T.C. İstanbul Anadolu 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/660 Esas
KARAR NO: 2024/193
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31/08/2020
KARAR TARİHİ: 13/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: 30 yılı yakın süredir davalı şirketin yetkili satıcısı olarak faaliyet gösterdiğini, davalı ile karşılıklı mutabakat ve Yetkili Satıcılık Sözleşmesi'ni ve buna bağlı olan Cari Hesap Sözleşmesi'ni feshettiklerini, akabinde bu ticaret ilişkisinin tasfiyesi ile ilgili ------ akdettiklerini, bu sözleşme ile davacının borçlarının yapılandırıldığını, davacı tarafından davalı şirketin yetkili satıcısı olarak bu faaliyetiyle almış olduğu ve sözleşmenin imza tarihine kadar stoklarında bulunan orijinal yedek parçaların davalı tarafından iade alınmasının hüküm altına alındığını, davacının bu sözleşmede yapılandırılan borç ödemelerinin tamamını belirlenen sürede eksiksiz olarak yerine getirdiğini sözleşme aşamasında--- tarihinde davalı görevlisi ---- tarafından davacının stok listesinin, ortak bilgi işlem sistemi olan impus üzerinden çekildiğini, bu listenin davacıya gönderilerek davalı şirkete iade edilecek yedek parçaların kolilenerek ve etiketlerin hazırlanarak sevkiyat hazırlığına başlanılmasının istendiğini, işbu sözleşme uyarınca davalı şirketin görevli personeli ile karşı tarafin şirketin kayıtları baz alınarak düzenlenen listeler üzerinden davacının stoklarında sayım yapıldığını, sözleşme uygun olduğu davalı şirket görevlilerince onaylanan bu malzemelerin peyderpey davalıya sevk ve teslim edildiğini, 04.10.2018 tarihinde başlayan sevkiyatın son olarak 09.10.2018 tarihinde yapılan sevkiyat ile tamamlandığını, davacının sevkiyat ve teslimatını yaptığı, yedek parçaların faturasını kesmek istediğinde karşı taraf şirket görevlilerinin koliler ve kafeslerle sevkiyatı yapılan bu yedek parçaların kendileri tarafından da sayılması gerektiğini beyan ettiklerini, ilk olarak teslimatın yapılmasından ------tarihinde bu faturanın düzenlendiğini ve bedelin karşı tarafça ödendiğini, Sevkiyat ve teslimatı yapılan yedek parça miktarının bu kadar az olamayacağına itiraz sonucu davacı şirket görevlilerinin ------ parça deposuna davet edildiğini, davalı taraf şirketi personeli ile birlikte yapılan karşılıklı incelemede birçok yedek parça kolisinin sayıma tabi tutulmadığı ve ana depoda tutulduğunun görüldüğünü, karşı taraf yetkililerinin bu durumu yoğunluktan dolayı dikkatlerinden kaçtığı biçiminde açıkladıklarını, sonrasında davalı karşı tarafça gözden kaçtığı anlaşılan bu yedek parçalarla ilgili davacı şirkete 87.899-TL bedelli bir fatura daha kesebileceğinin iletildiğini, bu şekilde toplam ------ bedelli fatura kesildiğini, bakiye bedelin de faturalandırılması ve ödenmesi edildiğini, sonrasında davacı şirkete davalı şirket tarafından sevk ve teslim edilen yedek parçaların, tamamının geri dönüşüme gönderildiği, bedellerinim ödenmeyeceği bildirildiğini, hiçbir ayıp ihbarında bulunulmadığını, karşı tarafa sevk ve teslimi yapılan, ürünlerin tesliminden 14 Ay sonra hiçbir gerekçe gösterilmeden ürünlerin kabul edilmeyeceğinin beyanın geçerli olmayacağını, bu ürünlerin ekonomik değerinin olmadığını söylenerek geri dönüşüme gönderilerek yok edilmeleri ve alacağının ödenmemesi ölçülülük ilkesine aykırı olduğunu, netice alınamaması üzerine----- ihtarnamesi ile karşı taraftan bedeli ödenmeyen yedek parçaların aynen iadesi aksi durumda bu yedek parçaların bayi satış güncel fiyatları üzerinden hesaplanacak bedellerinin ödenmesi ihtaren bildirildiğini beyan etmiş ve ödenmeyen orijinal yedek parçaların aynen iadesini, davalı şirket tarafından yedek parça iadesinin kabul edilmemesi halinde, bu orijinal parçaların davalı şirket güncek bayi satış listesine göre, teslim edilen ve bedeli tam ödenmeyen parçaların değerinin tam olarak belirlenmesi ile ihtarname tarihinden itibaren ticari işlerde uygulanacak temerrüt faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davacının düzenlendiği son fatura tarihi 10/12/2018 tarihinden sonra, aldığı ödemeler konusunda herhangi bir itirazının olmadığını, tahsilatını yaptığını,eksik ödeme iddiasında bulunmadığını, müvekkili şirketin de faturayı aldıktan sonra 8 gün içerisinde faturanın kendisine ya da fatura içeriğine itiraz etmediğini, ödemeyi faturaya uygun olarak yaptığını, taraflarca süresinde itiraza uğramayan fatura içeriklerinin kesinleştiğini, davacı tarafın dava dilekçesine konu ettiği üzere, Yetkili Satıcılık sözleşmesini feshederek yetkili satıcılığı bırakmak istediğini, bu kapsamda yetkili satıcılığın sona erdirildiğini, davacı tarafın ana para borcu olan 2.192.279,33 TL karşılığı olarak müvekkiline 10 adet çek verdiğini, faiz ve KDV ile ay sonu kesilecek faturaların ana para borcundan ayrı tutulduğunu, davacı taraf ile müşteri portföyü karşılığı 171.800,00 TL'lik fatura ile devir yapıldığını, davacının ödemelere karşı hiçbir itirazda bulunmaksızın alacağını tahsil ettiğini, müvekkili şirket uhdesinde davacıya ait yedek parça bulunmadığını, müvekkilinin uhdesinde bulunmadığı için iade edebileceği ürünün de bulunmamakta olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasıdır.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davacı tarafından davalıya teslimi yapıldığı ve bedelin ödenmediği iddia edilen orjinal yedek parçaların aynen iadesi, kabul edilmemesi halinde bedellerinin tahsili hususunda olduğu anlaşıldı.Davacı----- yıla yakın davalı şirketin yetkili satıcısı olarak faaliyet gösterdiği, davacı şirket ile davalı şirketimn karşılıklı mutabakat ile----- ve buna bağlı olan Cari Hesap Sözleşmesini feshettikleri, akabinde bu ticari ilişkinin tasfiyesi ile ilgili olarak 30.09.2018 tarihli “Borç Kabul ve Ödeme Sözleşmesi” nin yapıldığı,3. Bu sözleşme ile müvekkil şirketin, davalı şirkete olan borçları yapılandırıldığı, bu sözleşme ile davacı şirketin, davalı şirkete olan borçlarının yapılandırıldığı, davacı şirket tarafından davalı şirketin yetkili satıcısı olarak ve bu faaliyeti sebebiyle almış olduğu, bu sözleşmenin imza tarihinde halen davacı şirketin stoklarında bulunan orijinal yedek parçaların davalı şirket tarafından iade alınmasınında kararlaştırıldığı, anılan sözleşmenin ilgili maddesinin “İşbu ödemeler devam ettiği sürece ----halihazırda bulunan stok adetleri------ tarafından sayılarak, alınabilecek durumda olanların karşılığı olan bedel, ------ halen kredi borçlusu olduğu muhtelif bankalardaki hesaplarına doğrudan ------ tarafından ödenecektir.” şeklinde olduğu, bu sözleşme kapsamında, tarafların ticari defter diğer kayıtlarıyla sabit olduğu ve taraflar arasında uyuşmazlık bulunmayan bir kısım yedek parçanın davalı tarafından iade edildiği ve bedelinin davalı tarafından ödendiği, uyuşmazlığın davacı tarafından davacıya iade edilipte bedeli ödenmeyen başka yedek parçaların varlığı ve bu yedek parçaların davalıya teslimine rağmen bedelinin ödenmediğine ilişkin olduğu, davalı tarafından bedeli ödenen yedek parça harici kendisine teslim edilipte bedeli ödenmeyen yedek parça bulunmadığı savunmasında bulunduğu görülmektedir.
Mahkememiz dosyasının 04/02/2022 tarihli duruşma tutanağının 1 no'lu ara kararı uyarınca bilirkişi incelemesine tevdi edilmesine karar verilmiş olup, 02/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle ; "...Teknik bakımından değerlendirme neticesinde: Davacının dava konusu ettiği yedek parçaların hangi sevk irsaliye ile ne miktarda teslimine dair bir belgenin ve bilginin bulunmadığı ve tarafların defter incelemelerinde de yedek parça iadesine ait bir alacak/verecek kaleminin bulunmadığı anlaşıldığından bu yönde bir değerlendirme imkânının kalmadığı, Mali bakımdan değerlendirme neticesinde: davacının ticari defterlerinin incelenmesinde, davalı ile bir ticari ilişkisi olduğu, incelenen ticari defter kayıtlarında, davalıyı ---- Cari hesabında takip ettiği, davalı------- karşılıklı mutabakat ve Yetkili Satıcılık Sözleşmesi ve buna bağlı olan Cari Hesap Sözleşmesini feshettikleri bu ticari ilişkisinin tasfiyesi ile ilgili akdettikleri 30.09.2018 tarihli Borç Kabul ve Ödeme Sözleşmesi tarihinde davalı----- alacaklı olduğu, devam eden Cari hesap ilişkisi içinde de rapor tarihi itbariyle de, 6.667,66-TL alacaklı olduğu yer almaktadır. Davacı 30.09.2018 Tarihli Sözleşme uyarınca sevk edildiği belirtilen ve bugüne kadar bedeli ödenmeyen yedek parçaların aynen iadesi, iade edilmemesi halinde bedelinin ödenmesini talep etmektedir. Davalının ticari defterlerinin incelenmesinde, davalı ile bir ticari ilişkisi olduğu, incelenen ticari defter kayıtlarında, davalıyı ---- hesabında takip ettiği, davacı ----- karşılıklı mutabakat ve Yetkili Satıcılık Sözleşmesi ve buna bağlı olan Cari Hesap Sözleşmesini feshettikleri bu ticari ilişkisinin tasfiyesi ile ilgili akdettikleri --- tarihli Borç Kabul ve Ödeme Sözleşmesi tarihinde davacı ---isimli raftan cari hesap ilişkisi içinde -----alacaklı olduğu, devam eden cari hesap ilirapor tarihi itibariyle de borcu bulunmadığı yer almaktadır. Borçlar mevzuatı bakımından değerlendirme neticesinde: Taraflar arasında 30.09.2018 tarihinde “Borç Kabul ve Ödeme Sözleşmesi”nin kurulduğu ve böylece karşılıklı mutabakat ile Yetkili Satıcılık Sözleşmesi'nin ve de Cari Hesap Sözleşmesi'nin feshedildiği beyan edilmiş ise de dava dilekçesinde EK-İ olarak sunulduğu ifade edilen “Borç Kabul ve Ödeme Sözleşmesi”ne -------- rastlanmaması nedeniyle sözleşmeyi incelemenin mümkün olmadığı; Hal böyle olmakla birlikte eğer taraflar arasında 30.09.2018 tarihinde “Borç Kabul ve Ödeme Sözleşmesi”nde yetkili satıcı sıfatını haiz davacının, sözleşmenin sonlanmasından ötürü elinde kalan (davaya konu edilen) orijinal yedek parçaları davalıya iade etme hakkının olduğu, davalının güncel bayi satış listesi uyarınca iadeye konu edilen yedek parçalarının bedellerinin hesaplanarak davacıya ödeneceği kararlaştırılmış ise davacının, davalıya iade ettiğini ispatladığı (HMK m. 194/1) yedek parçaların bedellerini davalıdan isteme yönünde alacak hakkına sahip olacağı ancak yukarıdaki teknik inceleme kısmında “davaya konu edilen yedek parçaların hangi sevk irsaliyesi ile ne miktarda teslim edildiğini gösteren bir belgenin bulunmadığı; tarafların defter incelemelerinde de yedek parçaların iadesine ait bir alacak/verecek kaleminin bulunmadığı anlaşıldığından bu yönde bir değerlendirme imkânının kalmadığı” yönünde kanaat bildirilmiş olup bu halde davacının, sözleşmeden doğan bir alacak hakkına sahip olmadığının kabul edilebileceği, takdirin, elbette Sayın Mahkeme'ye ait olduğu..." şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Mahkememiz dosyasının 26/04/2023 tarihli duruşma tutanağının 1 no'lu ara kararı uyarınca ek rapor alınması için bilirkişi heyetine tevdi edilmesine karar verilmiş olup, 18/09/2023 tarihli bilirkişi ek raporu alınmış, itirazlar üzerine, bu sefer aynı heyetten 20/02/2024 tarihli bilirkişi ek raporu alınmış, raporda özetle, "...Her iki tarafın ticari defterlerinin incelenmesinde, davacı tarafından düzenlenen davalı tarafından sayımı yapılarak kabul edilen yedek parçalara ilişkin düzenlenen 997.463,81-TL ve 103.721,92-TL tutarındaki tutarındaki iade faturaların davacı ve davalı şirket defterlerinde yer aldı; iade faturası ile bedelini aldığı , taraflar arasında uyuşmazlık olmayan yedek parça iade faturaları toplamı : 997.463,81-TL + 103.721,92-TL = 1.101.185,73-TL ödendiği davacı ve davalı şirket defterlerinde yer aldığı, Davacının davalı tarafından sözleşmeye uygun olduğu onaylanan yedek parçaların bedeli için fatura düzenlediği ve düzenlendiği iade faturaları ile bedelini aldığı, taraflar arasında uyuşmazlık olmayan bu kapsamda düzenlenen yedek parça iade faturaları toplamı olan 1.101.185,73-TL dışında elinde faturası düzenlenmemiş davalı tarafından gönderilen yedek parça listesi yer aldığını anlaşılmıştır. Dolayısıyla davalı tarafından gönderildiğini beyan ettiği bu yedek parça stok listesinden, faturası düzenlenerek iade faturası ile bedelini aldığı 1.101.185,73-TL tutarındaki yedek parçaların değeri düşüldüğünde, huzurdaki davada bedeli istenen- faturası henüz düzenlenmemiş- yedek parçaların değerinin ise yedek parça alanında uzman bilirkişi incelemesi ile belirlenebileceği..." şeklinde rapor düzenlenmiş, bilirkişi raporları dosya kapsamına uygun ve hüküm kurulmaya elverişli görülmüştür.Sonuç olarak davacının ticari defterlerinin incelenmesinde, ticari defter kayıtlarında, davalıyı-------hesabında takip ettiği, davalı---- şirket ile karşılıklı mutabakat ve Yetkili Satıcılık Sözleşmesi ve buna bağlı olan Cari Hesap Sözleşmesini feshettikleri, bu ticari ilişkisinin tasfiyesi ile ilgili akdettikleri 30.09.2018 tarihli Borç Kabul ve Ödeme Sözleşmesi tarihinde davalı ----- davacı şirketten 210.527,22-TL alacaklı olduğu, devam eden cari hesap ilişkisi içinde de rapor tarihi itibariyle de, 6.667,66-TL alacaklı olduğu yer
Aldığı, davacının, 30.09.2018 tarihli sözleşme uyarınca sevk edildiği belirtilen ve bugüne
kadar bedeli ödenmeyen yedek parçaların aynen iadesi, iade edilmemesi halinde bedelinin ödenmesini talep ettiği, davalının ticari defterlerinin incelenmesinde, davalı ile bir ticari ilişkisi olduğu, incelenen ticari defter kayıtlarında, davalıyı --- Cari hesabında takip ettiği, davacı ---- Şirketi ile karşılıklı
mutabakat ve Yetkili Satıcılık Sözleşmesi ve buna bağlı olan Cari Hesap Sözleşmesini
feshettikleri, bu ticari ilişkisinin tasfiyesi ile ilgili akdettikleri 30.09.2018 tarihli Borç Kabul
ve Ödeme SözleĢmesi tarihinde davacı ------------
taraftan cari hesap ilişkisi içinde 210.510,56 -TL alacaklı olduğu, devam eden cari hesap
nedeniyle rapor tarihi itibariyle de borcu bulunmadığının yer aldığı görülmektedir.
Yukarıdaki açıklamalar ışığında, taraflar arasında 30.09.2018 tarihinde “Borç Kabul ve Ödeme Sözleşmesi”nin kurulduğu ve böylece karşılıklı mutabakat ile Yetkili Satıcılık Sözleşmesi’nin ve de Cari Hesap Sözleşmesi’nin feshedildiği, taraflar arasında 30.09.2018 tarihinde “Borç Kabul ve
Ödeme Sözleşmesi”nde yetkili satıcı sıfatını haiz davacının, sözleşmenin sonlanmasından
ötürü elinde kalan (davaya konu edilen) orijinal yedek parçaları davalıya iade etme hakkının olduğu, davalının güncel bayi satış listesi uyarınca iadeye konu edilen yedek parçalarının bedellerinin hesaplanarak davacıya ödeneceğinin kararlaştırıldığı, davacının, davalıya iade ettiğini ispatladığı (HMK m. 194/1) yedek parçaların bedellerini davalıdan isteme yönünde alacak hakkına sahip olacağı, davaya konu edilen yedek parçaların hangi sevk irsaliyesi ile ne miktarda teslim edildiğini gösteren bir belgenin bulunmadığı, davacı tarafından davalıya düzenlenen irsaliyelerin ,--- tarihinden ----- tarihine kadar ----- tarihlerinde muhtelif yedek parçalar adıyla düzenlendiği, yalnızca kafes ve koli adedinin belirtildiği, taraflar arasındaki yürüyen ilişki kapsamında, ardından faturaların düzenlendiği, bundan dolayı aralarındaki ilişki nedeniyle, davalı tarafından onaylanmadığı için kalan kısıma yönelik istenen bedele ilişkin davacının düzenlendiği iade faturası bulunmadığı, davacının davalı tarafından sözleşmeye uygun olduğu onaylanan yedek parçaların bedeli için
fatura düzenlendiği ve iade faturası ile bedelini aldığı , taraflar arasında uyuşmazlık olmayan bu kapsamda düzenlenen yedek parça iade faturaları toplamı olan 1.101.185,73-TL dışında, elinde faturası Düzenlenmemiş ve davalı tarafından gönderilen yedek parça listesi yer aldığı, fakat davacı tarafça her ne kadar, stoğundaki yedek parçaların neler olduğu ve kaç adet olduğuna ilişkin belirlemenin bizzat davalı şirketçe yapıldığı ve liste halinde davacıya gönderildiği, fakat listenin sadece davalının iade almayı kabul ettiği yedek parçalara ilişkin bir liste olmayıp tüm yedek parçaların bulunduğu bir liste olduğu, sözleşmeye görede bu listeden işe yarar parçaların seçilip iade alınacağı, davacı tarafça sevkiyatına başlanan yedek parçalara ilişkin hatalı sayımın davalı şirketçe yapıldığı ileri sürülmüşse de, bu iddialara ilişkin somut ve yazılı delile rastlanmadığı, bu listedeki parçaların tümünün sözleşmeye göre işe yararlık seçimine ilişkin ve davalıca tümünün iade alınacağı olduğuna dair taraflarca birlikte tutulmuş yada davalı imzasının bulunduğu bir tutanak bulunmadığı, davalı tarafça da davalıyla ödemesi yapılan dışındaki parçaların seçimi için birlikte bir çalışmanın yapıldığı iddiasının kabul edilmediği, ödemesi yapılan yedek parça dışında kendisine iade edilen başka yedek parçanın bulunmadığını savunduğu, yukarıda yapılan açıklamalar ışığında davacı tarafından ödemesi yapılan parçalar haricinde davalıya yedek parça iade ettiğini somut delillerle kanıtlayamadığı kanaatine ulaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Kanıtlanamayan davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60 TL harcın peşin alınan 853,88 TL peşin harç ve 8.550,00 TL ıslah harcından mahsubu ile artan 8.976,28 TL harcın kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde davacıya iadesine,
3-Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-(13) maddesi ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yönetmeliğinin 26/2 maddeleri ile Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ----- bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye Gelir Kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Artan gider avansından kullanılmayan kısmın kararın kesinleşmesinden sonra talep halinde taraflara ödenmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT'ye göre takdir olunan 83.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Dair; davacı vekilinin, davacı asilin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde ----- Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/03/2024