T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/180
KARAR NO: 2024/16
DAVA: Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 21/01/2020
KARAR TARİHİ: 10/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı sigorta şirketi ile----- isimli inşası devam eden tekne için 25/05/2017 - 01/06/2019 tarihlerini kapsayan ----no'lu poliçe ve ----- isimli inşası devam eden tekne için 25/05/2017 - 01/09/2018 tarihlerini kapsayan ---- no'lu poliçe ile bu teknelerin inşasında meydana gelebilecek rizikolara karşı sigortalanmak üzere sigorta sözleşmesinin akdedildiğini ve davalının sigortalısı olduğunu, müvekkili şirket ile ------Arasında akdedilmiş olan iş bu sigorta poliçelerinde; 25/05/2017 - 01/06/2019 tarihlerini kapsayan ----- no'lu poliçe ----- sigorta bedelinin 14.000.000,00 EUR olarak belirlendiğini, prim ödemesinin ise 42.000,00 EURO ve 2.100,00 EURO gider vergisi olarak toplam 44.100,00 EURO olarak tahsil edildiğini, kur poliçe başlangıç tarihinde 3,99310 TL olduğunu, 25/05/2017 - 01/09/2018 tarihlerini kapsayan ----no'lu poliçe----- sigorta bedelinin prim ödemesinin ise 28.000,00 EURO ve 1.400,00 EURO gider vergisi olarak toplam 29.400,00 EURO olarak tahsil edildiğini, kurun poliçe başlangıç tarihinde 3,99310 TL olduğunu, iş bu poliçelerden -----ait poliçenin inşa bitiş tarihi ileri alınarak poliçe süresinin uzatıldığını, prim tutarlarının değiştirildiğini,-----yaptırılan ekspertiz değerlendirmesinde sigorta bedellerinin iki tekne için de 14.000.000,00 EURO olarak belirlendiğini, sigorta prim ödemelerinin bu bedeller üzerinden alındığını, ----- ait toplam 18.433,97 EURO olarak aşkın sigorta priminin iade edildiğini, ------ ait 18.433,97 EURO olarak aşkın sigorta priminin iade edildiğini, 2019-2020 yılına ait sigorta poliçelerinden yapılan iadelerin de eksik yapıldığını, ---- için 3.600.000 EURO sigorta bedeli üzerinden prim alınması, ----- için de 6.400.000 EURO sigorta bedeli üzerinden prim alınması gerektiğini, aşkın sigorta primine ilişkin iade edilen tutarların 2019-2020 yıllarına ilişkin olduğunu belirterek fazla ödenen 1.000,00 EURO'nun prim ödeme tarihinden itibaren ticari temerrüt faizi ile davalıdan tahsiline, yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle; davacının aşkın sigorta iddialarının mesnetsiz olduğunu, zira tekne inşaat poliçelerinde sigorta bedelinin teknenin inşaat bitiminde ulaşacağı değere eşit olduğunu, davacının ekspertiz işlemine ilişkin iddialarının gerçekle bağdaşmadığını, teknelerin proje bitimindeki değerinin iş bu rapor ile tespit edilen bedelin çok üzerinde olduğunu, davacı tarafından dosyaya ibraz edilen raporda yer alan tespitlerin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirket tarafından yapılan tüm hesaplamaların hukuka uygun olup müvekkili şirketin defter ve belgeleri ile sabit olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, sigorta poliçesinden kaynaklı aşkın sigortaya dayalı (Mal Sigortası Kaynaklı) prim iade davasıdır.Mahkememiz 18/04/2022 tarihli duruşma tutanağının -----no'lu ara kararı gereği, dosyanın miktar itibari ile heyete tevdi edildiği anlaşılmıştır.Dava konusu uyuşmazlık; Davacıya ait yatlara ilişkin davalı sigorta şirketi tarafından düzenlenen sigorta poliçeleri için yatırılan primlerde aşkın sigortanın söz konusu olup olmadığı, şayet aşkın sigorta primi tahsil edilmiş ise, tutarının tespiti ile davalı şirketten tahsil edilip edilmeyeceği hususlarına ilişkindir.
Mahkememiz dosyasında ön inceleme duruşmasının ---- no'lu ara kararı gereğince----- Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne talimat yazılarak; dava konusu edilen teknenin ve tersanenin mevcut durumunun, teknenin hangi yapım aşamasında olduğunun, sigorta primine esas değerinin (teknelerin tamamlanmış hali ile güncel rayiç satış bedellerinin değeri, dava tarihindeki değerinin tespiti, teknelerin aşkın sigortaların konusu olan poliçe tarihlerindeki değerlerinin tespiti), tespitinin 1 gemi inşaat mühendisi ile bir gemicilik/denizcilik alanında uzman sigorta eksperi bilirkişiden oluşacak heyet tarafından bilirkişi raporu alınmasına karar verilmiş olup, 30/10/2020 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...---- Serbest Bölgesi içinde -----parsellerinde faaliyet gösteren ---- iki ayrı hangara sahip olduğu ve hangarların sağlam, temiz, betonarme ve çelik bölümlerden oluşmuş oldukları, içinde yangın algılama ve söndürme sistemlerinin bulunduğu, kamera sistemi ile gözetleme yapıldığı, gece ve gündüz bekçi kontrolünde bulunduğu, işçi-mühendis ve büro çalışanlarının bulunduğu, farklı üretim bantlarına göre ayrı ayrı üretim atölye ve depolarının mevcut olduğu, giyinme-soyunma-yemek yeme ve WC-banyo gibi bölümlerin birbirlerinden izoleli bir şekilde oldukları ve tersanenin halen faal olduğu tespit edilmiştir. -----imalat ilerleme ve mevcut durumunun toplam bitmiş anahtar teslim (%100) aşamasına göre olan yüzdesinin ve %31 olduğu,----- imalat ilerleme ve mevcut durumunun toplam bitmiş anahtar teslim (%100) aşamasına göre olan yüzdesinin %60,7 olduğu, ----- numaralı kompozit malzemeden inşaa edilmekte olan 47 metre boyundaki lüks megayatların keşif günü tarihi ile tamamlanma yüzde oranlarının; bilirkişi inceleme ve araştırma çalışmaları kapsamında ilgili tablo verilerimize göre, ---- projesinin %60,7 oranında tamamlanmış olduğu bilim ve fenne göre yaptığımız tespitler neticesinde belirlenmiştir. İş bu tespite konu yatların güncel, bitmiş vaziyette, denize indirilmiş, testleri tamamlanmış, müşteriye teslim edilebilecek düzeyde oldukları varsayılarak dış ve iç piyasa değerlerine göre, benzer yatların satış bedelleri ve teknik özellikleri araştırılarak edinmiş olduğumuz tespitlere göre; ----- güncel rayiç satış bedelinin 17.500.000,00 Euro(Avro) olduğu tespit ve kanaatimizdir. ------ güncel rayiç satış bedelinin 17.500.000,00 Euro(Avro) olduğu tespit ve kanaatimizdir. 21.01.2020 tarihi düşünüldüğünde ilgili yatların iş bu tespite konu 17.09.2020 tarihli mahkeme heyeti ile yaptığımız keşif ve sonraki tespitlerimiz ile oluşturduğumuz her bir yata ait ilerleme yüzdeleri oranlarının değişmediği, yaşanılan Kovid-19 ve pandemi süreci düşünüldüğünde ve ----- yatçılık tersanesinin çalışma zorunlu izin süreci göz önüne alınarak iş bu tespitimiz oluşturulmuştur.-----imalat ilerleme ve mevcut durumunun toplam bitmiş anahtar teslim (%100) aşamasına göre olan yüzdesinin %31 olduğu, ----- imalat ilerleme ve mevcut durumunun toplam bitmiş anahtar teslim(%100) aşamasına göre olan yüzdesinin %60,7 olduğu, ---- güncel rayiç satış bedelinin 17.500.000,00 Euro(Avro) olduğu ve bu değere göre 21.01.2020 tarihli yatın kıymet takdirinin %31 oranında tamamlanma yüzdesine göre; 17.500.000,00 € x 0,31 = 5.425.000,00 € Avro olduğu tespit ve kanaatimizdir. -----güncel rayiç satiş bedelinin 17.500.000,00 Euro(Avro) olduğu ve bu değere göre 21.01.2020 tarihli yatın kıymet takdirinin %60,7 oranında tamamlanma yüzdesine göre; 17.500.000,00 € x 0,607=10.622.500,00 € Avro olduğu tespit ve kanaatimizdir. ----- 05.02.2013 tarihinde başlamış olduğu tespitine göre 2017-2018 yılı için vaziyet ilerleme durumunun yaklaşık %20 olduğu, 2018-2019 yılları arasındaki poliçe kapsamına konu yatın fiili inşa ilerleme durumunun %25 olduğu, 2019-2020 yılları arasındaki yatın vaziyet durumu ve iş hak ediş yüzdesinin 6 31 olduğu, tersane tarafından verilen veriler-bilgiler, işçi sayısı ve ilgili dönemlerde yaşanılan sağlık-maddi-manevi sorunların, piyasa değişikliklerinin, yata ait müşterinin olmaması durumlarının yaptığı olumsuz etkilerin yaklaşık yavaşlatma yüzdelerine göre yata ait ilerleme yüzdeleri tespit edilmiştir. Tespitleri yapılan işin ilerleme yüzdelerine göre yatın kıymet takdiri her bir ilgili yıla göre; 2017-2018 yılı için, yatın tamamlanma yüzdesi %20 ve poliçeye konu yatın kıymet takdiri 17.500.000€ x 0,20 = 3.500.000,00 € (Avro) olarak, 2018-2019 yılı için, yatın tamamlanma yüzdesi ve %25 ve poliçeye konu yatın kıymet takdiri 17.500.000€ x 0,25 = 4.375.000,00 € (Avro) olarak, 2019-2020 yılı için, yatın tamamlanma yüzdesi %31 ve poliçeye konu yatın kıymet takdiri 17.500.000€ x 0,31 = 5.425.000,00 € (Avro) olarak, 01.09.2018 - 01.09.2019 ve 01.09.2019 - 01.09.2020 tarihleri arasında geçerliliği bulunan ilave olarak iki adet daha sigorta poliçesinin düzenlenmiş olması ile iş bu dava dosyası maddesinde talep edilen ----- nolu ----isimli 47 metre özel yarı mamul motor yata ait ilgili poliçe yıllarına göre hesaplamaları yapılan yatın inşa ilerleme durumunu gösteren yüzdeler ve hesaplamalar gereği; 2017-2018 yılı için, yatın tamamlanma yüzdesi % 40 ve poliçeye konu yatın kıymet takdiri 17.500.000€ x 0,40 = 7.000.000,00 € (Avro) olarak, 2018-2019 yılı için, yatın tamamlanma yüzdesi %50 ve poliçeye konu yatın kıymet takdiri 17.500.000€ x 0,50 = 8.750.000,00 € (A vro) olarak, 2019-2020 yılı için, yatın tamamlanma yüzdesi %60,7 ve poliçeye konu yatın kıymet takdiri 17.500.000€ x 0,607 = 10.622.500,00 € (Avro) olarak, bilim ve fenne göre tespit edilerek kanaat edilmiştir. Dava dosyası verilerine ve tarafların beyanlarına göre; tekne bünyesinde yaklaşık 38 personelin çalıştığı ve taşeron ekipler ile birlikte yaklaşık 45-50 personelin görev aldığı, çalışma saatlerinin 08.00 ile 18.30 arası olduğu, geçen zaman ve üretim planlarına göre 2020 yılında tamamlanmasının planlandığı ve yıllara göre çalışma saatleri toplamından yaklaşık işin ilerleme ve tamamlanma yüzdelerinin oluştuğu, teknik şartname ve dizayn bürolarının isteklerine göre bazı işlerin zorluk ve tamamlanma sürelerinin uzun olabileceği ve bu durumunda yatın tamamlanması için ön görülen ilerleme yüzdelerini etkileyeceği görüşü oluşmuştur. 27.10.2020 tarihli ----- bankası döviz satış kuru baz alınarak yapılan teknelerin güncel anahtar teslim bitmiş haldeki durumuna göre hesap edilmiş rayiç kıymet takdirlerinin 17.500.000,00 E(Avro) tespitine göre TL bazındaki değerleri; 17.500.000,00€ x 9.6147 TL/€ = 168.257.250,00 TL (Vergiler ve KDV hariç) olduğu tespit ve kanaati yapılmıştır. Poliçe dönemlerine ait ----- kurları ilgili resmi site üzerinden hesaplanılabilinir, gün-ay-yıl farkları oluştuğu için döviz kuru üzerinde her dönemin sigorta prim değerlerinin hesabı Avro(€) olarak tespit edilmiştir..." şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.
Mahkememiz dosyasının 28/09/2022 tarihli duruşma tutanağının ----- no'lu ara kararı uyarınca dosyada mevcut sigortacı bilirkişi raporunun uyuşmazlığı çözmeye yeterli olmadığı anlaşılmakla, gemi inşaat sigortalarında düzenlenen poliçelerde sigorta değerinin geminin tamamlanmış haline göre mi yoksa sigorta döneminde inşaatın tamamlanma oranına göre mi belirleneceği taraflar arasındaki poliçelerin bu kısasa göre nasıl düzenlendiği, son poliçeye göre davalı tarafça yapılan prim iadesinin önceki poliçeleri , sigorta sözleşmesinin türü bakımından sirayet edip etmeyeceği prim iadesinin gerekmesi halinde iade miktarının tespiti açısından sigorta konusunda nitelikli hesaplamalar konusunda uzman bir bilirkişiye tevdiine karar verilmiş olup, 02/01/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Yat İnşaat Poliçeleri yatın omurgasının konmasından başlayarak poliçe kapsamında belirlenen tüm imalatın donanımlar dahil olarak inşasının tamamlanması, denize taşınması, indirilmesi, denizde belirlenen süre dahilinde test seyirlerini kapsadığı, bu süreçte artan bir maliyetle üretilen yatlarda inşaatın tamamlanma halindeki piyasa değeri olarak esas alındığı, bu nedenle ---- sigorta da belirtildiği üzere belirli bir anda sigorta değerinin ne olduğunu saptamak ve ona göre işlem yapmak zor olduğundan taraflar arasında işlem kolaylığı sağlamak için sigorta değerinin sigorta süresinin tamamını kapsayacak şekilde sabitlemek daha uygun olduğu görülmüş, davacı sigortalının davalı sigorta şirketinden aşkın sigorta nedeniyle iade talebinde bulunması sonucu sigorta şirketi tarafından 18.10.2019 tarihli ekspertiz görevlendirilerek, düzenlenen ekspertiz raporuna istinaden yapılan müracaat tarihi esas alınarak 2019-2020 yılları için yaptırılan poliçelerine aşkın sigorta hükümleri uygulanarak tanzim edilen iade poliçe zeyilleri kapsamında ödediği tutarların sigorta tekniği açısından talep tarihine göre yapıldığı, söz konusu uyuşmazlıkta 2017-2020 tarihlerini kapsayan tekne inşaat sigorta poliçelerinin ----ve ----- adlı gemilere ait olarak düzenlendiği, Sigorta Şirketi tarafından 2019-2020 yılları dönemlerine ait poliçelerde sigorta bedellerine ait poliçe zeyillerinin düzenlendiği, Ancak; 2017 yılında gemi inşaatının yeni başlama aşamasında olması nedeniyle sigorta bedellerinde aşkın sigorta olduğu hususunun Sayın Mahkeme tarafından da kabul görmesi halinde aşkın sigortadan dolayı aşağıdaki sigorta primlerinin de ayrıca iadelerinin yapılması gerektiği sonucuna ulaşılmış olup,---- Nolu projeden dolayı Poliçe----- adlı ---- için dosyada mübrez davacı tarafından düzenlettirilen ekspertiz raporu esas 6.000.000,00 Euro zeyili yapılarak 18.226,85 Euro iade primi düzenlendiği, ancak, başlangıç tarihli 25.05.2017-01.06.2019 tarihleri arasını kapsayan poliçe için dosyada zeyilnameye rastlanılmadığından ilgili döneme ait zeyilname tutarının aktüeryal değerlendirme sonucu matematiksel karşılığı aşağıda hesaplanmıştır. 25.05.2017-01.06.2019 tarihleri arası için 14.000.000,00 Euro karşılığı alınan prim tutarı 44.100,00 Euro olursa 6.000,00 Euro karşılığı x 6.000.000,00 x 44.100,00 / 14.000.000,00 £ 18.900,00 Euro olduğu, hesaplanmıştır. b.) Poliçe ---- adlı proje için dosyada mübrez davacı tarafından düzenlettirilen ekspertiz raporu esas 8.000.000,00 Euro zeyili yapılarak 18.433,97 Euro iade primi düzenlendiği, ancak, başlangıç tarihli 25.05.2017-01.09.20118 tarihleri arasını kapsayan ve 01.09.2018-01.09.2019 tarihleri arasını kapsayan poliçeler için dosyada zeyilnameye rastlanılmadığından ilgili dönemlere ait zeyilname - tutarlarının aktüeryal değerlendirme sonucu matematiksel - karşılığı aşağıda hesaplanmıştır. 25.05.2017-01.09.2018 tarihleri arası için 14.000.000,00 Euro karşılığı alınan prim tutarı 29.400,00 Euro olursa 8.000.000,00 Euro karşılığı x 8.000.000,00 x 29.400,00 / 14.000.000,00 = 16.800,00 Euro olduğu, hesaplanmıştır. 01.09.2018-01.09.2019 tarihleri arası için 14.000.000,00 Euro karşılığı alınan prim tutarı 44.100,00 Euro olursa 8.000.000,00 Euro karşılığı x 8.000.000,00 x 44.100,00 / 14.000.000,00 = 25.200,00 Euro olduğu, hesaplanmıştır..." şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.
Mahkememiz dosyasının 29/03/2023 tarihli duruşma tutanağının ----- no'lu ara kararı uyarınca davalı vekilinin talebinin kabulüyle, dosyada mevcut bilirkişi raporlarının uyuşmazlığı çözmeye yeterli olmadığı ve hükme esas alınamayacağı, aralarında da değersel anlamda çelişki olduğu görülmekle, dosyanın gemi sigortaları uzmanı ve gemi işletme mühendisinden oluşan farklı 2 kişilik bir bilirkişi heyetine tevdi edilerek raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesine, davaya konu sigorta sözleşmesi kapsamında Aşkın sigorta bulunup bulunmadığı, buna göre iade edilmesi gereken prim varsa miktarına yönelik değerlendirme ve hesaplama yapılmasına karar verilmiş olup, 11/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "---- yatının piyasa değerinin 17.500.000,00 euro; ----- yatının piyasa değerinin de 17.500.000,00 euro olabileceği; Poliçeye konu yatların değerine yönelik yukarıda yapılan tespite bağlı olarak kanaatimiz taraflar arasındaki sigorta ilişkisinin aşkın sigorta niteliği arz etmeyeceği; Yüce Mahkeme'nin aksi kanaatte olması halinde ise, dosyada mevcut önceki bilirkişi kök ve ek raporundan belirlenen prim iade tutarlarının kadri marufunda olacağı..." şeklinde rapor düzenlendiği görülmüştür.
Davacı Şirket, davalı sigorta şirketi ile, ---- isimli inşası devam eden tekne için 25.05.2017-01.06.2019 tarihlerini kapsayan ---- no’lu poliçe ve---- isimli inşası devam eden tekne için 25.05.2017-01.09.2018 tarihlerini kapsayan ----- no’lu poliçe ile, bu teknelerin inşasında meydana gelebilecek rizikolara karşı sigortalanmak üzere sigorta sözleşmesinin düzenlendiği, taraflar arasında düzenlenmiş olan işbu sigorta poliçelerinde; 25.05.2017-01.06.2019 tarihlerini kapsayan ---- no’lu poliçe ----- sigorta bedeli 14.000.000,00-EUR olarak belirlendiği, prim ödemesi ise 42.000,00-EUR ve 2.100,00-EUR gider vergisi olarak toplam 44.100,00-EUR olarak tahsil edildiği, 25.05.2017-01.09.2018 tarihlerini kapsayan ----- no’lu poliçe -----sigorta bedeli 14.000.000,00-EUR olarak belirlenmiş, prim ödemesi ise 28.000,00-EUR ve 1.400,00-EUR gider vergisi olarak toplam 29.400,00-EUR olarak tahsil edildiği, işbu poliçelerden ---- ait poliçenin, inşa bitiş tarihi ileri alınarak poliçe süresinin , 01.06.2019-01.06.2020 tarihleri arasında geçerli olmak üzere uzatıldığı ve ----- no’lu sigorta poliçesinin aynı şartlarda ayrılmaz bir eki olarak yeniden düzenlendiği, ----- ait poliçede ise, inşa bitiş tarihinin ileri alınarak, öncelikle 01.09.2018-01.09.2019 tarihleri arasında poliçe süresinin uzatıldığı ve yine bir ek ile teminat bilgileri/prim tutarları değiştirilerek, sigorta bedelinin 14.000.000,00-EUR olarak belirlendiği, prim ödemesi 42.000,00-EUR ve 2.100,00-EUR gider vergisi olarak 44.100,00-EUR tahsil edilecek tutar olarak poliçeye yazıldığı, 01.09.2019-01.09.2020 tarihleri arasında geçerli olmak üzere, poliçe eki ile ----- ait ----- no’lu poliçenin bir kez daha aynı şartlarda uzatıldığı görülmektedir.
Kim tarafında hazırlattırıldığı hususu taraflar arasında ihtilaflı olan ----- yaptırılan 18.10.2019 tarihli ------ ve 18.10.2019 tarihli ----kodlu Tekne İnşa Ekspertiz Raporları’nda, yapımları devam eden dava konusu ----- ve-----isimli inşa halinde bulunan teknelerde inceleme yapılarak, rayiç bedeller baz alınarak değerleme yapılmış, buna göre,-----isimli inşa halinde bulunan teknenin rapor tarihinde mevcut haliyle, modellenme aşamasında baz alınmış bedelinin 3.600.000,00-EUR, bitmiş hali için bugünkü eş yeni inşa tekne piyasa rayiç bedelleri baz alındığında 6.000.000,00-EUR civarında,
----- isimli inşa halinde bulunan teknenin rapor tarihinde mevcut haliyle, modellenme aşamasında baz alınmış bedelinin 6.400.000,00-EUR, bitmiş hali için bugünkü eş yeni inşa tekne piyasa rayiç bedelleri baz alındığında 8.000.000,00-EUR civarında olacağı, yönünde görüş ve kanaat bildirilmiştir.Bunun üzerine davalı sigorta şirketi tarafından -----ait ----no’lu poliçenin 11.09.2019 başlangıç ve 01.06.2020 bitiş tarihli eki için sigorta bedeli 6.000.000,00-EUR olarak belirlenmiş ve 14.000.000,00-EUR üzerinden belirlenen sigorta primi üzerinden tahsil edilen prime ilişkin işbu poliçe ekinde iade net prim farkı 17.358,90-EUR ve 867,94-EUR gider vergisi ile toplam 18.226,85-EUR , yine -----ait ----- no’lu poliçenin 11.09.2019 başlangıç ve 01.09.2020 bitiş tarihli eki için sigorta bedeli 8.000.000,00-EUR olarak belirlenmiş, 14.000.000,00-EUR üzerinden belirlenen sigorta primi üzerinden tahsil edilen prime ilişkin iade net prim farkı 17.556,16-EUR ve 877,81-EUR gider vergisi ile toplam 18.433,97-EUR olarak iade edilmiştir.Davacı taraf, iade edilen tutarların, sadece 2019-2020 yıllarına ilişkin olduğu, söz konusu iki poliçenin de başlangıç tarihi 25.05.2017 olup, -----ait poliçenin bir defa, ----- ait poliçenin iki defa uzatıldığı ve halen devam ettiği, işbu poliçelerin sadece son yıla ilişkin sigorta bedelinin iade edilmesinin eksik bir işlem olduğununu belirterek, bilirkişi marifeti ile aşkın sigorta primi iade tutarları ve eksik iade edilen prim tutarlarının, poliçelerin başlangıç tarihinden itibaren hesaplanarak iade edilmesini talep etmektedir.
Türk Ticaret Kanunu'nun 1463. Maddesi şöyledir ;
" (1) Sigorta bedeli sigorta olunan menfaatin değerinin üstünde ise, aşan kısım geçersizdir. Bu sebeple, sigorta bedeli ile sigorta priminin onu karşılayan kısmı indirilir ve tahsil edilmiş fazla prim geri verilir.
(2) Sigorta ettirenin, mali çıkar sağlamak amacıyla kötüniyetle yaptığı aşkın sigorta sözleşmesi geçersizdir. Sözleşme yapılırken geçersizliği bilmeyen sigortacı, durumu öğrendiği sigorta döneminin sonuna kadar prime hak kazanır."Tekne inşaat poliçelerinde sigorta bedelinin tespitinde teknenin inşaat bitiminde ulaşacağı değer esas alındığı, Poliçe ekindeki soru formunun 10. maddesinde de 'Teknenin inşaat bitiminde ulaşacağı değer (Sigorta bedeli)' ifadesine yer verildiği, İnşaat Sigortası Genel Şartları'nın 'A.2 Sigorta Bedelinin Tespiti' başlıklı maddesinde; "Poliçede gösterilen sigorta bedelinin (var ise gümrük, vergi, resim ve harçları ile nakliye ve işçilik masrafları dahil) bitiminde ulaşılacak nihai proje değerine eşit olması esastır." hükmü bulunduğu, davaya konu her iki poliçenin de 6. sayfasında;"----- Sigorta Şirketi, sigorta ettirenin ve sigortalının kendi açıklamalarına dayanarak ve beyanlarının doğruluğuna güvenerek düzenlediği işbu poliçede belirtilen güvenceleri, poliçede sayılan ve poliçe ile birlikte sigorta ettirene teslim edilen genel şartlar, özel şartlar, klozlar ya da bu bilgilerin yer aldığı ürün kitapçığı çerçevesinde sağlar."ifadesinin yer aldığı, bununla birlikte, davacının soru formu ile teknelerin inşaat bitiminde ulaşacağı değerin 14.000.000,00 Euro ve işbu bedelin sigorta bedeli olduğunu kendisinin beyan ettiği, davacının bu beyanına göre sigorta poliçesinin düzenlendiği ve davacı tarafından bu hususa itiraz edilmeksizin prim ödemesi yapıldığı, bu durumda davacının kendi beyanına göre belirlenen sigorta bedelinin aşkın olduğunun iddia edilmesinin çelişkili olduğu açıktır.Öte yandan -----yaptırılan 18.10.2019 tarihli ---- ve 18.10.2019 tarihli ---- kodlu Tekne İnşa Ekspertiz Raporları’nda, yapımları devam eden dava konusu ----ve ----- isimli inşa halinde bulunan teknelerde inceleme yapılarak, rayiç bedeller baz alınarak değerleme yapılmış, buna göre, ----- isimli inşa halinde bulunan teknenin rapor tarihinde mevcut haliyle, modellenme aşamasında baz alınmış bedelinin 3.600.000,00-EUR, bitmiş hali için bugünkü eş yeni inşa tekne piyasa rayiç bedelleri baz alındığında 6.000.000,00-EUR civarında, ------ isimli inşa halinde bulunan teknenin rapor tarihinde mevcut haliyle, modellenme aşamasında baz alınmış bedelinin 6.400.000,00-EUR, bitmiş hali için bugünkü eş yeni inşa tekne piyasa rayiç bedelleri baz alındığında 8.000.000,00-EUR civarında olacağı, yönünde görüş ve kanaat bildirilmişsede, dosyada mevcut ve yukarıda açıklanan 30/10/2020 tarihli bilirkişi raporunda bu tespite konu yatların güncel, bitmiş vaziyette, denize indirilmiş, testleri tamamlanmış, müşteriye teslim edilebilecek düzeyde oldukları varsayılarak dış ve iç piyasa değerlerine göre, benzer yatların satış bedelleri ve teknik özellikleri araştırılarak edinmiş olduğumuz tespitlere göre; -----güncel rayiç satış bedelinin 17.500.000,00 Euro(Avro) olduğu tespit ve kanaatimizdir. ----- güncel rayiç satış bedelinin 17.500.000,00 Euro(Avro) olduğu tespitinin dosya kapsamına daha uygun olduğu, yine dosyaya sunulan farklı emsal yat bedellerininde bu rapordaki sonucu teyit ettiği, 11/12/2023 tarihli son bilirkişi raporundaki tespitlerinde bu paralelde olduğu, bu nedenlerle 18.10.2019 tarihli ----ve 18.10.2019 tarihli---- kodlu Tekne İnşa Ekspertiz Raporlarındaki tespitlere itibar olunmamıştır.Sonuç olarak yukarıdaki açıklamalar ışığında taraflar arasındaki sigorta ilişkisinin aşkın sigorta niteliği arz etmeyeceği, zira TTK m. 1463'te yer alan ifadesiyle sigorta bedelinin sigorta değerinin üstünde olması halinin aşkın sigorta olarak tanımlandığı, aynı hükmün devamında aşan kısmın geçersiz olduğunun, sigorta bedeli ile sigorta priminin onu karşılayan kısmının indirileceği ve tahsil edilmiş fazla primin de geri verileceğinin düzenleme altına alındığı, nitekim davadaki temel uyuşmazlığın da tam olarak bu noktada bulunduğu, daha açık ifade ile taraflar arasındaki sözleşmenin aşkın sigorta olduğu iddiasıyla, fazla ödenen primin iadesinden kaynaklandığı, bu noktada davacı taraf, esasen davalının tarafı olmadığı gemi inşa sözleşmesinin tamamlanmamış olmasından bahisle, kararlaştırılmış olunan sigorta bedelinin (14.000,000,00 Euro) aşkın olduğunu, buna karşılık davalı tarafın ise poliçenin tekne yapım süresince sigortalanan eşyanın tekne olmasından bahisle sigorta bedelinin proje bitiminde ulaşacağı bedelin esas alındığını beyan ettiği, somut olayda sigorta bedelinde esas alınan zamanın projenin bitim tarihi olduğu, zira sigorta bedelinin sigorta sözleşmelerinde temel unsurlarından biri olup, sözleşmenin başında belli olmasa da belirlenebilir olması gerektiği, ancak bu şekilde sigortacının, rizikoyu üzerine alıp almayacağına, alacaksa da bunun karşılığında talep edeceği prime karar verebileceği, dolayısıyla davacının beyan ettiği üzere yatın dava açıldığı tarihteki, henüz tamamlanmamış değerinin sigorta bedeli olarak esas alınması halinde, işbu tarihin başlangıçta bilinemeyeceği, keza tarafların da poliçe ile teminat altına aldıkları riskin yatın tamamlanmaması değil, tamamlanana kadar uğrayacağı zarar olduğu; dolayısıyla, tamamlandığı tarihte meydana gelecek riziko sonucu yatın zayi olması halinin de sigortacı tarafından tazmin edilmekle yükümlü olacağı düşünüldüğünde, sigorta bedeli olarak da yatın bitim tarihinin esas alındığının kabulünün gerektiği, bu durumda aşkın sigortanın koşullarının burada oluşmadığı, davalı sigorta şirketi tarafından bir kere yapılan prim iadesinin ise aşkın sigortanın varlığına değil, ödemenin bir hatır ödemesi niteliği taşıdığına delalet ettiği, sonuç olarak davanın kanıtlanamadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Kanıtlanamayan davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60 TL harçtan 112,55 TL peşin harç ve 9.080,00 TL ıslah harcından mahsubu ile artan bakiye 8.764,95 TL harcın talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansından kullanılmayan kısmın kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde yatırana iadesine,
5-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'ye göre takdir olunan 56.213,27 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde----Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.