T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/771 Esas
KARAR NO: 2023/391 Karar
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/12/2021
KARAR TARİHİ: 18/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Müvekkil firma inşaat sektöründe faaliyet gösteren köklü bir firmadır. Ancak mevcut ekonomik koşullar nedeniyle finans sorunu yaşadığından hali hazırda --------- yürüttüğü inşaatın yapımı için dava dışı ---------- Şti. isimli firmayla anlaşmıştır. Bu firmanın yetkilisi olan ---------; benim eski ortağım ve bu işte de bana dışarıdan mali yardımda bulunacak dediği dava dışı ---------- isimle şahsı müvekkil firma yetkilisi --------- ile tanıştırmıştır. İnşaat faaliyetleri süresince --------- malzeme temini için çalışmış, ---------- bizzat gösterdiği yerlerden malzeme temin edilmiştir. Bu şekilde bir kısım inşaat malzemeleri alınmıştır. İnşaat belli bir aşamaya geldiğinde --------- isimli dava dışı şahıs, uygun malzeme temin edeceğini, ancak yüklü almak gerektiğini beyan ederek, 2-3 firmayla anlaştığını söylemiştir. Müvekkil bunun üzerine aşağıda ayrıntıları yazılı ve davalı firma tarafından takibe konu edilen çeki (ve başkaca çekleri) mallar teslim edildiğinde verilmek üzere keşide etmiştir. Siparişi verilen bir kısım malların faturaları müvekkil firmaya gelmiş ve müvekkil firma tarafından ticari defterlere işlenerek ilgili dönemde vergi beyanına eklenmiştir. Ancak aradan uzunca bir süre geçmesine rağmen faturalanan mallar müvekkil firmaya teslim edilmemiştir. Malların gelmemesi sebebiyle ilgili firmalardan gelen faturalar ilgili dönem beyannamesinden çıkartılmıştır. Sipariş verilen firmaları ---------- isimli şahıs bulmuş ve siparişi o vermiştir. Faturaları da bizzat o getirmiştir. Müvekkil firma yetkilisinin gelmeyen mallar ile ilgili olarak ---------- ile yaptığı görüşmeler sonuçsuz kalmıştır. Durum bu haldeyken müvekkil firma yetkilisi keşide ettiği çeklerin davalı (ve üçüncü kişilere) teslim edildiğini bilmiyordu. Müvekkil firmanın sipariş verilen mallar gelmediği için teslim etmediği hazırdaki çeklerin --------- tarafından müvekkil firma yetkilisinin ofis çekmecesinden alınarak ilgili firmalara teslim edildiği ortaya çıkmıştır. Müvekkil firma yetkilisi çeklerin yerlerinde olmadığını fark ettiğinde derhal Savcılığa bu sebeple suç duyurusunda bulunulmuştur. Çeklerin nasıl ve kim tarafından alındığı bilinmediğinden yapılan şikayette şüpheli fail meçhul gösterilmiştir. Ancak Savcılık soruşturmasında ifadesine başvurulan ----------- çekleri kendisinin teslim ettiğini, ancak bunların müvekkil firma yetkilisi tarafından kendisine ilgililerine teslim edilmek üzere rızaen verildiği iddia etmiştir. Bu şekilde müvekkil firma yetkilisi, çeklerin -------- tarafından, kendisinden habersiz olarak, çekmecesinden alındığını öğrenmiştir. Müvekkil tarafından keşide edilen ve rızası dışında Karşı taraf firmaya teslim edilen çekler 13 adette toplam 380.500.- TL.dır. Bu çeklerden ---------- bankası --------- şubesine ait ---------- numaralı, 25.04.2019 keşide tarihli ve 37.500,00 TL tutarlı çek davalı tarafından bankaya ibraz edilmiş ve sorasında icra takibine konu edilmiştir. Müvekkil çeklerde lehtar olarak gösterilen ---------- firmasına ulaşmaya çalışmış, ancak ilgili firma yetkililerine bir türlü ulaşılamamıştır. Yapılan harici araştırmada firmaların tabela firması olduğu, reel bir ticaretlerinin bulunmadığı, tamamen muhteviyatı bakımından yanıltıcı belge (fatura) düzenlemek ve bu yolla kazanç elde etmek için kurulmuş firmalardan olduğu görülmüştür. Müvekkil açık bir şekilde kandırılmıştır. Müvekkilin mal gelmeden çek vermekten imtina etmesi sebebiyle çekleri rızası dışında elinden alınmıştır. Çeklerde lehtar olarak geçen ---------- firması, bu çekler karşılığında müvekkil firmaya hiç bir mal teslim etmemiştir. Etmesi de mümkün değildir. Zira firmanın reel hiç ticareti yoktur. Sipariş miktarlarını karşılayacak kapasitesi yoktur. Bu firmalar organize ve örgütlü bir şekilde fatura ticareti yapmaktadırlar. Bu hususta hem Cumhuriyet Başsavcılığına hem de ilgili Maliye Birimlerine işbu talepten önce ile eş zamanlı olarak suç duyurusu ve ihbarda bulunulmuştur. Savcılığa yapılan suç duyurusu üzerine hatalı olarak takipsizlik kararı verilmişse de ilgili vergi denetim birimlerince hem davalı hem de adı geçen diğer firma hakkında yukarıda iddia ettiğimiz yönde vergi teknik raporları düzenlenerek vergi suç raporu ile ihbarda bulunulmuştur. Anlatılan şekilde müvekkil firmanın elinden rıza dışı çıkan 14 adet çek söz konusudur. Bunlardan bir tanesi davalı tarafın eline satım karşılığında geçtiği iddia edilmiştir. Ancak belirtildiği üzere bu çek karşılığında herhangi bir mal ya da ürün teslim edilmediğinden bedelsizdir. Ancak davalı yan bedelsiz kalmış çeki tahsil etmeye çalışarak sebepsiz zenginleşme çabasındadır. -------- bankası -------- şubesine ait ---------- numaralı, 25.04.2019 keşide tarihli ve 37.500,00 TL tutarlı çekin bedelsiz kaldığının tespitine, ----------- esas sayılı dosyası yönünden müvekkilin borçlu olmadığının tespiti ile takibin iptaline, Davalı aleyhine takip tutarının %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, Yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesi.” Talebinde bulunulmuştur.
Taraflara tebligat yapılarak taraf teşkili sağlanmıştır. Davalı taraf dava ile ilgili her hangi bir cevap vermemiş duruşmalara katılmamıştır.Tarafların uhdesinde olan tüm delilleri ibraz ettikleri, getirtilmesi gereken delilleri ilgili yerlerden getirtilerek dosya içine alınmıştır.Dosya tüm delillerin ibrazından sonra konusunda uzman teknik bilirkişiden alınan raporda;" 1)Davacının ticari defter ve kayıtlarının delil vasfı taşıdığı, davalın incelememize katılmadığı, yerinde inceleme talebinde bulunmadığı, dava dosyasına da herhangi bir ticari
defter ve kaydı sunmadığı, incelemenin davacının ticari defter ve kayıtları ile sınırlı olarak yapıldığı, 2)Davacı firmanın davalı firma lehine -------- bankası -------- Şubesine ait
25.4.2019 tarih ve -------- no.lu 37.500.- TL bedelli çekini keşide ettiği, çekin karşılıksız işlemi gördüğü ve çek davalı çek lehtarı tarafından icra takibine dayanak yapılarak davacı çek
keşidecisi aleyhine 25.6.2019 tarihinde ---------- esas sayılı dosyası ile Kambiyo Senetlerine Mahsus Haciz Yoluyla takip başlatıldığı ve takibin
kesinleştiği, 3)Davacının davalı adına keşide etmiş olduğu takibe ve davaya konu çek davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı gibi, çek lehtarı davalı tarafından çek keşidecisi davacı adına düzenlemiş olunan herhangi bir fatura kaydına da davacı kayıtlarında rastlanmadığı, davacının 2018 ve 2019 yıllarına ait Ba-Bs formlarında da davalıya ilişkin herhangi bir kaydın bulunmadığı, davacı kayıtlarından ve davacının Ba-Bs formlarından çek keşidecisi davacı ile çek lehtarı olan davalı arasında fatura, alım-satım ve borç-alacak ilişkisine ait herhangi bir kaydın kayıtlı olmadığının anlaşıldığı,4)Davalıya ait 2018 yılı Bs kayıtlarında davacı adına düzenlenmiş bulunan 10 adette KDV hariç toplam 1.014.327.- TL bedelli fatura kayıtlı olmasına ve dava dosyasına davalının davacı adına 3.12.2018-7.12.2018 tarihleri arasında düzenlediği teslim alan kısmında davacının isim, imza ve kaşesi bulunmayan 5 adette toplam 384.475.86 TL bedelli irsaliyeli fatura ibraz edilmiş olmasına karşın davalının, davalıya ait Ba kayıtlarında kayıtlı bulunan 10 adette KDV hariç toplam 1.014.327.- TL bedelli ve dava dosyasındaki 5 adette toplam 384.475.86 TL bedelli irsaliyeli faturalara konu mal ve hizmetleri davacıya teslim ettiğini ispatlayıcı davacının isim, imza ve kaşesini taşıyan irsaliye ve teslim belgesi gibi herhangi bir belgeyi dava dosyasına sunmadığı, davalının faturalara konu mal ve hizmetleri davacıya teslim ettiğini usulüne uygun olarak ispatlayamadığı, Çek keşidecisi davacı kayıtlarında çek lehtarı davalıya ait herhangi bir faturanın, çek lehtarı olan davalı ile alım-satım ve borç-alacak ilişkisinde bulunulduğuna ilişkin olarak
herhangi bir kaydın kayıtlı bulunmadığı görülmekle bu kapsamda çek lehtarı olan davalı, takip ve dava konusu 37.500.- TL bedelli çek tutarı kadar mal ve hizmeti çek keşidecisi olan
davacıya teslim ettiğini usulüne uygun olarak ispatlayamamış olduğundan, takibe ve davaya konu 37.500.- TL bedelli çekin bedelsiz kaldığı, çekin bedelsiz kalışı nedeniyle davacının
37.500.- TL tutarındaki bedelsiz çekten dolayı davalıya borcunun bulunmadığı, " görüşünü bildirir rapor ibraz ettikleri görülmüştür.
DELİLLER:---------- Esas dosya uyap kayıtları,*Bilirkişi raporu, *Tüm dosya kapsamı,
İNCELEME VE GEREKÇE:Dava, Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir. Davaya konu uyuşmazlığın tespiti; -------- Bankası --------- Şubesine ait -------- numaralı, 25.04.2019 tarihli ve 37.500 TL tutarlı çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olup olmadığı, kötüniyet tazminat şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarında uyuşmazlık bulunduğu anlaşılmaktadır.İcra dosyası uyap kayıtları celp edilerek incelenmiştir. Somut olayda;Davacı firma davalı firma lehine --------- Bankası -------- Şubesine ait 25.04.2019 tarih ve ---------- nolu 37.500 TL bedelli çeki keşide ettiği, çekin karşılıksız işlemi gördüğü ve çek davalı çek lehtarı tarafından icra takibine dayanak yapılarak davacı çek keşidecisi aleyhine 25.06.2019 tarihinde --------- esas sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yoluyla takip başlatıldığı ve takibin kesinleştiği, davacının davalı adına keşide etmiş olduğu takibe ve davaya konu çek davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı gibi, çek lehtarı davalı tarafından çek keşidecisi davacı adına düzenlemiş olunan herhangi bir fatura kaydına da davacı kayıtlarında rastlanmadığı, davacının 2018 ve 2019 yıllarına ait BA-BS formlarında da davalıya ilişkin herhangi bir kaydın bulunmadığı, davacı kayıtlarından ve davacının BA-BS formlarından çek keşidecisi davacı ile çek lehtarı olan davalı arasında fatura, alım-satım ve borç-alacak ilişkisine ait herhangi bir kaydın kayıtlı olmadığının anlaşıldığı, Çek keşidecisi davacı kayıtlarında çek lehtarı davalıya ait herhangi bir faturanın, çek lehtarı olan davalı ile alım-satım ve borç-alacak ilişkisinde bulunulduğuna ilişkin olarak herhangi bir kaydın kayıtlı bulunmadığı görülmekle bu kapsamda çek lehtarı olan davalı, takip ve dava konusu 37.500 TL bedelli çek tutarı kadar mal ve hizmeti çek keşidecisi olan davacıya teslim ettiğini usulüne uygun olarak ispatlayamamış olduğundan , takibe ve davaya konu 37.500,00 TL bedelli çekin bedelsiz kaldığı, çekin bedelsiz kalışı nedeniyle davacının 37.500,00 TL tutarındaki bedelsiz çekten dolayı davalıya borcunun bulunmadığı anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜK Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
2---------- Bankası -------- Şubesine ait ---------- numaralı, 25.04.2019 tarihli ve 37.500 TL tutarlı çek nedeniyle davacının davalıya BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE ve --------- sayılı icra dosyasının DAVACI YÖNÜNDEN İPTALİNE,
3-Kötü niyet tazminatının şartlar oluşmadığından reddine,
4-Karar tarihinde alınması gerekli 2.561,62- TL harcın davacı tarafça peşin olarak yatırılan 640,41-TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.921,21- TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca --------- bütçesinden ödenen 1.320-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
6-Davacı tarafından yapılan başvuru gideri, tebligat gideri, müzekkere gideri, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.975,25 TL yargılama gideri ve davacı tarafından peşin olarak yatırılan harç toplamı 708,21-TL nin davalı taraftan tahsili ile davacı taraf ödenmesine,
7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 9.200,00- TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı ,davalının yokluğunda verilen kararın, tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/05/2023