T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/205 Esas
KARAR NO: 2023/667 Karar
DAVA: İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/03/2022
KARAR TARİHİ: 19/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilim ... ile dava dışı -------- Şirketi arasında ticari alış verişe dayanan alacaklılık ve borçluluk ilişkisi mevcuttur. Davacı, cari hesaba dayalı alacağının ödenmesini talep ettiğinde, dava dışı ---------- Şirketi yetkilisi, ekte örneğini sunduğumuz --------- Şubesinin-------- Numaralı hesabından davalı ... tarafından keşide edilen, --------- Seri Numaralı 18 Temmuz 2019 keşide tarihli 900.000,00 TL bedelli bir adet çeki ciro ederek müvekkilime vermiştir. Borca karşılık sözü edilen çeki takas şubesi yoluyla tahsil etmek isteyen müvekkilime, dava dışı ---------Şirketi yetkilisi, borcunun önemli bir kısmını ödeyeceğini, bakiyenin de en kısa zamanda tamamlanacağını söyleyerek, karşılığı bulunmayan çekin tahsilden çekilmesini, aksi takdirde keşideciye karşı kişisel ve ticari mahcubiyet yaşayacağını söyleyerek ricada bulunmuştur. Bakiye borcun miktarı ve oluşan ticari mazi nedeniyle müvekkil, çeki arkası yazılmadan takas şubesinden çekmiştir. İptale dair kaşe muhatap banka tarafından çekin arkasına dercedilmiştir. Ancak bakiye borç tüm çabalara rağmen tahsil edilemeyince, davalı hakkında --------- Esas dosyasıyla icra takibi başlatılmış ve fakat borçlu-davalı, gönderilen 7 Örnek numaralı ödeme emrine ;"Alacaklıya herhangi bir borçlarının bulunmadığından ve takip dayanağı çekin teminat niteliğinde olduğundan" bahisle itiraz etmiştir. Vaki itiraz nedeniyle takip durdurulmuştur. Dosyaya yapılan itiraz metninde, "Takip dayanağı senet teminat senedi olup işbu husus 28.05.2019 (EK 1) tarihli sözleşmeyle hüküm altına alınmıştır. İşbu teminat senedinin icraya konulabilmesi için gerekli şartlar gerçekleşmemiş olup taraflar arasında imzalanan sözleşmenin münfesih olması nedeniyle herhangi bir borç ilişkisi de bulunmamaktadır." biçiminde beyanda bulunulmuş ve borçlu olunmadığına dair bir gerekçe bildirilmiştir. Oysa böyle bir fesih varsa dahi, bu hususun sadece davalı-borçlu ve dava dışı--------- Şirketi arasında hüküm ifade edeceği, çekten de anlaşılacağı üzere, üzerinde TEMİNAT olduğuna dair bir ibare bulunmadığı ve muntazam ciro silsilesi ile davacı alacaklı müvekkile intikal ettiği anlaşılacaktır. Çekte yer alan imza açıkça ve ayrıca inkar edilmemiştir.Dolayısıyla çekin davacı ile üçüncü şahıs arasındaki bir hukuksal ilişkiye dayanan sözleşme nedeniyle teminat çeki olduğu iddiası, iyiniyetli üçüncü şahıs olan müvekkilim yönünden bir hüküm ifade etmemektedir. Diğer yandan, borçlu tarafından itiraz dilekçesine eklendiği belirtilen 28.05.2019 tarihli sözleşmeye dosya kaydında rastlanmamıştır. Davacının tüm ticari ve muhasebe kayıtları alacağın varlığını kanıtlamaya uygundur. Bu alacağa ve ciro yoluyla kendisine intikal eden çeke dayanılarak yapılan icra takibine yönelik itiraz haksız ve kötüniyetli olduğundan ;Borç ödenmediği gibi, tamamen inkar edilmiş, ödendiğine ya da borcun bulunmadığına dair herhangi bir belge ya da kanıt da sunulmadığı gibi, itiraz takibi durdurmaya matuf olduğundan, işbu itirazın iptali ile takibin devamına, haksız itiraz nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilmesi için bu davanın açılması zorunlu olmuştur. Davanın niteliği itibarıyla Zorunlu Arabuluculuk yoluna başvurulmuş ise de --------- Numaralı bu aşamada anlaşma sağlanamamıştır. Yukarıda sunulan nedenlerle, haksız itirazın iptali ile takibin devamına, haksız itiraz nedeniyle takip miktarlarının %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına, masraf ve vekalet ücretinin davalıya aidiyetine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir. Taraf teşkilinin usulüne uygun sağlandığı görüldü.Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafından açılan işbu dava haksız, mesnetsiz ve kötüniyetli olup reddi gerekmektedir. Takibe konu kambiyo senedi teminat çeki niteliğindedir. Müvekkil şirket ile dava dışı ---------- firması arasında 28.05.2019 tarihinde yurt dışı pazarlama işleri için ticari bir sözleşme akdedilmiş ve müvekkil şirket tarafından dava dışı firmaya 2 adet çek anılan sözleşmede tanımlanarak teminat olarak ----------firmasının emrine yazılı olarak verilmiş ve bu çeklerden biri müvekkil şirketin bilgisi dışında davacı şirkete ciro edilerek teslim edilmiştir. Öyle ki söz konusu çeklerin ödenmesi yazılı olarak bir şarta bağlanması nedeni ile kambiyo vasfını haiz değildir ve ile ciro edilemez. İşbu dava konusu çek ile ilgili davacı tarafından müvekkil aleyhine açılan bir başka icra takibi nedeniyle yine işbu dava konusu aynı uyuşmazlık yaşanmakta olup buna dair sayın mahkeme nezdinde --------- esas sayılı dosyası üzerinden görülen dosyada halihazırda tahkikat devam etmektedir. Takip talebinden anlaşılacağı üzere davacı yan çekin teminat mahiyetinde olduğu bilgisini haizdir. Davacı her ne kadar iyi niyetli olduğunu ve teminat çeki olduğunu bilmediğini iddia etse de icra takip talebinde açıkça tahsili talep edilen borcun sebebi olarak --------- Şti. Kefaleten ve teminat olarak keşide edilen ve alacaklıya tevdi edilen" diye ifade edilmiştir. Çekin teminat çeki olarak keşide edildiği bilgisini haiz 3. Kişi iyi niyetli üçüncü kişi olarak kabul edilemez. Takibe konu çek süresi içinde ibraz edilmemiş olup müvekkil şirket ile de borç ve alacak ilişkisine dayanılmadığından yazılı delil başlangıcı niteliğinde de değildir. Davacı yan dilekçesinde dava dışı ve asıl borçlusu olan ---------firmasının ricası ile dava konusu çekin bankaya ibraz edilmediğini belirtmiştir. Sebep olarak ise ----------firmasının müvekkil şirkete karşı kişisel ve ticari mahcubiyet yaşayacağını belirtmiştir. Bu durum ticari hayatın olağan akışına aykırıdır. Çekin keşidecisi olarak müvekkil şirketin çekinin tedavülde olduğunu bilmediği adeta müvekkil şirkete ait bu evrakın davacı yana dava dışı firma tarafından rehin bırakıldığı aşikardır. Müvekkilin keşidecisi olduğu dava konusu çek, davacı ile dava dışı ------- firması arasında bir ödeme aracı olarak kullanılmamıştır. İşbu çek davacı tarafça adeta bir rehin belgesi gibi tutulmuştur. Bu durum BA/BS formalarının celbi ve taraflara ait ticari defterlerin incelenmesi halinde ortaya çıkacaktır. Kaldı ki müvekkil şirket ticari ve finansal açıdan gayet iyi bir durumdadır ve çeklerini hep gününde ödemiştir çekin ödenmesi gerektiğini bilmesi halinde çekin ödenmemesi için hiçbir sebep bulunmamaktadır. Bununla birlikte takip ve dava konusu çekin süresinde ibraz edilmemesi nedeniyle çek vasfını taşımadığı, borç ve alacak ilişkisine dayanılmadığından yazılı delil başlangıcı da olamayacağı gibi çek vasfını yitiren belge için hamilin keşideciye müracaat hakkının ortadan kalktığı yerleşik yargıtay kararları ile de sabittir. ---------- Sayılı ilamında bu husus;"İcra takibine ve itirazın iptali davasına konu olan belge, yasal süresi içinde bankaya ibraz edilmediğinden çek vasfını yitirmiştir. Borç ve alacak ilişkisine dayanılmadığından yazılı delil başlangıcı da sayılamaz. Çek vasfını yitiren belge için hamilin keşideciye müracaat hakkı düşer. Bu durum karşısında davanın reddi gerekir." şeklinde içtihada bağlanmıştır. İşbu davanın reddi gerekmektedir. Yukarıda arz ve izah edilen nedenler ışığında; davacının haksız ve kötüniyetli davasının reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan davacının takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Tarafların uhdesinde olan tüm delilleri ibraz ettikleri, getirtilmesi gereken delilleri ilgili yerlerden getirtilerek dosya içine alınmıştır.Dava konusu çek aslı mahkememiz ---------- esas sayılı dosyasına ibraz edildiği, mahkememiz kasasına alındığı, çek görüntüsünün uyap sistemine tarandığı görüldü.
DELİLLER:*Tüm dosya kapsamı*Gelen müzekkere cevapları
İNCELEME VE GEREKÇE:Dava, İtirazın İptali (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir Davaya konu uyuşmazlığın tespiti; Davacının Dava dışı ------- Şirketi ile aralarındaki ilişki nedeniyle davacıya -------- Şubesinin ------- numaralı hesabından davalı ...tarafından keşide edilen --------- seri no 18 Temmuz 2019 keşide tarihli 900.000 TL bedelli çekin verildiği, davacının bakiye kalan alacağının 296.357,81 TL olduğunu iddia ettiği ve alacağının 67.600,000- TL sini --------esas sayılı icra takibine tahsil için konu ettiği , davalının takibe itiraz ettiği ve takibin durduğu, itirazın iptalinin gerekip gerekmediği, davacının davalıdan çek nedeniyle alacağının bulunup bulunmadığı, davacının çekin ibraz süresinde bankaya ibraz edip etmediği, çek nedeniyle başvuru haklarını yitirip yitirmediği uyuşmazlık konularıdır.---------- esas sayılı dosyası kayıtları celp edilerek incelenmiş davaya konu senet incelenmiş, Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde --------- esas sayılı dosyası celp edilerek incelenmiş davaya konu senet incelenmiş, tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde davacının icra takibine konu çeki dava dışı --------- firması arasında 28.05.2019 tarihinde yurt dışı pazarlama işleri için akdedilmiş sözleşmeye konu teminat çeki olduğu, icra takibine ve itirazın iptali davasına konu olan belge, yasal süresi içinde bankaya ibraz edilmediğinden çek vasfını yitirdiği, davacı ve davalı arasında borç ve alacak ilişkisine dayanılmadığından yazılı delil başlangıcı da sayılamacağı anlaşılmakla ,çek vasfını yitiren belge için hamilin keşideciye müracaat hakkı düştüğünün kabulü karşısında davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-)Davanın REDDİNE,
2-)Karar ve ilâm harcı olan 269,85-TL harcın peşin alınan 816,44-TL harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, arta kalan harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-)Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca -------- bütçesinden ödenen 1.560-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
4-)Yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-)Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK. 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,
6-) Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre ve kabul oranına göre belirlenen 17.900,00- TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı davacı vekilinin yokluğunda verilen kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/10/2023