T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/649
KARAR NO: 2023/841
DAVA: TAZMİNAT (ÖLÜM VE CİSMANİ ZARAR SEBEBİYLE AÇILAN TAZMİNAT)
DAVA TARİHİ : 16/07/2022
KARAR TARİHİ : 08/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 09.04.2022 tarihinde davacılar murisi ---- içinde yolcu olarak bulunduğu----- sevk ve idaresinde bulunan ve----- Derneği adına tescilli -----plaka sayılı araç ile-----sevk ve idaresinde bulunan-----plaka sayılı aracın ----- Devlet Karayolunun ----İstikametindeki yol bölümünün 56+800 Km’sinde meydana gelen ölümlü, yararlanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasında davacılar murisi ve destekçisi ----- olay yerinde hayatını kaybettiğini, dilekçe ekinde Ölü Muayene Tutanağını ve Defin Ruhsatını ibraz ettiğini, fazlaya ilişkin Haklarımız Saklı Kalmak Şartıyla, davacıların murisi ve desteği ----- trafik kazası neticesinde ölümü sebebiyle maddi destekten yoksun kalan ve manevi olarak zarar gören müveffanın anne ve babası olan davacılardan; Davacı anne ve baba için her birine ayrı ayrı şimdilik 1.000,00-TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyen ticari faiz ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı anne ve baba için her birine ayrı ayrı 100.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyen ticari faizi ile birlikte davalı ---- Derneği'nden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı -----Derneği vekili cevap dilekçesinde özetle; Huzurdaki davanın yetkili Mahkemede açılmadığını, davacıların oğlu müteveffa -----davalıya ait araçta yolcu konumunda bulunduğunu, davalıya ait derneğin bir sorumluluğu bulunduğunun kabulü anlamına gelmemek kaydıyla hesaplanacak olan destekten yoksun kalma tazminatından Karayolları Trafik Kanunu 87. Madde uyarınca hatır taşıması ve müterafik kusurun tenzili gerektiğini, iyi niyet ve dürüstlük kurallarına aykırı ve haksız açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.
Davalı ----- Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu kazaya karıştığı ifade edilen ----- plakalı aracın kabul anlamına gelmemekle birlikte davalı şirket ancak sigortalısının kusuru oranında ve ancak teminat limitleriyle sorumlu olduğunu, davalı sigorta şirketinin sorumlu bulunduğu anlamına gelmemek kaydı ile; önemle ve öncelikle belirtmek gerekir ki; davacı davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı araçta yolcu konumunda bulunduğunu, Karayolları Trafik Kanunu 87. Madde uyarınca hesaplanacak tazminattan hatır taşıması ve müterafik kusurun tenzili gerektiğini, zorunlu dava şartı olan sigorta şirketine usulüne uygun başvurunun davacı tarafça yerine getirilip getirilmediğinin ispat edilmesi gerektiğini, zamanaşımı itirazının bulunduğunu, geçici iş göremezlik” tazminatı talepleri trafik sigortası genel şartları uyarınca tedavi teminatı içerisinde değerlendirildiğinden teminat dışında olduğunu, ilgili giderlerin ---- tarafından karşılanması gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte yapılacak olan hesaplamanın Karayolları Trafik Kanunu'nun 90. Maddesi çerçevesinde zmms genel şartları'na göre aktüeryal yöntem ve teknik faiz kullanılarak yapılması gerektiğini, haksız ve mesnetsiz davanın usulden ve esastan reddine, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası sonucu yaralanma nedeniyle, olaya sebebiyet veren aracın ZMMS sigortacısına yönelik açılan bakıcı gideri tazminatı istemine ilişkindir.----- Kurumundan kusura ilişkin alınan raporda özetle; Sanık sürücü ----- idaresindeki otomobil ile bölünmüş yolun sol şeridinde seyir halindeyken yola gereken düzeyde dikkatini vermediği, olay mahalline doğru geldiğinde seyrini şeridi içinde kalacak şekilde sürdürmeye yeterli özeni göstermediği, sevk-idare hatası ile kontrolünü kaybederek sağ şeride yöneldiği ve sağ şeritte seyreden otomobile çarptığı olayda dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı davranışı ile asli derecede kusurlu olduğu, sürücü ------idaresindeki otomobil ile bölünmüş yolun sağ şeridini takiben seyirle olay yerine geldiğinde, kendisi ile aynı istikamette sol şeritten gelmekteyken kontrolsüz biçimde üzerine doğru yönlen sanık sürücü idaresindeki otomobil nedeniyle kazaya karıştığı olayda atfı kabil bir kusuru bulunmadığı, kazanın oluşumunda sanık sürücü----- asli derecede tamamen kusurlu olduğu bildirilmiştir.
Aktüerya Bilirkişiden alınan raporda özetle; Dosya kapsamında yer alan evraklar incelendiğinde destekten yoksunluk yönünden; ----- tarafından davacılara rücuya tabi ölüm geliri bağlandığına dair herhangi bir belge ve bilgi görülmemiş ve de davalılar tarafından davacılara herhangi bir maddi tazminat ödemesi yapılmadığı görülmüş olup, paydaşların zararından ödeme kaynaklı tenzil yapılmamış ve nihai zarar aşağıdaki gibi olduğu,
T.C. Yargıtay -----. Hukuk Dairesi 'nin-----Sayılı İlamı incelendiğinde; “Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir. Karayolları Trafik Kanunu'nun 96/1. Maddesinde "zarar görenlerin tazminat alacakları, sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta tutarından fazla ise zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat talebi, sigorta tutarının tazminat alacakları toplamına olan oranına göre indirime tabi tutulur" düzenlemesine; aynı maddenin 2. fıkrasında ise "başka tazminat taleplerinin bulunduğunu bilmeksizin zarar görenlerin birine veya birkaçına kendilerine düşecek olandan daha fazla ödemede bulunan iyiniyetli sigortacı, yaptığı ödeme çerçevesinde, diğer zarar görenlere karşı da borcundan kurtulmuş sayılır" düzenlemesine yer verilmiştir. KTK'nun 96. Maddesindeki hükme göre, garameten ödeme ilkesi; bir rizikonun gerçekleşmesi ile zarar görenlerin birden fazla olması ve tazminat alacaklarının da sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta bedelinden fazla olduğu hallerde, zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat miktarı isteminden, sigorta bedelinin tazminat alacaklıları toplamına olan oranına göre indirim yapılmasını ifade etmektedir. Burada amaç, zarar görenlerin birden fazla olması halinde, sigortacının poliçede gösterilen limitle sorumlu olacağı da dikkate alınarak, zarar görenler arasında eşitliği sağlayıcı biçimde ve poliçe limitini de aşmayacak şekilde eşit paylaştırmanın sağlanmasıdır. Somut olayda davacılar tarafından destek ... vefatı sebebiyle tazminat talebiyle açtıkları davada zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesinde ölüm halinde kişi başına teminat limitinin 250.000,00 TL olduğu dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Davalı ... vekili muris ... vefatı sebebiyle oğlu ... ----- İcra mi ----- sayılı dosya kapsamında 1000 TL asıl alacak olmak üzere 3.590,15 TL, ----- İcra müdi ----- sayılı dosyası kapsamında 132.198,74 TL asıl alacak olmak üzere 199.700,22 TL destek tazminatı ödediğini belirtmiştir. Davaya konu kazada vefat eden davacılar desteği ...tüm yakınlarının talep edeceği tazminatlar bakımından davalı ... poliçe limitiyle sınırlı olarak sorumludur. Ancak mahkemece hükme esas alınan hesap bilirkişi raporunda; poliçe limiti dikkate alınmadan davacılar için destekten yoksun kalma tazminatı hesaplamış olup, rapor doğrultusunda davacılar için toplamda 192.541,89 TL destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmiştir. Hesap bilirkişisi raporu denetime elverişli değildir. Bu durumda mahkemece yapılacak iş; davadışı mirasçı ... yapılan ödeme ve sebebi araştırılmak suretiyle, yapılan ödemenin destek ... vefatı sebebiyle olduğu tespit edilirse yeni bir aktüer hesap bilirkişisinden rapor alınarak davacıların (dava dışı ------ dahil edilerek) hesaplanan yoksun kalınan gerçek zararlarının poliçe limitini aştığı görüldüğünden yukarıda açıklanan KTK'nun 96. maddesine göre garame hesabı yapılması ve madde hükmü değerlendirilerek temyiz eden davalı... şirketinin sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenerek sonucuna göre karar gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetli olmamıştır.” Denilmekle;¸
TRH-2010 Yaşam Tablosu kullanılarak Progresif Rant Yöntemine göre hesaplama yapıldığı, davalı tarafından davacılara yapılan herhangi bir maddi tazminat ödemesinin olmadığı, davadışı ---- tarafından davacılara yapılan rücuya tabi herhangi bir ödemenin olmadığı, davacı paydaş anne ----- hesaplanan Destekten Yoksun Kalma zararının 392.131,68 TL olduğu, paydaşların toplam zararının 500.000,00 TL 'lik ZMMS kişi başı teminat limiti kapsamında garameten paylaştırılması sonucu, paydaş anne------ ZMMS kişi başı teminat limiti kapsamında kalan zararının 295.264,80 TL, ZMMS kişi başı teminat limitini aşan zararının 96.866,88 TL olduğu, davacı paydaş anne ----- hesaplanan Destekten Yoksun Kalma zararının 271.902,24 TL olduğu, paydaşların toplam zararının 500.000,00 TL'lik ZMMS kişi başı teminat limiti kapsamında garameten paylaştırılması sonucu, paydaş anne-----ZMMS kişi başı teminat limiti kapsamında kalan zararının 204.735,20 TL, ZMMS kişi başı teminat limitini aşan zararının 67.167,03 TL olduğu bildirilmiştir.Aktüerya Bilirkişiden alınan ek raporda özetle;
¸Kök rapora itirazlarının değerlendirildiği, 2023 Yılı 2. Altı Aylık Asgari Ücret verisi esas alınarak gelecek dönem hesabının yapıldığı, TRH-2010 Yaşam Tablosu kullanılarak Progresif Rant Yöntemine göre hesaplama yapıldığı, davalı tarafından davacılara yapılan herhangi bir maddi tazminat ödemesinin olmadığı, dava dışı ---- tarafından davacılara yapılan rücuya tabi herhangi bir ödemenin olmadığı, davacı paydaş anne -----hesaplanan destekten yoksun kalma zararının 517.808,09 TL olduğu, paydaşların toplam zararının 500.000,00 TL 'lik ZMMS kişi başı teminat kapsamında garameten paylaştırılması sonucu, paydaş anne ----- ZMMS kişi başı teminat limiti kapsamında kalan zararının 296.104,08 TL, ZMMS kişi başı teminat limitini aşan zararının 221.704,00 TL olduğu, davacı paydaş anne ----- hesaplanan Destekten Yoksun Kalma zararının 356.560,28 TL olduğu, paydaşların toplam zararının 500.000,00 TL'lik ZMMS kişi başı teminat limiti kapsamında garameten paylaştırılması sonucu, paydaş anne ----- ZMMS kişi başı teminat limiti kapsamında kalan zararının 203.895,92 TL, ZMMS kişi başı teminat limitini aşan zararının 152.664,36 TL olduğu bildirilmiştir.
Mahkememiz tarafından dosyada bulunan bilgi ve belgeler incelenmiş olup; davaya konu trafik kazasında sürücü----- idaresindeki otomobil ile bölünmüş yolun sol şeridinde seyir halindeyken yola gereken düzeyde dikkatini vermediği, olay mahalline doğru geldiğinde seyrini şeridi içinde kalacak şekilde sürdürmeye yeterli özeni göstermediği, sevk-idare hatası ile kontrolünü kaybederek sağ şeride yöneldiği ve sağ şeritte seyreden otomobile çarptığı olayda dikkat ve özen yükümlülüklerine aykırı davranışı ile asli derecede kusurlu olduğu, sürücü ----- idaresindeki otomobil ile bölünmüş yolun sağ şeridini takiben seyirle olay yerine geldiğinde, kendisi ile aynı istikamette sol şeritten gelmekteyken kontrolsüz biçimde üzerine doğru yönlen sanık sürücü idaresindeki otomobil nedeniyle kazaya karıştığı olayda atfı kabil bir kusuru bulunmadığı, kazanın oluşumunda sürücü----- asli derecede tamamen kusurlu olduğu, davacı paydaş anne ----- hesaplanan destekten yoksun kalma zararının 517.808,09 TL olduğu, paydaşların toplam zararının 500.000,00 TL 'lik ZMMS kişi başı teminat kapsamında garameten paylaştırılması sonucu, paydaş anne---- ZMMS kişi başı teminat limiti kapsamında kalan zararının 296.104,08 TL, ZMMS kişi başı teminat limitini aşan zararının 221.704,00 TL olduğu, davacı paydaş anne ----- hesaplanan Destekten Yoksun Kalma zararının 356.560,28 TL olduğu, paydaşların toplam zararının 500.000,00 TL'lik ZMMS kişi başı teminat limiti kapsamında garameten paylaştırılması sonucu, paydaş anne ---- ZMMS kişi başı teminat limiti kapsamında kalan zararının 203.895,92 TL, ZMMS kişi başı teminat limitini aşan zararının 152.664,36 TL olduğu, davalı ----- Derneği'nin araç maliği olarak kaza tarihinden itibaren sorumlu olduğu, davalı sigortanın poliçe kapsamında poliçe limitleriyle sorumlu olduğu, davalı -----Derneğinden kaza tarihi olan 09/04/2022 itibaren, davalı sigortadan başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonrası olan 07/05/2022 tarihinden itibaren yasal faiz istenebileceği anlaşılmakla, maddi tazminat yönünden aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Olayın oluş şekli, tarafların olaydaki kusur durumları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları göz önüne alınarak; Manevi tazminat, zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli ve tarafların kusur durumu da gözönünda tutularak, 6098 sayılı B.K'nun 56.maddesindeki özel haller dikkate alınarak, hak ve nasafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, M.K'nun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedileceği öngörülmüştür. Tarafların sosyal ve ekonomik durumları, kusur durumu göz önünde bulundurularak manevi tazminat talebinin hakkaniyet ölçüsüne göre kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
-Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİNE,
1-Maddi tazminat talebinin KABULÜ ile; Davacı---- 517.808,09 TL, Davacı------356.560,28 TL destekten yoksun kalma tazminatının, Davalı sigorta yönünden poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere (davacı ------yönünden 296.104,08 TL, Davacı ----yönünden 203.895,92 TL), Davalı ----- Derneğinden 09/04/2022 tarihinden, davalı Sigortadan 07/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılardan alınarak davacılara ödenmesine,
2-Manevi tazminat talebinin KABULÜ ile; Davacı -----65.000,00 TL, Davacı ----- 65.000,00 TL manevi tazminatın Davalı -----Derneğinden 09/04/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılardan alınarak davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
3-Karar ve ilâm harcı olan 68.608,41-TL harçtan 34.150,00-TL'nin her iki davalıdan, kalan 34.458,41-TL'nin davalı----- Derneğinden tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
4-Davacı tarafça yatırılan 1.500,00 TL bilirkişi ücreti ve 207,25 TL müzekkere ve posta gideri toplamı 1.707,25 TL'den 850,00-TL'nin her iki davalıdan, kalan 857,25-TL'nin davalı -----Derneğinden tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,
6-MADDİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN; Davacılar vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 126.180,52 TL vekalet ücretinin 72.150,00-TL'nin her iki davalıdan, kalan 54.030,52-TL'nin davalı ----- Derneğinden tahsili ile davacılara ödenmesine,
7-MANEVİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN; Davacı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı ----Derneğinden tahsili tahsili ile davacı ------ ödenmesine,
8-MANEVİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN; Davacı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı ----Derneğinden tahsili tahsili ile davacı ----- ödenmesine,
9-MANEVİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN; Davalı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacı ----- tahsili ile davalı ----- Derneğine ödenmesine,
10-MANEVİ TAZMİNAT YÖNÜNDEN; Davalı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacı ---- tahsili ile davalı ----- Derneğine ödenmesine,
11-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(11) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinden 687,61-TL'nin her iki davalıdan, 693,61-TL'nin davalı ----- Derneğinden, kalan 178,78-TL'nin davacılardan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ---- Bölge Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usûlen anlatıldı.