T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/940
KARAR NO: 2023/890
DAVA: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ: 18/12/2020
KARAR TARİHİ: 12/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 17.01.2019 tarihinde sürücü----- sevk ve idaresindeki -----plakalı aracı ile seyir halinde iken direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucunda tek taraflı, ölümlü, yaralanmalı trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen bu kaza sonucunda ---- plakalı otobüste yolcu olarak bulunan müvekkili olan davacı ----- yaralandığını ve sürekli maluliyeti meydana geldiğini, kaza nedeni ile----Hastanesi'nin 05.12.2019 tarihli Sağlık Kurulu Raporuna göre müvekkilin Maluliyet'nin %67 olduğunu, davaya konu kaza ile ilgili ----- CBS-----soruşturma numaralı dosyası açıldığını, alınan bilirkişi raporunda ------ plakalı araç sürücüsü ----- asli ve tam kusurlu olduğu tespit edildiğini, -----plakalı araçta yolcu konumunda olan davacının kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusuru bulunmadığını, ------ plakalı araç kaza tarihini kapsar şekilde, davalılardan ----tarafından----- Numaralı Genişletilmiş Kaska Sigorta Poliçesi ile sigortalanmış olup, bu poliçede yer alan İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası içinde Manevi Tazminat Klozu bulunduğunu, bu sebeple davalı----davacının uğramış olduğu manevi zararlardan limiti ile sorumlu olduğunu,---- plakalı araç kaza tarihini kapsar şekilde, davalılardan ----. tarafından ---- poliçede yer alan İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası içinde Manevi Tazminat bulunduğunu, davalı ----- davacı ------ uğramış olduğu manevi zararlardan limiti ile sorumlu olduğunu, Davalı -----iadeli taahhütlü üsülde teminat limitleri içinde ödeme yapması ihtarı 5 adet ekiyle birlikte 08.09.2020 tarihinde tebliğ edilmiş olup, 8 iş günü içerisinde ödeme yapmayarak 21.09.2020 tarihinde temerrüde düştüğünü, -----plakalı araç olay anında ---- tarafından kullanılmakta olup; Aracın sahibinin , -----olduğunu, ancak dava dışı ----ile davalı ------ kira sözleşmesi imzalanmış olup sözleşme ekte sunulduğunu, KTK madde 3'e göre aracın uzun süre kiralanması halinde kiracı ----- işleten sıfatını haiz olduğunu, ortaya çıkan zararlı sonuçtan aracın işleteni sıfatına haiz ------ sürücü -----ve davalı sigorla şirketleri zararın tamamından Müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunduğunu, davacının ---- Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin 05.12.2019 tarihli Sağlık Kurulu Raporuna göre %67 sürekli iş göremez hale geldiğini, davacının bütün hayatı boyunca söz konusu kazanın etkilerini üzerinde taşıyacak olup kaza gününe kadar rahatlıkla, kimseye muhtaç ve eksik hissetmeden yapabildiği işleri yapamayacak olmanın üzüntüsünü derinden hissedeceğini, kaza sonucunda davacının bacağında büyük kırıklar oluştuğunu ve davacının bacağının kesilme noktasına geldiğini,17.01.2019 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucunda ------ yaralanması nedeniyle 200.000,00-TL manevi tazminat bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt (avans) faizi ile birlikte- diğer kusurlu kişilerin kusurlarına düşen sorumluluk dahil olmak üzere 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 61, 2918 sayılı KTK'nın 88. ve Türk Borçlar Kanunu'nun 163. maddeleri gereği teselsül hükümleri uyarınca davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili, davacının dava sıraşında hak kaybına uğramaması için daya sonuçlanıp karar kesinleşinceye kadar, davalılardan ----- adma kayıtlı araç bulunması halinde Mahkemenizce UYAP Üzerinden tespit edilecek bu araçlar üzerine ve kazaya karışan -----plakalı otobüs Üzerine borca yetecek kadar (Başka kurumlarca veya davalarda üzerine tedbir, haciz ve/'veya rehin bulunması ihtimali değertendirilerek) 3. Şahıslara devrini önlemek teminatsız olarak ihtiyati haciz konulmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ------ vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının 17.01.2019 tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazası nedeniyle 200.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili amacıyla işbu davayı ikame ettiğini, davalıya yöneltilen davanın haksız ve mesnedsiz olup reddi gerektiğini, 17.01.2019 tarihinde kazaya karıştığı belirtilen, ------plakalı aracın, davalı şirkete 15.04.2018-15.04.2019 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ---- numaralı Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, davalı şirketin manevi tazminattan söz konusu poliçede İMM teminat limitinin azami %25 kadar sorumluluğu söz konusu olduğunu, kusur durumunun tespiti gerktiğini, trafik kazası nedeniyle maluliyetin tespiti için sağlık kurulu raporu alınması gerektiğini, söz konusu raporun hükme esas alınamayacağını, davaya konu aracın ticari faaliyette bulunmadığından ticari faiz talep edilemeyeceğini savunarak, Dava şartı yokluğundan dolayı davanın usulden reddine; Aksi kanaat halinde davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ------. Vekili cevap dilekçesinde özetle;davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, dava konusu aracın kaza tarihinde uzun süreli olarak -----kiraya verilmiş olup ------ kiraya verildiğini, dolayısı ile davalı şirketin işleten ve istihdam eden sıfatlarına haiz olmadığını, ihtiyati haciz taleplerinin yersiz olduğunu, davalı şirketin kaza ile ilgili bir sorumluluğu bulunmadığını savunarak davanın zamanaşımı defii ve diğer nedenler ile usul ve esastan reddine,davanın -----şirketine ihbar edilmesine,----belediye başkanlığı'na ihbar edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı----.vekili cevap dilekçesinde özetle;Kazaya karışan ----- plaka sayılı aracın davalı şirket nezdinde 12.04.2018 başlangıç ve 12.04.2019 bitiş tarihli ----- no’lu İhtiyari Mali Mesuliyet teminatını havi Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün öncelikle kusur durumunun tespit edilmesi gerektiğini, hiçbir surette kabul anlamına gelmemek kaydıyla haksız ve fahiş olan manevi tazminat talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini savunarak, haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı -----tarafından davaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; Haksız fiil iddiasına dayalı manevi tazminat istemine ilişkindir.
Trafik tescil kayıtları,----kayıtları, hasar dosyası, soruşturma dosyası, SED araştırmaları celp edilmiştir.-----Ağır Ceza Mahkemesinin -----Esas sayılı dosyası UYAP sisteminden celp edilmiştir.Dava-----Belediye Başkanlığı'na ihbar edilmiştir.-----. Asliye Ticaret Mahkemesinin ----- Esas sayılı dosyası UYAP sisteminden celp edilmiştir.Mahkememizin 27/05/2022 tarihli ara kararı gereği meydana gelen trafik kazasında kazaya karışanların kusur durum ve oranlarının tespiti için dosyanın---- Kurumu'na gönderilmiş, ---- Başkanlığı'nın 11/08/2022 tarihli raporunda özetle;''...Davalı sürücü-----%100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu..'' bildirilmiştir.
Tanzim edilen rapor taraflara tebliğ edilmiş, rapora karşı beyan ve itiraz dilekçeleri sunulmuştur.
İddia, savunma, bilirkişi raporu ile sunulu deliller dikkate alındığında; Davacı tarafından; 17/01/2019 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle manevi tazminat istemiyle huzurdaki davanın açıldığı, davalı -----şirketi tarafından her ne kadar Mahkememiz yetkisine itiraz edilmiş ise de diğer davalılar yönünden Mahkememizin yetkili olduğu anlaşılmakla Mahkememiz yetkisine itirazın reddine karar verilmesi gerekmiştir.Davalı----- şirketi tarafından her ne kadar zamanaşımı def'i ileri sürülüş ise de; Kazanın 17.01.2019 tarihinde meydana geldiği, davanın 18/12/2020 tarihinde açıldığı anlaşılmakla zamanaşımı def'inin reddi gerekmiştir.Dosyada mübrez kaza tespit tutanağı ve -----Valiliği İl Jandarma Komutanlığı Olay Yeri İnceleme Tutanağından; Olayın 17/01/2019 tarihinde meydana geldiği,----- plakalı otobüs sürücüsü aracın----- sevk ve idaresinde olduğu, tek taraflı, ölümlü, yaralanmalı trafik kazası meydana geldiği, davacı ----- yaralandığı anlaşılmıştır.Dosyada mübrez poliçelerden ----- plakalı aracın davalı ----- Sigorta Şirketi nezdinde "Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi" ile 12/04/2018-1029 tarihleri arasında sigortalı olduğu, poliçede bedeni ve maddi ayrımı yapılmaksızın yıllık azami 100.000,00-TL limit ile ihtiyari mali mesuliyet teminatı bulunduğu, manevi tazminat talepleri İMMS limitinin %25'i (100.000,00X%25=25.000,00-TL) ile sınırlı olmak üzere teminat kapsamına dahil edildiği, davacı tarafından 26/06/2020 tarihinde adı geçen davalıya başvuru yapıldığı anlaşılmıştır.Kazaya karışan ----- plakalı aracın aynı zamanda davalı ----- Poliçesi kapsamında ----- Poliçesi" ile 15/04/2018 -2019 tarihlerinde geçerli sigortalı olduğu, poliçede ihtiyari mali mesuliyet teminatı bulunduğu, poliçede manevi tazminat klozu bulunduğu ve İMMS limitlerinin azami %25'i kadar ve maddi/manevi tazminat yekününün ihtiyari mali mesliyet sorumluluğu şahıs başına ve kaza başına limitleri aşmaması kaydıyla hüküm edeceğinin düzenlendiği, bu kapsamda manevi tazminat teminat limitinin 1.000,000X%25=250.000,00-TL olduğu, davacı tarafından 08/09/2020 tarihinde adı geçen davalıya başvuru yapıldığı anlaşılmıştır.
Noterler Birliğinden celp edilen müzekkere cevabından-----plakalı aracın dava dışı -----. Adına kayıt ve tescilli olduğu, dosyada mübrez sözleşmelerden; -----şirketi tarafından aracın 12 ay süre ile davalı ---- şirketine kiraya verildiği, devamında aracın davalı----- şirketi tarafından dava dışı ----- şirketine kiraya verildiği ve aracın 01/01/2019 tarihinde teslim edildiği, diğer bir sözleşme ile de aracın dava dışı ----- şirketi tarafından dava dışı ------ şirketine 12 ay süre ile kiraya verildiği anlaşılmıştır.
------ Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmada ----- Sor. ----- Karar 27/02/2019 tarihinde davacının şikayeti bulunmadığından kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği, olaya ilişkin -----. Ağır Ceza Mahkemesinin ------ Esas sayılı dosyasından kovuşturma yapıldığı, ceza dosyasından alınan bilirkişi raporunda kazanın meydana gelmesinde -----asli kusurlu olduğunun tespit edildiği, Mahkemesince taksirle 3 kişinin ölümü ile 32 kişinin yaralanması nedeniyle ceza kararı verildiği anlaşılmıştır.
----- Belediye Başkanlığı yazısından; Yüklenici ----- şirketinin 28/06/218 tarilhi sözleşme ile ihale kapsamında idareye teslim edilen ----- plakalı kiralık otobüs aracının Belediye'nin daimi işçi şoför personeli -----sevk ve idaresinde iken kazanın meydana geldiği,-----Üniversitesinin 05/12/2019 tarihli raporunda davacının %67 engelli olduğu, çift destek ile yürüyebildiğinin belirtildiği anlaşılmıştır.------. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında davanın ZMMS poliçesi kapsamında maddi tazminat istemiyle açıldığı, dosyalarından alınan 05/10/2022 tarihli ------ raporunda davacının tüm vücüt engelinin %22 ve geçici iş göremezlik süresinin 9 ay olarak belirtildiği görülmüştür.Yapılan yargılama ile, davacının 17/01/2019 tarihinde meydana gelen tek taraflı, ölümlü, yaralanmalı trafik kazasında araç içerisinde yolcu olarak bulunduğu, kazanın meydana gelmesinde araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu, yapılan kovuşturma nedeniyle araç sürücüsü davalı aleyhinde ceza kararı verildiği, 05/10/2022 tarihli ---- raporundan kaza nedeniyle davacıda %22 vücut engeli ve 9 ay süre ile geçici işgöremezlik meydana geldiği, bu kapsamda haksız fiil teşkil eden davaya konu kaza neticesinde davacı nezdinde manevi zarar meydana geldiği, zarar ile fiil arasında uygun nedensellik bağı bulunduğu, kazanın meydana gelmesinde asli ve tam kusurlu olduğu anlaşılan davalı araç sürücüsü ----- sorumlu olduğu, yukarıda ayrıntıları belirtilen ve kaza tarihinde geçerli olan sigorta poliçeleri kapsamında davalı ----- Şirketinin sigortalısının kusuru oranında ve 25.000,00-TL ile sınırlı olarak ve davalı----- Şirketinin ise sigortalısının kusuru oranında ve 250.000,00-TL ile sınırlı olarak manevi tazminat teminat üst sınırı ile sorumlu olduğu, bu kapsamda yapılan sosyal ekonomik durum araştırması ile olayın meydana geliş şekli, tarafların kusur durumları dikkate alınarak manevi tazminatın takdiri gerektiği, takdir edilen manevi tazminat miktarından davalı sigorta şirketleri teminat limitlerini aşmamak kaydıyla davalı sürücü ile birlikte müteselsilen sorumlu olduğundan bu davalılar yönünden davanın kabulü gerektiği, diğer davalı -----şirketinin kazaya karışan aracı dava dışı şirkete uzun dönem kiralamaya konu ettiği anlaşılmakla pasif husumet ehliyeti bulunmadığı anlaşılmakla adı geçen davalı yönünden davanın reddi gerektiği anlaşılmıştır.Uyuşmazlık konusu ile ilgili olarak iki(2) arabuluculuk dosyası açıldığı,----- Arabuluculuk Bürosu -----büro dosya numaralı arabuluculuk tutanağı yönünden tarafların; başvurucu ----, karşı tarafın ---- Dava Dışı -----olduğu, -----Arabuluculuk Bürosu----- büro dosya numaralı arabuluculuk tutanağı yönünden tarafların; başvurucu ---- karşı tarafın -----.olduğu anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-)Davanın kısmen kabulü- kısmen reddi ile; 80.000-TL manevi tazminatın davalı ----- kaza tarihi olan 17/01/2019 tarihinden , davalı -----08/09/2020 tarihinden, davalı -----09/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte ve davalı ------ teminat limiti olduğu anlaşılan 25.000-TL teminat limitini aşmamak kaydıyla adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilemesine, bu davalılar yönünden fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-)Davalı -----Şirketi yönünden pasif husumet yokluğundan davanın tümden reddine,
3-)Arabuluculuk ücreti yönünden;
3.A)Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen (-----Arabuluculuk Bürosu -----büro dosya numaralı arabuluculuk tutanağı yönünden) 1.360,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılar ----müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
3.B)Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen (----- Arabuluculuk Bürosu -----büro dosya numaralı arabuluculuk tutanağı yönünden) 1.360,00-TL arabuluculuk ücretinin davalı ------müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
4-)Karar ve ilâm harcı olan 5.464,80-TL harçtan peşin alınan 683,10-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.781,70-TL harcın davalılar ----- müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
5-)Davanın kabul edilen manevi tazminat talebi yönünden;Davacı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalılar ------ müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-)Davanın red edilen manevi tazminat talebi yönünden; Davalı------ vekille temsil olunmakla Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Genel Hükümler madde 7/2 ve A.A.Ü.T. uyarınca 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile adı geçen davalılara ödenmesine,
7-)Davalı ------Şirketi vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 17.900,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile adı geçen davalıya ödenmesine,
8-)Davacı tarafça yatırılan 745,30-TL harç ve 1.070,00-TL bilirkişi, posta, tebligat gideri ve 910,00-TL --- fatura bedeli olmak üzere, toplam 2.725,30-TL yargılama giderinin davayı kabul-red oranı dikkate alınarak 1.090,12-TL'nin davalılar ------ müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
9-)Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin, davalı ----- vekili ile ihbar olunan ----- Belediyesi vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ----- Bölge Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.