T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/686
KARAR NO: 2023/907
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/10/2021
KARAR TARİHİ: 20/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili şirket ile davalılardan---- şirketi arasında geçmişten kaynaklanan birkaç ticari iş için iş birliği gerçekleştirmek istediğini, yine bu minvalde ----şirketi yetkilisi ---- ile müvekkili şirket yetkilisi -----maske imalatı işi için uygun bir yer kiralamak amacıyla bir araya gelmiş olduklarını, bu kiralama işi için de davalı ------ şirketi yetkilisinin müvekkili şirket yetkilisine müracaat ederek kendi şirketinin bankalar nezdinde kredi ve işlem notlarının düşük olduğunu bu sebeple en fazla 50.000 TL limite kadar yazıp kullanmak veyahut en fazla 50.000 TL limite kadar teminat amacıyla ilgililerine teslim etmek üzere kiralanması planlanan imalathane için bir çek yaprağını kendisine vermesini talep ettiğini, müvekkili şirket yetkilisi tarafından davalı ----- şirketi yetkilisine boş halde bir çek yaprağının verildiğini, davalıdan boş çekin iade edilmesini talep ettiğini ancak çekin-----ve diğer davalılardan ... tarafından diğer davalı ...ait-----ilinde bulunan bir fabrikanın kiralanması işi için teminat amacıyla lehtar kısmını -----miktar kısmını ise 1.000.000,00 TL olacak şekilde doldurup ve ciro etmek suretiyle diğer davalı ... teslim edildiğini öğrendiğini, protokol ve kiralama sözleşmesinde müvekkili şirketin davalılar arasında gerçekleştirilen ticari ilişkinin hiçbir tarafı olmamasına rağmen mağdur edildiğini, zira davalı ... tarafından kötü niyetli olarak teminat senedi olduğu bilinmesine rağmen çekin bankaya ibraz edilerek karşılıksızdır işleminin yaptırıldığını belirterek------seri numaralı boş olarak teslim edilen çek yönünden icra takibi başlatılmasını engellemek maksadıyla ihtiyati tedbir uygulanmasına, anılan çekin teminat senedi olduğu ve sorumluluğu bulunmayan müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: davalı -----. Tarafından, müvekkile ait iş yeri/fabrika binasının vakıflı taşınmaz kiralandığını, davalı/kiracı ----- Şubat-2021, Mayıs-2021 tarihleri kira bedellerini ödememesi üzerine aleyhine ----- İcra Dairesi'nin------ esas sayılı dosyası ile icra takibinin yapıldığını ve takibin kesinleştiğini, icra dosyasına bugüne kadar bir ödemenin yapılmadığını, takip sonrası davalı/kiracı -----daha sonraki kiraları ödememiş ve Eylül 2021 tarihinde taşınmazı tahliye ettiğini, kira borçları ödenmeden ve kiralayanla ibralaşmadan taşınmazı tahliye etmesi nedeni ile ilgililerle defalarca şifahi olarak yapılan görüşmelerden ve icra takibinden de sonuç alınamaması nedeni ile çekin işleme konulmak zorunda kalındığını, halen kira borçları için herhangi bir ödemenin yapılmadığını, davalı kiracının kira sözleşmesinden kaynaklanan 320.000 TL borcunun bulunmadığını bu miktar üzerinden teminatın işleme konulduğunu, çek üzerinde cirosu bulunan davalıların kira sözleşmesinde de kefil sıfatı ile imzaladıklarını, teminatın paraya çevrilmesine ilişkin anlaşmada öngörülen şartların gerçekleşmiş ve müvekkilinin talep hakkının doğduğunu, müvekkilinin dava dilekçesinde iddia edilen, davacı ve diğer davalılar arasında iç ilişki ve anlaşmanın tarafı olmadığı gibi bütün bunların bilgisi dışında olduğunu, davacının çeki bilerek ve isteyerek kullanılmak üzere davalılara verdiğini, çek üzerindeki bedelin 1/3'ünün talep edilmesine rağmen ödemeden imtina etmiş ve şimdi de iş bu davayı açtığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
İNCELEME ve GEREKÇE:
Dava; Çeke dayalı İİK 72.maddesi gereğince açılan menfi tespit davasıdır.
Davacı tarafça davalı şirkete verilen, muhatap ----- şubesi, davacının keşidecisi olduğu, 1.000.000,00-TL meblağlı 13/10/2020 günlü----- nolu çekin davalı şirkete verildiği, davalı lehtar ------ çeki diğer davalıya, aralarında yaptıkları kira sözleşmesinin teminatı olarak verildiği, kira bedelinin ödenmediği gerekçesiyle davalı kiralayan ... tarafından çekin icraya konulduğu, davacı tarafça kira sözleşmesinin taraı olmadığı gerekçesiyle borç nedeniyle sorumluluğunun bulunmadığı ileri sürülerek bu davanın açıldığı görülmektedir.Yargıtay -----.Hukuk Dairesinin 21/03/2017 tarih-----Esas ve ------Karar sayılı ilamı ile benzer ilamlarında da vurgulandığı üzere sözleşmenin her iki yanı tacir dahi olsa uyuşmazlık kira ilişkisinden kaynaklanıyor ise HMK.'nun 4 (1) a maddesi uyarınca uyuşmazlığın çözüm yeri Sulh Hukuk Mahkemesidir.Somut olayda dava konusu edilen alacağın kira sözleşmesinden kaynaklanan kira alacağının tahsiline yönelik başlatılan icra takibinden borçlu olunmadığının iddia edildiği, davacının dava konusu çeki davalı -----..." ile birlikte yapacakları işler için kiralanacak yerin sözleşmesinin teminatı olarak verildiğinin dava dilekçesindeki açıklamalardan anlaşıldığı, bu çekin davalı ----- ile diğer davalı ... arasında düzenlenen kir sözleşmesinin teminatı olarak verildiğinin davanın tüm taraflarının kabulünde olduğu, söz konusu çekin kira alacağının tahsiline yönelik olarak icraya konduğu, sonuç olarak uyuşmazlığın kira alacağına ilişkin olduğu, yukarıda açıklandığı üzere, taraflar arasında kurulduğu tartışma konusu olmayan kira sözleşmesinin varlığı dikkate alındığında uyuşmazlığın taraflar arasındaki kira ilişkisinden kaynaklandığı anlaşılmakla HMK'nın 4(1)/a maddesi uyarınca, görevli mahkemenin Sulh Hukuk mahkemesi olması nedeniyle görevsizlik kararı verilmesinin zorunlu olduğu, görevin dava şartlarından olup HMK nun 115(1) maddesi uyarınca davanın her aşamasında resen gözetilmesi gerektiği dikkate alınarak, mahkememizin görevsizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğu yönünden usulden reddine, dosyanın görevli Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Dava konusu davalar arasındaki kira sözleşmesi kapsamında davacının dava konusu çekten dolayı borçlu olup olmadığına yönelik olup HMK 4. Maddesi gereğince kira sözleşmelerinden kaynaklanan davalara bakma görevi Sulh Hukuk Mahkemeleri'ne ait olup, mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,
HMK 114/1 c maddesi gereğince görevsizlik nedeniyle davanın USULDEN REDDİNE,
2-HMK.'nun 20.maddesi uyarınca, iş bu kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki haftalık süre içinde başvuru halinde, dava dosyasının görevli ----- Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
3-HMK.'nun 331/2 maddesi uyarınca yargılama gideri harç ve vekalet ücretinin görevli mahkemede karara bağlanmasına,
4-Davacı tarafça dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde taraflara iadesine,Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.