T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/551
KARAR NO: 2024/30
ESAS NO: 2022/1053
KARAR NO: 2023/628
DAVA: Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan), Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/08/2022
KARAR TARİHİ: 17/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan), Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl dosyada Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle: Müvekkili firmaya ait ----bandralı ----- limanına bağlı ----- adlı gemi, 30 Nisan 2022 tarihinde blast suyu arıtma sisteminin gemiye kurulumu için ikmal firması -----ile anlaşması üzerine ---- bulunan ----- tersanesine yanaştığını, daha sonra sefer sırasında arıza gösteren gemi dümeni sisteminin kontrol edilmesi ve aksayan aksamlarının gözden geçirilmesi hususunda anlaşıldığını, fakat belirli bir fiyat konusunda anlaşma yapılmayıp, yapılacak işlerin niteliğine göre fiyatlandırma yapılacağı hususunda anlaşmaya varıldığını, -----ikmal firması, gözden geçirme sırasında çok fazla aksayan aksam bulunması sebebiyle fiyatlandırma yapmadığını, işçilik yevmiyelerinden yalnızca yüzde on (%10) ila yüzde on beş %15'lik ücret alınacağını bildirdiklerini, ancak iş bitiminde bildirilen fiyatlandırmada yapılan işler, işçilik bedelleri ve buna bağlı diğer masrafların da faturalandırılmış olduğunu ve gerçekte yapılan işlemleri yansıtmayacak ölçüde büyük miktarlarda masraf çıkarıldığını, yalnızca yapılması halinde ücret talep edileceği bildirilen hususların da yapılmamış olmasına rağmen faturalandırıldığını, tüm işçilik ve tersane ücretleri de yapılacak tamirat bedellerine dahil olacağı konusunda taraflar arasında mutabakata varıldığını, ancak anlatılan şekilde mutabakata varılmış olmasına rağmen------ Ticaret firması tarafından bu husus 15.840,00 USD miktarında faturalandırıldığını, ilaveten faturada belirtilen 350,00 USD işçilik bedeli değil Mühendislik bedeli olduğunu, 2.677,50 USD miktarında kaynak makinesi kullanım bedeli faturalara yansıtıldığını, dolayısıyla davalıların yaklaşık 241.971,46 Amerikan Doları'na denk düşen bedelin müvekkili firma tarafından ödenmesini talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu, davalıların başlangıçta onarımlar, tersane ve giderler için yaklaşık 150.000,00 USD talep etmişken üzerinde herhangi bir anlaşma olmaksızın 23/05/2022 tarihinde gerçeğe aykırı düzenlenen proforma faturaların bir kısmının müvekkiline iletildiğini, belirterek menfi tespit davasının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl dosyada davalı ...----- vekilinin dava dilekçesinde özetle: davacı firma ile müvekkili aralarındaki mutabakata istinaden geminin ----- limanı demir sahasında -----Sistemi kurulumu ile ilgili faaliyetlere başlandığını, daha sonra sefer esnasında gemide dümen arızası olduğunun bildirildiğini, varışta geminin tersanede kızağa çıkması gerekliliğinin ortaya çıktığını, sektörün içindeki herkesin bileceği üzere; ----- Tersaneleri normal zamanda son derece yoğun olduğunu bir geminin herhangi bir işlem için kızağa çıkabilmesi için aylarca önceden rezervasyon yaptırması gerektiğini, 19/04/2023 tarihinde fiyat teklifinin davacıya gönderildiğini, davacı tarafın ise 21/04/2023 tarihli cevap maili ile durumu kabul ve teyit ettiğini, işlemlere başlanmasını istediğini, tüm işlemlerin firma temsilcisi ve kaptanın onayı ile yapıldığını, iddia olunduğunun aksine fahiş bir fiyatlama da söz konusu olmadığını, müvekkili firma tarafından geminin zorla alıkonulduğunu, geminin seferden alıkonulmakla tehdit edildiği, seyir izni verilmediği, tersanede esir tutulduğu gibi iddiaların tamamının gerçek dışı ve dahi imkan dışı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Asıl dosyada davalı ... vekilinin dava dilekçesinde özetle: davacı firma gemisine yönelik herhangi bir işçilik yahut bakım/tamir hizmeti verilmesinin söz konusu olmadığını, huzurdaki uyuşmazlığa bakan yönü ile müvekkilinin salt olarak ürün ve malzeme tedariği faaliyetlerinde bulunmuştur, tüm işlemlerin firma temsilcisi ve kaptanın onayı ile yapıldığını, müvekkili alacağına dayanak faturalar karşı tarafça tebliğ alınmış, yasal süresinde bu faturalara itiraz edilmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen dosyada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirkete ait ------ numaralı -----isimli ----- bandralı geminin muhtelif tamir, bakım ve malzeme tedariği işlemleri için davalı ile müvekkiller arasında varılan mutabakat gereği geminin 30.04.2022 tarihinde ----- tersanesine yanaştırılmış, bu tarihten 25.05.2022 tarihine kadar muhtelif tamir ve bakım işlemleri yapılarak geminin ihtiyacı olan malzemelerin temin edildiğini, malzeme tedariki faaliyetlerinin müvekkillerinden ---- tarafından, tamir ve bakım işleri ise ----- tarafından sağlandığını ve işbu davaya konu faturalar düzenlendiğini, müvekkilinin alacağına dayanak faturaların davalı tarafça tebliğ alındığını, yasal süresinde bu faturalara itiraz edilmediğini, aradan geçen zamanda kısmi ödemeler yapıldığını, müvekkilleri ile davalı taraf arasında mutabakat imzalandığını, söz konusu alacağın teminatı olmak üzere davalının müvekkillerine banka çekleri verdiğini, söz konusu çeklerin alacaklarına delil olduğunu, sonuç olarak bakiye alacağın ödenmediğini, açıklanan nedenlerle şimdilik 10.000,00 USD (Amerikan Doları) alacağın müvekkillerine ödenmesine, bu alacağa devlet bankalarının Amerikan Doları cinsinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizin uygulanmasına, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen dosyada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; usule ilişkin olarak işbu dava dosyası ile tarafları, dava konusu ve sebebi aynı olan, dolayısıyla aralarında fiili ve hukuki irtibat bulunan işbu dava dosyasının, ---- Asliye Ticaret Mahkemesinin----- sayılı dosyası ile birleştirilmesine, yargılamanın ------ Asliye Ticaret Mahkemesinin ----- sayılı dava dosyası üzerinden yürütülmesine, esasa ilişkin olarak faturaların kendilerine tebliğ edilmediğini, davacının yapmadığı işler için proforma faturalar düzenlediğini, müvekkilinin borcu bulunmadığını, davanın reddine ve tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Asıl dava, Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davası, birleşen davanın Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davası olduğu anlaşılmaktadır.Asıl davaya konu uyuşmazlığın tespiti; Davacı ile davalı şirketler arasında gemi onarım işinden kaynaklı olarak davalıların yapılan onarım işine ilişkin düzenlenen faturaların, hizmet bedelinin gerçek değerinin üstünde fiyatlandırılıp fiyatlandırılmadığı, onarım işi ile ilgili işçilik ücretleri için fatura düzenlenmeyeceği konusunda taraflar arasında anlaşma bulunup bulunmadığı, yapılmadığı halde onarım yapılmış gibi gösterilen bir iş olup olmadığı, kaynak makinesi kullanımına ilişkin ücret alınmayacağı hususunda anlaşma bulunup bulunmadığı, yine kullanılan parçaların gerçek fiyatları üzerinde faturalandırılıp faturalandırılmadığı, dava konusu faturaların davalıya tebliğ edilmiş olup olmadığı, buna bağlı olarak itiraz sürelerinin geçip geçmediği, yapılan bazı işlemlere ilişkin birden fazla ücretlendirme yapılıp yapılmadığı, gemi temizliği için belirlenen fiyatın fahiş olup olmadığı, davacının yapılan onarım işinden kaynaklı olarak davalılara borçlu olup olmadığı ya da ne miktarda borçlu olduğu, davacının yabancı olması nedeniyle yabancılık teminatından muaf olup olmadığı, denizcilik İhtisas Mahkemesi'nin dava konusu uyuşmazlıkta yetkili olup olmadığı hususlarında olduğu tespit edilmiştir.Birleşen davaya konu uyuşmazlığın tespiti; davalı şirkete ait ---- isimli ---- numaralı ---- bayraklı genel kargo gemisine davacı şirketlerin verdiklerini ileri sürdüklerini mal ve işçilik hizmetleri ile ilgili bakiye alacağının bulunup bulunmadığının hususlarında olduğu tespit edilmiştir.
----- ATM----- Esas ----- karar sayılı dosyasının birleştirme kararı ile mahkememiz dosyası ile birleştirildiği görüldü.Sulh görülmekte olan bir davada, tarafların aralarındaki uyuşmazlığı kısmen veya tamamen sona erdirmek amacıyla, mahkeme huzurunda yapmış oldukları bir sözleşmedir. (HMK 313/1)Sulh, ancak tarafların üzerinde serbestçe tasaruf edebilecekleri uyuşmazlıkları konu alan davalarda yapılabilir.(HMK 313/2)Dava konusunun dışında kalan hususlar da sulhun kapsamına dahil edilebilir.(HMK 313/3) Sulh, şarta bağlı olarak da yapılabilir.(HMK313/4)Sulh, ilgili bulunduğu davayı sona erdirir ve kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur.Mahkeme, taraflar sulhe göre karar verilmesini isterlerse, sulh sözleşmesine göre; sulhe göre karar verilmesini istemezlerse, karar verilmesine yer olmadığına karar verir.(HMK315/1)Vekilin sulh olabilmesi için vekaletnamede buna ilişkin özel yetki bulunması gerekir.(HMK 74/1.md)Davadan feragat veya davayı kabul veya sulh mahkemenin ilk celsesinde vuku bulursa, karar ve ilam harcının üçte biri, daha sonra olursa üçte ikisi alınır.(Harçlar Kanunu 22/1.md).Anlaşmazlık, sulh nedeniyle ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse, Tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunur.(AAÜT 6.md)Sulh olunmuş olmasından dolayı tarafların yargılama gideri ve vekalet ücreti yönünden genel kurallardan farklı uygulamayı gerektiren kendi aleyhlerinde bir beyanı olduğu takdirde bu beyana göre işlem yapılmalıdır. Taraf vekillerinin sulh olduklarını, yargılama gideri ve vekalet ücretleri taleplerinin olmadıklarını beyan ettiği görülmekle, talepleri gibi HMK 315/1.2.cümle gereğince dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Tarafların sulh olması nedeni ile HMK 315 maddesi gereğince konusuz kalan dava hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Asıl davada alınması gereken 427,60 TL harcın peşin alınan 19.569,15 TL harçtan mahsubu ile artan 19.141,55 TL harcın kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacıya iadesine,
3-Birleşen davada alınması gereken 427,60 TL harcın peşin alınan 3.203,47 TL harçtan mahsubu ile artan 2.775,87 TL harcın kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacıya iadesine,
4-Taraflarca yargılama gideri ve vekalet ücreti talebi olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde taraflara iadesine,
6-Karar kesinleştiğinde teminatın yatıran tarafa iadesine,Dair; davacı vekili ve davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde -----Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.