T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/254 Esas
KARAR NO: 2023/318
DAVA: Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:27/09/2019
KARAR TARİHİ:11/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ------ şase numaralı şirketi tarafından müvekkili olan davacı şirkete kiralanan aracın davalı -----tarafından ------ numaralı sigorta poliçesi ile sigortalanmış bulunduğunu, 20.08.2015 tarihinde şirkete ait aracın terör örgü tarafından yakıldığını, aracın kullanılamaz hale geldiğini, davacı şirket ile davalı-------arasında yapılan ek sigorta poliçesinin 6. sayfasında terör klozunun yer aldığını , davacı şirketin aracının terör örgütleri tarafından yakılmasından oluşan zararın da sigorta poliçesi kapsamında bulunduğunu, davacı şirkete ------ şirketi tarafından kiralanan ------ şase numaralı aracın bedelinin 198.970,00 dolar olup, 574.560,00 TL ye sigortalandığını, sigorta bedelinden dolayı muafiyeti bulunduğunu, davacı şirketin şirketi kanalı ile almış olduğu aracın 20.08.2015 tarihinde ----- tarafından yakılması üzerine buna dair 21.08.2015 tarihinde o tarihte şantiye görevlisi ------ haber vermesi üzerine ------ tarafından soruşturma yapıldığını, davalı ... ------ numaralı sigorta poliçesi ile 574.560,00 TL ye sigortalı olan aracın tamamen kullanılmaz hale gelen araçtan dolayı yalnız 220.000,00- TL ----- şirketine ödendiğini, ayrıca hurda bedeli olarak 10.000,00 TL’ ye satılan hurda bedelinin de yine ------ şirketine ödendiğini, davacı şirket ile davalı -----arasında kurulan poliçede sigorta bedelinin 574.560,00 TL olduğunu, söz konusu terör saldırısından kaynaklı makinede gelen zarar sonucu davalı ----- şirketinin 245.000,00 TL ödemesi gerekirken davacının şirketinden aldığı dava konusu araç için şirketine 220.000,00 TL ve 10.000,00 TL' ye satılan hurda bedeli olarak ödeme yapıldığını, davacı şirket tarafından şirketine bakiye borcun davacı şirket tarafından ödendiğini, iş bu davayı açmak için şirketinin muvafakat ına hukuki zorunluluk bulunmadığını, ------ bedelinin 220.000,00 TL ve 10.000,00 TL hurda bedelinin davalı sigortalı tarafından şirketine ödendikten sonra kalan paranın tamamı da davacı şirket tarafından şirketine ödenmesi nedeniyle aracın tamamı davacı şirkete ait olduğunu, arabuluculuk yoluna gidildiğini ancak anlaşma sağlanamadığını ileri sürerek fazlaya dair hakları saklı kalmak ve arttırmak kaydı ile 220.000,00- TL alacaktan şimdilik 25.000,00 TL alacağın 01/10/2015 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsiline yargılama giderleri ile Avukatlık ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu sigortalının ---- makinesinin mülkiyetinin ------ şirketine ait olup davacı ile sigorta ettiren iş şirketi arasında ------ sözleşmesi akdedildiğini, davacının işbu dava kapsamında dava ehliyeti bulunmadığını, davacının alacak talebinin zamanaşımına uğradığını, müvekkili olan davalı şirketin ------ makinesinin hasarını karşıladığını, sigortalının başkaca bir alacağı bulunmadığını, talebin haksız ve fahiş olduğunu, ----- sigortalı ile müşterek şekilde yapıldığını, poliçede muafiyet kaydı bulunduğunu, sigorta ettirenin prim borcu mevcut olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemek ile birlikte davacının talebine konu ödemeyi davalı firmadan talep etmesinin mesnetsiz olduğunu, davalı şirketin temerrüde düşmediğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, sigorta tazminatının davalıdan tahsili istemine ilişkindir.Arabuluculuk son tutanağı dosya içerisindedir.Mahkememizin ------ tarihli ön inceleme duruşması ----- nolu ara kararı ile dosya uyuşmazlık konularında rapor tanzim edilmek üzere sigorta ve hasar konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilmiş, Sigorta Tahkim Hakemi bilirkişi ------ tarafından tanzim edilen ------ tarihli raporda özetle;''...Müşterek sigorta ile 320.000.00-TL Sigorta Bedelinin %20 'sinin sigortalı üzerinde kalması taraflar arasında kararlaştırıldığı, 320,000 X %20 = 64,000.00-TL, 320.000.00.TL-64,000.00.TL= 256.000.00.TL (sovtaj bedeli) ve muafiyet bedeli 7.491.00TL ve eksik kalan prim 1.115.00TL=32.606.TL, 256.000.00.TL-32,606.00TL = 223.394.00-TL Mahkememizin 13/10/2020 tarihli celse ara kararı ile dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, sigorta uzmanı öğretim üyesi bilirkişi ------- ile sigorta Tahkim Hakemi bilirkişi ------ tarafından düzenlenen 18/04/2021 tarihli raporda özetle;''...Dava dosyasında bulunan tüm belge ve bilgilerin incelenerek değerlendirilmesi sonucunda; İşbu dava dosyası ile ilgili 12.06.2020 tarihi kök raporda varılan “davacının poliçe kapsamı içinde talep edebileceği ek bir hasar tazminatının olmadığı...” belirtilmiştir.Tanzim edilen rapor taraf vekillerine tebliğ edilmiş taraf vekillerince rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri dosyaya sunulmuştur.Mahkememizin ----- tarihli celse ara kararı gereği dosya makine mühendisi ve sigorta alanında uzman bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, makine mühendisi bilirkişi ------ ile sigorta uzmanı bilirkişi ------ tarafından düzenlenen 21/05/2022 tarihli raporda özetle;''... Dava konusu İş Makinesinin ------- model ------ Makinesi olduğu, Dosya muhteviyatında kolluk kuvvetleri tarafından tanzim edilmiş olan tutanak ve tanık ifadelerinden dava konusu İş Makinesinin 20.08.2015 tarihinde ------ ili ------ ilçesi ----- Köyü ------ Mezrası -----Mevkünde ----- mensupları tarafından yakılmış olduğu, Söz konusu ----- Makinesinin 07.06.2012 tarihinde 197.000,00 USD 1K DV ile satın alınmış olduğu,( 198.970,00 USD), Bu kapsamda dava konusu ----- Makinesinin olay tarihi itibariyle amortisman payının düşülmesi ile 2. el kullanılmış olarak piyasa rayiç değerinin 198.970,00 USD — 108.972,72 = 89.997,28 USD olduğu,Söz konusu iş makinesinin olay tarihi olan 20.08.2015 tarihi itibariyle 2. el piyasa rayiç değerinin ----- USD 2.9730 TL 89.997,28 USD X 2.9730 TL = 267.561,91 TL olduğu, , Dava dışı ----- Tarafından davacı şirketine ne kiralanmış olup davalı --------tarafından sigortalanmış olan ------- model İş Makinesinin 20.08.2015 tarihinde terör örgütü mensupları tarafından yakılmış olması sebebiyle ... tarafından ----- adına düzenlenmiş 13.06.2015-13.06.2016 tarihleri arasında geçerli ------ poliçe nolu ------ Sigorta Poliçesi bulunan iş makinesinin gerek Makine Kırılması Sigortası Genel Şartları gerekse ek teminatla ilave edilen poliçe klozlarında belirtildiği üzere sigorta teminatı kapsamında olduğu, Söz konusu İş Makinesinin olay - tarihi itibariyle 2. EL piyasa rayiç değerinin -------- USD 2.9730 TL, 89.997,28 USD X 2.9730 TL = 267.561,91 TL olduğu tespit edilmiş olup, tespit edilen tutardan 30.000,00 TL sovtaj bedeli düşüldükten sonra kalan (267.561,91-30.000,00)= 237.561,91 TL den ----- muafiyeti olan %2 (237.561,91X%2)=4.751,23-TL muafiyet düşüldükten sonra (237,561,91- 4.751.23)=232.810,68 TL nin ödenmesi gerektiği; Bununla birlikte sigorta şirketi tarafından eksik kalan sigorta primi beyan edildiğinden sigortacının doğal olarak eksik kalan 1.115,00-TL prim kalanını talep hakkı bulunduğundan 232.810,68 TL den düşülerek (232.810,68-1.115,00)= 231.695,68 TL kaldığı, davalı ... tarafından 223,394,00 TL ödenmiş olduğu beyan edildiğinden hesaplanan tutardan düşülerek kalan tutar (231.695,68-223.394,00) =8.301,68 TL olarak hesaplanmış olup, davacının 8.301,68 TL talep edebileceği sonucuna ulaşıldığı...'' belirtilmiştir.
Tanzim edilen rapor taraflara tebliğ edilmiş, taraf vekillerince rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri dosyaya sunulmuştur.Mahkememizin 20/06/2022 tarihli celse ara kararı ile dosya tarafların beyan ve itirazlarının da olumlu olumsuz değerlendirilmesi bakımından ek rapor tanzim edilmek üzere yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, makine mühendisi ------- ile sigorta uzmanı bilirkişi ------- tarafından tanzim edilen ------- tarihli ek raporda özetle;''... kök rapordaki kanaatleri muhafaza ettikleri, dosya muhteviyatına sunulmuş olan bilgi, belge, doküman ve fotoğrafların incelenmesi neticesinde; Dosya muhteviyatı üzerinde yeniden yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda kök rapordaki kanaatimizde bir değişiklik olmadığı...'' belirtilmiştir.
Tanzim edilen ek rapor taraf vekillerine tebliğ edilmiş, taraf vekillerince rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri sunulmuştur.Tüm dosya kapsamından; Davacı tarafından iş makinesinin terör saldırısı neticesinde tamamen kullanılamaz hale geldiği iddiasıyla bedeline ilişkin ----- sigorta tazminatının davalıdan tahsili istemiyle huzurdaki davanın açıldığı,Sunulu soruşturma evrakından; ----- ili ----- İlçesi ---- Köyü ----- Mezrası yakınında bulunan ve ------- Köyü yolu yapımında kullan Iş Makinasının 20/08/2015 tarihinde saat 22:30 sıralarında ----- mensupları tarafından yakılması olayı ile ilgili olarak soruşturma yapıldığı,Dosyada mübrez poliçeden davaya konu iş makinesinin "------ Sigorta Poliçesi" ile 13/06/2015-2016 tarihleri arasında davalı nezdinde sigortalı olduğu, davacının poliçe kapsamında sigortalı olarak belirtiği, poliçe hükümlerinden davaya konu talep yönünden davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğu, olayın meydana geldiği tarih itibariyle poliçenin geçerli ve yürürlükte olduğu ve poliçe kapsamında ------ bulunduğunun anlaşıldığı,Mahkememizce re'sen alınan 21/05/2022 tarihli kök ve 27/10/2022 tarihli ek rapor ile; Davaya konu iş makinesinin kullanıma bağlı amortisman payı da dikkate alınarak olay tarihinde 2. El piyasa rayiç değerinin tespit edilip, sovtaj değerinin ve poliçe kapsamında bulunan %2 terör muafiyetinin belirlenerek mahsup edildiği, davalının talep hakkı bulunduğu anlaşılmakla eksik kalan sigorta prim alacağının mahsubu sonrasında davacının talep hakkı tespit edildiği, davalı tarafından davadan önce yapılan ödemenin yeterli olmadığının tespit edildiği ve davada önce yapılan ödemenin mahsubu sonrasında bakiye alacağın tespit edildiği, alınan raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmakla Mahkememizce benimsendiği, her ne kadar ilk alınan bilirkişi raporunda aksi yönde görüş belirtilmiş ise de 21/05/2022 tarihli kök ve devamında alınan ek raporda makine mühendisi bilirkişi tarafından uzmanlık alanı dahilinde davaya konu emtianın olay tarihi itibariyle değerinin dolaysıyla davacının olay tarihinde uğradığı gerçek zararın tespit edilerek sonuca gidildiğinin anlaşıldığı, bu kapsamda raporlar arasında çelişki bulunduğundan bahsedilemeyeceği, davalı------nezdinde temerrüdün 20/06/2016 tarihinde meydana geldiği, dava dilekçesinde yasal faiz talep edildiği anlaşılmakla taleple bağlı kalınması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-)Davanın kısmen kabulü ile, 8.301,68-TL alacağın 20/06/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-)Karar ve ilâm harcı olan 567,08-TL harçtan peşin alınan 429,94-TL harcın mahsubu ile bakiye 140,14-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
3-A)Davanın kabul edilen kısmı yönünden; Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ------ bütçesinden ödenen 1.320-TL arabuluculuk ücretinden davayı kabul-ret oranı gözetilerek; 438,00-TL'nin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
4-B)Davanın reddedilen edilen kısmı yönünden; Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ------ bütçesinden ödenen 1.320-TL arabuluculuk ücretinden davayı kabul-ret oranı gözetilerek; 882,00-TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
5-)Davanın kabul edilen miktarı yönünden; Davacı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Genel Hükümler madde 13/1 ve A.A.Ü.T. uyarınca 8.301,68-TL vekâlet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-)Davanın red edilen miktarı yönünden; Davalı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Genel Hükümler madde 13/1 ve A.A.Ü.T. uyarınca 9.200,00-TL vekâlet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
7-)Davacı tarafça yatırılan 477,74-TL harç ve 4.566,90-TL, posta, tebligat gideri olmak üzere toplam 5.044,64-TL yargılama giderinden davayı kabul - ret oranı dikkate alınarak; toplam 1.675,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
8-)Davalı tarafça yatırılan; 6,40-TL vekalet harcından davayı kabul - ret oranı dikkate alınarak; toplam 4,27-TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,
9-)Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK. madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ----- Bölge Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.11/04/2023