T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/849
KARAR NO: 2023/747
DAVA: TAZMİNAT (TİCARİ SATIMDAN KAYNAKLANAN)
DAVA TARİHİ : 29/11/2019
KARAR TARİHİ : 10/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; T.C. Ulaştırma Bakanlığı tarafından yürütülen ve ihale edilen “----- Satın Alınması İşi” davacı şirket tarafından üstlenildiğini, bahsi geçen ihale konusu iş kapsamında temin edilmesi gereken "----akıllı telefon)" için davacı şirket tarafından dünya genelinde yapılmış olan piyasa araştırması neticesinde işbu cihazın davalı şirketten satın alınması hususunda taraflar arasında anlaşma sağlandığını, davalı şirket ile yapılan görüşmeler neticesinde davalı şirket tarafından "----" modeli tasarlanarak "--- Projesi"ne uygun olarak 6 adet numune cihaz üretilmiş ve davacı şirkete teslim edildiğini, davalı şirket, ihaleye girebilmek için T.C. Ulaştırma Bakanlığı tarafından istenilen garanti belgesini ve garanti sonrası yedek parça taahhüdünü genel müdür imzalı olarak hem davacı şirkete hem de Ulaştırma Bakanlığı Haberleşme Genel Müdürlüğü'ne verdiğini, davalı şirket tarafından verilen, 19.08.2010 tarihli, "Yetkilendirme Yazısı” konulu yazı ile; ---- Projesi" için üretilen cihazların-----yapılacak satışında pazarlama, lojistik vs. faaliyetleri yürütmek konularında davacı şirketin yetkili olduğunu, başka firmalara teklif verilmeyeceği ve herhangi bir çalışma yapılmayacağını, aksi halde davacı şirketin zarar ve ziyanının karşılanacağı beyan ve taahhüt ettiği; Sözleşmenin kurulmasından sonra, davalı şirket tarafından, 01.04.2011 tarihli yazı ile hem davacı şirkete hem de Ulaştırma Bakanlığı Haberleşme Genel Müdürlüğü'ne, ----şirketi ile---- işletim sistemi anlaşmasının sona ermesi sebebiyle ----- cep telefonunun üretimden kaldırıldığı bildirdiğini, davalı şirket sözleşmeden doğan cep telefonlarını teslim etme borcunu ifa etmeyerek temerrüte düştüğünü ve davacı şirketi zarara uğrattığını, davalı şirketin (fesih tarihinde yürürlükte olan) 818 Sayılı BK md. 188/1 "Borcu ifa etmeyen bayi müşteriye bu yüzden terettüp eden zararı zamin olur." düzenlemesi uyarınca davacı şirketin uğradığı zararı tazmin yükümlülüğü olduğunu, davacı şirketin uğramış olduğu zararın giderilmesi için davalı şirkete, ----Noterliği'nin 08.08.2011 tarih, ---- yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderdiğini, işbu ihtarname 10.08.2011 tarihinde davalı şirkete tebliğ edildiğini, davalı şirket ihtarname ile verilen sürede ödeme yapmadığını, 14.08.2011 tarihinde temerrüte düştüğünü, davalı şirket, satım sözleşmesinden doğan borcunu ifa etmediği için davacı şirket, ihale şartnamesine uygun cihazları dava dışı ----- birim fiyatı 500,00 USD bedelle tedarik etmek zorunda kaldığını, davacı şirket ile dava dışı----arasında, 07.09.2011 tarihinde, ----Projesi" teknik şartnamesine uygun özellikleri taşıyan telefonların alımı için "---- Sözleşmesi" akdedildiğini, davacı şirket, taraflar arasında akdedilen satım sözleşmesi uyarınca cihaz birim bedeli olarak 321,00 USD ödeyecekken davalı şirketin sözleşmeden doğan borcunu ifa etmemesi sebebiyle-----Şirketi'nden temin ettiği cihazlar için cihaz birim bedeli olarak 500,00 USD ödemek zorunda kaldığını davacı şirket, cihaz başına 179,00 USD ve toplamda 5000 adet telefon için 895.000,00 USD zarara uğradığını, Bu zararın tazmini istemiyle, davacı şirket tarafından-----Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ----- Esas sayılı dosyasıyla dava açıldığını, dosyanın İstinaf incelemesinde olduğunu, Yukarıda bahsi geçen ve----. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin----. Sayılı dosyasında tazmini istenen zararın dışında; müvekkil şirket, ----- model cep telefonu için yapılan testler için ayrı ayrı olmak üzere 16.426,60 Euro ve 7.080,00 TL (Ek-8), ----Şirketi'nden tedarik edilen---- telefonlar için 5000 adet telefon kılıfı, bilekliği, kutu ambalajı ve kullanım kılavuzu için 215.350,00 TL ödemek zorunda kalmıştır (Ek-9). Ayrıca müvekkil şirket yetkilileri, ----Firması'ndan temin edilen cihazların satın alınmasına ilişkin olarak ----- Satım Sözleşmesi'ni imzalayabilmek için ulaşım harcaması yapmak zorunda kalmışlardır. (Ek-10) Müvekkil şirket tarafından, davalının teslim etmediği cihazlar nedeniyle yaptırdığı testler bedeli, telefon kılıfları, bileklikler, kutu ambalajı ve kullanım klavuzu bedelleri ve ulaşım harcamaları ile ilgili------Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ----Sayılı dosyasında talepte bulunulmamış ve dava hakkı saklı tutulmuştur.---- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin -----sayılı dosyası kapsamında alınan bilirkişi raporlarında da müvekkil şirketin bahsi geçen zararları tespit edilmiştir. Bu nedenle, davalının teslim etmediği cihazlar nedeniyle yaptırdığı testlerin bedeli, telefon kılıfları, bileklikler, kutu ambalajı ve kullanım klavuzu bedelleri, ulaşım harcamaları ile ilgili şimdilik 1.000,00 Euro ve 5.000,00-TL'nin temerrüt tarihi olan 14.08.2011 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesinin talep edildiği, Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak kaydıyla, şimdilik;1.000,00 Euro zararın temerrüt tarihinden (14.08.2011) itibaren işleyecek avans faizi birlikte davalıdan tahsiline, 5.000,00-TL zararın temerrüt tarihinden (14.08.2011) itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın, dava dilekçesinde de bahsettiği ve huzurda görülmekte olan davanın kaynağı ve asıl davası olan----Asliye Hukuk ---- ve ----. sayılı dosyası halen istinaf aşamasında olduğunu, İşbu istinaf incelemesindeki davada, davacı tarafın 895.000 ABD Doları (Sekizyüz- doksan-beş-bin) ve işlemiş ticari faizi taleplerinin 868.550 ABD Dolarlık kısmı reddedildiğini ve sadece 26.450 ABD Doları bedelli kısmı kabul edildiğini, karara karşı iki tarafça da istinaf yasa yoluna başvurulmuş olup, dosyanın henüz kesinleşmediğini, davacı ile davalı şirket arasında hukuki hiçbir borç ya da sözleşme ilişkisi kurulmadığını, davacı tarafından sunulan, varlığı ve gerçekliği ispatlanamamış e-postalar ve sair yazışmalardan, taraflar arasında sözleşme kurulduğuna dair davacının yapmış olduğu çıkarımların aksine, dosyada ne davalı şirket ne de dava dışı ---- ile davacı arasında bir sözleşme kurulduğunu ispat eden bir belge yer almadığını, davacının dosyaya sunduğu belge ve beyanlardan davacı ve dava dışı -----arasında, birtakım sözleşme öncesi görüşmeler yapıldığı, ne var ki bu görüşmeler neticesinde bir sözleşme ilişkisinin getirilemediğinin anlaşıldığını, Dava dışı ve ayrı bir tüzel kişiliği haiz olan ve davacının dava konusu etmiş olduğu telefon cihazlarının üreticisi ve satıcısı konumundaki---- menşeli -----şirketi ile yapılan bu görüşmelerin davalı şirketi ilzam etmesinin mümkün olamayacağını, davacının bizzat dayanmış olduğu ve bilirkişinin incelemiş olduğu belge ve yazışmalardan, davalı tarafları bağlayıcı nitelik taşımayan işbu görüşmelerdeki rolünün ancak bu görüşmelerin kolaylaştırılması babında iki taraf arasında iletişimin sağlanmasından ibaret olduğunun görüleceğini, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte; huzurda görülmekte olan dava, olay tarihinde yürürlükte olan 818 Sayılı Borçlar Kanunu Hükümlerine tabi olduğunu, dava, 818 Sayılı Borçlar Kanunu tahtında 1 senelik yasal süre içerisinde açılmadığının davanın zamanaşımı süresi bakımından da reddi gerektiğini, bu davada, zamanaşımının kesilmesine neden olabilecek yasada sınırlı sayıda sayılan hiçbir şartın gerçekleşmediği dikkate alındığında, davacı taraf, dava konusu alacak kalemleri için süresinde dava açmayarak bu hakkını kaybettiğini, davacının sürekli olarak----- Asliye Ticaret Mahkemesi-----Esas dosyasına atıf yapması ve huzurdaki dosya ile arasında bağlantı varmış gibi göstermeye çalışmasının nedeni de zamanaşımı hususu olduğunu, ayrıca söz konusu malzemelerin alımı için ödendiği iddia edilen 215.350,00 TL bedelin, işi yapan firmaya gerçekten yapılıp yapılmadığı konusunda her iki şirketin defterleri, banka kayıtları, vergi formları üzerinde ve gerekirse şirket merkezlerinde de bilirkişi araştırması yapılmasını ve işbu davanın dava dilekçesi ile----. Asliye Ticaret Mahkemesi'ndeki davada davacı tarafından sunulan dilekçelerde yer alan, her bir telefon için 2 ABD Doları olmak üzere toplam 10.000 ABD Doları teklifin, nasıl 215.350,00 TL'ye çıkarıldığı konusunda da bilirkişi raporu düzenlenmesini de talep ettiklerini, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek üzere; böyle bir iddianın bir an için doğru olduğu kabul edilse dahi, davalı “telefon başı 2 ABD doları olmak üzere", toplam 5.000 telefon için 10.000 ABD dolarından sorumlu olması gerekirken, davacı tarafından ortaya konulan ama “detaylandırılamayan” 215.350,00 TL faturayı kabul etmek mümkün olmadığını, böyle bir durumda, davalı sorumluluğunun, ki o da davacının kendi edim yükümlülüğünü yerine getirmiş olması şartıyla, en fazla 10.000 ABD doları ile sınırlı olacağını, davacının zarar iddiasını hangi temele dayandırdığı belli olmayıp, kaynağı ve nevi belirsiz işbu haksız ve Mesnetsiz zararın öncelikle HMK 114/d Maddesi gereği “taraf ve dava ehliyeti” (husumet) dava şartı yokluğu itirazlarını tekrar ettiklerini, bu itirazımızın kabul edilmemesi halinde ise, itiraz hakkımız saklı kalmak kaydıyla ve davanın esasına ilişkin itiraz ve beyanlarını tekrarla işbu haksız, hukuka ve usüle aykırı davanın tamamen ve usulden reddine, 08.08.2011 tarih ve ----- sayılı ihtarnamede açıkça “haksız fiil” hükümlerine dayanan davacının TBK Madde 60/1 hükmü gereğince 1 (bir) senelik dava zamanaşımı süresinin hitamından sonra açılmış olmakla, işbu davanın zamanaşımı nedeniyle de reddine, davanın reddine ilişkin talebin kabul edilmemesi halinde ise, hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek üzere; açıklamış oldukları gerekçelerle, davacının davalı şirkete teslim etmediği -----cep telefonuna ait 5000 adet ambalaj, kılıf, vb. alımlarının davalı şirket için (her kılıf için 2 ABD Doları teklif bedeli üzerinden) 10.000 ABD Doları ile sınırlı olmasına ve işbu malzemelerin davalıya tam ve eksiksiz olarak teslim edilmesine, davacı tarafın talep ettiği ulaşım bedeli, test bedeli, kutu, ambalaj, telefon kılıfı, kullanım kılavuzu ve her nam altında olursa olsun, hukuki mesnetten yoksun, haksız ve fahiş taleplerinin reddine, haksız ve mesnetsiz davanın açıklanan gerekçelerle reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Huzurdaki dava, alacak istemine ilişkindir.Ticari davalarda zorunlu arabuluculuk son tutanak aslı dosyaya sunulmuştur.
---- ATM. ------ Esas sayılı dosya uyap üzerinden dosyamız arasına alınmıştır.Davacı vekilinin 25.03.2021 tarihli ıslah dilekçesi sunmuş olduğu, ıslah ile talebini artırmıştır.
6100 SAYILI HUKUK MUHAKEMELERİ KANUNU/TİCARİ DEFTERLERİN İBRAZI VE DELİL OLMASI - Madde 222 - (1):"Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir."
(2):"Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır."
(3):"İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz."
(4):"Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur."
(5):"Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır."
TÜRK TİCARET KANUNU madde 64- (1): "(Değişik fıkra: 26/06/2012-6335 S.K./8.md.) Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır. Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur. İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir."
(2):"Tacir, işletmesiyle ilgili olarak gönderilmiş bulunan her türlü belgenin, fotokopi, karbonlu kopya, mikrofiş, bilgisayar kaydı veya benzer şekildeki bir kopyasını, yazılı, görsel veya elektronik ortamda saklamakla yükümlüdür."Madde 83- (1): "Ticari uyuşmazlıklarda mahkeme, yabancı gerçek veya tüzel kişi bile olsalar, tarafların ticari defterlerinin ibrazına, resen veya taraflardan birinin istemi üzerine karar verebilir."
Ticari defterler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu madde 222 ve devamı ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu madde 64 ve devamında açıkça düzenlenmiştir.Ticari defterlere anılan Kanun'larda delil olarak hüküm ve sonuç bağlanmıştır.Tacirler, Türk Ticaret Kanunu'nun amir hükmü uyarınca ticari defter tutmak zorundadır.Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK. m. 222/1).Yine Türk Ticaret Kanunu madde 83/1'de ticari uyuşmazlıklarda Mahkemenin ticari defterlerin re'sen ibrazına karar verebileceği, Mahkeme re'sen ticari defterlerin ibrazına karar vermese dahi taraflardan birinin istemi üzerine ticari defterlerin ibrazına Mahkemece karar verilebileceği hüküm altına alınmıştır.Ticari defterler, bazı şartların varlığı durumunda sahibi lehine delil olarak kullanılabilir. Şöyle ki: Uyuşmazlık ticari bir işten kaynaklanmalıdır. Bu iş, her iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmelidir. Taraflardan yalnızca biri için ticari iş niteliğinde olan uyuşmazlıklarda, arada sözleşme olsa bile defterler lehe delil olarak kullanılamaz. Uyuşmazlığın her iki tarafı da tacir sıfatını haiz olmalıdır. Taraflardan birinin ya da her ikisinin tacir olmaması halinde ticari defterler lehe delil olarak kullanılamaz. Öte yandan ticari defterler Kanun’a uygun tutulmuş olmalıdır. Tutulması zorunlu defterler eksiksiz, usulüne uygun tutulmalı, açılış kapanış onayları yapılmış olmalıdır. (TTK. m. 64) Ayrıca, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. (HMK. m. 222/3)
Davacı taraf bir ticaret şirketi olup tacirdir. Davalı taraf bir ticaret şirketi olup tacirdir. Uyuşmazlık tarafların ticari işletmesinden ve ticari bir işten kaynaklanmaktadır. Tacirler arasındaki huzurdaki ticari davaya bakmaya Mahkememiz görevlidir.
Bu açıklamalar ekseninde değerlendirme yapıldığında; davacı ile davalı tarafın tacir sıfatını taşıdıkları, uyuşmazlığın iki tarafın ticari işletmesinden kaynaklandığı, her iki tarafın da ticari defter tutmak zorunda olduğu anlaşılmıştır. Her iki taraf da tacir olduğundan ticari defter içerikleri delil vasfı taşımaktadır.
Davacı tarafın ticari defterleri incelenerek Mali Müşavir bilirkişi tarafından oluşturulan raporda özetle; testler için ayrı ayrı olmak üzere 16.426,60 Euro ve 7.080,00 TL telefon kılıfı bilekliği, kutu ambalajı ve kullanım kılavuzu için 215.350,00 TL ulaşım gideri olarak 5.928,91 TL olduğu, bu harcamaların davacı taraf ticari defterleri ile sabit olduğu belirtilmiştir.
Davalı tarafın ticari defterleri incelenerek Ticaret-Borçlar Hukuku Mevzuatı Bilirkişi ve Mali Müşavir alanında uzman bilirkişi heyetinden oluşan heyetten alınan raporda özetle; Davacının üstlenmiş olduğu ----Cihazı Satın Alınması İşi" ihalesi kapsamında temin edilmesi gereken ---- (akıllı telefon)" için şirket ile anlaşmış olduğu görüldüğü, dosya kapsamında bulunan Sözleşmenin 5. Maddesi gereği “Toplam Sözleşme bedeli cihaz ulaştırma bakanlığı gören göz yazılım bedeli olarak ayrı ayrı hesaplanarak tahsil edileceği, cihaz bedeli olarak 500 ABD doları X 5.000 2.500.000,00 ABD doları ÖTV KDV dahil telefon gümrük işlemlerinde çıkabilecek ÖTV, KDV veya hesap edilmeyen diğer vergiler artışı olur ise ayrıca toplam fiyata yansıtılacağı, taraflar arasındaki 17.10.2010 tarihli yazışmada ise taraflar arasındaki fiyat 321 USD telefon, 2 USD kılıf için belirlendiği, davalının 19.08.2010 tarihli yazısından sözleşmenin kurulduğu ve davalının ilgili idareye yedek parça konusunda taahhütte bulunduğu anlaşıldığı, davalı 01.04.2011 tarihli yazısında---- şirketi ile ----- işletim sistemi anlaşmasının sona ermesi sebebiyle -----model cep telefonunun üretimden kaldırıldığı bildirdiği, bu yazı ile sözleşmeden doğan borcunu ifa edemeyeceğini belirttiği, davacı uğradığını iddia ettiği zararları talep etmek üzere ----. Noterliği'nin 08.08.2011 tarih, -----yevmiye numaralı ihtarnamesini gönderdiği,
Davacının iddia ettiği zararların
-Taraflar arasında akdedilen satım sözleşmesi uyarınca cihaz birim bedeli olarak 321,00 USD
ödeyecekken davalı şirketin sözleşmeden doğan borcunu ifa etmemesi sebebiyle -----
Şirketi'nden temin edilen cihazlar için cihaz birim bedeli olarak 500,00 USD ödemek zorundakaldığını, cihaz başına 179,00 USD ve toplamda 5000 adet telefon için 895.000,00 USD zararauğradığını, ----- Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ----. Sayılı dosyasındatazmini istenmiş)
---- cep telefonu için yapılan testler için ayrı ayrı olmak üzere 16.426,60 Euro ve 7.080,00TL
-----Şirketi'nden tedarik edilen ----- telefonlar için 5000 adet telefon kılıfı, bilekliği, kutu ambalajı ve kullanım kılavuzu için 215.350,00 TL
-Şirket yetkilileri, ----Firması'ndan temin edilen cihazların satın alınmasına ilişkin olarak ----- Satım Sözleşmesi'ni imzalayabilmek için ulaşım harcaması yaptığı,
Dosya kapsamındaki belgelerin değerlendirilmesi neticesinde davacı ile davalı arasındaki sözleşmenin kurulduğu söylenebileceği, davalı sözleşmeden doğan borcunu ifa etmekte temerrüde düşmemiş olup, borcunu hiç ifa etmediği, bu nedenle davacının 818 sayılı Borçlar Kanunu m. 96 “Alacaklı hakkını kısmen veya tamamen istifa edemediği takdirde borçlu kendisine hiç bir kusurun isnat edilemiyeceğini ispat etmedikçe bundan mütevellit zararı tazmine mecburdur.” gereği zararını talep etmesi mümkün olmadığını, davacı firma ikame alım yapmak zorunda kaldığı için ikinci şirketten almak zorunda kaldığı birim fiyat ile davalı ile anlaşmış olduğu birim fiyat farkı X 5000 adet olacak şekilde talep edebileceği, ilgili testlerin masraflarını talep edebileceği, yol masrafını talep edebileceği, davacıya keşide edilen 01.10.2011 tarihinde 5.000 adet----- GSM için ödediği 1.641.450,00 USD(kur 1.7958) -2.947.715,91TL (kdv dahil) faturada telefon birim fiyatının 328,29USD odluğu 2 faturanın yazılım olduğunun değerlendirildiği, 328,29-323,00USD-S5,29USD fazladan bedel ödediği birim telefonda 5,29 USD zarar uğradığı ve toplam 5.000 adet telefonda bu zararın 26.450,00 USD olacağı, davacının davalıdan temin edilmeyen telefonlara harcamalar yapılmasına karşın bu telefonların kullanılmaması sebebiyle uğradığı zarar;Bu tutarlar ile birlikte 26.450 USd telefon fiyat farkı 8.547.50 Euro Test Bedeli ve 22.430,00 TL test ve masraflar bedeli kadar talepte bulunma hakkının olduğu görüş ve kanaatine varıldığı, dava Konusunun taraflar arasında bulunan ticari ilişkiden kaynaklı davacının tazminat talebinden ibaret olduğu, bu tutarlar ile birlikte 26.450 USd telefon fiyat farkı 8.547.50 Euro Test Bedeli ve 22.430,00TL test ve masraflar bedeli kadar talepte bulunma hakkının olduğu bildirilmiştir.Ticaret-Borçlar Hukuku Mevzuatı Bilirkişi ve Mali Müşavir alanında uzman bilirkişi heyetinden oluşan heyetten alınan ek raporda özetle; Davacıya keşide edilen 01.10.2011 tarihinde 5.000 adet -----GSM için ödediği 1.641.450,00 USD(kur 1.7958) -2.947.715,91TL (kdv dahil) faturada telefon fiyatının 328,29 USD olduğu 2 faturanın yazılım olduğunun değerlendirildiği, 328,29-323,00USD-5,29USD fazladan bedel ödediği birim telefonda 5,29 USD zarara uğradığı ve toplam 5.000 adet telefonda bu zararın 26.450,00 USD olacağı, sehven rakam hatasından dolayı aşağıda yeniden düzenlendiği, testler için ayrı ayrı olmak üzere 16.426,60 Euro ve 7.080,00 TL Telefon kılıfı bilekliği, kutu ambalajı ve kullanım kılavuzu için 215.350,00 TL, Ulaşım gideri olarak 5.928,91 TL olarak hesaplandığı, ulaşım bedeli davacı tarafın talimat ile alınan bilirkişi raporunda ticari defterlerinde tespit edildiği, davalı taraf itirazları Bilirkişilerce işbu durum göz ardı edilerek 215.350,00 TL tutarında zarar tespiti, hiçbir somut gerekçeye dayanmadığı, 06.04.2021 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesindeki hususlar hiç dikkate alınmadan, müvekkil şirketten gelen herhangi bir onay olmadığı, yalnızca 215.350,00USD bedelli fatura olmasının müvekkil şirketin bu harcamayı kabul ettiği ya da bu harcamanın varlığı konusunda delil olarak kabul edilmesinin mümkün olmayacağına yönelik itirazlar ile ilgili değerlendirme yapılmadan hazırlanan işbu rapor, eksik incelemeye dayanmakta ve itirazlarımızı karşılamadığı, Davalının 19.08.2010 tarihli yazısından sözleşmenin kurulduğu ve davalının ilgili idareye yedek parça konusunda taahhütte bulunduğu anlaşıldığı, davalı 01.04.2011 tarihli yazısında ----şirketi ile ---- işletim sistemi anlaşmasının sona ermesi sebebiyle ----- model cep telefonunun üretimden kaldırıldığı bildirdiği, bu yazı ile sözleşmeden doğan borcunu ifa edemeyeceğini belirttiği, davalı sözleşmeden doğan borcunu ifa etmekte temerrüde düşmemiş olup borcunu hiç ifa etmediği, davacının zarar kalemlerine ilişkin hesaplama kök raporda yapıldığı, davacıya keşide edilen 01.10.2011 tarihinde 5.000 adet -----GSM için ödediği 1.641.450,00 USD kur 1.7958) -2.947.715,91TL (kdv dahil) faturada telefon birim fiyatının 328,29USD olduğu 2 faturanın yazılım olduğunun değerlendirildiği, 328,29-323,00USD-5,29USD fazladan bedel ödediği birim telefonda 5,29 USD zarar uğradığı ve toplam 5.000 adet telefonda bu zararın 26.450,00USD olacağı, testler için ayrı ayrı olmak üzer 16.426,60 Euro ve 7.080,00 TL telefon kılıfı bilekliği, kutu ambalajı ve kullanım kılavuzu için 215.350,00 TL ulaşım gideri olarak 5.928,91 TL olduğu, yukarıda belirtilen harcamalar ilişkin tüm faturaların davacı şirketin ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalının “Diğer taraftan, önceki tarihli raporda olduğu gibi, 11.05.2022 tarihli bilirkişi raporunda da itirazlarımıza rağmen zamanaşımı itirazımızın dikkate alınmadığı anlaşılmıştır” beyanı dikkate alınarak zaman aşımını ileri sürmenin bir itiraz olmadığı, def'i olduğu ve değerlendirilmesinin Mahkemeye ait olduğu, Mahkemenin talebi doğrultusunda bilirkişi raporu ile ibraz edilen bilgi ve belgelerin yeniden incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucunda kök rapordaki görüşlerin aynen geçerli olduğu bildirilmiştir.Davalının husumet itirazında bulunduğu görülmekle; Aşağıda belirtilen tüm belge ve yazışmalardan davacı ile davalı arasında sözleşme ilişkisinin kurulduğu, bu nedenle de davalı firmanın pasif husumet ehliyetinin olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
Davalı ---- Tarafından Ulaştırma Bakanlığı Haberleşme Genel Müdürlüğü'ne hitaben düzenlenen 19.08.2010 tarihli garanti yazısında "Kurumunuz tarafından yapılacak olan ----- Satın Alınması İşi'' ihalesi için teklif edilen----- markalı ürünümüzün garanti sonrasında 3 yıl süre yedek parçasını bedeli karşılığı sağlayacağımızı beyan ve taahhüt ederiz" demek suretiyle ---- tarafından ----- kaşesi üzerine imzalanmış Garanti Yazısı verilmiş olduğu,
Davalı ----- 19.08.2010 tarihli yetkilendirme yazısında "Ulaştırma Bakanlığı Haberleşme Genel Müdürlüğü----projesinde tarafımızca üretilen cihazların -----firmalarına yapılacak satışında pazarlama, lojistik ve diğer satış ile ilgili faaliyetleri yürütmek konularında ----- tarafımızca yetkilidir.
Başka firmalara teklif verilmeyeceğini ve herhangi bir çalışma yapılmayacağını, aksi durumda,-----zarar ve ziyanını karşılayacağımızı beyan ve taahhüt ederiz" demek suretiyle ----- tarafından -----kaşesi üzerine imzalanmış yetkilendirme yazısı verilmiş olduğu,
Davalı ----- 19.08.2010tarihli yetkilendirme yazısında "Kurumunuz tarafından yapılacak olan-----Satın Alınması İşi" ihalesi ---- adresinde yerleşik olan ---- üreticisi olduğumuz ----marka ürünlerini ihalelerde teklif etmeye, satmaya, belgelerini kullanmaya, kurulumunu yapmaya, garanti ve garanti sonrası teknik destek vermeye fırmamızca yetkili kılınmıştır.Bu belge------firmamızı temsil etme firmamız namına faaliyette bulunma ve firmamızı herhangi bir şekilde taahhüt altına sokarak ilzam etme yetkisini vermemektedir.'' demek suretiyle ---- tarafından ------. üzerine imzalanmış yetkilendirme yazısı verilmiş olduğu,Davalı ----- 01.04.2011 tarihli yazısında "---- model cep telefonumuz ---- şirketiyle ---- Sistemi anlaşmamız bittiğinden dolayı üretimden kaldırılmıştır.'' demek suretiyle----yetkilisi ---- tarafından ----)Davalı ---- kaşesi üzerine imzalanmış yazı verilmiş olduğu,
Davalı ----- imza ve kaşesi ile Ulaştırma Bakanlığı Haberleşme Genel Müdürlüğü'ne gönderilen tarihsiz yazıda ---- projesi için ---- 19.08.2010 tarihli yazı ile satış yetkisi verdiğimiz ürün ve bir üst ürünlerin üretimine, ---- şirketiyle ----İşletim sistemi anlaşmamız bitmesi nedeniyle son verilmiştir.'' demek suretiyle ----tarafından ----- kaşesi üzerine imzalanmış yazı verilmiş olduğu,05.01.2011 tarihinde 11:53 saatinde "---- adresinden gönderilen mailde "Aşağıda yanıtlar var, uygunsa bir yazı formatına dökelim" denildiği, bu yazının ekinde edilmiş----kullanıcı adlı kişiler bulunduğu ve konusunun "Cihaz içindeki --- özellikleri" olduğu,17.09.2010 tarihinde 10:31 saatinde --- adresine ve ---- adresine----uzantılı ---- adresinden gönderilen e-mailde " Ekte kullanım kılavuzunun ilk versiyonu var. Özellikle kısaltılmış olup ürün sevkiyatında hem hızlı hem detaylı kullanım kılavuzu hazır olacaktır. Bunun yanı sıra;---- marka ---- model cep telefonumuzun bedeli aşağıdaki gibidir. ---- cep telefonu 321,00 USD (KDV dahil) Cep telefonu kılıfı 2,00 USD (KDV dahil), Teslimat ihalenin gerektirdiği tarihte ---- yapılacak ve distribütör tarafından tüm gümrük işlemleri halledilmiş olacaktır. Cep telefonu fiyatına ----hafıza kartı ve eğer kutu içi pil 1.100 mAh olması durumunda ikinci yedek pil de dahildir." denildiği,19.09.2010 tarihinde 16:37 saatinde ---- adresinden ---- uzantılı---- adresine " gönderilen e-mailde "fiyatlar konuştuğumuz gibi, kabul ediyoruz termin planını da en kısa zamanda hazırlamanızı rica ediyorum" denildiği,
19.09.2010 tarihinde 10:57 saatinde ---- adresinden ----- uzantılı ----- adresine " gönderilen e-mailde "Göndermiş olduğunuz fiyat teklifinde konuştuğumuz gibi mutabıkız, ayrıca konuştuğumuz gibi numune aldığımız telefonlar için yapılan test masrafları iş sonunda fatura edilecek" denildiği,
05.01.2011tarihinde 18:20 saatinde "----adresinden "---- uzantılı ----- adresine " Kesinleşen ihale kararı ekte" denildiği,
21.02.2011 tarihinde 16:59 saatinde---- adresine ve ---- adresine "-----" uzantılı "-----" adresinden gönderilen e-mailde " Acilen 60.000 adet için ----- (satın alma niyeti) mektubu gönderebilir misiniz?" denildiği,23.02.2011 tarihinde 13:32 saatinde "---- adresinden "----" uzantılı "-----" adresine " ----aşağıdaki sorumuzun cevabım bekliyoruz, ayrıca telefon üstten kapatılırken yes/no diye soruyor. Bunun kaldırılmasını rica ediyoruz. Basılı tutulduğunda cihaz kendini kapatsın" denildiği,23.02.2011 tarihinde 11:55 saatinde ---- adresine ve ---- adresine "--- uzantılı "----- adresinden gönderilen e-mailde "Maalesef Türkçesini bulamadım ama İngilizcesini tamamen size uyarladım. Bakın uygunsa kaşe ve imza atıp bana gönderebilir misiniz. Önceden tarayıp e-mail atarsanız daha da iyi olur." denildiği anlaşılmıştır.08 Ağustos 2011 tarihli davacı ---- tarafından ---- Noterliği vasıtasıyla---- yevmiye no ile keşide edilen muhatabın -----. olduğu ihtarname keşide edildiği, ihtarnamenin tebliğ şerhinden 10.08.2011 tarihinde şirket çalışanı ------ isimli şahısa tebliğ edildiği,
23.02.2011 tarihli ----- arasında yapıldığı iddia edilen niyet mektubunda, "Aşağıdaki Niyet Mektubu ----- (SATICI) arasındadır.----Türkiye Cumhuriyeti Ulaştırma Bakanlığının ---- projesinin ahizelerini satın almıştır. Lojistik ortakları, bu proje için ahizeleri ithal edecek taraf olan -----. Bakanlık ihalesinin pilot evresi, alıcının müracaatı ve teklifi ve ---- ---- ahizesi ile kazanılmıştır. Bu "-----" projesinin evreleri olacaktır ve evre 1'in ikinci çeyreğinde olması beklenmektedir.
Koşullar: Bu niyet mektubu Alıcının toplamda 55.000 birim -----satın alma niyetinin temel koşullarını belirlemektedir. Bu niyet mektubunda tüm koşullar hukuki olarak bağlayıcıdır. Ancak, koşullar kapsamlı değildir ve ilave koşulların müzakere edilecek olan resmi bir anlaşmaya (Kesin Anlaşma) bütünleştirilmesini beklemekteyiz.'' denildiği,
Niyet Mektubunda; Bedel kısmında "Satınalma fiyatı alıcı tarafından Satıcıya Edinilen Varlıklar için ödenecek toplam satın alma fiyatı 187 USD7 birim--- Türkiye olduğu, satın alma fiyatı satıcının mal ile ilgili olarak iş yapmaya devam etmesine tabidir. Satın alma fiyatı değişikliğe her iki tarafça kabul edildiği takdirde evre 1 için değişikliğe tabidir. Avans Para; Satın alma fiyatının 935.000,00 USD 'lik kısmı avans para kısmını teşkil etmektedir. Avans para bu anlaşmanın imzalanması sırasında yada öncesinde Alıcı tarafından Satıcıya ödenecektir ve ilk teslimatın faturasından kesilecektir. Eğer işlem herhangi bir sebeple tamamlanmazsa, avans para tamamen alıcıya iade edilecektir.'' denildiği,Yine Niyet Mektubunda İşlemin müzakeresi başlıklı bölümünde "Sonlandırma, Bu niye mektubu 31.12.2011 tarihinde veya alıcının takdirinde olmak üzere sonlandırma tarihinden önce otomatik olarak sonlanacaktır. Eğer kesin anlaşma taraflarca sonlandırma tarih itibariyle imzalanmazsa, edinilen varlıkların satın alınması ile ilgili işlem sonlandırılacaktır.'' denildiği,
İyi Niyet müzakereleri bölümünde "Alıcı ve Satıcı, kesin anlaşmayı düzenlemek ve imzalamak ile ilgili çabalarında dürüst olarak, titizlikle ve iyi niyetle hareket edeceklerdir. Eğer Satıcı iyi niyetle müzakere etmezse ya da edinilen varlıklar ile ilgili işlemi tamamlamazsa, satıcı alıcıya müzakere sırasında ortaya çıkan giderleri ve menfi ziyanı ödeyecektir." Anlaşmazlıkların çözümü maddesinde ise "Anlaşmazlık ortaya çıktığı tarihte, alıcı ve satıcı, yargı yetkisinin ----- olduğunu kabul etmiştir.'' denildiği,23.02.2011 tarihinde sadece ---- Genel Müdürü ----- tarafından imzalanmış olan ve kabul şartlarında da açıkça belirtildiği üzere "Lütfen bu ----- (Niyet Mektubunu) imzalayarak ve bir nüshasını en geç yukarıda belirtilen 01.03.2011 tarihinde iade edin, faks gönderimi kabul edilmektedir." denildiği anlaşılmaktadır.Davalının zamanaşımı itirazında bulunduğu görülmekle; davalının sözleşmesel ilişki sebebiyle edimini yerine getiremeyeceğini bildirdiği tarihin 01.04.2011 olduğu, davacı zararlarının bu tarihten sonra oluştuğu, davacının uğramış olduğu zararlarının tazmini için----- Noterliği'nin 08.08.2011 tarih, ----- yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderdiği, işbu ihtarname 10.08.2011 tarihinde davalı şirkete tebliğ edildiği, ihtarnamede üç günlük ödeme süresi tanındığı, ödeme yönünden 14.08.2011 tarihinde temerrüte düştüğü, Davanın 29.11.2019 tarihinde açılmış olduğu, davamız dosyasında sunulan ıslah dilekçesinin 25.03.2021 tarihli olduğu, tüm tarihler yönünden 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmamış olduğu görülmketedir.
Mahkememizce dosyada bulunan bilgi ve belgeler, tarafların incelenen ticari defterleri, alınan kök ve ek rapor,-----ATM. -----Esas sayılı dosyası incelenmiş olup;Dava, satış sözleşmesinden doğan teslim yükümlülüğünün yerine getirilmemesi nedeniyle, davacı tarafından davalının teslim etmediği cihazlar nedeniyle yaptırdığı testler bedeli, telefon kılıfları, bileklikler, kutu ambalajı ve kullanım klavuzu bedelleri ve ulaşım harcamaları masraflarına ilişkin oluşan zararların tazminine ilişkin olduğu görülmektedir.
Davalı şirketin, satım sözleşmesinden doğan borcunu ifa etmediğinden bahisle davacı şirket, ihale şartnamesine uygun cihazları dava dışı----- birim fiyatı 500,00 USD bedelle tedarik etmek zorunda kaldığını, davacı şirket ile dava dışı ---- arasında, 07.09.2011 tarihinde, "----- Projesi" teknik şartnamesine uygun özellikleri taşıyan telefonların alımı için ----- Satım Sözleşmesi" akdedildiğini, davacı şirket, taraflar arasında akdedilen satım sözleşmesi uyarınca cihaz birim bedeli olarak 321,00 USD ödeyecekken davalı şirketin sözleşmeden doğan borcunu ifa etmemesi sebebiyle -----Şirketi'nden temin ettiği cihazlar için cihaz birim bedeli olarak 500,00 USD ödemek zorunda kaldığını davacı şirket, cihaz başına 179,00 USD ve toplamda 5000 adet telefon için 895.000,00 USD zarara uğradığını, Bu zararın tazmini istemiyle, davacı şirket tarafından -----Asliye Ticaret Mahkemesi'nin----- Esas sayılı dosyasıyla dava açıldığı, dosya İstinaf incelemesindedir.T.C. Ulaştırma Bakanlığı tarafından yürütülen ve ihale edilen -----Satın Alınması İşi” davacı şirket tarafından üstlenildiğini, bahsi geçen ihale konusu iş kapsamında temin edilmesi gereken ----- (akıllı telefon)" için davacı şirket tarafından dünya genelinde yapılmış olan piyasa araştırması neticesinde işbu cihazın davalı şirketten satın alınması hususunda taraflar arasında anlaşma sağlandığı, Sözleşmenin kurulmasından sonra, davalı şirket tarafından, 01.04.2011 tarihli yazı ile hem davacı şirkete hem de Ulaştırma Bakanlığı Haberleşme Genel Müdürlüğü'ne, -----şirketi ile -----işletim sistemi anlaşmasının sona ermesi sebebiyle ----- cep telefonunun üretimden kaldırıldığı bildirdiği, davacı şirketin uğramış olduğu zararın giderilmesi için davalı şirkete, ----- Noterliği'nin 08.08.2011 tarih,-----yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderdiği, işbu ihtarname 10.08.2011 tarihinde davalı şirkete tebliğ edildiği, ihtarnamede üç günlük ödeme süresi tanındığı, ödeme yönünden 14.08.2011 tarihinde temerrüte düştüğü, Davacı şirket, ----cep telefonu için yapılan testler için ayrı ayrı olmak üzere 16.426,60 Euro ve 7.080,00 TL ödediği, ----- Şirketi'nden tedarik edilen -----telefonlar için 5000 adet telefon kılıfı, bilekliği, kutu ambalajı ve kullanım kılavuzu için 215.350,00 TL ödediği, davacı şirket yetkilileri, ---- Firması'ndan temin edilen cihazların satın alınmasına ilişkin olarak ------Satım Sözleşmesi'ni imzalayabilmek için 5.928,91-TL ulaşım harcaması yapmış olduğu, ödeme görülmektedir. Davalı tarafın satım sözleşmesinden kaynaklı olarak borcunu ifa etmediği, davalı tarafın bu sebeple davacının uğramış olduğu zararları tazminle yükümlü olacağı, ihtarname ile verilen süreden itibaren faiz istenebileceği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davanın KABULÜNE,
1-)16.426,60 Euronun 14/08/2011 tarihinden itibaren Devlet Bankalarınca Euro cinsinden mevduata uygulanan en yüksek yıllık faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-)228.358,91 TL nin 14/08/2011 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-)Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
4-)Karar ve ilâm harcı olan 25.194,89-TL harçtan 193,92 TL peşin ve 6.298,72 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 18.702,25-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
5-)Davacı vekille temsil olunmakla karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, dava tarihindeki kur üzerinden hesaplanan 57.324,76-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-)Davacı tarafça yapılan toplam 2.885,60 TL yargılama gideri ve 193,92 TL peşin harç ve 6.298,72 TL ıslah harç toplamı 9.378,24 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
7-)Kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesini müteakip HMK madde 333/1 uyarınca yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ----- Bölge Adliye Mahkemesi’ne İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usûlen anlatıldı.