T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/561
KARAR NO: 2024/113
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 18/08/2023
KARAR TARİHİ: 15/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle:Müvekkil ... keşidecisi , keşide yeri, tarihi, çek numarası, banka şubesi ve tutarı aşağıda yazılı olan toplam 1 adet çeki işyerinde muhafaza etmekteyken kayıp etmiş bulunmaktadır. Yapılan tüm bu aramalara rağmen işbu dava konusu çekler bulunamamış ve zayi olmuştur. Keşidecisi -----olan Keşide yeri ---- 30/09/2023 düzenleme tarihli ---- seri numaralı----- Şubesi 150.000- TL bedelli çek, İptali istenen çeki elinde bulunduran şahıs/şahıslar bilinmediğinden keşideci ve müvekkilimizin zarara uğramaması bakımından; çekin ödenmesinin durdurulması ve iptali için T.T.K. hükümleri gereğince, Sayın Mahkemenize müracaat etme gereği hasıl olmuştur. Bu nedenle TTK 669 md. gereğince öncelikle tedbir kapsamında ilgili çekin ödenmesinin yasaklanması ve ilana dair şartların yerine getirilmesi kaydıyla TTK 563-564 md.leri gereğince dava konusu çeklerin zayien iptaline karar verilmesini talep ederiz. Yukarıda açıklanan nedenlerle müvekkile ait işbu dava konusu çeklerin; kimin veya kimlerin elinde olduğunun bilinmemesi sebebiyle, Gerek müvekkilin gerekse keşidecinin kötü niyetli üçüncü şahıslara karşı korunması amacıyla öncelikle ödemelerin yasaklanmasına ve Muhatap Bankaya ilgili müzekkerelerin yazılmasına, Dava konusu çek hakkında ilanların yapılması için ----- Gazetesi Müdürlüğü’ne yazı yazılmasına ve zayi sebebi ile iptallerine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İNCELEME VE GEREKÇE:
DAVANIN VE ÇEKİŞMELİ KONULARIN TESPİTİ, DELİLLER, DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ NEDENLER VE SONUÇ:
1-Davanın ve çekişmeli konuların tespiti: Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.Davanın dayanağı, 6102 sayılı T.T.K.nun 818. maddesi delaletiyle aynı Kanunun 757, 762, 763, 764. maddeleridir.
Bu davalar, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardandır.
Davaya konu uyuşmazlığın tespiti; Keşidecisi ---- olan Keşide yeri ----30/09/2023 düzenleme tarihli----seri numaralı----- Şubesi 150.000,00- TL bedelli çekin iptaline karar verilmesi talebine ilişkindir.
2-Deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, hukuki nedenler ve sonuç: Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de, senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir.
Somut olayda;
Dosya arasında yer alan bilgi ve belgelere göre TTK 757 maddesi uyarınca çekten doğan tüm hakları kullanabileceğinden davayı açmaya yetkili olduğu anlaşılmaktadır.Somut olayda, davacı tarafından, dava konusu çekin zayi olduğu ileri sürülmüş ve anılan çekin tarih ve numarası sunulmuştur. Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gereklidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, çeke de uygulanacak olan TTK'nin 757 ve devamı maddelerindeki zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir. Dolayısıyla mahkemeyi tereddüte sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır.
Davacı tarafından zayi edildiği bildirilen çekle ile ilgili olarak TTK 761. ve 762. madde hükümleri gereğince çeki bulanların veya herhangi bir nedenle ellerinde bulunduranların ilk ilan tarihinden itibaren 3 aylık süre içinde mahkememize ibraz etmeleri veya bir bildirimde bulunmaları, aksi takdirde çekin iptaline karar verileceği konusunda ----- Gazetesinde birer hafta ara ile üç kez ilan yapılmış, ancak kaybolduğu iddia olunan çekler bulunamamış, Bankaya veya Mahkemeye de ibraz edilmemiştir.Tüm bu nedenlerle, davanın kabulü ile 6102 sayılı TTK’nin 818/1-s maddesi yollamasıyla 764/1. maddesi uyarınca davaya konu çekin zayi nedeniyle iptaline dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın KABULÜNE,
2-Keşidecisi -----. olan Keşide yeri -----30/09/2023 düzenleme tarihli ----seri numaralı-----Şubesi 150.000,00- TL bedelli çekin zayi nedeniyle İPTALİNE,
3-Ödeme yasağı kararının karar kesinleşinceye kadar devamına,
4-Teminatın iadesi hususunda HMK madde 392/2 uyarınca işlem yapılmasına,
5-Karar tarihi itibari ile alınması gerekli 427,60-TL harçtan peşin olarak yatırılan 269,85-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 157,75-TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, kalan gider avansının dosya kesinleştiğinde iadesine, Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde BAM nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.