektedir.------- işleten davacının, davalı ve diğer gerçek/tüzel kişilere tünelden geçmeleri hususunda tüneli açık tutmak suretiyle icapta bulunduğu, tünelden geçmek isteyenlerin ise tüneli kullanmak suretiyle icabı kabul etmiş durumda oldukları, böylece taraflar arasında hizmet alma sözleşmesi kurulduğu sabit olup, huzurdaki dava ile davacı tarafından sözleşmeye aykırılık nedeniyle uğranılan zarar iddiasında bulunulmuştur.6100 sayılı HMK 114/1. maddesinde dava şartları tek tek düzenlenmiş olup, 114/2. Maddesinde "Diğer kanunlarda yer alan dava şartlarına ilişkin hükümler saklıdır." denilmiştir.İtirazın iptali davaları da HMK 114/1 maddesinde belirtilen genel dava şartları yanında; Geçerli bir ilamsız icra takibinin bulunması, Borçlunun geçerli bir itirazının bulunması, Davanın süresinde açılmış olması, Hukuki yarar bulunması, Takibi geçersiz kılacak diğer sebeplerin bulunmaması şeklinde özel dava şartlarına tabidir. Bu nedenle, İİK'nın 67. maddesi uyarınca açılan itirazın iptâli davalarında mahkemenin yetkisine itiraz edilsin yada edilmesin, mahkemenin öncelikle icra dairesinin yetkisine yapılan itirazın incelenmesi gerekmektedir.
6100 sayılı HMK'nın; 6. maddesinde; (1) Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. (2) Yerleşim yeri, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre belirlenir.
10. Maddesinde; Sözleşmeden doğan davaların, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği,Yetki sözleşmesi başlıklı 17. Maddesinde ise;" (1) Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır." şeklinde düzelenmiştir.2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 50. (Değişik madde: 03/07/1940 - 3890/1 md.) maddesinde ise; "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunacağı, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesinin de takipte yetkili olacağı, düzenlenmiştir.
6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 89. maddesinde; Borcun ifa yerinin, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirleneceği, aksine bir anlaşma yoksa, para borçlarının, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde... ifa edilebileceği düzenlenmiştir.
10. Maddesinde; Sözleşmeden doğan davaların, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği,
6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 89. maddesinde; Borcun ifa yerinin, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirleneceği, aksine bir anlaşma yoksa, para borçlarının, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde... ifa edilebileceği düzenlenmiştir.Bu kapsamda yapılan değerlendirmede, davalının ----- geçiş yapmak suretiyle taraflar arasında sözleşmesel ilişki kurulduğu dikkate alınarak HMK 10 ve TBK 89. Maddesine göre alacaklının ikametgahı icra müdürlükleri yetkili olduğu anlaşılmakla icra müdürlüğünün yetkisine yönelik davalı itirazının reddine karar verilmiştir.
Davalı vekili tarafından tanık deliline dayanılmış ise de; savunmanın tanıkla ispat edilemeyeceğinden talebinin reddine karar verilmiştir.İcra dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalı aleyhinde 230,00-TL asıl alacak üzerinden icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin tebliği üzerine davalı tarafından icra müdürlüğünün yetkisine, borca ve fer'ilere itiraz edilerek takibin durduğu ve huzurdaki davanın yasal süresi içinde takip çıkışı üzerinden harçlandırılarak açıldığı anlaşılmıştır.
Noterler Birliğinden davaya konu araca ait trafik tescil kayıtları celp edilmiştir., Karayolları ---ve----- Bölge ile ------ Bölge Müdürlüğünden,----- yazılan müzekkere cevapları dosya içinde mübrezdir.
Noterler Birliğinin 11/10/2022 tarihli cevap yazısından ihlalli geçis iddiasına konu ----- plakalı aracın ihlal tarihinde davalı adına kayıtlı olduğu, aracın hususi nitelikte bulunduğu anlaşılmıştır.
İddia, savunma, dosyaya sunulu bilgi ve belgeler, kurumlara yazılan müzekkerelere verilen cevaplar, ihlali geçiş tarihlerine ilişkin fotoğraflar dosya kapsamı ile birlikte değerlendirildiğinde; Davalıya ait -----plaka sayılı aracın 07/07/2021 tarihinde davacı tarafından işletilen ------ 1 kez ihlalli geçiş yaptığı ve geçiş bedelinin 15 gün içinde ödenmediği iddiasıyla huzurdaki davanın açıldığı, icra müdürlüğünün yetkisine yönelik davalı tarafından dile getirilen itirazın yukarıda açıklanan gerekçe ile yerinde olmadığı, davalı tarafından tanık dinletme talebinde bulunulmuş ise de savunmanın tanık ile ispatının mümkün olmadığı anlaşılmakla talebin reddine karar verildiği,İhlal iddiası ve devamında 15 günlük süreler ile celp edilen müzekkere cevaplarından; ihlal iddiasına konu araca ilişkin ----- ürünü bulunmadığının bildirildiği, ihlal tarihi ve devamındaki 15 günlük süre içinde ilgili döneme ilişkin geçiş ücretinin ödendiğine ya da ilgili dönemler bakımdan hesap bakiyesinin bulunduğuna dair dosya kapsamında bir delil bulunmadığı, ihlalli geçiş sebebi ile davacının 230-TL asıl alacak tutarında alacağı bulunduğu, davalıya ayrıca bir bildirim yapmasına gerek bulunmadığı, dosya kapsamında aksi yönde delil bulunmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilmiştir.Dava itirazın iptaline ilişkin olup, davacı tarafından icra inkar tazminatı talep edilmiştir. Takibe konu bedel belirli (muayyen) -likid- kabul edilmekle, takip talebinde gösterilen ve yargılama ile varlığı kabul edilen asıl alacak üzerinden %20'si tutarında icra inkar tazminatının İcra İflas Kanunu madde 67/2 uyarınca davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davanın KABULÜNE,
2-)Davalının ------. İcra Müdürlüğünün -----esas sayılı takibe yaptığı itirazın İPTALİNE, takibin takip talebindeki koşullar ile DEVAMINA,
3-)Alacak likit ve belirlenebilir olduğundan kabul edilen alacağın %20'si tutarında olan 46,00-TL icra inkâr tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-)Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ------ bütçesinden ödenen 1.320-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
5-)Karar ve ilâm harcı olan 15,71-TL harcın peşin alınan 80,70-TLharçtan mahsubu ile bakiye 64,99-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
6-)Davacı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 230,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-)Karar ve ilam harcı 15,71-TL ile davacı tarafça yatırılan 80,70-TL başvurma harcı, 11,50-TL vekalet harcı ve 88,50-TL posta, tebligat gideri olmak üzere, toplam 196,41-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
8-)Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı HMK.m.341/2 uyarınca miktar itibariyle kesin olarak verilen karar açıkça okunup usûlen anlatıldı.